В тым проґрамі занимам ся етнонімами. Ріжныма етнонімами. Єст тіж кус русиньской гымнічной музыкы. - Etnonimy i tożsamość
Еп. 154

В тым проґрамі занимам ся етнонімами. Ріжныма етнонімами. Єст тіж кус русиньской гымнічной музыкы. - Etnonimy i tożsamość

•

Опис епізоду

Odcinek poświęcono etnonimom, czyli nazwom narodów, plemion i grup etnicznych, oraz ich podziałowi na endoetnonimy i egzoetnonimy. Prowadzący omawia też rusińskie nazwy własne i przykłady związane z karpatorusińską tożsamością, a całość uzupełnia muzyka.

Автоматычна транскрипция

Языковий гокус покус Ци бандуристы скрептут бандуры А може компер Чом онит
бити і сам Што мают спільне теля і дівча Ци можеме вылічыти
грошы Чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскій
Одколи нашы предкы мали уладу вымовы што ся находит на швецкым стилі
Чом до теперішніх віґруючых мобілюк інсталюют Лайлі доступ до Фейсбу та майля
і інчого сітьового сортверу і еплика Кєд хочеш ся дашто о тым
дознати Сухай авдициі Языковий гокус покус значыт знай язык і вчы ся
гос покус Витайте до Радийо Сухача з той страны Демко Трохановскій радийо
лем фм нажыво і проґрам языковий гос покус Днес нажыво днес можете
домя писати і на фейсбу і через майль <unk>em ЛЕМ крапка фм
і через найдете на лем крапка фм кєд мате дашто до скоментуваня
кєд мате дашто до доповіджыня або до заперечыня моіх слів котры днес
буду ся старал повісти так як думам повісти так як они сут
але очывидні подля демократичных принципів І вшыткого што называме свободом слова рекомендую
жебы сте взяли тіж участ В днешнім проґрамі припомну через скайп найдете
нас на Лем крапка Ф Так дороградийо слухачы минула добра година така
коли ся зас зачынат языковий гокус покус І я ждал на тото
жебы дашто днес сповісти Як єм уж заповідал в заявах на Фесбу
ци на нашым портали Лем крапка Фм днес буде о в справі
яка здавало бы ся но она така проста ей Етнонімы названя Етнонімы
штото сут Предовшыткым етнонімы Як іх Брати Як іх розвинути тото єст
етнонім Справа єст барз проста іщы на тым іщы наты в тым
моменті нашого проґраму Лото попросту з грецкого од етнос правда Нарід ци
люде называня даного народу ци племеня ци етнічной ґрупы ци якой ґрупы
котра етнічні інакше ся клясифікує подля напримір сусідів І дорог радийо слухачы
жебы Вас здаєк наставити добрі наднешню днешній проґрам на днешній час зачну
од такого гымну може знати Єден такій грекатолицкій поп написал о уж
знам же м зліповіл бы деякы люде Не люблят то слова Для
мене єст нормальным словом на окрисліня священника отця духовной особы але поправлю
ся оталь барз скоро священика з Пряшівской Руси може знати хто то
кєд знати та можете тіж мі підповісти но там являт ся єден
етнонім думам же од того мусиме здає ся мі зачати Мате гуской
носоват русины сыны скы роди собый собра дух Обіциі собы ухоріциі Зимаро
Росий ґузрі рыподра сліпо спис Ігор Бірса руси грівы руси гренес газбы
з Ґурциі мой го Яры через моє Так дорога для суха циту
явило ся уж перше слово ключ до того чым буду бесідувал то
значыт Русин половина ХХ столітя Александер Духнович і його м текст його
верш вручані є якє Тепер остає карпаторусиньскым гымном Дале іщы ґутому дідею
вежмо пише зіданя через комунікатор і зідляєте ци буде днес о сепаратизмі
Ні не буде днес о сепаратизмі хоц істотне ци буде днес о
русиньскым сепаратизмі Ні одраз бесідуючы не буде О сепаратизмі і хыба в
моім проґрамі николи не буде со сепаратизмі предовшыткым русиньскым бо то єс
якыси выдумане деси там кымси жебы од когоси ся сеперати найпеше треба
бы было ся ґу ньому причыпити А зато уж барже політолоґічны неполітолоґічны
проблемы не языковы Дорога Радийослухач пові єм о етнонімы гей І тоты
етнонімы названя народів племен етносів наций тіж ділят ся предовшыткым на дві
такы основны части то сут ендо етнонімы То єст так як особі
