Лекциі лемківского языка #38 - 27 II 2012
Еп. 38

Лекциі лемківского языка #38 - 27 II 2012

•

Опис епізоду

Odcinek 38 z cyklu „Lekcyja lemkiwskoho jazyka“ kontynuuje temat cerkiewny i skupia się na historii oraz słownictwie związanym z Kościołem. Omawia sytuację greckokatolickiego i prawosławnego duchowieństwa na Łemkowszczyźnie, jego majątek, obowiązki wiernych wobec parafii oraz duży autorytet księży w życiu religijnym, społecznym i politycznym. Wspomina też o wpływie części duchowieństwa na sympatie prawosławne i prorosyjskie wśród Łemków.

Лекциі лемківского языка #38 - 27 II 2012

Автоматычна транскрипция

Добрийден низка мам очывидно понедільок година сема вечер то значыт же не
зкапуєме ся На лекциі лемківского языка і тоты котры на нашых лекцияхзкапуєме ся На лекциі лемківского языка і тоты котры на нашых лекциях
сут присутны всадом різнают же днеско маме континуацию церковной темы Значыт получынясут присутны всадом різнают же днеско маме континуацию церковной темы Значыт получыня
істориі і культуры разом з очывидно пожыточном лексиком котра в моім одчутюісториі і культуры разом з очывидно пожыточном лексиком котра в моім одчутю
Елексика власні церковна є дост тяжком темом і прото влажні рішыла ємЕлексика власні церковна є дост тяжком темом і прото влажні рішыла єм
жебы м такых як бы основ хоц пару подати но але яжебы м такых як бы основ хоц пару подати но але я
уж не бесідую дальше лем переходжу Части мойого выкладу Мам надію жыуж не бесідую дальше лем переходжу Части мойого выкладу Мам надію жы
памятати на чым скінчыня Запрашам Соспільна ситуация православного священничества была дост слабапамятати на чым скінчыня Запрашам Соспільна ситуация православного священничества была дост слаба
в часі коли грекокатолицкых священників в урядовых папірях гонорувано окрисліньом през бітерв часі коли грекокатолицкых священників в урядовых папірях гонорувано окрисліньом през бітер
для православных ужывано назвы Попра По всядным почутю ля тішыла ся особливымдля православных ужывано назвы Попра По всядным почутю ля тішыла ся особливым
поважаньом І так напримір в <unk> році єпископ Ґембіцкій присудил преподобному презбітеровиповажаньом І так напримір в <unk> році єпископ Ґембіцкій присудил преподобному презбітерови
по брозніцкому ролю належну до церкви в Ястремю котра по його смертипо брозніцкому ролю належну до церкви в Ястремю котра по його смерти
мала припасти ястрембіцкому пополу Примірів такой подвійной номенклятуры істніє більше Під материяльныммала припасти ястрембіцкому пополу Примірів такой подвійной номенклятуры істніє більше Під материяльным
взглядом папам тіж не вело ся найліпше Зужыткуваной земли платили тшынш довзглядом папам тіж не вело ся найліпше Зужыткуваной земли платили тшынш до
єпископского скарбу Быти може подібне розріжніня як середсвященны чества было тіж вєпископского скарбу Быти може подібне розріжніня як середсвященны чества было тіж в
назерництві церкви в поборовых ілюстрациях в <unk> році в єдных лемківскых селахназерництві церкви в поборовых ілюстрациях в <unk> році в єдных лемківскых селах
нагодыме костел ат інчых Божніца Принятя уніі поліпшыло долю сельского клеру тіжнагодыме костел ат інчых Божніца Принятя уніі поліпшыло долю сельского клеру тіж
під материяльным зглядом Некотры парогіі дожыдали ся з часом богатого опоряджыня впід материяльным зглядом Некотры парогіі дожыдали ся з часом богатого опоряджыня в
ізбах Грекокатолицкій декано Кошыньскій Парохія з фіялия Церквом Вілічным мала подля грекокатолицкогоізбах Грекокатолицкій декано Кошыньскій Парохія з фіялия Церквом Вілічным мала подля грекокатолицкого
