Лекциі лемківского языка #31 - 2 I 2012
Еп. 31

Лекциі лемківского языка #31 - 2 I 2012

•

Опис епізоду

To odcinek lekcji języka łemkowskiego, w którym prowadzący kontynuuje temat łemkowskich chyż i opisuje ich wnętrze. W centrum są kurne izby, piec, wyposażenie domowe oraz związane z nimi zwyczaje i codzienne funkcje domu.

Лекциі лемківского языка #31 - 2 I 2012

Автоматычна транскрипция

Добрий ден Видам вас на лекциі лемківского языка уж <unk> в новым
році гнеска мам в можніст перший раз стрітити ся з вами вроці гнеска мам в можніст перший раз стрітити ся з вами в
<unk> році і внеска як добрі памятатема на другу част Лекций про<unk> році і внеска як добрі памятатема на другу част Лекций про
лемківскых хыжы В тамтым тыжні познали сме Як тоты хыжы выглядали зовнілемківскых хыжы В тамтым тыжні познали сме Як тоты хыжы выглядали зовні
з як были будуваны і з якых части ся складала агнецка баржаз як были будуваны і з якых части ся складала агнецка баржа
повіме собі а про тото што находило ся в середині До топовіме собі а про тото што находило ся в середині До то
може зачынаме В лемківскых хыжах были малы выгляды котры спричыняли ся доможе зачынаме В лемківскых хыжах были малы выгляды котры спричыняли ся до
того же середина лемківской ізбы была дост темна додатково чорно од дымутого же середина лемківской ізбы была дост темна додатково чорно од дыму
повала і стіны котры выгірні части были покрыты смолистом садзом давали іщыповала і стіны котры выгірні части были покрыты смолистом садзом давали іщы
більше почутя темности Спричыняли ся до того великы веци котры служыли добільше почутя темности Спричыняли ся до того великы веци котры служыли до
печаня хліба і варіня а не мали коминковых переводів В часі паліняпечаня хліба і варіня а не мали коминковых переводів В часі паліня
ізбу выполнял глуздий дым і не вывылазил він на піды през діруізбу выполнял глуздий дым і не вывылазил він на піды през діру
в повалі званом Возниця як тіж през ухылены двері до сіни Предв повалі званом Возниця як тіж през ухылены двері до сіни Пред
І світовом війном Курных хыж то значыт такых котры мали примітивны огньовыІ світовом війном Курных хыж то значыт такых котры мали примітивны огньовы
опоряджыня было в лемківскых селах більше як <unk> процентів декотрых лем наопоряджыня было в лемківскых селах більше як <unk> процентів декотрых лем на
клебаніі і в школі были пеци з нормальныма коміновыма переводами В другійклебаніі і в школі были пеци з нормальныма коміновыма переводами В другій
половині меджевоєнного періоду курны хыжы становили уж меншыну Пет в курній ізбіполовині меджевоєнного періоду курны хыжы становили уж меншыну Пет в курній ізбі
становил велич будівлю занимал праві єдну четверту част ізбы на основі зстановил велич будівлю занимал праві єдну четверту част ізбы на основі з
каміня або деревянів З грубых бірвьон лежал кус меншын бльок о пласкійкаміня або деревянів З грубых бірвьон лежал кус меншын бльок о пласкій
поверхности з глубоком діром у основы котра служыла до печеня хліба Варіняповерхности з глубоком діром у основы котра служыла до печеня хліба Варіня
стравы одбывало ся в тій дірі або перед ньом на шырокым выліпленымстравы одбывало ся в тій дірі або перед ньом на шырокым выліпленым
глином припадку Палило ся там огниско над котрым уставляно голиняны або желівныглином припадку Палило ся там огниско над котрым уставляно голиняны або желівны
горыці на желізным дрійногу званым Днарок або драйфус над припадком на крывулігорыці на желізным дрійногу званым Днарок або драйфус над припадком на крывулі