народы самы бесідуют як ся самы называют і еґзо етнонімы То значы
так як называют даний нарід етнос племя етнічну ґрупу чужы Ту рад
ся більше неє што бесідувати бо то хыба ясне єст але так
ци так іщы ничы Дійду до тых нашых справ повім о інчых
етнонімах Етнонімы ся так само Легко мож мож родити можут ся родити
як і можут можут просто заникати Предовшыткым чом Зато же так злосліві
ци як презвиско мож дакого барз скоро в якысий спосіб назвати незалежні
о тото ци тота назва ся прийме ци ся не прийме Ци
як ендоетнонім ци як еґзоетнонім товды буде хоснуване То напевно то тіж
іщы о тым пізнійше приведу Але на примірі на примірі такых етнонімів
як котры входят або односят ся до назвы держав По І світовій
войні мали сме основане тіж по розпаді австро угорской державы Королівство Сербів
Хорватів і Словенців така свойого рода Федерация народів маме вымінены три етнонімы
Сербы Хорваты і Словенці Але як знаме а то уж тілько же
в <unk> бодай кєд добрі памятам тото королійство Сербів Хорватів і Слованців
было замінене на Югославію Но певно зато же окрем Сербію Хорватів і
Словенців жыли там тіж і Македонці то уж тепер бесідую барже зо
стороны той языковой штом Македонці чом доднес непризнаваны Болгарами як осібний етнос
ци як котрий може бесідувати своім осібным языком Но одкале мы тото
знаме але на тым примірі днес З того Королівства Сербів і Хорватів
і Словенців маме дуже більше народів як товды основаны Днес то сут
Словенці Сербы Хорваты Македонці Чорногорці гей Боснякы сут Уж тепер такє такє
нове же было тіж цікавше ното уж поміну Словенців і Македонців Сербы
Хорваты Черногорці і Боснякы каждий з ней з них тіж бесідує інчым
подля названя языком хоц тоты языкы сут вірты мі барталету барз собі
близка Но Але называня народу уж не бесідуют в тым політычным сенсі
бо туж цілком штоси інчого бо то ся бере од правдоподібні більшости
од етносу домінуючого в даным невданій державі то як видите новы етнонімы
творят ся барз скоро І так як на тым примірі хыбаль найліпше
босняцкым де єднак Был тот тота держава і днес по тых вшыткых
войнах неславных маме там напевно Сербів маме там напевно Хорватів но і
окрем того же єст то такій поділ Подля віроісповіданя маме тіж боцняків
то єст мусульманів поприкатолицкых Хорватах і православных Сербах Вшыткы они творят кєд
бы сме тото взяли з пункту пізріня З пункту пізріня політычного то
вшыткы они сут Босняк так іх будут называти споза Босні і Герцгові
гей хоц они творят де факто три інчы етносы але і Боснякы
сенсі тым тых люди котры внутрішні в Босні звыт ся Босняками і
Боснякы то істоты Боснякы Сербы і Хорваты як іх называюты зато жебы
же вшыткы жыют в Босні то сут тіж етнонімы Але іщы то
іщы сут Пілы біды тоты маме барз часом і ту уж буду
ішол в сторону нашых тем маме такій примір етнонімів де попри собі
фунґуют дві два етнонімы єден як ендоетнонім другій як еґзоетнонім Маме ту
Циґанів і Ромів Якый час наше предовшыткым жебы было знати жебы сте
знали што іде В циґаньскым языку в ромскым языку Ромы называют ся
Рома зато з іх пункту візріня єст то ендоетнонім Цілий світ зачал
іх называти циґанами зато і они зачали хоснувати такій етнонім і по
части приняли як свій Потім коли уж цілий світ Просто каждий іх
называл циґанами явил ся якыси такій чудачний процесы без часто такій такій
гіп гіперязыковий гіперкорекциіязыковий де Без огляду на тото ци Ромы Циґаны самы
самы хотят ся так называти барз часто елімінувано Етнонім Циґаны і вводжено
го на як Ром Но і днес зато маме проблем Ромів хоц
я колиси достал бы м шматом од єдной Ромкы буду ім ім
єй назвал же она Ромка і мі поє она в себы циґанка
і так уж останей І на тым примірі видиме же часом тота
гіперкоректніст языкова гіперкоректніст може быти тіж недобра Ту напевно входят справу тіж
