Архів
лемківского радия

Іван Русенко Треба нам наукы Хоц маме кріпкы рукы Хоц маме до обрездравя без школы Без наукы Мудрійшы нас задавят Бо хоц голову маме і мозоґ в тій голові То мы не понимаме што о нас дахто повіст Бо хоц і очы маме як сонце світит лем вшыткого як другы не можеме видіти Мы лем горе чуєме бо серце маме выгоруды Лем того горя нихто николи чути не буде Хто нам другом Хто врагом Мы каждому вірили На мотузку нас вели свойой не мали мы ціли І мы все бідны голы Хоц маме крипкы рукы бо ніт в нас свойой школы і свойой Ніт наукы Добрий ден Витам на лекциі лемківского языка В тамтым тыжні познали сме назвы птахів і пташат І Лишыла ся тіж дальше в темі звірят так же низка звірята і не лем зато і не лем бо птахы то звірята прецінгады то звірята так загальні але очывидно ділят ся на своі ґрупы так же м дальше звірята і може до тема введе нас на початок зміст котрый як бы так буде пасувал і до темы звірячой бо головныма героями будут власні звірятка але тіж до темы яка є як найбарже іщы актуальна значыт до темы школы а зато же Наголок Оповіданя то звіриньска школа автором є Золтан Золик Послухайте пришла зима Зачала ся наука в звіриньскій школі Єдно за другым пришли медведята волчата заячата стискаючы в підрамены книжкы справлены скоры і красні посідали до лавок з поваленых стромів Вшыткы рады были што конец кінцьом і звіры будут свою школу мати а найщестливша лишка была Адже она выдумала тоту справу она і учытельком буде А значыт і заплату файну дістане за учытелюваня Лем ворона воєтила перелітувала з дерева на дерево і каждому звірятку што понагляло ся до лісовой школы крявчала Кра кра кра наукы вам тра Та нихто іх ухом не потяг преця тота зловіщунка все так галяче Ци сонце світит ци ліє і николи недобрі І так уж завчасу рано зачала ся наука Уважайте ту гварит Лижка Вчыма ся писаня І такой зачала диктувати голосно Пан пише плян Заяц не пан візвало ся волча най пишут лем волкы На тым ся вадили добры пілогодины нич як і таті настал порядок і лишка зас годна была бесідувати Тепер пишеме букв <unk> Што ся ту вчынило Заячата поскакали кажды собі Прятати ся бо кєты гавкат пес значыт ловец іде Ледве мож было ім обяснити же ту школа де не треба ся бояти ни пса ни ловця Аж по великій перерві лишка зас могла продолжувати науку Тепер вчыме ся чысліня Троє заяців пішли ся проходжувати В лісі ся стрітили з трьома волками кілько звірів было товды враз двоє Девят Лігілкали вшыткы нараз а коли втихли Лыжка Красні пояснила же враз было <unk> звірів бо три а три то <unk> Но тепер будете знати Гей гей загілкали звірята школяре Нота най повіст заячык гварит лижка Заячык стал і красні повіл же прогоджували ся три заяці стрітили трьох волків то враз было <unk> звірів Пак одповідало о серня і оно чысто так повіло Потім пришол Шор на волча Кєд стрілят ся три клапоухы з трьома волками товды Довєдна буде троє звірів бо волцы зідят заяців Тумане сердито рекла Лышка В цілий клясі ты найглубший Звірята голосно зачали ся сміяти а волча выскочыло з лавкы та і просто домів ґуняньови побігло ґусерому Лупіжникови Поскаржыло ся што о ним лыжка повіла І бодай ти сухє листя жерла та голузя спід снігу скричал старий волк Же мій сын найглубший призаячати ци серняти Но дістане тоталишка учытелька натуральні Койлишка вчула што жена старий волк до школы так втикала аж ся за ньом курило І малы звірятка порозходили ся домів одтовды не мают звірята школы а ворона збыткує ся ім коли дакотре взріт Кра кра кра наоукы вам тра Така ото істория Про звірятка гідні там мали сме власти меньше самых звірят але лем малых звіряток было більше і зато Будеме так як при птахах познавали сме назы птахів і пташат так і будеме При ріжнородных звірятах неска тіж познавати