Архів
лемківского радия

Добрий вечір Видам Вас сердечні В памят діло зачынаме новый тыжден і зачынаме лекцию лемківского языка інґлизка очывна континуация церковной темы буде про тото якє влияня дальше мал украіньскій напрям котрий появил ся на Лемковині Там же одраз запрашам Вас послухайте В східній части Ґалицию украіньскій напрям скоро взял гору і змобілізувал серед свойой ідеолоґіі праві цілу руску соспільніст Натоміст консервативна Лемковина підтримувана през своіх священників і своіх земеляків з Америкы єдно протиставляла ся украіньскым влияням В <unk> р грекокатолицкым єпископом в Перемышли остал священник Йосафат Коциловскій Базилиянен Михофанок римского Григорянум котрий зачал систематичні обсаджати парохіі на Лемковині священниками о украіньской орієнтациі котры шырили своі погляды серед парохіон Лемкам тото діяня рішучо не одповідало А коли іх протывы кєруваны до церковных власти в Перемышлю і Львові не повели ся зачала ся остра борба з украіньскыма парохами а вкінци масове переходжыня Лемків на православіє В <unk> році то другу започаткувала Тылява а слід за ньом пішли інчы села На три рокы перед выбухом ІІ Світовой Ліны В давным самчівскым повіті на православіє перешло <unk> процентів населіня В ґорлицкым <unk> процентів ясельскым <unk> процентів коросняньскым <unk> процентів натоміст на східній Лемковині де были уж закорінены украіньскы влияня Тавславія взагалі не нашло серед населіня попертя В колишнім самацкым повіті лем єден ліповец змінил віросповіданя на православіє В лемківскых селах появили ся православны священникы котры разом з родинами мешкали в хлопскых хыжах а службы правили в провізоричні зробленых часовных Люде были з них барз задоволены бо православний отец мал барз малы вымогы вшелякы реліґійны услугы полнил без торгуваня ся о заплату а бідным полнил задармо Причынило ся то до спопуляризуваня православія серед Лемків трафляли ся села де окрем грекокатолицкого пароха і його родины вшыткы парохіяне перешли на православіє Так было напримір в Мшані часом тіж же з грекокатолицкым священником Перегодины і такій припадок остал однотуваний в Ізбах в селах в котрых была більшіст православных старали ся они переняти церкву і Клебані жебы дати огын свойого нового священника Думали они же як іх няньове і дідове будували тоты церкви то повинны они служыти іх потомкам хоц змінили они віроісповіданя Адже не могли они правні іх обняти бо становили они заґварантувану просто конкордат власніст католицкого костела і з той причыны зачали ся масовы напады і ламаня до церкви переношыня силом дочасовой ікон коруговы попоряджыня Вслід за тым пішли Судовы процесы о доконаны напасти жебы успокоіти Тоту ситуацию в <unk> році на просьбу Лемків і стараням польского уряду остала покликана през рим апостольска адміністрация для Лемковины котра не підлігала власти перемыского єпископства Обняла она сі <unk> деканатів котры рахували <unk> села і приближніх <unk> тис люди На становиско апостольского адміністратора покликаний остал родовитий Лемко священник Базилий Мосцюх котрый остал барз добрі принятий през населіня о старорускым наставліню котрый по двох роках урядів вмер в <unk> році Серед Лемків його сторонників долго утримувало ся тверджыня же мастюга струлил Украінців Хвильове кєрівництва Апостольской адміністрациі обнял його заступця священник Йоан Поляньскій Украіньскы орґанізациі спротивляли ся іменуваны нового адміністратора бо як писала украіньска ґазета Діло Лемковина скутком свого реліґійного выодрубніня стала бы ся москальофільском редутом Аж в жолтни <unk> рока на апостольского адміністратора іменуваный остал священник Іакол Медєвацкій зо Станіславова Хворовы той чловек терплячый на діабет на котрым в <unk> році німецкы власти під загорожыньом арештуваня вымусили же нас свойого заступцю покликал священника Александра Маліновского чловека енерґічного былого австрийского офіцера а пак сотника украіньской арміі котра борола ся з Польщом в <unk> році Занедолго священника медведского поважні Хворого привезли до лічыня до Кракова де вмер сіт <unk> рока шпитали отців Боніфратів Товды апостольскій папскій посел в Берлині Іменувал на його місци священника Маліновского котрый полнил свою функцию до моменту вкручыня до самока арадяньскых удійск Прядково священник Маліновскій укрывал ся в оковиці так єднак помогли му Єдносткы УПА котры ся высофували і през Чехословацию і Австрию достал ся до Німец а од тамаль до Ангелиі де умер в <unk> році По священнику Маліновскым кєрівництво Апостольскій адміністрациі полнил священник Анджей Зулубко В <unk> році апостольска адміністрация перестала істнувати бо грекокатолицкє віроісповіданя не остало в Польщы правні узнане Лишены без церкви грекокатоликы звернули ся або до Православія або до римокатолицкого костела Корыстают з него тіж Лемкы котры повернули на своі землі за выселіня і в лемківскых селах в Зріль римокатолицкы парохіі Православна церков скуплят на Лемковині переважні але не лем рашткы Лемків о староруской орієнтациі Для Лемків звертаючых векшу увагу на зовнішні формы літурґіі як на доґматутны дрібниці Ріжниці медже Православійом а грекокатолицкым ґіроісповіданьом не справляли векшых проблемів особливо жытвы каждій такій заміні потрапили выєднати окрислены уступства на річ традицийных призвычаінь До поважнійшых замішань в уставленым порядку спричынили ся пак ріжны секты принесены з Америкы през повертаючых до державы лемківскых еміґрантів Были серед них бадачы святого Писма адвантисты і інчы Під конец меджевоєнного періоду вели они інтенсывну місийну діяльніст і гнеска мают серед Лемків своіх сторонників Тепер очывидно запрашам Вас на коротку перерву а пак іщы подам пару інтересуючых лексикальных гідносток море море ейонка ніс и мора ніс Вы там по корарві і переходжу одраз жебы на претігат непотрібні до словничка соспільніст сполчанство земляк Йомек влияня вплывы Взагалі В оґуле Быти може данекотры здалот ся Вам очывидне але наприміры як ходит про слово взагалі я часто стрічам ся серед Лемків з польонізмом в Оґулі Дак же думам же вартат просто припомнути же старе лемківскє слово то в загалі Е іду дальше Вымогы вымаґаня Коруг <unk>ронґє приблизні около Сторонных Маме дева як были тлумачыня того слова в залежности од того в якым контексті ся находит сторонник може то быти зволенник альбо вызнавца Діабет цукшыца Довластиві такє повторіня было коли сы уж басме хлопы так же повинні сте тото памятати Пак по тым тіж барзгарда лемківскє слово папскій посел і фахове окрисліня то нунцюж Радияньскій Радзєцкій і остатня держава Паньство Краі Ну добрі нагнецка Я Вам уж подякую очывидно в церковной темі мышаме ся Дальше од наступной лекциі зачнеме уж Віріня Лемків з вязаны з ріжныма Як бы тоты пойсти Наконечні церковныма Вірінями може бы они такы За бобонны баржы был Так повім Агнеска Вам очывидно дякую За увагу припоминам же в тій хвили при тій темі цілый материял з котрого корыста можете найти в Райнфусі в його книжці Слядами Лемку Агнеска дякую Вам за увагу Добраніч бесідувала для Вас Моніка Тылярска