Днес о іменах. Одкале ся взяли, чом іх меньше од назвск і якы сут найпопулярнійшы на Лемковині. Будут Ганця, Марись, Олен, Павль
•
Опис епізоду
Odcinek poświęcono imionom: ich pochodzeniu, temu, skąd się wzięły, oraz temu, dlaczego jest ich mniej niż nazwisk. Prowadzący omawia też najpopularniejsze i rzadsze imiona na Łemkowszczyźnie, a całość przeplata krótkimi fragmentami muzyki.
Автоматычна транскрипция
Языковий гокус покус Ци бандуристы скрепчут бандуры А може компер Чом мож
бити ту самы Што мают спільне теля і дівчы Ци можеме вылічыти
грошы Чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскій
Одколи нашы предкы мали ладу вымовы што ся находит на швецкым стилі
Чом дотеперішніх віґруючых мобілок інсталюют Лайлі доступ до Фейсбу та майля і
інчого сітьового соферу і епликациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознати
сухай авдициі Языковий гокус покус Зничыт знай язык і вчий ся гос
покус Витам красні во вшыткых дорогых слухачів радия ЛЕМ фм витам тіж
красні будучых подкастерів субскрибуючых або входячых на наш обшырний архів званий подкастом
з той страны Демко Трохановскій радийо Лем фм днес нажыло в проґрамі
Языковий гос покус Котрий очывидні лем в радию Лем фм Як уж
єм писал на нашым портали заповід заяву днешньой темы назву вшытко по
імени а то зато же днес буду занимал ся іменами Знам Я
деси тамы в тым проґрамі бесідувал о іменах при даякій нагоді єм
навернул до даякого імена ци до двох трьох м імен але штоси
ся мі не тямит жебы м о іменах бесідувал так дост шырше
Н і а то дост цікава Тема предовшыткым зато же імен маме
вельо хоц з назвиск думам більше а імена вкінци были першы Они
были іщы долго долго долго перед перед назвисками перед презвисками Но але
може може од початку Но тяжко повісти так барз прецизийні коли явили
ся імена барз тяжко тот окрислити з той причыны же доперо даякы
писаны джерела фіксуют початок даного імена што значыт же даякы інчы імена
не были хоснуваны перше Но за тоту не буду входил уж в
компетенциі істориків ци дослідників в тій обшыри мусиме приняти тото же колиси
Мож повісти же навет тяжко речы же было даякє імя імено Спочатку
то было долше окрисліня прикмет даной особы котра ся вродила Знаме тото
з фільмів о Індіянах же там імена сут ріжны женучий быкы сходяче
сонце і так дальше і так дальше Што мало давати дітям даякы
прикметы одраз але тіжы Може направляти іх на жытя Ту уж тіж
не буду барз в деталях в тото дорогра діє слухачы входил Так
ци так зачало ся од того жебы одріжнити єдного од другого Люди
было штораз більше на даякых обшырях потім ся потім ся зосереджали на
робліню більшых гы більшых місц місцевости місц но і люди зачало быти
веце зато жебы іх одріжнити треба іх даяк называти Ду бом так
хотіл тіж барже таку то не анеґдотка але так спостеречы же само
названя імена імя імено То колиси значыло ачий доднес в даякых языках
Назывник назывник ци придавник але предушыткым назывник таку таку част таку ґраматичну
форму доднес в росийскым языку маме імя сусідстві тільноє то єст лемківскій
назывник по украіньскы єст іменник Названя того назывника польского жевника зрештом наут
в польскым маме днес заімек то значыт же тото што заступує імя
значе тото што заступує н назывник то наше наш місце назывникови зрештом
по росийскы маме місце імєніє хоц відомо же днес не все місце
назывник буде засыпувал імя насевт засыпує імено бо заступує такы формы як
я ты віно на оно заступуют і м Стіл і м петра
і олену і дерева Зато тілько лем можу речы же тото імя
колиси в днешнім нашым розумліню колиси могло значыти акуратні званя каждого предмету
ци Ци особы думам же допіро потім даякых явиск котры днес окрислиме