Або ретязі висіл великій мідяний котел до варіня воды Пец был величезнийАбо ретязі висіл великій мідяний котел до варіня воды Пец был величезний
і прото могли на ним лежати три особы прото на пеце былоі прото могли на ним лежати три особы прото на пеце было
кус соломы кожу або чуга котры служыли як постіл Спецом взяли сякус соломы кожу або чуга котры служыли як постіл Спецом взяли ся
тіж деникотры звычаі Было то місце де мешкал ччений ог котрий тратіж деникотры звычаі Было то місце де мешкал ччений ог котрий тра
было шанувати Не вільно го было ображати бо товды мстил ся пожаромбыло шанувати Не вільно го было ображати бо товды мстил ся пожаром
Під пецом в ямі на компері або дрібны звірята подля віріня ЛемківПід пецом в ямі на компері або дрібны звірята подля віріня Лемків
мал схороніня домашній уж котрий особливо хоронил малы діти і пил змал схороніня домашній уж котрий особливо хоронил малы діти і пил з
нима молоко з єдной мисочкы В пеци палило ся ципками Дровна котрынима молоко з єдной мисочкы В пеци палило ся ципками Дровна котры
сушыли ся на поленах то значыт рядках Были то дощкы в родісушыли ся на поленах то значыт рядках Были то дощкы в роді
двох швал пониже повалы вздолж стіны котра ділила ізбу од сіны Надвох швал пониже повалы вздолж стіны котра ділила ізбу од сіны На
грядках сушыли тіж лем Повала ізбы спочывала на трьох легарах на нимгрядках сушыли тіж лем Повала ізбы спочывала на трьох легарах на ним
збоку або одсподу была вытята розета а часом рікы місяца і колесызбоку або одсподу была вытята розета а часом рікы місяца і колесы
представляючы сонце рік будовы а в надславяньскых Лемків крас витятый Західній Крестпредставляючы сонце рік будовы а в надславяньскых Лемків крас витятый Західній Крест
В барз старых хыжах аж з ст о єдну швалю пониже поперечногоВ барз старых хыжах аж з ст о єдну швалю пониже поперечного
траґара летіла рівнолегло груба шпаля звана Свиня з желізным гаком на котрымтраґара летіла рівнолегло груба шпаля звана Свиня з желізным гаком на котрым
вішано забыту свиню до дальшой обрубкы Часом сперт Єдным кінцьом на прицінныхвішано забыту свиню до дальшой обрубкы Часом сперт Єдным кінцьом на прицінных
грядках з другой стороны на поперечным траґажу находили ся два лукувато вытятыгрядках з другой стороны на поперечным траґажу находили ся два лукувато вытяты
крывулі на них тіж сушыло ся дерево наопал В куті напротив пецакрывулі на них тіж сушыло ся дерево наопал В куті напротив пеца
стоял стіл за ним дві долгы пристінны лавы Служыли они до свідчынястоял стіл за ним дві долгы пристінны лавы Служыли они до свідчыня
а в ночы тіж до спаня В рівных одступах при канті Выверченыа в ночы тіж до спаня В рівных одступах при канті Выверчены
были вертикальны діры котры служыли до затыканя перекладывів коли зимом жены сходилибыли вертикальны діры котры служыли до затыканя перекладывів коли зимом жены сходили
ся жебы пясти в долині Бортного як тіж в парох селах положеныхся жебы пясти в долині Бортного як тіж в парох селах положеных
на схід перед рынками пемна стрічало ся до недавна столы о міцнойна схід перед рынками пемна стрічало ся до недавна столы о міцной
деревяной основі на котрой лежала вышліфувана през долгє ужыткуваня груба більша центиметрівдеревяной основі на котрой лежала вышліфувана през долгє ужыткуваня груба більша центиметрів
піскова платня кули іх каміняре з сусіднього фолюша де находила ся скальняпіскова платня кули іх каміняре з сусіднього фолюша де находила ся скальня
