Лекциі лемківского языка #36 - 13 II 2012
Еп. 36

Лекциі лемківского языка #36 - 13 II 2012

•

Опис епізоду

Odcinek jest lekcją języka łemkowskiego nr 36 i rozpoczyna cykl kulturowo-historyczny o cerkwi oraz słownictwie związanym z cerkwią i obrządkiem. Prowadząca omawia ogólnie historię cerkwi, różnice między prawosławiem a katolicyzmem oraz podstawowe pojęcia religijne używane przez Łemków.

Лекциі лемківского языка #36 - 13 II 2012

Автоматычна транскрипция

Добрий ден витам на лекциі лемківского языка Од того тыжня зачынаме такій
цикли тіж культурово історичний тота ним повіла тема в церкви і прицерквицикли тіж культурово історичний тота ним повіла тема в церкви і прицеркви
Што буде меджепільше Вам по ним поділиме напевно тоту лекцию на паруШто буде меджепільше Вам по ним поділиме напевно тоту лекцию на пару
як бы секвенций де буду Вам подавала помаленькы інформациі очывидно подам якяк бы секвенций де буду Вам подавала помаленькы інформациі очывидно подам як
бы на кого ся покликую інформациі тоты сут <unk> подля книжкы слядамибы на кого ся покликую інформациі тоты сут <unk> подля книжкы слядами
Лемків Райнфуса также м То є моє джерело з котрого корыстам вЛемків Райнфуса также м То є моє джерело з котрого корыстам в
тій хвили мно і тема в церкви при церкви буде гевкус істориітій хвили мно і тема в церкви при церкви буде гевкус істориі
як церков возникла думам же очывидно Історию знате я єй представлю гевяк церков возникла думам же очывидно Історию знате я єй представлю гев
тіж так барз загальні але Як бы сама лекция ма на цілитіж так барз загальні але Як бы сама лекция ма на ціли
Не лем м сам факт Як бы історичний же ся того циНе лем м сам факт Як бы історичний же ся того ци
того дознаєме але мам тіж головной єй цілю ма быти як бытого дознаєме але мам тіж головной єй цілю ма быти як бы
такє освоіня ся з тіж церковном лексиком бо уж вельо разів переконалатакє освоіня ся з тіж церковном лексиком бо уж вельо разів переконала
єм ся же хоц так направду Лемкы Но но жыют тым функцийонуютєм ся же хоц так направду Лемкы Но но жыют тым функцийонуют
бо перед находят до церкви і так дальше то єднакы церковна лексикабо перед находят до церкви і так дальше то єднакы церковна лексика
на штоден но вправлят такій клопіт і і тяжко собім просты річына штоден но вправлят такій клопіт і і тяжко собім просты річы
очывидны річы м припомнути Як ся тото бесідує по нашому Ноты інформациіочывидны річы м припомнути Як ся тото бесідує по нашому Ноты інформациі
котры будувати но то сут такым припомніньом До того вшыткого окрем імкотры будувати но то сут такым припомніньом До того вшыткого окрем ім
самой церкви обрядів тіж такых головных буде тіж про віріня міякы Лемкысамой церкви обрядів тіж такых головных буде тіж про віріня міякы Лемкы
Мали колиси може такы тіж не до кінця церковны лем они такыМали колиси може такы тіж не до кінця церковны лем они такы
барже были звязаны з якысом там природом з такыма річами надприродныма Алебарже были звязаны з якысом там природом з такыма річами надприродныма Але
до того дойдеме по мацітькы на разі перша част вступна Так жедо того дойдеме по мацітькы на разі перша част вступна Так же
послухайте Мам вам до оповіджыня а на кінци скупиме ся уж лемпослухайте Мам вам до оповіджыня а на кінци скупиме ся уж лем
на выбраной біолексиці Но то зачынаме В часі великой еміґрациі в Карпатына выбраной біолексиці Но то зачынаме В часі великой еміґрациі в Карпаты
з полудня і сходу такы волоскы пастырі як і Русины были православногоз полудня і сходу такы волоскы пастырі як і Русины были православного
віроісповіданя Хоц небарз скланяли ся ґу з хізматиком приняли іх з отворенымавіроісповіданя Хоц небарз скланяли ся ґу з хізматиком приняли іх з отвореныма
руками потреба было заполнити гірску пустоту в локацийных актах Сел закладаных наруками потреба было заполнити гірску пустоту в локацийных актах Сел закладаных на
суровым корі признавано <unk>Аколо <unk> морґів на будову церкви і утриманя священникасуровым корі признавано <unk>Аколо <unk> морґів на будову церкви і утриманя священника