назывником Но і вкінци од початку коли люде зачали надавати імена ту
може ся перенесеме на славяньску обшыр Бо одраз можеме по даякых іменах
котры іщы днес сут дост популярны хоц штораз меньше ся мі здає
такы як Богдан той зданий од Бога Владимір за ріжныма етимолоґіями або
тот што Рядит світом або тот што опікує ся опікує ся миром
жебы ся люде не были туй метолоґіі сут ріжны ци Ярослав Мирослав
Славомир і того рода славяньскы в котрых видиме же то єст якысий
опис або наданя прикметы або желаня родиців як бы кым бы евентуальні
дітя мало быти мало быти в своім жытю І так по правді
но тоты тото походжыня імен ґенеза імен до котрых потім як уж
люди о тым самым імени было вельо додавали тіж назвиска ци люде
самы сой выдумували якы псевдонімы іде докладні од того жебы окрислити і
розріжнити розріжнити поєдных люди Очывидні Тота мода на імена ци популярніст даякых
імен приходит або одходит враз з принятьом християньства славяньскы ци перше іщы
передхристияньскы імена дост меньше были популярны бо Приходили інчы з грецкым ци
з латиньскым ци ци зревяізрієврейскым походжыньом ци ци ци інчыма походжынями котре
принесло християньство самославяне тіжкінце оставали ся тыма і тоты предовшыткым імена як
Богдан Владимір Борис і інчы Входили в тот пантеон найварже найварже хоснуваных
мы імен нав треба повісти же же коли пришло до Лемків християньство
радше тоты імена якы находили ся в Біблиі То і з ґрецкого
латиньского іврейского походжыня барже в тоту сторону ішли при придаваню покровителів вчас
хрещыня Як постают імена то наступне звіданя предовшыткым днес уж тяжко жебы
новы імена поставили хоц Новый тренд єст за великом воль в Америці
Там і імя мож выдумати будякій його зареґіструвати не вшыткы державы на
тото позваляют але том дорогом можут як найбарже приходити новы імена колиси
посали мы ріжні напр одвертано єден член імена з другым так Мирослав
і Славомир ци тіж роблено женьскы одповідникы мужскых імен Мирослав Мирослава Славомира
Ярослав і Ярослава Но вкінци тіж сут іщы здрібніня котры днесу жіж
тяж може іщы іщы не в лемківскым языку хоц коли бы державны
законы позволили нам были баже ліберальны думам же ту словотворча фантазия могла
піти до переду очывидні натуральні же запожычыня з інчых языків сут ту
тіж барз барз популярным входом ци популяризацийом нового імена вы даякым языку
Як ся ту іщы так вернуто як ся надає імено Но ту
доріг єст пару або або чымся люде інспіруют жебы акуратні так называти
так называти дітя предовшыткым Колиси Были такы приміры же І то хыба
был принцип дост шыроко охоснуваний же коли діти дітя вродила ся напр
наднешній календар <unk> липця та дано был му імено Петро або Павел
гей значыт од того дня коли Діти ся родили якій выпадок праздник
ци ци ци покровитель даного дня товды надавано дітям такы конкретны імена
очывидні Но то тіж не все Зато зато же То по перше
як християньство ся розшырювало імен ся тіж імен тіж прибывало враз з
наступныма причыслінями до лику святых єдного дня потім ся робило вельо вельо
вельо вельо святых На єден ден коли ся святкувало іх памят і
зато зато са локальна традиция выберала двохтрьох котрых ты штырьох ачий не
вшыткы были были вписуваны в церковний календар Были такы звычаі о ту
єм тіж дочытал же коли дітя даякє дост скоро вмерло то наступне
дітя в родині доставало такє імя же могло быти таком контунацийом даром
од Бога же тамто дітя Бог поыкликал до себе але дал наступне
зато мало тото самоім бар стрічаме же называют діти по дідови То
сынів родиче а дівкы по побаві то тіж єден з такых з
такых мы примірів як чым ся люде інспіруют А днес так по
правді то уж тяжко повісти днес З того што я виджу посеред