шематизму перемиской єпархіі <unk> рока морґів управной орной Земли <unk> морґів лукшематизму перемиской єпархіі <unk> рока морґів управной орной Земли <unk> морґів лук
і <unk> морґів пасвиск а парохія в Устю Рускым тепер Устя Ґорлицкыі <unk> морґів пасвиск а парохія в Устю Рускым тепер Устя Ґорлицкы
в сусіднім бідскым деканаті з філияльном церком в Квятоню мала до своів сусіднім бідскым деканаті з філияльном церком в Квятоню мала до своі
диспозициі <unk> морґів управной земли <unk> морґів і <unk> морґы Хаствиск якдиспозициі <unk> морґів управной земли <unk> морґів і <unk> морґы Хаствиск як
тіж <unk> молів лісів Коли бы сме споминули тот лістом тото штотіж <unk> молів лісів Коли бы сме споминули тот лістом тото што
ся лишы одповідало бы менше більше про середньо о поряджыню парохіі нася лишы одповідало бы менше більше про середньо о поряджыню парохіі на
Лемковину в столітю Обтяжены чысленном родином грекокатолицкы священникы своіх селів кєрували звыклиЛемковину в столітю Обтяжены чысленном родином грекокатолицкы священникы своіх селів кєрували звыкли
на теолоґічны студия а дівкы выдавали за семінаристів котры перед остаточныма свячынямина теолоґічны студия а дівкы выдавали за семінаристів котры перед остаточныма свячынями
але далем на клеба ніяк Товаришок жытя Вызникали в тот спосіб сколіґаченыале далем на клеба ніяк Товаришок жытя Вызникали в тот спосіб сколіґачены
зо собом вельопоколіньовы священничы роди Священникы мали серед Лемків великій авторитат ізо собом вельопоколіньовы священничы роди Священникы мали серед Лемків великій авторитат і
полсі і то не лем в реліґійных справах але тіж соспільных економічныхполсі і то не лем в реліґійных справах але тіж соспільных економічных
а передовшыткым політичных То праці грекокатолицкы священникы котры симпатизували з Православійом іа передовшыткым політичных То праці грекокатолицкы священникы котры симпатизували з Православійом і
Росийом во імя Госла свята Ярусь святе Православіє натхнули Лемків почутьом жеРосийом во імя Госла свята Ярусь святе Православіє натхнули Лемків почутьом же
сут частю великого росийского народу Выкликуваня такых настроів в імя реліґійной спільнотысут частю великого росийского народу Выкликуваня такых настроів в імя реліґійной спільноты
не было трудна бо серед Лемків утримувала ся Свідоміст о небарз давнымне было трудна бо серед Лемків утримувала ся Свідоміст о небарз давным
і до того вымушеным зорваню з православіі Ґаздівка на клебані припоминала Фольваркі до того вымушеным зорваню з православіі Ґаздівка на клебані припоминала Фольварк
в панщызняных часі парохіяны обовязаны были до безплатного обрабляня клебаньского ґрунту Ів панщызняных часі парохіяны обовязаны были до безплатного обрабляня клебаньского ґрунту І
в тым місци хтіла бым подати цитат Хто ма конец волы мусів тым місци хтіла бым подати цитат Хто ма конец волы мусі
возіт набуз на ґрунт пробоща орать броновать і звозіт з поля Ктовозіт набуз на ґрунт пробоща орать броновать і звозіт з поля Кто
німа спженжаю працує ренчы Пробощ провадит докладных сєнґів ді вписаны сут родіныніма спженжаю працує ренчы Пробощ провадит докладных сєнґів ді вписаны сут родіны
замішкуючы паратє зазначены обовязиків до працы в господарстві лічбы днів року ізамішкуючы паратє зазначены обовязиків до працы в господарстві лічбы днів року і
одробляны дінювкі Севери <unk>em там цитат і іде дальшы Лемкы покійні зносилиодробляны дінювкі Севери <unk>em там цитат і іде дальшы Лемкы покійні зносили
на шмарены і роботы Підносили на крабыні Звычайовы тары і без протестівна шмарены і роботы Підносили на крабыні Звычайовы тары і без протестів