Была то так звана Попілщына Коли прибывшы уж ся оселили товды зачалиБыла то так звана Попілщына Коли прибывшы уж ся оселили товды зачали
на них натискати жебы змінили обряд на грекокатолицкій Влияня на тото малина них натискати жебы змінили обряд на грекокатолицкій Влияня на тото мали
власти мушыньского ключа котрий был власністю краківскых єпископів і Ясєльского ключа котрийвласти мушыньского ключа котрий был власністю краківскых єпископів і Ясєльского ключа котрий
належал до римокатолицкого єпископства в Перемышльы Коротко тепер припомнена ріжницю медже віроісповіданяминалежал до римокатолицкого єпископства в Перемышльы Коротко тепер припомнена ріжницю медже віроісповіданями
Православна церков одділила ся од Риму в <unk> році Ріжниці возникли одтальПравославна церков одділила ся од Риму в <unk> році Ріжниці возникли одталь
же православна церков не узнає доґматів принятых в римокатолицкым костелі по першыхже православна церков не узнає доґматів принятых в римокатолицкым костелі по першых
семох соборах Подля доктрины православной церкви Святый Дуд походит лем од отцясемох соборах Подля доктрины православной церкви Святый Дуд походит лем од отця
і сына як принимат тото римокатолицкій костел Православіє не узнає тіж приматуі сына як принимат тото римокатолицкій костел Православіє не узнає тіж примату
святого Петра над апостолами а тым самым верховництва папы римского одшмарят тіжсвятого Петра над апостолами а тым самым верховництва папы римского одшмарят тіж
доґмат о непорочным зачатю і успіня пресвятой богородиці як тіж науку Одоґмат о непорочным зачатю і успіня пресвятой богородиці як тіж науку О
чысти лища і одпустах Хрещыня в православній церкви одбыват ся през трикратнечысти лища і одпустах Хрещыня в православній церкви одбыват ся през трикратне
зануріня в воді миро помазаня є получене з хрещыньом і выконуване преззануріня в воді миро помазаня є получене з хрещыньом і выконуване през
священника а не през владыку В причасты ужываный є квасний хліб званийсвященника а не през владыку В причасты ужываный є квасний хліб званий
просфором а незаквашений як в римокатолицкым костелі Причастя для вірных подаване єпросфором а незаквашений як в римокатолицкым костелі Причастя для вірных подаване є
в формі хліба і вина Службы Божы правлены сут в народных языкахв формі хліба і вина Службы Божы правлены сут в народных языках
а для славян Сароцерковнославяньскым Свята обходжены сут подля юлияньского календаря То значыта для славян Сароцерковнославяньскым Свята обходжены сут подля юлияньского календаря То значыт
подля старого стилю в котрым початок рока выпадат онадцет дн пізнійше якподля старого стилю в котрым початок рока выпадат онадцет дн пізнійше як
стосуваным през католиків календарів нового стилю то значыт григоряньскы Целибат в православнійстосуваным през католиків календарів нового стилю то значыт григоряньскы Целибат в православній
церкви обовязує лем монахів посеред котрого покликує ся владыків Найвысшу власт полнитцеркви обовязує лем монахів посеред котрого покликує ся владыків Найвысшу власт полнит
в ним повсядний собір з уділом єпископату і представників низшого священничества якв ним повсядний собір з уділом єпископату і представників низшого священничества як
тіж вірных В <unk> році на Собори во Фльоренциі остала завязана уніятіж вірных В <unk> році на Собори во Фльоренциі остала завязана унія
медже частю Православной Церкви а римскым костелом в результаті того возник грекоуніятскіймедже частю Православной Церкви а римскым костелом в результаті того возник грекоуніятскій
костел Узнал він верховництво папы римского і принял доґматы римокатолицкого костела окостел Узнал він верховництво папы римского і принял доґматы римокатолицкого костела о
походжыня Святого Духа од отця і сына непорочным зачацю і успіню Пресвятойпоходжыня Святого Духа од отця і сына непорочным зачацю і успіню Пресвятой