моіх знаємых то хыбаль Хыба найбарже мода пануюча в даным періоді в
даным в даній хвили в даным реґіоні може почасти тіж в родині
бо то тіж ма якысе там влияня Но добрі перейдме до самых
імен Я сой выбрал пару такых по мойому очывидні популярных посеред Лемків
а найже введіньом до той другой части буде співанка зрештом співанка анічка
а співа тішанічка зато хыба од того іме не зачну дулю Дамия
янок ци дамия ян ци силовы гоня Жебы моя доня че фм
моя доня десидила Мария Ґлея Радила лем яничка пися Басяничка лем яничка
пися яличка Лемка Яничка писа васяничка Лемка Яничка писа та ма зо
старию <unk>eo<unk>Eс <unk> Співа Аничка в пісни Аничка зато думам же то
хыбаль найліпше буде од того імена акуратні зачати По мойому оно найбарже
популярне імя посеред лемківскых жен але так по правді тяжко днес окрислити
популярніст лемківскых івен мусіли бы сме мати листу вшыткых Лемків ту по
перше Бо думам метрикальны книгы то за мало то не вшыткы бо
не вшыткы Лемкы сут по перше Ци християнами там де ся веде
деякы метрикальны книгы Ци може не вшыткы Лемкы ся так шыроко признают
до того же сут Лемками Але на чым полігат моє тото спостережыня
одже коли м грал в ріжных ансамблях Коли мывал частійше посеред більшой
ґрупы Лемків на даякых імпрезах ци на інчых формах огнисках ци забавах
або єден хір хір Ірмос хір перемышско новосандецкой на правослайной єпархіі Но
то як было там такє провіріня ци вшыткы су ци вшыткы сіли
до автобуса ци дакого не бракує то была листа вшыткых пасажерів напримір
і осібна листа для Анны бо як ся чытало по імени то
уж при Аннах при семій ци при осмій Анні мож ся было
стратити І то кус може жартом так бесідує але фактичні Анна Йой
як лем посмотриме на подумайте собі тепер дорогы радийо слухачы Посеред своіх
знаємых так скоро кілько вам ся Анн тямит кілько а кілько інчых
дівчат жен з такым імен Зає ся мі же то буде хыба
найбарже популярне лемківскє русиньскє Імя хоц буду бесідувал барже днес в контексті
Лемковины як іде о як як може о цілу Карпатску Русь Зато
же мам найбільше знаня може такє жытя і як іде о імена
і іх популярніст в нашій лемківскій обшыри то єст імя якє Іде
то єст так по правді то єст латинізувана форма єврейского ханна і
значыт нич інче як благодат Потім очывидні тото імя перешло до рицкого
і але за якы як Анна Але з єврейского тото хы наголосове
остало і днес тіж єст часом пошырюване пошырене як Ганна хоц Ганна
і Анна то очывидні тоты самы імена В християнстві єст барз вельо
мы святых Анны хыбаль найбарже знаном ся мі здає буде свята Анна
Матір Богородиці жена святого Йоакыма І може тот акурат звязок з ділом
Марийом тіж чу має великє влияня зато же Чул єм такє і
сучасні і же колиси тото могло быти баже перестерігано же імям Мария
не было надаване дівчатам Зато же было так як бы зарезеруване для
дівы Мариі Очывидні было были інчы святы о тым імени м єй
Мария Маґдалина ци інчы але акуратні може зато Анна єст так розповсюдженым
іменом же колиси може така была традиция же тых марій было было
меньше Так си так значыт благодат і здрібнити можеме тото на імено
як аня Анця І ту тіж за єврейскым языком з наголосовым гы
ганця ци ганя ци власні ци власні ганицка Думам же кєд сме
уж при Мариі та тіж до того навязу з грецкого Мария женьскє
Імя хоц з грецкого пришло до нас має єврейскє походжыня мірям так
єст єврейскє мірям і не лем єврейскє мож повісти Близко східнє бо
і в сирийскым єст такє імя хоц має кус інче значыня зато
тяжко днес напевно на <unk> процент повісти што бы мало значыти днешнє
імено Мария Но і так з єврейского то буде означат быти красным
ци чудовым але в сирийскым языку значыт пані і так барз часто