котра давала лупати велич пласкы платні В богатшых хыжах трафляли ся деревяныкотра давала лупати велич пласкы платні В богатшых хыжах трафляли ся деревяны
столы О пізно готицкых формах такы як сут знаны напримір з Подгалястолы О пізно готицкых формах такы як сут знаны напримір з Подгаля
Своім засягом на Лемковині незначні лем перекрачали на схід дукєльску перелибу дальшеСвоім засягом на Лемковині незначні лем перекрачали на схід дукєльску перелибу дальше
натоміст выступували уж столы в формі великой скрыні на низкых ногах накрыванойнатоміст выступували уж столы в формі великой скрыні на низкых ногах накрываной
одсуваном столицьом од липового або ясенового дерева Такы столы были ужываны тіжодсуваном столицьом од липового або ясенового дерева Такы столы были ужываны тіж
през бойкы і гуцую Столы были ужываны лем в особливым торжественных ситуацияхпрез бойкы і гуцую Столы были ужываны лем в особливым торжественных ситуациях
наприміру Васіля ци велия На штоден виджыня сідали при лава Кресел ненаприміру Васіля ци велия На штоден виджыня сідали при лава Кресел не
было і прото до ідла сідали на низкых столцях такых як долибыло і прото до ідла сідали на низкых столцях такых як доли
іня коров а в другым куті рівнолегло до столу находила ся короткаіня коров а в другым куті рівнолегло до столу находила ся коротка
але шырока постіль о плыткой скрыні без заголовків Мала она высокы ногыале шырока постіль о плыткой скрыні без заголовків Мала она высокы ногы
жебы оддили З убытой гыны натягнула віізд і студін Кугенны ґратя поміщеныжебы оддили З убытой гыны натягнула віізд і студін Кугенны ґратя поміщены
были на поличці называной Подышор котра стояла на лабі напротив пеца абобыли на поличці называной Подышор котра стояла на лабі напротив пеца або
была завішена на стіні Припеце была тіж мала загорідка для домашніх птахівбыла завішена на стіні Припеце была тіж мала загорідка для домашніх птахів
называна царок Слова Подышор і царок сут слідом по волоскых пастырях котрыназывана царок Слова Подышор і царок сут слідом по волоскых пастырях котры
бесідували по румуньскы Подышор походит од румуньского Подісор што значыт мосток абесідували по румуньскы Подышор походит од румуньского Подісор што значыт мосток а
царок од румуньского царк котре означал огороджыня Узуполніньом умеблюваня была колиска вцарок од румуньского царк котре означал огороджыня Узуполніньом умеблюваня была колиска в
формі деревяной скрыні завішеной на шнурах при повалі як тіж гарядка котраформі деревяной скрыні завішеной на шнурах при повалі як тіж гарядка котра
тіж высіла у повалы на котрой тримали штоденне облечыня Святочны облечыня зотіж высіла у повалы на котрой тримали штоденне облечыня Святочны облечыня зо
взгляду на тото же в хыжы было полно диму тримали в скрынівзгляду на тото же в хыжы было полно диму тримали в скрыні
котра находила ся в коморі Стару форму становили скрыні зроблены з твердогокотра находила ся в коморі Стару форму становили скрыні зроблены з твердого
букового дерева простом техніком накрыты віком в формі дваспадового даху Украшены былибукового дерева простом техніком накрыты віком в формі дваспадового даху Украшены были
ґеометричным рытом з циркльовыма розетами на фронті Рідше были малюваны скрыні оґеометричным рытом з циркльовыма розетами на фронті Рідше были малюваны скрыні о
пласкых віках котры на фронті мали рослинны мотивы Курны пеци котры рішалипласкых віках котры на фронті мали рослинны мотивы Курны пеци котры рішали
о загальным выгляді лемківской ізбы были в меджевоєнным періоді зміняны на баржео загальным выгляді лемківской ізбы были в меджевоєнным періоді зміняны на барже