сполняли віґуруваны вымогы священників за реліґійны послугы На пригід похоры давало сясполняли віґуруваны вымогы священників за реліґійны послугы На пригід похоры давало ся
напримір пару волів котры тягнули віз труном вмерлого Ситуация зачала ся змінятинапримір пару волів котры тягнули віз труном вмерлого Ситуация зачала ся зміняти
аж товды коли на Лемковину повернула перша фаля заробковой еміґрациі з Америкыаж товды коли на Лемковину повернула перша фаля заробковой еміґрациі з Америкы
што мало місце уж в останіх в роках минулого столітя Свідоцтвом тогошто мало місце уж в останіх в роках минулого столітя Свідоцтвом того
є характеристичний інцидент занотуваний през спомненого уж Северина Удзєля Выбо Жыкового Ґрибоває характеристичний інцидент занотуваний през спомненого уж Северина Удзєля Выбо Жыкового Ґрибова
был парох котрий рядил своій парогіі в диктаторскій спосіб контролювал і цензурувалбыл парох котрий рядил своій парогіі в диктаторскій спосіб контролювал і цензурувал
кореспонденцию своіх парохіян і вымагал од них абсолютного прослу Нашол ся єднаккореспонденцию своіх парохіян і вымагал од них абсолютного прослу Нашол ся єднак
в селі хлоп котрий ослідил ся на выконати задачы парохіі Священник упомнилв селі хлоп котрий ослідил ся на выконати задачы парохіі Священник упомнил
о три хатні в церкви в часі службы коли тото не помоглоо три хатні в церкви в часі службы коли тото не помогло
публичні оголосил выключыня вмерлого Лемка з церкви і скликал увірник на йогопубличні оголосил выключыня вмерлого Лемка з церкви і скликал увірник на його
символичний похорон Вызначеным часі під хызом провинника зявил ся парох з дякомсимволичний похорон Вызначеным часі під хызом провинника зявил ся парох з дяком
парохіянами і одправил в його інтенциі парастас Коло участникы того обыряду розышлипарохіянами і одправил в його інтенциі парастас Коло участникы того обыряду розышли
ся Лемко котрый тото вшытко обзерал з хыжы выпал з сокыром іся Лемко котрый тото вшытко обзерал з хыжы выпал з сокыром і
пору балышены марег не дал єднак за выграну і за скаржы символичногопору балышены марег не дал єднак за выграну і за скаржы символичного
вмерлого досюды о одшкодуваня за знищену церковну власніст Повязаня діяючых в прошлымвмерлого досюды о одшкодуваня за знищену церковну власніст Повязаня діяючых в прошлым
столітю грекокатолицкых священників з онійом на Лемковині было дост формальне Здавали оностолітю грекокатолицкых священників з онійом на Лемковині было дост формальне Здавали оно
собі справу про што охочо споминали в бесідах же і в тымсобі справу про што охочо споминали в бесідах же і в тым
місци цитат єще вшет <unk> лят была на Лемковщызні цихізма маюча тумісци цитат єще вшет <unk> лят была на Лемковщызні цихізма маюча ту
свою традицию і така близка Лемком зо взгляду на подобіньство літуры таксвою традицию і така близка Лемком зо взгляду на подобіньство літуры так
парохіяльне священничества як і Лемкы смотрили на римокатолицкій костел з недовірьом іпарохіяльне священничества як і Лемкы смотрили на римокатолицкій костел з недовірьом і
неспокойом Думали же страмит він до вільного вводжыня змін ідучых на приявінеспокойом Думали же страмит він до вільного вводжыня змін ідучых на прияві
румского обряду Такых священників як і Лемків дражыло введіня до грекокатолицкых церквирумского обряду Такых священників як і Лемків дражыло введіня до грекокатолицкых церкви
культу святого Осифа Кунцевіча котрий подля Лемків мечом навертал схізматичны опини вышмарінякульту святого Осифа Кунцевіча котрий подля Лемків мечом навертал схізматичны опини вышмаріня
з Літурґіі Окрисліня православія што на выразне желаня Лемків остало привернене введіняз Літурґіі Окрисліня православія што на выразне желаня Лемків остало привернене введіня