тіж єст на така етимолоґі етимолоґія єст тлумачена в християнстві Але сут
тіж інчы значыня покровителька красна на тота што што хоче мати дітину
Вельо направду направду вельо як уж єм бесідувал Можливе же хоц Мария
єст барз популярным імєном днес серед Лемків Анна зато єст м думам
по мойом очывидні барже популярна з той причыны же єднак Єднак тото
імя Мария было тілько контроверсийне же кєд хотіл дахто назвати дівку Мария
жебы єй покровительком автор ім бесідувал же колиси не надавано так імен
так од собі лем жебы Даяка конкретна в тым припадку свята особа
была покровительком той дітины а же кєд не мож было называти надавати
діву Марию як покровительку дітины та може уж Мария Маґдалина Мария Єгыпецка
ци інчы святы Мариі не были уж такы Не зрозумійте мя злі
такы властивы І може зато акуратні матір дівы Мариі свята Анна была
так популярна вертаючы іщы до Мариі здрібніня то Марися Маричка і ту
коротка форма ту буду зазначал но барз файна Марись Марись кличеме Марись
як в кличучым одмінку єст факультативна форма Марись як бесідуєме до дівчаты
о імени Мария і наступне здає ся мі же барз популярне лемківскє
женьскє імя то Олена очывидні з ґрецкого з ґрецкого іде і значыт
заріжныма заріжныма етиморґіями за ріжныма воводами Ци то блеск місяця ци то
може од тіж чогоси што блищыт Альтува світич тоты намачаны в смолі
патыкы патыкы нос даком шматом на горі і підпалены но тіж іщы
може быти тямлене од слова селена значыт місяц але дашто такє што
што світит думал же єдном з найбарже популярных святых о тым імени
то свята Олена Елена Єлена Мама цисаря Константина християнка єдна з першых
такых на тым рівны медже была мамом цисаря і ту тіж за
ріжныма дослідниками найперше свята Олена приняла християньства допіро потім цисар Константин за
інчыма Наоборот І здрібніня того імена то Оленка предовшыткым з томкінцівком К
Олену ся може так барже баржек жебы выпестити і тіж маме коротку
форму коротку форму Олен олен подже ту Олен як бесідуєме як ся
звертаме доы до олены Смотрю мам ту перше певно іщы пару ны
Катрен варвар але тото три По мойому очывидні то барз субєктивний підхід
і ниґде непровірений той лем і так як мі ся здає три
найбарже популярны імена посеред Лемків Най же введіньом до наступной части той
мужской части буде така пісня же мала я Фраіря што му мено
петро значыт о хвильку зачнеме з Петром мама я з того матефы
бетло сами тоты безу під палят маі ветло зами жада моне бо
і рам на собомы зорі На што вера Лем пещына дівка з
Ефрейом плаче но цікаве В дорогороды слухаче слухати языковис в радию Лем
фм днес нажыло Іщы раз витам тых што допіро тепер долучыли і
витам тіж подказ терів днес бесідуєме о іменах лемківскых іменах об може
о походжыню так кус о тых імнах котры сут найбарже популярны посеред
Лемків Мали сме Анну мали сме Олену і мали сме Марию та
тепер пару мужскых імен Но кєд єм зачал од найбарже популярных женьскых
то тепер напевно буде мужскій Петро Тутіж мам таку анеґдотку з жытя
Колиси іщы то было за часів передмобільковых коли мобілька то іщы по
мойому могла выгля як така велика Течка я знам така в такым
баґажу іщы запинана В тамтых часів товды ся іщы дзвонило вкладало ся
таку маґнетичну карту до телефону якій стоял На улици в причыпленій до
будинку Маєм задзвонити в єдно місце де знал єм єдного Лемка лем
з назвиска Знаєм його брата барз добрі Але того акуратні пане знал
єм як ся называт на жедикы має назвиско але по правді не
знал єм як імя Єдино выходом з того было задзвонити на інформацию
на листу номерів Нале тот вшыткы законы о о о о о
охороні даных і так дальше Дозволил єм ся очывидні там єм кус
замішал замішал з адресом але то добло село За тотым полю же