Богородиці і науку о одпустах Захоронил натоміст окреміст Літургіі як тіж зызволіняБогородиці і науку о одпустах Захоронил натоміст окреміст Літургіі як тіж зызволіня
на супружество світскых священників Фьоренцка уміня початково не приняла ся в Польщына супружество світскых священників Фьоренцка уміня початково не приняла ся в Польщы
Остала она принята аж в роках <unk> і <unk> на синоді вОстала она принята аж в роках <unk> і <unk> на синоді в
Бересті над Буґом оддаль власні походит назва Берестецка унія Товды возникла вБересті над Буґом оддаль власні походит назва Берестецка унія Товды возникла в
Польщы грекокатолицка церков котра была підпорядкувана власти папы римского Як ходит проПольщы грекокатолицка церков котра была підпорядкувана власти папы римского Як ходит про
факты на магітівко што діяло ся по принятю Берестицкой уніі Дознаме сяфакты на магітівко што діяло ся по принятю Берестицкой уніі Дознаме ся
в наступных частях елекциі і тепер хтіла бы м Вам представити лексикув наступных частях елекциі і тепер хтіла бы м Вам представити лексику
Церковну но і не лем бо потрафляют ся тіжебы Слова такі заЦерковну но і не лем бо потрафляют ся тіжебы Слова такі за
слова загальны Але закля перейдеме до той лексикы то зробме собі короткуслова загальны Але закля перейдеме до той лексикы то зробме собі коротку
музычну перерву на котру вас вшыткых барз сердечні запрашам ху Но імузычну перерву на котру вас вшыткых барз сердечні запрашам ху Но і
знесут м зас Тепер зачынаме тематичный словничок котрий будеме очывидно пошыряти взнесут м зас Тепер зачынаме тематичный словничок котрий будеме очывидно пошыряти в
темі котру сме зачали в церковній темі през наступны тыжны Но тотемі котру сме зачали в церковній темі през наступны тыжны Но то
зачынаме Віроісповіданя вызнанє священник або тіж інакше мож оповісти отец ксондз єпископзачынаме Віроісповіданя вызнанє священник або тіж інакше мож оповісти отец ксондз єпископ
або інакше тіж владыка то біскоп Ключ мушыньскій така назва гел осталаабо інакше тіж владыка то біскоп Ключ мушыньскій така назва гел остала
ужыта в тлумачыню на польскій язык буде ходило тзваний крес мушыньскій ноужыта в тлумачыню на польскій язык буде ходило тзваний крес мушыньскій но
і тепер сама назва Православіє гел єй як бы подаю бо ходиті тепер сама назва Православіє гел єй як бы подаю бо ходит
ні Прой характеристичний запис і вымову кінцилка і є православі є боні Прой характеристичний запис і вымову кінцилка і є православі є бо
часто ся трафлят же скорочами выходит нам якысе православія чы штоси такєчасто ся трафлят же скорочами выходит нам якысе православія чы штоси такє
натоміст є то така форма власні чыстаро церков на котрой ся повиннонатоміст є то така форма власні чыстаро церков на котрой ся повинно
ужывати в однесіню власні до віроісповіданя Также правидлове названя то православія верховництвоужывати в однесіню власні до віроісповіданя Также правидлове названя то православія верховництво
Звєшхніцтво Верховник Звешнік Папа Римскій папіж Гел тіж мусила памятати же неЗвєшхніцтво Верховник Звешнік Папа Римскій папіж Гел тіж мусила памятати же не
можеме окрисляти єдным лем словом напримір не можем поісти само папа Вможеме окрисляти єдным лем словом напримір не можем поісти само папа В
однесіню власні до попольскы папєжа папєж в твоманю на лемківскій язык функцийонуєоднесіню власні до попольскы папєжа папєж в твоманю на лемківскій язык функцийонує
лем як власні папа римскій Дальше маме два чысто такы церковны термінылем як власні папа римскій Дальше маме два чысто такы церковны терміны
непорочне зачатя Е то непокаляне поченця І другій то успіня Пресвятой Богородицінепорочне зачатя Е то непокаляне поченця І другій то успіня Пресвятой Богородиці
І переводиме як Небо в Зєнця мари Маткі Боскій Я переводжу наІ переводиме як Небо в Зєнця мари Маткі Боскій Я переводжу на
польскій язык нобоміє так просто легше выго выгіднійше Знам же слухате наспольскій язык нобоміє так просто легше выго выгіднійше Знам же слухате нас