до церкви майовой службы і тым подібне Великє порушыня серед молодого клерудо церкви майовой службы і тым подібне Великє порушыня серед молодого клеру
тзвна о бабы котра в меджевоєнным періоді спричынила ся до самовільного заряджанятзвна о бабы котра в меджевоєнным періоді спричынила ся до самовільного заряджаня
некотрых грекокатолицкых єпископів в справі выводжыня цели бату напримірской єпархіі коли правонекотрых грекокатолицкых єпископів в справі выводжыня цели бату напримірской єпархіі коли право
до супружества было заґварантуване через берестайску унію Для Лемків котры мали глубокудо супружества было заґварантуване через берестайску унію Для Лемків котры мали глубоку
ошану для традиций были то прикры річы але не аж так важныошану для традиций были то прикры річы але не аж так важны
жебы з той причыны зміняти від розповіданя Причыны реліґійной війны котра выбухлажебы з той причыны зміняти від розповіданя Причыны реліґійной війны котра выбухла
на Лемковині в половині меджевоєнных літ на былем віроісповіданой натуры лем чыстона Лемковині в половині меджевоєнных літ на былем віроісповіданой натуры лем чысто
політичной Од половины минулого столітя в Ґалециі зачала ся остра борба меджеполітичной Од половины минулого столітя в Ґалециі зачала ся остра борба медже
новым і барз динамічным украіньскым напрямом котрый стремил до возникніня украіньской державыновым і барз динамічным украіньскым напрямом котрый стремил до возникніня украіньской державы
а так званым старорускым сторонництвом о проросийскым наставлі На тым гнеском Закінчуа так званым старорускым сторонництвом о проросийскым наставлі На тым гнеском Закінчу
дальше о розвитю і о вылияню напряму украіньского Лемків будеме бесідувати надальше о розвитю і о вылияню напряму украіньского Лемків будеме бесідувати на
наступній лекциі і тепер собі зробиме коротку перерву зреляцуєме ся при музицінаступній лекциі і тепер собі зробиме коротку перерву зреляцуєме ся при музиці
А пак подам іщы лексику ботіж кусцюк собі річы ы нашла вА пак подам іщы лексику ботіж кусцюк собі річы ы нашла в
тым кавальчу Люску а наразі запрашам напер Вільмовинов жыро мойове мой жоветым кавальчу Люску а наразі запрашам напер Вільмовинов жыро мойове мой жове
можом сеА Ускійна вольфтина Ая Выстинна ая Двоя ая ускійна вольфтина аяможом сеА Ускійна вольфтина Ая Выстинна ая Двоя ая ускійна вольфтина ая
ускійна вольфтына ая ая Ґлядия Высовны бургаформы Добадия основна бургафорґы Давата агамляускійна вольфтына ая ая Ґлядия Высовны бургаформы Добадия основна бургафорґы Давата агамля
нова для нега жым нова таба Федера Ю клядния фульфурга клядния клядниянова для нега жым нова таба Федера Ю клядния фульфурга клядния клядния
фурфурга клядния зеле клядния фурфур о Но і єм заз з вамифурфурга клядния зеле клядния фурфур о Но і єм заз з вами
нотовытыма з Лексиком Суспільніст сполеченства Урядовы папіря то документы Лем можу повістинотовытыма з Лексиком Суспільніст сполеченства Урядовы папіря то документы Лем можу повісти
же як бы документы можна тіж просто як бы перевести записати баржеже як бы документы можна тіж просто як бы перевести записати барже
мож саді зывучы так само просто документы Папіря В однесіню васі домож саді зывучы так само просто документы Папіря В однесіню васі до
вшеякых документів ужывало ся просто так поточні звычайні правда вшелеякы вшеякого родувшеякых документів ужывало ся просто так поточні звычайні правда вшелеякы вшеякого роду
Важ документы то церковны ці якысы звязаны з економічныма справами были тотоВаж документы то церковны ці якысы звязаны з економічныма справами были тото