не памятам там три хыжы дальше ци ци якоси так нале пані
звідала о імено Но і ту єм зачал думати Йо як він
може мати імено Не так єм стріліл Петро а памютно видите даст
ся но і зато зачынам од Петра бо буду думал же Петро
то акуратні найбарже популярне імено посеред Лемків Походит од давно грецкого Петрос
што значыт камін ци скала очывидні потім тіж переняте через латиньскій язык
петрус і выводит ся такой Од того як назвал апостола Симона найперше
Ісус Христос значыт назвал го Петрос то значыт камін з скала тото
потім перешло до латины і сам апостол Петро хыба єст тіж покровительом
вельох вельох Лемків тіж приниманий як в католицкій традициі як перший римскій
папа Здрібніня якы можеме ту придати то напевно Петрусь або Петрік Не
знам ци іщы сут даякы Відома там фантазия родичів на малы діти
на мало діти язылика але такы загальны Здає ся мі же Петрось
і Петрик будут но кєд Петро та і палел хоц до Павла
не знам чыщы загалі не скаверну бо то кус меньше популяр маме
Йоана маме Івана маме тот Йоан котрий і од м єврейского языка
на ідею ханан то значыт кєд бы так безпосередні перевести то Яхве
єст Яхве єст милостивий то тіж іменезидного Апостолів барз розповсюджене в предовшыткым
в християньскых державах но і посеред тым находят ся тіж <unk> Лемкы
Апостол Йоан Апостол Не лем Апостол тіж Євангелиста богослов то хыбаль найбарже
популярний покровитель хоц єст тіж Йоан Христитель інчы Йоаны але акуратні єванглиста
был наймолодший з <unk> апостолів н і як єдиний остал при прихресті
не боял ся товды Здрібніня гей то напевно і ту буду мал
проблем такій проблем як єм ся задумал колиси ци Павльо єст здрібніньом
од Павел ци Павло то уж такє нездрібніня а уж мож повісти
барз локальна наша форма імена Павел так само єст з Йоаном Іваном
і з одповідником Ваньо Но м до старшых осіб до незнаных осіб
бесідуєме пане Ваню ци стрыку Ваню ци луйку Ваню А то бы
значыло же такых осіб не здрібняме імен Бо Вань бо маме тіж
Ваньцьо ей на Леванцьо уж такє такє тіж писливе окрисліня А Ваньо
міг бы быти міг бы быти такым полноправным іменом зрештом Ваньо Русенко
так тіж о собі бесідувал Ваньо напевно тіж заховал ся в традициі
бо знаме близко себе єс ніч Купалы і свято Йоана Крестителя акуратні
і В традициі тіж бесідувало ся на Яна же товды на Яна
ідеме до церкви потім палимены свобідкы ци ци ден перше по правді
зато на Яна тота форма тіж была тіж была популярна Мам пісню
о Яні і о Янчыку о іщы з Янчык то фактичні треба
пустити ту пісню жебы нам ся кус запамятало же окрем Ваня Іванця
єст іщы Янко і Янчык Янчык Янчык Што мас зробил ге Гей
як бы мане другу гылу бывшу гая гей як бы мане другу
гылю бывчу гає Зромил бы м ся силым птошком гає гоє співалбым
што ся робит гає гоє приходит чуга милий до няны приходит чугая
Ци годо примули Гейци го іншы вачу гейци го іншы при гвари
Вачугая табоянчык і Юлия Дошна А я кєдуж ім повіл же бєс
Петро та і барз часто же з ним выступує імено Павло бо
Павел по правді і Павло тото такє што уж не мусит быти
здрібніньом а лем нашом уж формом Загального барже Павел тот речений Павел
н то латиньскє імя Павлюс або Павлюс в значыню маленькій маціцькій то
мож повісти такє імя котре належыт до єдных з найстаршых римскых імен
Ту треба певні вмінити Апостола Павла якій з початку носил імя Шавел
і гм Потім допіро остал Павлом был Жыдом але тым ся одзначал
од інчых і смілом іх выступувати і шырити Христову віру бо його
родиче былимскыма державлянами В тузві кєд здрібніня Бо так бы як бесідує
Павло може быти кус уж трактуване яко полноправне але Павлюсь Павлик то
напевно можеме так з здрібніню повісти до вшыткых Павлів або Павлів Перейдме
