Інтервю з о. проф. Генриком Папроцкым о перекладах православных літургічных текстів на польскій язык. Бесідуєме так о істориі ты
Еп. 155

Інтервю з о. проф. Генриком Папроцкым о перекладах православных літургічных текстів на польскій язык. Бесідуєме так о істориі ты

•

Опис епізоду

Odcinek 155 to rozmowa z o. prof. Henrykiem Paprockim o przekładach prawosławnych tekstów liturgicznych na język polski. Dyskusja obejmuje historię tych tłumaczeń, współczesne problemy przekładu na nowożytne języki oraz perspektywy dla małych języków, w tym łemkowskiego.

Автоматычна транскрипция

Языковий гокус фокус Ци бандуристы скрептут бандуры А може компер Чом можнут
бити алсамбль Што мают спільне теля і дівчы Ци можеме вылічыти грошы
Чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскій одколи
нашы предкы мали уладу вымовы што ся находит на швецкым стилі Чом
дотеперішніх віґруючых мобілюк інсталюют Лайлі доступ до Фейсбу та майля і інчого
сітьового сортвыру і епка Кєд хочеш ся дашто о тым дознати сухай
авдициі Языковий гокус покус зничыт знай язык і вчий ся гокус покус
Витайте дроградийо слухача з той страны Демко Трохановскій і проґрам Языковий гокус
покус в радию лем фм Днес мам велику чест запросити вас на
бесіду То інтервю з выдатным православным теолоґом і тлумачом отцьом професором Генриком
Папроцкым Головном темом бесіды єст істория переводів Біблиі і літургічных текстів православном
церкви на польскій язык Окрем того отец Папроцкій як автор сучасных перекладів
літургічных текстів оповідат о проблемах якы тыкают ся сучасных перекладів на новожытны
языкы Побесідуєме тіж о надіях шансах і перспектывах тлумачынь на лемківскій язык
отец проф Генрик Папроцкій то парох православной польскоязычной парафіі якой покровительом єст
священномученик Григорий Перадзе яка находит ся в Варшаві при улиці Лехофскій Єст
працівником катедры Православной Теолоґіі Університету в Біонстоку выкладат в православній в духовній
Семінариі в Варшаві полнит функцию прес секретаря польской Автокефальной Православной Церкви і
єст шефредактором екононічной редакциі польской телевізиі Фраґменты літургічных співів котры схоснувала єм
в днешнім проґрамі походят з сайту польскоязычной парафіі священномученика Григория Перадзе під
адресом Літурґія Крапка Церкєв крапка Парз рекомендую зайти на тот сайт на
котрым находят ся вшыткы переведены особом отця проф Папроцкого православны літургічны тексты
в польскым языку Сердечні прошу на бесіду появля Перше питанє Як называт
по польску православного духовного Вєм же єст же барзо често єст служываны
батюшка поламковску єґомост Не мож адны зо сон можна мувіть ойче буде
останій термін приняти Высті видко в Православію але также і в католицизмі
Але у нас іщы в Польсы то форма ксьондз теж приєчыло стівє
духовных вшыткых вызнань хрестияньскых з ружници Мысль же найбардій властівом єст єднак
форма ойчы поніва шо ма вніка з текстів літурґічных по благословойчы зврот
Літурґічны мови о о о о о о цостві духове очывістя а
не о якій сонта форма ксонци подежана бо на походжы од ксьонжы
о тож рачый пережытек обецні Та як в Ломковскій Єґомос так як
Єгомости з коли є такых шляхціца Спитам дотого же власні ксьондз може
выбудіти якій контроверсиі по тым контем же якы то міл быти ксьондзкатолицкій
а для одружніня тырміны окрислят ся также постовых протестантскы без такє терміновы
огульне в языку польскым приєнты Але чы ксьонс єст якымсь В языку
польскым умі уж наложыти бо то ся прияло така назва на духовного
ксьонс бек як найбардій правідувата очыві в языку польскым альбо ксьонс альбоц
Розумію спытам теж о термін поп польскій тошкє тілько в польскым якыфосийской
ративы росийскій тыжы ративны уж од віку зачанто ужывать то средовиско антихристияньскых
в формі неґативний том формом властівом было батюшко альбо ой отче свяцано
натомяст Зачал тото вжывать з поґарном для духовных трактуюч іх як ідіоту
в ци поз ростоні слушны і шывзонце і теле неґативны видзвянкє щы
барзі поґлбілі большевіц і революциі кєды ужывали тыко окрислиня І на додаток