в ріжных державах з чого барз сме рады натоміст Но тяжко былов ріжных державах з чого барз сме рады натоміст Но тяжко было
бы переводити на вшелеякы ріжны языкы мам надію же Хоц тот перекладбы переводити на вшелеякы ріжны языкы мам надію же Хоц тот переклад
є як бы власні на язык польскій зроблений часом было колися Можнає як бы власні на язык польскій зроблений часом было колися Можна
того тото оминути то старам ся то же якоси і так датетого тото оминути то старам ся то же якоси і так дате
собі раду з Новом Лексиком Добрі але летиме Очывидно дальше Чысты лыщасобі раду з Новом Лексиком Добрі але летиме Очывидно дальше Чысты лыща
но оно так як сме ся дознали яко понятє оно не выступуєно оно так як сме ся дознали яко понятє оно не выступує
в православній реліґіі Але но декоси тра переводити так же чысты лыжчав православній реліґіі Але но декоси тра переводити так же чысты лыжча
то є чыстяци і одпуст Но то попросту одпуст Я може пояснюто є чыстяци і одпуст Но то попросту одпуст Я може поясню
о што ходит з тыма одпустами як ходит про римокатолицку реліґію одпустыо што ходит з тыма одпустами як ходит про римокатолицку реліґію одпусты
то єк бы Такій момент коли напримір просто то же підеме нато єк бы Такій момент коли напримір просто то же підеме на
службу окрислену скорше священных запудат таку службу напримір де там буде напримірслужбу окрислену скорше священных запудат таку службу напримір де там буде напримір
якыса тіж специяльна молитва і як през участництво в самой такой службіякыса тіж специяльна молитва і як през участництво в самой такой службі
ім і молитву м товды м маме автоматичні як бы одпущены якысыім і молитву м товды м маме автоматичні як бы одпущены якысы
там вины Но так тото функцийонує то ся не трафлят очывидно Частотам вины Но так тото функцийонує то ся не трафлят очывидно Часто
то сут там так як бесідую окрислены лем службы заповіджены през священникато сут там так як бесідую окрислены лем службы заповіджены през священника
такє штоси в римокатолицкой реліґіі функцийонує Такє одпущыня екысых гріхів вин презтакє штоси в римокатолицкой реліґіі функцийонує Такє одпущыня екысых гріхів вин през
самоучастництво в літурґіі Но і тото тіж як бы не ма однесінясамоучастництво в літурґіі Но і тото тіж як бы не ма однесіня
як хоц про Православіє прото власні одпуст буде ся переводило тіж якяк хоц про Православіє прото власні одпуст буде ся переводило тіж як
одпуст миропомазаня біжмуванє При част Сакрамент евхаристіт си тіж інакше барже поторніодпуст миропомазаня біжмуванє При част Сакрамент евхаристіт си тіж інакше барже поторні
комуня Не заквашений хліб Переводиме яко пшань хлеб Но а є токомуня Не заквашений хліб Переводиме яко пшань хлеб Но а є то
як ходит в однесіню до римокатолицкой реліґіі і костела тзв оплатек Незахвашенийяк ходит в однесіню до римокатолицкой реліґіі і костела тзв оплатек Незахвашений
повторил іщы раз жебы тото ся не стратило пшасни Служба божа набоженствоповторил іщы раз жебы тото ся не стратило пшасни Служба божа набоженство
ци тіж можна поісти як же мыша свята Набоженство то служба божаци тіж можна поісти як же мыша свята Набоженство то служба божа
Такє слово подля подля чого си там ведуґ целибат но то попростуТакє слово подля подля чого си там ведуґ целибат но то попросту
целибат целібат такє понятє Монах законник ци монашество напримір тіж так моглоцелибат целібат такє понятє Монах законник ци монашество напримір тіж так могло
бы тото выглядати в однесіню до нашого змісту законне духовєньство Штоси такогобы тото выглядати в однесіню до нашого змісту законне духовєньство Штоси такого
так бы то выглядало покликує ся поволує ся кликати воладз повсядний собіртак бы то выглядало покликує ся поволує ся кликати воладз повсядний собір
собур повшехны єпископат епископат представникы представник представітеле представітель супружество малженьство Но ісобур повшехны єпископат епископат представникы представник представітеле представітель супружество малженьство Но і
думам же з той лекциі такой лексикы было бы тілько То быладумам же з той лекциі такой лексикы было бы тілько То была