през люди называны папірями медже то урядовыма папірями але незалежно ся одпрез люди называны папірями медже то урядовыма папірями але незалежно ся од
того якого рода змізды переводыма Якого рода взагалі лексика обыстує і затого якого рода змізды переводыма Якого рода взагалі лексика обыстує і за
якій є то стиль ци барже важні поточний ци є то баржеякій є то стиль ци барже важні поточний ци є то барже
уж наукови то замі можеме оджывати ци то урядовы папія або власніуж наукови то замі можеме оджывати ци то урядовы папія або власні
документы в залежности од сти Преподобны вєлебны Ждати чекать дождати ся дочекатдокументы в залежности од сти Преподобны вєлебны Ждати чекать дождати ся дочекат
ся опоряджыня выпосаженых просередні процентны плебанія плебаня парохіяне парафіянєне Але тото хыбася опоряджыня выпосаженых просередні процентны плебанія плебаня парохіяне парафіянєне Але тото хыба
было На попередньой лекциі як добрі памята Оле не зашкодит повторити Обовязаныбыло На попередньой лекциі як добрі памята Оле не зашкодит повторити Обовязаны
зобовязаны І звертам увагу повтар ущы раз обовязаний Обовязаний з обовязаны назобовязаны І звертам увагу повтар ущы раз обовязаний Обовязаний з обовязаны на
початку слова нема як в польскым языку буквы з Жебы Не тойпочатку слова нема як в польскым языку буквы з Жебы Не той
буквы не бесідувати бы прото же тоа з части буд жывачні сябуквы не бесідувати бы прото же тоа з части буд жывачні ся
нам нашмарят з языка польского Перша Думка і ся вкрадат то знам нашмарят з языка польского Перша Думка і ся вкрадат то з
так само як бы вам подала іщы примір напримір з польпольскы спомнатьтак само як бы вам подала іщы примір напримір з польпольскы спомнать
по лемківскы єст споминаты тіж не маме на початку буквы В Непо лемківскы єст споминаты тіж не маме на початку буквы В Не
мат споминати тілько споминати і так само обовязаний ани зобовязаний обовязаний споминатимат споминати тілько споминати і так само обовязаний ани зобовязаний обовязаний споминати
Утнаме першу Букву польского слова Дальше Похорон погреб аж товды доперо втедыУтнаме першу Букву польского слова Дальше Похорон погреб аж товды доперо втеды
Провинник вінувальца Спричыняти ся поводовать Спричынило ся споводувало Гано і добрі тоПровинник вінувальца Спричыняти ся поводовать Спричынило ся споводувало Гано і добрі то
маты в такым разі тілько Іщы може повім Вам чо в змістіматы в такым разі тілько Іщы може повім Вам чо в змісті
выступує Речыня де Же вертают еміґранты з Америкы Но бо так вывыступує Речыня де Же вертают еміґранты з Америкы Но бо так вы
такых якы По точным языку ци співанка в стрічаме Америка през <unk>ou<unk>eтакых якы По точным языку ци співанка в стрічаме Америка през <unk>ou<unk>e
Але Не провіряла єм тото і тіж сама єм ся трудувала кусАле Не провіряла єм тото і тіж сама єм ся трудувала кус
на початку але чом не Америка а Америка але провіряла єм консультувалана початку але чом не Америка а Америка але провіряла єм консультувала
єм і так як бы офіцийні в змістах належыт ужывати того вариянтуєм і так як бы офіцийні в змістах належыт ужывати того вариянту
Америка А поточні думал же можеме собі Бесідувати так як часто стрічамеАмерика А поточні думал же можеме собі Бесідувати так як часто стрічаме
тых в співанках Америка в Америці Добрі Я Вам Магнеска уж дякуютых в співанках Америка в Америці Добрі Я Вам Магнеска уж дякую
Очывидно дальше в темі ся лишаме Але то уж буде за тыжденОчывидно дальше в темі ся лишаме Але то уж буде за тыжден
Дякую Вам сердечні за увагу на очывидно бесідувала для Вас Оня КатлявскаДякую Вам сердечні за увагу на очывидно бесідувала для Вас Оня Катлявска