єщы выконивали одпини карикатуры был такє часо писмо безбожник Малем вотпливом приємніст
кєдис пережы цалы рочникє тычасо писма пережаюнцого в трихы термін полп в
засаді пиякны од ґрецкого папа щырі о Зостал споневіраны так же в
тій хвилі ани в Польсци ани в Росиі выжы не повинно ся
ґы ужыват ся то якы хтось мувіл клеха то з того типу
поґардливе окрисленя Овацня Питам длятого же всюд Лемковив на Словациі Слово П
нема іщы проєкту Ясєдного Можемям был нема большевику може ужоло неґативных Но
та хотяж у нас в раді были дискусиі бап языку лемковскій єслівым
коміжыло в Польсце може міс якіс неґативны конотациі польсома не вотлі бо
значе в языку польскым бач же никты Поляци не знают уж з
того справы і ужывают того терміну Без якых кольвік потекстів неґативных знівє
ци попрости сом барз здівлені навет якым ся вытлумачы ж то ма
якє неґативне подж трохе часу ті революциі мінаю так же люде зложылі
запомнят Але од початку Кєди зачали ся прубы тлумачыня кшон літурґічных ци
більбі біблі на язык польскій очывіщы мовіл о православных редакциях по католицкє
Знам юж дуже вчесній в вісут розбюрові цікавы же заровиску православным як
і уніцкі Барзо ся в тым специялізувал кляшт руніцкій Біялий Подляскій чер
тым кляштор Православны очывістє але ж православні в тым ся специялізували сті
можно так повіді появляли ся першы пробы што шкода же то розбіспані
обшырвали же бы сме мірі вспонялом з літурґійом языку старопольскым так як
в Румуні нап язык румуньскы вікы ЕС трохы Уж повід сме такій
язык ґружы зыстал люби престановил о такій шляхетній патины Но нестеты як
Зачали ся розбіры но то очывісти влады русийскє заборонили якыхкольвик прукладовых ачколь
в <unk> року в Варшаві з часі розбір вказувал ся цалком призвоіти
переклад обшенду Йордану в языку польскым На потребы не ним кого во
тіж так ся грішка зостала выдана Але засадничо но нестоты то быды
окрисо русифікациі і творыня імперіом воб того якысь польскє тексты в Уґруні
входили в ґре ситуация влегло змінє доперо по повстаню неподвеглого паньства польского
але знову пополняно тым разом колейном Помилкы барзым поважны блундил до Щемців
вчестны влады польскы знали же найлепшым способом на православі бындже цілковита польонізация
ся памятати же в моєнной Польскы мешкало около <unk> мілийонів православных всюдых
Поляци становіли зникомы одсеток Понімаж венші были Лемкові Украінци Білорусині тзв Польшуци
ци літотейші і для них то очывісти дла был замах вряч на
іх права народовостьови і што слушне так то одобралі зачали ся прубы
трансляторскє котры допрови до притлумачыня літургі святых Янах зо стола Паніхіды і
малібна з оказиі свят паньствовых властіє были выкорыстываны тілько в войску І
то оджыло зрештом Варміандерса ци Капеляні одповідали набоженства по польску Но але
там была тиж така ситуация во світі жолнє походіли з так приружных
народовости же хоче векі спільны міровник для того знали Сколеі по войні
як вшысци віме ситуация по ІІ войні св была вранчы драматична понімаж
не укрывайме же вчесной влады в тым першым окресі должыме ся до
цилковитой ліквідациі православія попраз акцию пересєдлинь Вуня на терені Звязку Розіцкє всліду
тзв Украіньскій Білорускій Республікі золістичний Вконци здецидувано же єднак яка там щонткова
форма моз зостать але костюл встане весковитого грозбіця не было сіл науковых
альбо згінелі просози вчасі войны альбо вєхали щєт або зачынат од зеро
І така перша пруба повойні была поднята докладні в року <unk> през
ксєндза Єжыґу Клінґера Але обур з колей вірных был так сильный памятаючий
єщы ци было обшыр войну же то знову наступне польонізуват вшыткі насіла
же то пруба скінчыла ся фіяскым Наступна <unk> рат пізній котру понял
на просьбы митрополиты Базлеґо теж скончыла ся фязкє в долной церкви на
Прази І доперо десят лят тому кєды Ініциятива была уж оддольна неодґурна
тык оддольна Молодеж православна попросіла ж вылжества были єднак в Варшаві в
якій церквиньскопольскій та пруба скінчыла ся єднак добре но міли сме проблемы