до Михала Михал Михал так Тот што Михал што на білым кони
приіхал гей або інчы в піснях тіж маме Окрисліня тото календарьове Михала
до Михала на Михала по Михалі то значыт по по або на
або перед святом архангела Михаіла бо то дост популярний покровитель і церков
і такым іменом называли тіж Лемкы своі діти Тото імя має єврейскє
походжыня Барз популярне і посеред Жыдів і посеред християньскых народів держав і
значыт тілько з євейского здавно єврейского Міхаель значыт Нихто не єст рівний
Богу як бы сме так барз барз уж конкретні перевели а дословні
значыт хто як Бог Нихто не єст рівний Богу і то іде
од акуратні бо тоты слова то сут з Біблиі то слова описуючы
архангела Михаіла того архангела котрий регістратига то значыт того котрий завідує ангельскым
войском і тот акуратні Михаіл як бы сме повіли по церковному по
нашому по лемківскы Михал то барз популярне тіж на Лемковині Іменом тото
імено жебы было іщы барже цікаві тіж выступує посеред мусульманів зато же
і архангел Михал тіж в Корані выступує хоц може з том ріжницьом
же в нас дост єст популярне называют діти Михалом Михасьом Михалком уж
тепер поім зрібніня а єднак мусульмане не даюты імен м тых імен
котры носят котры носят ангелы Зато ту може така лем ріжниця в
хоснуваню самого імена Михал якє якє носил архістратих архангел Михалы Но добрі
дороградийослухачы то кєд Михал то іщы мам ту єдну пісню пісню Серенчы
А потім може іщы даякы Приведеме пару файных імен може барже забытых
може такых контроверсийных Так гей мам іщы за пазухом Мам іщы за
пазухом пару Серенча і Михале Михале ци моты ци моты Біпшыт роды
І як вызвучыл Михал можеме вертати такой уж до кінцівкы бо я
лем такой парух пару пару імен єм встиг вымінити а іх єст
вельо вельо вельо Нек уж ім пою на початку деякы Приходят деякы
одходят деякы сут все бо все будут популярны але ся мі здає
же єст така тенденция же славяньскы імена но уж штораз меньше сут
популярны но дайме сой такій Владимір Мирослав Богдан може іщы кус сідит
Ярослав іщы може кус сідит Але такы старий менекы уж тепер го
не знам хто бы назвал дітя Прокопом Тевдором Параскєвом Йоакымом Акымом Параском
Онуфрийом Митром тепер знам же популярне імено Симеон то значыт по лемківскы
семан Но але уж мало хто бесідує до дітины Семан Нестор афтаны
Василь но виділ лем ся тілько надію же не може іщы нашу
Анну Олену Петра Михала Павла Ланя долго не будут выперати Джесікы Анджелі
ци Майкелі Може іщы до нас така мода не скоро прийде Ну
зато же маме крас імена хоц уж не славяньскых хоц уж інчого
походжыня та єднакы уж оточены істерийом оточены віками і оточены традицийом Надію
ся же може Декотры імена з тых што єм тепер остатньо рюкы
будут іщы вернут будут мати своє пят минут бодай в істориі Но
што ж залежыт лем од нас як уж єм бесідувал мода тіж
робит тото же сут імена популярнійшы днес а заран ся стают барже
популярны Но але такій уж маме світ Дорогадє слухат же то был
языковый гокус спокус бесідувал Демко Трохановскій днес акуратні нажыво в радию Лем
фм Іщы разы Дякую за тото же сте Днес были зо мном
подкастырю Здравлю Фурт А окрем того же ом вам доброго вечера кєд
акуратні тепер перед вами вечер Добраніч Языковий гокус покус Ци бандуристы скрипчут
бандуры А може компері Чом лом пити уса Што мают спільне теля
і дівча Вси можеме вылічыти грошы Чом Кыів был колиси східньославяньскій а
днес уж чысто лемківскій одколи нашы предкы мали ладу вымовы што ся
находит на швецкым стилі Чом дотеперішніх віґруючых мобілюк інсталюют мі файлі доступ
до Фельска та байля і інчого сітьового сортиру і епликациі Кєд хочеш
ся дашто о тым дознати сухай авдициі Языковий гокус покус значыт знай
язык і вчы ся гокус покус