як ся бесідує на малы звірятка Як ся творит тоты формы Зачнеме м найперше од словничка но того буде досты гідні найперше будут то ползачы і гады і малы ползачы ігады Но і но зас зас буде клопіт з переводжыньом і я тіж Просто буду подавала польскій еквівалент а як бы дахто за граници хтіл переведіня якысого слова на На язык державы в котрій жыє або напримірно ангелийскій то я буду уж індивідуальні Тото робила і товды прошу ся одзывати до мене на Майля акбы зато єст клопіт бо інчы річы можна очывидно описово якоси перевезти но абы про звірятано то тяжко тяжко описувати звірятко жебы ся додумати про што бесідуєме Так же зачынаме ползачы і гады Вонжад уж Мале гадя ужя Ящурка Веретениця Мале веретеничя Крокодиль крокодиль мале крокодиля жул черепаха мале черепашя Аліґатор Аліґатор мале аліґаторя жаба жаба мале жабя ропуха жаба мале жабя ґжехотник черкачник мале черкачня слімак слимак мале слимача Тепер м цицякы і малы цицякы Цицакы то ґрупа звірів то назва ґрупы звірят котры ідят молоко ы свойой мати Так значыт ужы знате про што бесідую ци цакы Борсук Борсук Мале Борсуча Фока Фa Тюлен Мале Фоча Мале Тюленя Ґепард Ґепард Мале ґепардія Гієна гієна мале гієня Лампард Лампард Леопард пантера мале Лампардя леопардя пантера Лев Лев Мале львя Ліс Лышка мале лища Звернийте увагу же в польскым языку ліс то мужскій род а в лемківскым женскій ласіца ласиця мале ласича мідвідь медвідь мале медведя пантера пантера лямпард мале пантера лямпардя Рысь рис мале рыся тхуж Тхір мале тхіря Тыґрис тиґрис мале тиґрися вільк волк мале волча выдра выдра мале выдря Канґур Канґур Мале Канґуря Бубр Бобер Мале Боберя Хомік Хомяк Мале Хомяча Щур Щур Мале щуря Мыш мыш мале мыся Вєвюрка Вовірка Мале Вовірча Ґориль Ґориль мале Ґориля Оранґутан Оранґутан Мале Оранґутаня шымпанс шымпанс мале шымпанся носорожец носоріг но мале носорожа конь кін мале гача зебра зебра мале зеберя ні топеш мыш пергач мале мышпергачя єж іж мале іжя крет кыртиця мале кыртыя антилопа антильопа мале антильопія Бізон Бізон мале бізоня Дзік Дик Мале дича Ґазеля Ґазеля мале ґазельча козьол цап мале цапята Козьорожец Кізьорожец Мале Кізьорожя Єлень Єлень Мале Єленя Сарна Серна Мале Серня Лось Лось Мале Лося Вєльблонд Верблюд мале верблюдя Вул Віл мале Воля Жубр Жубер мале Жубря Жырафа Жырафа мале Жырафя Слонь Слонь мале слоня Кролік кролик мале кролича Заят Заяц мале заяча осол Сомар мале сомаря баран баран мале ягня крова корова мале теля коза коза мале козя Козьол цап мале кізля свіня свыня мале паця пєс пес мале пся кот кід мале кітча Так то ужы вшыткы збірята напевно не вшыткы якы сут на земли але такы думам Найважнійше най бет найбарже знане і тепер такій принцип як бы Як твориме назвы пас тых малых звірят то єст подобний принцип як было в припадку птагів тіж наступує выміна як в кінцивці маме Ц вымінят ся на чы ХХ вымінят ся на шы К вымінят ся на чы Ш вымінят ся на С на кінци додаєме Я або а до темы В припадку коли ы сут то інчы Цілком м назвы просто треба запамятати же так то ся власні называте напримір в припадку коня з кін гача баран ягня корова теля цап кізля свыня паця на тото просу треба запамятати же то єст важні так Тепер Може зробиме собі коротку перерву а по перерві іщы представлю пару такых популярных м приповідок Зо звірятами і іщы такє короткє оповіданя буде Нале то по перерві запрашам Малґазда кони каа і завз же выцвикал цитяґне колониты Обравлял лем вшытко бо од чого кін зыммондирвало озил лій то снопы жыта комперина осін лій то снопы жыта тай гний ним тял а хто того не зна якій підземо же коник цинітцик А кєд пришла неді Ленька свята то ся на нім носил Бокарме вшелякы Бо коник його радіст Коли на нім сідит його ніс вид буде бо она вшыткых люди І сти мугу добры