очыстє локальови найпер на Подвалю потем на вільше історокатоликів а вкци зналезлі
сме обєкт наразі выстарчаюце абскульс тясні І очывісти появил ся проблем прикладу
До того часу я мам шетлумачене тставовы літурґє мам притлумаченом то ся
указало літургєм святого Якува свомарка ораз такі дості можеме повидіти літурґа світ
Яна Хризостома свого Базилиґа Великів і дарм передньосвєнцовых Такій суровы приклад тродийонув
і то вшытко єще не м хыба зы жты тоны о хто
іха недільного І некторы сакраменты на потребы тутає нону слюбовчых штув кєд
домагано сямані по цало з того мусям ся дес активні взяти за
тлумачыня справзаня тых тлумачынь а в тій хвілі Цалый Корпус тексту літурґічных
єст властіве притлумачоны То потребне до справуваня набоженьст очывісти нецоденных поніва не
тлумачы лем набоженьст на <unk> днів в року бы на ден шстемны
тыж є з очы набоженством понібаж в практици парафіяльний То в естіві
не маю застосуваня натомяст притлумачыме вшыткє тропарьоны і контакіоны на цалый рок
Жы можна было єй слізні літургія в дзєн такій повшені тетропарьоны попросту
заспіват поніваж літургія цинна з тым цалым повід сме назвійме то В
цалой свій формі то значы літурґія літурґія плюс годжіны то властіве тілько
в кляшторах функцийонує і в катедрах в парафіях то на содінь того
нема І то ся справджа тому ласно Лехоцкій З тым же зліхци
ся тлумачыть памятат ся єдным же тлумачыня то єст <unk> процент потем
вхозді хтось ты специялистов музыкы і тот тя заспіват єщын Ото флянты
в спитат робот Бо хур церквевник кур єст інтеґральном чест і тот
треба заспіват не каждый переклад до того ся надає оказує ся же
часос приставит змінит ся за дужо силяп ци за мало силя б
ся оказало хос я лічыма ты сила Лемон завше ся з удає
же ся вмиліш попросту І тута мілісме велькє щестє же появила ся
і была то єдна з ініцияторих выкнутых набожеств Польску Ані Аня Сєнь
обецні Черевацка котра доконала власні пристосуваня музикы серґівны тексту польскє ґыє і
цоразе уж маме ональонти оназ то нове достосує І оказало же то
вымага ріж поважной працы жебы вугле т заспівать заспівать так же позрозумілы
слушали же іштлучы на язык польскій о тото жебы то было зрозуміле
може бы так співали же них невідсо ходіл Жебодай быци Вільце былословяного
митрополитом ноша Совой найпривимнійшого єскупа Єже його нех вспомні пон был нош
в крулятстві своім В каждым часі то розі зовшы І на вікі
віку Перез Богохраіну ойчызны ноншол ізвєшні влады в войску Христу самілунце Нехай
Пан Бук наш спомніл в крулецтві своім В каждым часі то розізавше
і на вікі віку Вос і вшыткых православных хестян нех вспомні пан
буґнош в крулестві своім в каждым часі то розсі зовшы і навік
і віку Но і тераз колейнос бо істотна єст тіж колейност тлумачынь
Літургі очывісти вшыткє можна притлумачыть одразу Але є хоц о індек сіній
то ся єст притлумачом і псалтеж Без псалтежа по просту не мам
наймнійшых шан в пняж ніладне мож шкєлетем нашых набоженств єст псалтеж по
просту Зарво в формі пареміі тзв формі катизму пса як і в
формі псалю ты сом приписаны до пощыґульных годзін посвянцень сакраменту і так
дале незалежли найбільше тлумачы псалтыш но было бы тиж добре ґмі был
преклат цалой Бібліі Но але то єст заданє колосальне не поділим ся
ты заданя ното язы Вотика Єренеш притлумачыл Еванґелиє і притлумачыл высєдцами нови
тостамент хба звытками Апокаліпсу ім Цуж єст важне поніма з Старого Тестаменто
мты пареміє він ще певне фраґменты притлумашли ся натомяс было бы добре
жебы кєдись во добри жебы кєдись появил ся православный приклад цалого Старого
Тестаменту ведук септу Лаґінты тутай мушы зробит мало диґресию Мы тігле мувіли
текст гебрайскій єврайскій старотистаме тіснописами Натлез найстаршым текстом захованым старого тестаменту єст
втале текст гебрайскій то текст власне ґрецкій Апостол ЛАТ <unk> віку пшет
ХІстаршы тексты кєбраньскій высокостулят ХІВСту єку але за них онец текст самоґлосковы
чоглоскы в тым тексті появил ся допер в Устым віку по Христу
а вец де факто найстаршым текстом єст субтуаґінта з чого в тій