лексика котра была выбрана зо змізду Ага хтіла єщы іщы єм повістилексика котра была выбрана зо змізду Ага хтіла єщы іщы єм повісти
про млумачыня польского слова костю в однесіню на язык лемківскій В польскыхпро млумачыня польского слова костю в однесіню на язык лемківскій В польскых
змістах функцийонує все Окрисліня Жемскокатолицкій костюл грецкокатолицкій костюл православный костюл Щыро повістизмістах функцийонує все Окрисліня Жемскокатолицкій костюл грецкокатолицкій костюл православный костюл Щыро повісти
не стрітила єм ся Ні може не же не стрітила єм сяне стрітила єм ся Ні може не же не стрітила єм ся
не стрітила єм ся в загалі барз рідко стрічат ся в польскыхне стрітила єм ся в загалі барз рідко стрічат ся в польскых
змістах Окрисліня Церкєв Православна Церкв жымскокатолицкій Костюл Православна Церквів грекокатолицка Церкв всезмістах Окрисліня Церкєв Православна Церкв жымскокатолицкій Костюл Православна Церквів грекокатолицка Церкв все
є то окрислене власні єдным словом костел натоміст мусиме памятати вы колиє то окрислене власні єдным словом костел натоміст мусиме памятати вы коли
переводиме на лемківскій напр язык же тото костюл православны мусиме переводити якпереводиме на лемківскій напр язык же тото костюл православны мусиме переводити як
церков або тіж трафлят ся як бы З такого призвычаіня тлумачыме такцерков або тіж трафлят ся як бы З такого призвычаіня тлумачыме так
дослівно значыт костюл як Костел і товды тлумачыме костел Грекокатолицкій костел Православныйдослівно значыт костюл як Костел і товды тлумачыме костел Грекокатолицкій костел Православный
Ато но то є блуд но бо мусиме памятати же же ВАто но то є блуд но бо мусиме памятати же же В
римокатолицкым є костел а в грекой православі є церков І так тоторимокатолицкым є костел а в грекой православі є церков І так тото
власні ове костел Православный переводиме як церков православна Така увага на конецвласні ове костел Православный переводиме як церков православна Така увага на конец
жебы про тото памятати а не автоматичні власні з польского Переводити костюлжебы про тото памятати а не автоматичні власні з польского Переводити костюл
як костел Но добрі Думам же такых інформаций типово історичных нагнеска выстарчытяк костел Но добрі Думам же такых інформаций типово історичных нагнеска выстарчыт
і лексикальных тіж бо так як бесідую церковна лексика є направду барзі лексикальных тіж бо так як бесідую церковна лексика є направду барз
тяжка і я єм ся переконала же Коли я єм ся зтяжка і я єм ся переконала же Коли я єм ся з
ньом стрічала і відувала єм ся просила єм про поміч власні родовитыхньом стрічала і відувала єм ся просила єм про поміч власні родовитых
Лемків котры очывидно в церковным жытю як найбарже участничат но то малиЛемків котры очывидно в церковным жытю як найбарже участничат но то мали
барз вельо проблемів жебы собі припомнути Даме окрисліня чы назвы Хоцы очывиднобарз вельо проблемів жебы собі припомнути Даме окрисліня чы назвы Хоцы очывидно
они ся дес там трафляют ужывают іх в тракті службы і такони ся дес там трафляют ужывают іх в тракті службы і так
дальше нале на штоден ся просто про тото не бесідуєм так жедальше нале на штоден ся просто про тото не бесідуєм так же
думам же такє штоси буде нам потрібне жебы собі припомнути і хоцдумам же такє штоси буде нам потрібне жебы собі припомнути і хоц
ся може знавати то легкє то Но то так направду в такымся може знавати то легкє то Но то так направду в такым
неє Зато я тот материял буду ділила на меньшы части Жебы собінеє Зато я тот материял буду ділила на меньшы части Жебы собі
тото так гарді Повин нати на такы мацітькы кавальчыкы жебы собі былотото так гарді Повин нати на такы мацітькы кавальчыкы жебы собі было
легко тото вшытко запамятати Но а Ана Гнеска то буде уж вшытколегко тото вшытко запамятати Но а Ана Гнеска то буде уж вшытко
я Вам дякую за увагу до почутя За тыжден дякуюка Лавскоя Вам дякую за увагу до почутя За тыжден дякуюка Лавско