давал Нічого гриха складати на ґаздову дузу Та што жкє кони Жыр тратил Бо коли ґазда приносил сніданя Спомнало ся му штоденне цвиканя Сок коник Серте го оболіло было коник бо коник мал серце уж і тягати не мал Не мал силы Зрештом по што кєди так кєди так кєди так ци тягну циніт Ґаздаґо циґо Ци тягнул циніт ґазда го цвиґ А што на світі вшытко ся кінчыт і нашу байку Нежде доля інча двох конек Для ґазды уж гона му дата Більше видіти уж сы не даст більше бо монтана діти Ты жаль вам коника або мі што свечы з тобі А ґазды Што з ґазда Мадост пінязи Кєд найде другого такого коника буда Гол Витам м зас так як єм бесідувала тепер приповідкы в котрых выступуют назвы звірят Што за дуже то і свиня не хоче Даруваному коньови не зазерают до зубів Добра свиня вшытко зіст Добрий пес од злодія мяса не іст Добро для куры і зернятко де неє кота там мышы рядят де кін худий там ґазда обдертий Кажда лыжка свій хвіст хвалит гузкы ся ди босо ходят Іх робак писне як ся го притисне Такы приповідкы пару такых приповідок з назвами звірят І і іщы м мам такє інтересуюче барз короцідскє оповіданя котрого автором є Камільсова абсольвентом лемківской філолоґіі і в тым оповіданю тіж находят ся назвы звірят а властиві малых звіряток послухайте Іщы не виділ єм такых чудес вышол єм з корчмы в котрій сідил єм од полуденка і де выпил єм дуже доброго пива взріл єм моі крывячы ногы котры не хтіли просто іти Чудувал єм ся же кітча і пся бесідуют про свойого дурняч ґазду В тым часі по дорозі прошли три велич і ґруп пацята Найліпше же они бесідували про мене же єм брид і синяч на лици і же такых з загороды не мож в люди пустити Коли вернул єм домів солоді молодіст і добріз жена вдарила мя по лици котре тепер было уж ржевісь пішол єм спати Снила мі ся Афрыка і крас Ля і жырафія Барз мі ся тото подабало але вкінци треба было стати піти до обыся Там уж ждала мя моя худоба гача теля Осля і Кізля На щестя они нич не гварили про мене Така влазні то была смішна коротка концурийка Е може Я іщы раз припомну прочытам вшыткы назвы звірят а пізнійше уж буде лем домашня задача найперше ползачы ігады і малы ползачы ігады уж без польскых еквівалентів лем самы назвы гад уж гадя ужя веретениця веретенича крокодил крокодиля черепаха черепашя аліґатор аліґаторя жаба жабя жаба жабія Черкачник Черкачня Слимак слимача цицакы і малы цицакы Борсук борсуча Фока Тюлен Фоча Тюленя Ґепард Ґепардя гієна гієня Лампард леопард пантера Лампардя леопардя пантера Лев львя Лыжка лишча ласиця ласича медвідь медведя пантера лямпард пантера лямпардя рысь рыся Тхір Тхіря Тыґрис Тиґрися Волк волча Выдра выдря Канґур канґуря Бобер боберя Хомяк хомяча щур щуря мыш мыся Вовірка Вовірча Ґорыль Ґорылья Оранґутан Оранґутаня шымпанс шымпанся носор носорожа кін гача Зебра Зеберя мыш пергач мышпергачя іж іжя Кыртиця кыртичя антилопа антилопя Бізон Бізоня Дик дича Ґазеля Ґазельча цап цапята Кізьорожец Кізьорожя Єлень Єленя Серна серня Лось Лося Верблюд Верблюдя Віл Воля Жубер Жубря Жырафа Жырафя Слонь Слоня кролик кролича заяц заяча сомар сомаря баран ягня корова теля коза козя цап кізля свыня паця пес пся кіт Кідча Дак то уж вшыткы назвы і заведача домашня задача написати байку про звірята котра скінчыт ся выбраном приповідком Котры єм чытала скорше То буде перше а друга задача то може Подумайте якым звірятком хтіл хтіла бы с быти Е Напиш і напиш чом а і може іщы третя написати концурику в котрой буде як найбільше выміненых назв звірят і малых звіряток Дак іхто напише Е Такє оповіданя в котрым буде і буде іх найбате то очывидно мы одчытаме такє оповіданя на антені на гнеска то уж вшытко І чуєме ся очывидно на лекциі лемківского языка уж за тыжден в понедільок а я желам Вам милого вчыня ся дякую Моніка Тлявска