хвілі здаю собі тіж справы некторы середовиска так же ждоскє жебы сте
на рішыст тексту то спевна редакция ксьонґс звязана власні з часами вельо
старшыми ніж захованы чыл ся тексаньскій ся толоґі з прикладом Але не
маме тексту треба памятат же тексты были ґловні переховуваны в святыні Розолімскій
в синагоґах то вшытко улегло загладзя в часі повстаня Жыдовскєґу сідуй ся
в тым року II повстаня Бібліотека любыня бібліотекы котра при святыні Розолімскій
спонела так же было бы добре ж бы Поднято ся такого тлумачыня
уж єст такє тлумачыня ксєндзакатолицкого Ремідиюша поповского епто аґєнты на Лемно вымагало
бы сколейти раз якогось прийжыня акцептациі так дале з собор єскупів Так
же належы зліснат од псалтежа то єст підстава по тем як єш
мали псал то што можна тлумачыть інне Але з трудност подсово Мало
хто собі здає справы з того же вшыткє тексты то не єст
проза Вшыткє тексты дословнє Звыткєм чытань біблійных єст поезия поезия старожытна котра
базує не в опарцю о засады риму тілько засады ритму музычного понімаж
поезия можна Заспіват то єст для то співа митрополіоны контекови каноны і
так То єст колейна трудністыли сво Очывистє є то поезия барз высокых
льотув котром переходіла окрищеном еволюцию в істориі тексты найстаршы нашой літурґі досіґанци
IV віку цв они сон писаны барз ним языкєм ґрецкым нескомплікуваным нат
пізні поезия зачне ся комплікувать То значы доходжы до шыросту формы над
єст проблем шекладу понімаж сенс той поезіі не мусіб прибігє на засаді
АЦА б д на вшыклят і тоты попросту не зрозумінят выцты с
Цалый велькій проблем зврацал уваґы ой Александер Шмейноч щыґульно Васістны тлумачынями зробит
ся но не моглам сяк тлумачоне обецне нажыво Трей по прост змінять
модифікуват жебы они бы зрозумілы ніктора он навет постувал жебы некторы тексты
заміні Звюнчы усунут до того стопня Щого тото выника же язык ґрецкій
лжыти яко язык поезиі літурґічной был в певным моменты языкєм штучным вреч
мертвым был ужываны тых на двожы імператорскым выдавано в ній офіцияльны документы
нотра з преченте бывывателів зупонінным язык ґрецкым та ситуация жем чымла ся
до <unk> віку в Ґрециі Доперо пізній впровало до димотыпаль язык спільны
такій для вшыткых І тваржа теж окрисльо проблем трансляторскій як тлумачыт жебы
он был зрозумілым як омінут вшыткє назвіны Тома андри звязане з куштовном
будовом поезиі грецкой котра опарта єст на припоминам на ритмі і на
самоґлосках круткых і другіх чого вільшости язык святовых обецні нема процес еволюциі
языка упростів Не маме самосу в языку польскым што ніт в польскым
другіх крутків вшыткым анти самодугы высыла застосуват ся кєд на реґлы жебы
воґле то поезия могла функцийонувати то єст дост поважны проблем Некторы тексты
Со праві же незрозумілы до того стопня зо взгляду на таку барокову
стилізацию поезиі ораз теж на барз просты факт же для вілью єщы
текстув не маме критичного выданя тексту ґрецкого Ноту барзо дужо професор Фундулі
зробил в такій силі кім літурґістры вказувал подставовы тексты вец комплентні нема
іщы до дісяй наприклад вшыткых том в мініі навет Октойха чытрьозі Нема
виден критичных ночы жебы порунат вшыткы істнуючы ринкописы вариянты тексту єст Кілька
такых фраґментів котры сом властиві нечытельны в літургі в тексті грецкым а
не увят в прикладсловяньскій в тым навет бленды некєды выступуван а люд
нимами нечытельны Текспоінтак ся страшні меншылем над єдном з модлітв Нешпорув святозосла
Духа Святого не моглам зрозуміти того тексту вогле А кожысталам з тексту
котрый был власностьом Вітольда Клінґера котрый был выбітным велькым філолоґом ґрецкым і
наґлез зауважам же на марґінесі єст написане Єґоренком Лувкым Етам написане ніц
не розумім В тым моменті зрозумілям же не мушы ся специяльні приймувати
пошед вам О такій найпрощій ліні же взялам ріжны приклады на язык
европейскій і выбралам тем три найбарде як бы одповідал цалости але то
выніка з факту же нема выданя критичного тігле нема выданя тих текстів
Так же Єст то до працом мычонцом То ніст так же бракує
термінолоґі термінолоґія єст дот терміноґія філософічна проструктура єст перенесєна на ґрунт теолоґій