такы проблемы же то не вшытко од нас залежыт хоснуваня даных етнонімів
ци в народі ци в народі нашого сусіда сусідів але тіж барз
часто влияют на Істнуваня або заниканя етнонімів офіцияльны на державны власти як
то было тіж в примірі Циґанів ци Ромів Дорогарадийо слухачы повімам такы
іщы Єден духновичів твіры вам пущу там тіж буде етнонім Русины Я
хытко займеме ся нашыма етнонімами Ґрубі Но дахтось раз Духнович і Подкарпатскій
русины осталте глубокій сона Но і ту нам ся кусы являт єден
проблем бо підкарпатскы русины в розуміню товдышнього Духновича то єст Тота част
вшыткых карпатскых Русинів яка находила ся під Карпатами З його пункту пізріня
На полудни од Карпат гей і то значыт в Мадярскым Королівстві Од
того тіж буду ішол же барз часто локальні Русины Карпаты Русины были
называны ріжні угорскыма Русинами тото фунґувало бы дос час є од столітя
предовшыткым зато же границя Карпат кєд іде о нашы етнічны нашы русиньскы
териториі была поділена під власт мадярску і під Австрияків як было в
примірі Ґаліциі і зато угорскы Русины то были тоты котры находили ся
в Мадярскым Королівстві Угорскы Русины або Угросы Думаме примір о приведу річницю
річницю основаня Руской Народной Республикы сперед двох дни Товды коли не повіче
во Фльоринці <unk> грудня <unk> р зачали ся будувати державны структуры барз
помалы і потім коли уж враз зо зміном ситуациі в тым і
політичной Русы члены власти Рус Народной Республикы хотіли прилучыти ся до угорскых
Русинів і быти як вшыткы Карпатскы Русины в єдным політычным орґанізмі зато
локальні тіж можеме называти собі додавати до етнонімів так напримір до етноніму
русин і іх гым локальний як бы ґеоґрафічний вымір Но Але чом
очы мо о тым бесідую Зато же і на нас бесідували ци
предовшыткым інчы жебы даяк локувати ны напримір Карпаторосы Угросы не єй тамтого
іщы можеме од ґеоґрафічных назв за то была Лемківска Русь Пряшівска Русь
Підкарпатска Русь так дальше і ты мож было вельо такых слів предошыткым
пригавників додавати Єдно што єст певне то тото же одсе сме были
Русинами Тут Єст тот наш основний етнонім і найважнійший очывидні являли ся
деси там якысы поді же хтоси сой выдумал же єдны сут Лемкы
бо бесідували слово лем другы сут лишакы бо слово лиш хоц то
тіж методолоґію тых бадань іщы треба добрі провірити но то было барз
субєктивне на тамты часы XXI столітя Пізріня так ся мі так ся
мі здає Но доходжу до етноніму о котрым хотіл бы м днес
повісти то до етноніму Х Лемко Но відомо етнонім Лемко мусит походити
од слова Лем безперечні Єст на тоту тему єст тілько само міфів
як і як і непровіреных барз теорий але охочо очывидні цитуваных в
науковій літературі і не лем залежно того як в якій ціли і
хто хоче тото схоснувати Зєдна з старой з теориі бесідує же о
кілько Русины серед Русинів слово лем было хоснуване то тяжко повісти жебы
жебы самы Лемкы самы Русины хотіли ся назвати од того Лемками і
єдна з єн з такых міфів єст тот же же етнонім Лемко
явил ся деси поза карпатском Русю а потім допіро самы напримір з
полудньового Схылу Карпат Русины нас зачали называти Лемків Русинів з пілночы акуратні
Лемками Тота теория здає ся мі дост така натігана бо з другой
страны кєд они самы хоснували такє слово чом бы мали называти называти
Русинів з пілнічной страны Карпат акуратні Лемками Гей знам тота назва явила
ся м найперше в науковых выданях в першій половині XIX столітя но
але як і до окрисліня очывидні Русинів жыючых на пілніч од Карпат
Но але повім вам так приняла ся може зачынала ся принимати І
то так барз помалы од кінця ХХ столітя не маме од <unk>
рока часопис Лемко Але ци тот етнонім так шыроко є хоснуваний посеред
Русинів радше Ні радше Лемко як ґеоґрафічне Окрисліня НЕ Русинів по пілнічній
серені Карпат так Ново зас верну до Руской Народной Республикы днес называной
Руском Народном Республиком Лемків але она де факто ся назва Руском Народном