модерне над припитком зачали будувати капу до одпроваджаня диму на підженього Появилимодерне над припитком зачали будувати капу до одпроваджаня диму на підженього Появили
ся пецы з блягами товаріня і оголіваня Коли з хыжы зникнул дымся пецы з блягами товаріня і оголіваня Коли з хыжы зникнул дым
зачали красити середину в дакотрых хыжах білили внутрі стіны а на нихзачали красити середину в дакотрых хыжах білили внутрі стіны а на них
появляли ся Вытинанкы з кольорового папіря як тіж святы образы Были топоявляли ся Вытинанкы з кольорового папіря як тіж святы образы Были то
переважні але одрукы о іконоґрафічній темі Часом мож іщы сетити в лемківскыхпереважні але одрукы о іконоґрафічній темі Часом мож іщы сетити в лемківскых
селах поєдинчы братя зо старого Опоряджыня То были бы вшыткы інформациі Теперселах поєдинчы братя зо старого Опоряджыня То были бы вшыткы інформациі Тепер
Може подам Вам яке пословництво котре было інтересуюче період Окрес Компері ЗємняМоже подам Вам яке пословництво котре было інтересуюче період Окрес Компері Зємня
Сут стрічаны тіж на Лемковині окрем комперів іщы дві назвы мож матиСут стрічаны тіж на Лемковині окрем комперів іщы дві назвы мож мати
в ґрулі або бандуркы подля ведуґ особливо щеґульні місяц Гы Псєнжыц <unk>в ґрулі або бандуркы подля ведуґ особливо щеґульні місяц Гы Псєнжыц <unk>
вертикальні пьоново Переклады во пшенсло прясти пшест платня плыпа скальня каміньовом прегыбавертикальні пьоново Переклады во пшенсло прясти пшест платня плыпа скальня каміньовом прегыба
пшеленч ясен єсьон Постіль Лужко Дылины Подлоґа Студено зімно студін значыт барзпшеленч ясен єсьон Постіль Лужко Дылины Подлоґа Студено зімно студін значыт барз
барз барз студено <unk>oraти децитувать загальний оґульны варіня готованє опоряджыня выпосажыня Нагнескабарз барз студено <unk>oraти децитувать загальний оґульны варіня готованє опоряджыня выпосажыня Нагнеска
то было бы вшытко мам надію же Якоси В меджечасі потрафили стето было бы вшытко мам надію же Якоси В меджечасі потрафили сте
собі меджебільше уявити як фактичні тота хыжа могла выглядати а як нісобі меджебільше уявити як фактичні тота хыжа могла выглядати а як ні
то я очывидно заогачам до того жебы зазерити до книжкы Райнфусса підто я очывидно заогачам до того жебы зазерити до книжкы Райнфусса під
наголовком Слядамі Лемкуф там мож іщы раз прочытати тот зміст але тамнаголовком Слядамі Лемкуф там мож іщы раз прочытати тот зміст але там
буде він лем в польскым языку і запознати ся іщы Ліпше бобуде він лем в польскым языку і запознати ся іщы Ліпше бо
мож собі Е пообзерати рисункы так же мож собі товды ліпше уявитимож собі Е пообзерати рисункы так же мож собі товды ліпше уявити
фактичні як тото вшытко выглядало і мам надію же слова котры бфактичні як тото вшытко выглядало і мам надію же слова котры б
єм выбрала тіж під якысым взглядом были інтересуючы або ся Вам припомнулоєм выбрала тіж під якысым взглядом были інтересуючы або ся Вам припомнуло
што ся файні так называт або може і штоси нового же стешто ся файні так называт або може і штоси нового же сте
ся дознали Так же я дякую за увагу За тыжден будеме сяся дознали Так же я дякую за увагу За тыжден будеме ся
стрічати у святочным періоді так же і наша лекция буде така святочнастрічати у святочным періоді так же і наша лекция буде така святочна
так же запрашам Вас за тыжден А тепер уж дякую Вам затак же запрашам Вас за тыжден А тепер уж дякую Вам за
увагу моні Катлявскойувагу моні Катлявской