та термінолоґія цала зостала в языку польскым зроблена Кєди тлумачаме просту діла
Плятона кєди Вітвійскій тлумачыл А пізній кєди тлумачоно плотина то тутай власне
вет сон словникы специяльны до той же нема проблему з термінолоґійом термінолоґія
істнує натомяст проблем ґловны дотичыт як т в певным сенсі притворит жебы
по перше го можна заспівать по другє жебы он был зрозумілым Лецей
не єст текстем чытаным тутай єче уж так барз Клас натіску ачых
треба памятат же в жысткє тропани ґанонуючні тос поезия не єст така
проза тис поезия Але можна тото і піз на певну на певно
устемство того типу же не быдеме стісле вшест чекат жадного метро хоті
о тож бы одда сенс сенс было то зрозуміле Але то стважал
шереґ окрисляных трудности і трудноси порадізбы щы припомінам же потым доперо в
хоці музык Істає вобец колейных проблемів Цо з тым зробит мос зіснули
ся на осо на Еруф <unk> ост властіве процетра Єст єщы о
саленато і абсутный тверджыл ж то єст приклад ани ідеальны ани то
же скінчоны Во Франциі кєди за чемто тлумачыт літургія в лятах двозєсти
за чымто тлумачыт літургія текст остатечны приєнты заакцептуваны ты сут лята зьонды
лят Трвалы працы над текстом При чым оні ж міли так єдно
велькє щестя же появил ся вспанялы музик Максим Ковалевскій котрый Знаны єст
также вшыткым співаючым в языку словяньскым правдо зо свойого выбору Неєднак зрештом
але он доконал же направды фантастичны мінові ся достосово то до языка
французского з його заслугом Вшыткых церквах Літургія по французску смісти співа мельодиі
Максима Ковалеского Але прошу звертіть уваґе же од тых першых перекладу котры
ся появи высоні найпер одправляли в огля през другі лята тылько літургію
по французску не было решты зуполне тувочору так же в тым сенсі
му нас навето пошло справді Але тексты можна было заспіват текст ревідуваны
і некотры тексты доперо В тым чешусным выданю то в тым текст
якій вырый функцийонує не єщы єст проблем такій же вшыткы языкі подлягают
еволюциі То барзо ґвалтовний в обецных часах з взгляду на розвой технікы
і чем єт свідомост же то приклад за Кілька тисячох лят Мед
же вымагал ревізиі жы колейны поколеня могли го знову розуміти сні унікньоны
в тій хвілі альбо ся застажеє і втекст архаічным веде подлял поволі
такій архаізациі можна і взять таком опциі повізно же свят міснял іх
ся Март за тисяч лят сустил зрода подобна ситуация до ХІХ самой
зо староцикєвнословяньскій тор кєд был шыз языком жывым тым языкєм словяні з
околіци потым стал ся комплетным языкєм мертвым а то мало ты быти
сто само з языкєм ґрецкім чы з язык літурґі грецкым єс язык
муйоны В Ґрециі ся выдає ксенґі літургічны для вірных в двох версиях
языка ґрецкого з левой стороны єст текст Старожытны справы єст текст вспілчесны
Тых хто зрозуміл текст старожытны стеж тораз в дій час ся то
усвідоміт Яновіце втерас мало хто памятал же до <unk> рвести до революциі
во вшыткых школах в Росиі язык староцеркєвнославяньскій был языкєм ловсковым то ци
каждий хто ся учыл в школе поставовий Он не мал проблему з
зрозуміньом літу вшыткє трудне міся не тлумачене і так дале ож очывісти
революция то вшытко з Косовала А тераз каждый родіц былопославці дідство на
наукы языка анґірского а не старо церквословскє ож якій ґрекіс привх тисяц
ротів ні до ничого не бере Децидує тота нова жытечно з то
языком да Він то само дотычы теж языка румуньского котры поволі ся
стає тым літургічным дакім але і зрозуміли чом лем щестя В Ґрузі
собі разом в тот спосіб же текст поході текст прикладу найстаршых сяк
віку тист єщы вільша ріжница ніж в припадку языка староцерковносоньского і чест
слов требы ужывале <unk> лет тому обецні не функцийонує в языку ґрузіньскій
І духовні тжы одправляют те слова автоматичні выґлашают в языку новоґрузіньскым Звід
тому тексті зрозуміло Ци можят зупелні інне слово заміст того котре функцийонує
очывіще не дотычы до такых якось слув повітны котры созінов знале хотяж
бы з кынцукы з кінцувкы назвиска дзечы швілі але сины то кєдись