Республиком гей бы тота Руска Народна Республика назвала ся бы поповіче была
кєрувана начальным совітом Лемковина Но гей але Лемковины в тым сенсі же
дн Был то совіт тых Русинів котры жыют на Лемковині принаймні я
тото так розумію Но і было так же тот етнонім Лемко наданий
споза на обшыри Лемковины та як бесідуют тота теза і потеза барже
же пішла од самых Русинів з Полудня не барз ня буде Хыба
мя не переконат николи Радше Іде од того же то науковці описуючы
етноґрафічні кус языково уж потім од верхрадского з перелому ХХ ст зачали
называти так Русинів з Пілночы і од того часу деси там коли
помалы етнонім Лемко являл ся в фаховій літературі товды Деси там помалы
Русины з пілочы зачали го тіж хоснувати Як вглядат днешній того вид
сут ріжны сут ріжны вражы силы же іх так назвы котры прібуют
добрі в тым вшыткым Перепокрутити Предовшыткым першы силы бесідуют о тым же
Лемкы тотой і Лемко і Русины то сут два народы николи мым
не мали спільного Но може деси там іщы знате в ХХ столітю
може але то тіж іщы нихто не довіл і з той причыны
хтоси любит робити політику Але то іщы тіж піл біды бо тото
скоро мож Е скоро мож тому перечыти Остатньом чул такій я уж
не буду приводил хто повіл бо Бо то не вартат остатньо м
чул такє речыня А то особа по высшых студиях з докторатом знаюча
як ся хвалит о бодай там <unk> ци шіст языків добрі і
наступных три так собі котра повіла же Лемкы на Словациі ні я
покрутил же Лемкі добрі варю Лемкын Словациі то інакше Русины Украінці Но
і ту уж зачынаме крутити барз політичні бо Бо як то Лемкы
на Словациі то інакше Русины Украінці Коли предшыткым Лемко названя котре приняло
ся по части але не выперло в <unk> процентах етноніму Русин серед
Пілнічных Русинів Друга справа на Пряшівскій Руси маме такой Русинів одсудикы політычны
сепаратистичны стремліня жебы ся называти Русинами Украінцями і то нема нич спільного
з Білохорватами Зы не знам ци повіте такыма етнонімами якы ідут од
двох слів ачий Е языкови а аналізы того проблему же єст част
Русинів котра называт ся Русинами Русинами Украінцями через кысочку Бесідує жы о
чого такого попросту Неє Но Але мало не быти о сепаратизмі до
дорогых слухачы Што я хотіл днес повісти в тым цілым закрученым проблемі
етнонімі Сам сой повідште не знам ци сте были деколи на Пряшівскій
Руси Я был неразы і не два не знам ци сте были
деколи на Підкарпатскій Руси быв єм нераз і не два тоты першы
все бесідували о собі Русины тото другы часом локальні тіж бесідували особы
як підкарпатскы Русины але то тіж іде Популяризация той назвы підкарпатскы русины
окрем очывидні Духновича то час меджевійня коли то была адміністрацийна єдиниця знана
як підкарпатска Русь Но і тепер так Маме Лемків маме Русинів і
Підпідкарпатскых Русинів Ци мы єден нарід Вою вам одраз так мы єден
нарід то не од нас залежыт світова політика Не од нас залежыт
Тото же даякы даяка історийоґрафія іщы по пахы єст в комуністычных поглядах
і в комуністычным підході то не нашы проблем хоц проблем певно єст
але то не так же заперечат тому же сме єден нарід Дорогы
Русины дорогы Лемкы повім Вам єдно Кек слухате радийо Лем фм днес
можу Вам лем повісти же для нас лемківскій язык то русиньскій язык
Лемкы то Русины І хоц бы не знам як хто бесі бесідувал
принаймні в нас ся тото не змінит Тримайте ся Языковий гокус покус
Ци бандуристы скрепчут бандуры А може компер Чом мал бити уса Што
мают спільне теля і дівча Ци можеме вылічыти грошы Чом Кыів был
колиси східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскій Одколи нашы предкы мали
уладу вымовы што ся находит на швецкым столі Чом до теперішніх вібруючых
мобілюк інсталюют Лайлі доступ до ФБайля і інчого сітьового софру і ЄКєд
хочеш ся дашто о тым дознати сухай авдициі Языковий гокус покус значыт
знай язык і вчы ся гокус покус