было дзебром тото Тераз Цюсіс Швілі в звязку з повысшыма в літурґі
заєст зрозуміле новост Мікезы мат його назвиско в ланцужы Сын Міхала до
попросту Так же ты слова котры єднак сут знаным і може не
функцийонуют ту позосталы натомяст вшыткє інде ся є по просту но подміня
словами спулчестными іначый тын текст был бы теж незрозумілым То єст очывісти
барзо поважный проблем три дотичыт не ты отич Восвіє не тых цалого
православія але самого хысяньско дотичы бо маме з єдной строны почутя же
нотекст старославяньскій єст то текст єднак шацовне заслугу на шатсуне Тысят лят
ся модльом вжыванц з тых слуг ідле з другій страно свідомой же
знаємо ся то тексту в тій хвілі не тых в Польсцы але
маме ся наут в Роси згоджы ніж Польск в тій хвилі ні
жытує в цель Міважува єдна на лекциях реліґіі щыцвіта в мни лекциі
реліґіі в люды єщы гожый Тен текст стає ся властівє текстом зупелні
незрозумілым і утрудня участничыні на боженстві Но можна зробит таком же ся
яком зробльо уваз на полні то значыс вымову тож поводує же текст
єст барзі зрозумілым чести єст спілчесна вымова лезрачы вымова барзі украіньска ніж
лемковска лемковска ємко стиповолемковска Украінци ся ратували вымовом в скалиі украіньском а
што них тій хвилі радше на язык украіньскій на Украіні барз жывый
поніва там тіж єст ден проблем текст чытаны з том вымовом русийскым
єст єст рознявым ся в Польщы послугє мимости вымовом русийском укштолтувала ся
в часах Нєвєнци Катажыны Вількій Вшет были досувкы вымавияны чым них не
памятам свєнт свонт свонтґроды тото ся стало абсолютні недо вымуліня выч в
некторых рейонах свята То єст направды поважный проблем языкови Але выдає мі
ся же для ужытку навет вірного Воєнтны векім языку Бенджі літурґі єст
добре жебы он быксєннот діс весніство Прощы чез інтернет знали стекст Набожество
в тым Бенджів чыснічыл тоты злащыты набоженьствы сут раз в року спробуваны
цале окрис пасхальны ци Свєнта Як то сю чеснічний реґулярні в літургіі
в вічерні в вутры ні до того осу приходжі окрес велького постужні
велькій тинь басхай так в року З того Добже єст жебы был
текст можна ус ся і спокойні ся запознать по тому вели ґо
ся уж розуміл Натомаст не вім ци бечывісти дале якы быду льосы
але выдає мі ся же в іншости костьолу в православным Усіє переходит
ся на языкі уж новошытне в булгарийску булгарску Сербіі посальску в Румуніі
по румуньску на Словациі теж єст дужы уж порафіі з язык словацкым
тиж і Чеха з чешскым Васильыш хтіл зачепить од Словацию до того
же єст тлумачыня Тетравангеліі і Апостола на язык лемковскій на Словациі зроблене
през грекокатолицкого ойця Франтішка Крайняка єст там ужываный всерід грекокатоликів чы Але
не всюд православных всюд православных з текосло віже волазі парадоксальні зужыване в
Польсти чество через православных як бы достосуване то тлумачыня на прик в
Креници хыба в Ґорлицях тежы жытя тлумачыня але цікави мі як он
выбрал ж З языком лемковскій ты з барз пикным языком єст певно
проблемы нові ци термінолоґічны в тым языку но не матой цайой термінолоґі
філософічной кора істнує в языку польскым чы украіньскым язык Яком выджу з
того цом взял за взор украіньскій язык словацкій якос з тего вывнул
як оддаят такы слова як натура наприклад особа Отом в тых сіґрицкым
іпостас продай тото з честисловеньскє тижы тото слово старам ся достати свій
ойцу зінкови тот є то цікаві бо прости як выбро з такіх
ном до с В друго натурах в єдной особі зроджоны а є
зажоны і такон з тых вшыткых виднул чол ствожыл нове словніс очы
запожычыл з Ґрекі бо насі вшыткови кєди тлумачыли на язык староцеркєвнославяньскій то
просто з Ґрекі брали тоты слова і обцінали сомбами Фєльон Пітрахіз Фельонніон
Епірогелийон і тн тях концувка і словой о тераз єст скоре правда
языків вспілчасны же магає же не вольно робит ся такых забіґів же
то ся Мусіли ся так фельоні одте з том концувком а єм
цікавий як он по просту выду Постарам то як найлис олеґ достачыт
ся ойцуй а як мету найважнійше запитат якій чыта єм слова ойц
Францишка Каняка в агори того тлумачыня ґлавного автора же зауважыл такій припадок
жы лемкости студенці на Словациі на призжонсы до Братиславы на студиям братиславы
Літурґє Грекокатолицкє сом по словацку вхозом до церкви на набожество по словацку
і наґле стверджаю же вшытко розумієм Правда Чыто люй т повуд у
ойца чы у тых люди крузы ся дойца звруціли жебы заложыть польскоязычну
парафію ци жебы жебы зачань прикладат ты тексты Так оністєлі зрозуміти текстом
істи участничыт свідомій в літургіі розуміст тын текст І то было заложыня
той назвины ґрупы ініциятивной котра лічыла <unk> особц і дос духом одраз
є значне віне і очывісте вытрема вона якыс узнавань за властіве В
одповіді на то вызваня поза тым і хєму творить теж такє вспільноты
маючы Вєден як то выгльо в іных краях же бедеме тораз през
пільшо для служыти літурґіні з Вєнций ном евентуальні там <unk> проґра Но
бо то не спалня жытя православного то літурґічного Певня зазначыт же сум
вшыткы налженьство то єст найпєд же могли одправит акафіс молибін то паніхіде
найочывіше цалый кронґ року літурґічного зарво св Сталы як і цикхальнын Втеди
ма сенс така вспільноты Лева спільнота в котрій будеме тык одправлять раз
в тыгодні літургіі на тым кончыме діяльност боніваме тексты евентуальне одправляме цос
по словяньску но нема сенсу правда Але єже белько з літурґійом то
єст непевне жытя літурґічне Вірні ниґди ся не довєдно як єст боґатством
Наша літургія єст найбарді розвінятом і розбудуваном літурґійом християньском і ді нема
такых текст в теолоґічных властівє цала правда віяры єст переказана през літурґійом
Ві хтось прочыта вшыткє ксіні тым діє видял докладне вшыткє догматы правды
віяры вшыткым єст для ниго ясне тіж такє выніг же нема здібы
уважам же не было сенсу жбы ограничыть то тых до літургіі оддівти
ходіт ней на якто розвялист дотого треба было притлумачыть вшытко жебы можна
было створить на нормальну вспільноты Таком парафіяльном в котрий в суботы єст
чуваня недзє літурґія як треба тис паніхідля чы ци молібен В велькым
пості сут літургі очывісти наложенства камон пастга камоны свотни ся чыта правда
Анджейом єжел вількамосно точідча ложенства одправлят Вількамоснич ци одслід цалы Вількій чвартик
вшытко ся одправит Іначе тоты ні бенна вспільнота заніма одріж на те
набжества выгляду якых іных парафія тут она літургє так же узнаєм же
єс тот траз зробит жебы то функцийонувало яко нормальна спільнота парафіяльно і
теж жебы на тексты замістит в інтернеті жебы інніхто шукаєм чот чы
то жебы могли то однале І барз дужо вый ся з наты
строны і вшысты тамы шукают ріжных текстів вшет чы по набоженстві жебы
ся довідіть цо было чытане і співане так же выдає мі ся
же запотребуваня было ды дуже на той родаю строным Бо взгляду на
то в языкы справа літурґія пона Єст така можливост завше ся нянця
і зобачыня цо там было Але неочлистя мам свідомост же в тым
моім перекладі од Явершом был робіоны направды шыбко то чало жывко і
я уж доконаю такій ревізиі війкшости тых текстів вкрало ся дужо бленду
навет выникаючых з блендного одчытаня ренкопису но печ невыдвыма ся назнаком потер
досі невыразным же мам зобач ту навекту выгльо в звязку з повысшыме
наш важ часто в тексті може быти такі тако по тем ґромім
ревізию то завышам же то Зле одчытаме со там доґзмолівам Так же
там єст спорочы іщы до зверифікуваня Але нєднак не єст яка постава
указало ся служебників указал ся чыновник щылярхіратиком для службы єскупів указала ся
Еванґелия в прикладі затверджаны тересу каже ся Евхолоґійом Жы Тревнік і то
велькій цалы в языку польску туру Латви теж очывістє вділянє сакраменту в
своя што з вінцей люді просіл жебы нашот слюбчы ціны были по
польску Так же мисль же о якось то тексты суты верифікуваны тутай
барзо Хам похвалить владыкы єпискупа Єжеґо зо світны знак Грекы Вшывшы оказі
дошчытує вшытко і то зачына быть жы такраз доскональше хотяж ниґды жадной
досконалости си не осігням Прито очым тексти окли барзы што вшым ксокі
ыше на внеску же тлумачыня ідеально єст можен стлови але неосягально з
тій прості причыны же кажде слово ма кілька одповідників і тлумач мусі
доконат выбору Не бороним же сит <unk> окрисли неєдно і в тым
момент очывісти тен выбор окрисля тлумачыня цале То самосвіщень справы нюансове але
немній єднак выберам єден з нюансув моґем вшыткых і то нідкоснува в
тлумачыню тексту літургічных елемент як тлумачыт ся пові што высша доконец такого
выбору і істотні не бет тлумачынь ідеальных Беду тлумачыня люб бардій одповіджаючы
ориґінало від Ґоты Ачий повсумовуюм з слова Ойсаже на приксалтежа псалтыш то
поезия друга а мож наповіді же до тлумачыня почетні сут не тым
теолоґові але це люді слова Оенці єдно з певным подзьовым вычучым языковим
Хыта можна притлумачыть меці вшытко навет єст така знана всю тлумачы метода
нарыбкы то значы колеґа то на тым нарыбке же бєже ся когось
хто зна добре якій язык незна тлумач Допили смі языкы ормяньскій ци
бєжач сирийскых і он тлумачыт дословній по то тлумачыден переклад перетважа на
язык так напкы акураты в тым року амы рочніце вількєґрузиньскы поеты Шотиру
Стовелеґо Так повстал приклад його поемату рицер в Тыґрисій скуже жы професориян
Браун доконал приклады такого стісле філолоґічного а поета поета Єжы Заґурскій зробил
сте го пінкый поемат То приборско чыло сведжыні буде способных жерговы І
є пошла довцупоста мозложы Жымальского назвиче не зашымеця легже Було ся тосова
нашы Кєдись можна было ствердіти таку умовну дате в такій місто з
катеґориями історичной кодифікациі даного языка та гістория языка во сві зачынала ся
од тлумачыня Біблітавдан писан св вшыткых хытурґічных і ды єст тіж шанса
на нобілітациі малых языків Новічок Лемкоскє так Очывісты жебы якій язык зачал
ся направды розвія стал ся языком в полнітку літераскым довєдстві з дужым
зособом слув То завше так было Зачынано од перекладу Бібліі Барзо цікавый
єст переклад на язык коптийскій понімаж не было вуґли слов в тым
языку то єст язык старольґівскій оні найспокойній в світі ужывали слув ґрецкій
данц роцайникы коптийскій на початку І то поводує же як ся чытат
текст чысвят сото за слово коптийскє то слово грецкє акурат Мало того
оні уж навет кєд были якы слова ґреци коптийскє але кояжыли ся
з вільобудством велі впроваджыт слово ґрецкє і ты слова вышли во обєк
а пізній кєд доколивано тлумачыня з колей на арабскій Ты слова ґрецкє
до тексту равского автоматичні лем далі функцийонуют тот певна метода єжелі бракує
слова але жебы язык полста мусі быти якій такій неодповідсме фундамент І
тутай єжели хоц о языкы край хжестияньскє то тым фундаментом завше прикладнобліялютра
яку ролю одыграла в кшталтуваню ся літератского языка діміцкєду то стважна важна
справа І мислю же на лем такых малых ґруп етнічных єжели заістнує
приклад Цалого писма св єщы якій ксьонґ літурґічний то єст спаняла база
Длячого Пніваж люде слухают то в часі набожес чытаю в дому в
звязку з повысшым вхваняют же так повим в цислові ты слова котры
стаєм ся іх словами дзякі чому то може быть вспанялым почоткєм розвою
того языка Цо ой засиґуровал был Лемко Варто ч ні варто Варто
Я уважам же варто і засуґурувал мем жебы в тлумачылі псал тыж
і Єванґелия найпів Зачылі одтого Найзлі єст діж там на Словациі до
то можна выкорстат ся справді ж На тым такой скінчыли сме бесіду
з оцьом проф Генриком Папроцкым Але же днешній проґрам являт ся В
передсвяточный період і для християн ідучых грігоряньском календарьом так тіж для християн
ідучых филияньскым календарьом отец Попроцкій складают желаня вшыткым слухачам радия ЛЕМ фм
до котрых і Я ся долучым Згодне з тым цо дописовы Адаміцкєвич
вєжыш же бук ся уроджыл в бытлеємскым жлобі жбяда тіж не уроджыл
ся в Тобі Языковий гокус покус ци бандуристы скрепчут бандуры А може
компер Чом можем пити ліса Што мают спільне теля і дівча Ци
можеме вылічыти грошы Чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес уж чысто
лемківскій Одколи нашы предкы мали ладу вымовы што ся находит на швецкым
стилі Чом дотеперішніх віґруючых мобілюк інсталюют Лайлі доступ до Фейсбу та майля
і інчого сітьового сортыру і еплика Кєд хочеш ся дашто о тым
дознати сухай авдициі Языковий гокус покус Значыт знай язык і вчы ся
гокус покус