Архів
лемківского радия

Добрий ден витам як што понеділь вочывем на лекциі лемківского языка Маме континуацию темы тема припоминам в церкви і прицеркви До той поры мали сме коротку історию Церкви А тепер Прото же тема власні бысі ближе і церкви і призначыт тото што ся діяло кус обіґ тіж але звязаного з віріньом Лемків Но то переходиме власні внеска уж до тых вірі і они будут уж звязаны барже з природом ци там з силами натуры Но то може уж <unk> Без парадолжаня такє лем короткє вывладіня но послухайме бо думам же власні тоты віріня Лемків сут барзы інтересуючы Я памятам же як єм ставала нна студия на лемківску філолоґію то Власні на кваліфікацийной бесіді оповідала єм о вірінях Лемків о тых такых кольтуры Васні были звязаны з природом силами натуры зо страхами Барзо то інтересуюча і і такє Думам же тота ся тото ся тіж як бы появляти вчых культура было посновне же Такы людовы віріня часто были тіж подібны Так же послухайме Ани глубока віра в тото чого навчыла церков ани суровий і чуйний режім стосуваний през священне чество Не перешкодили тому же при віри голошеной през церков утримували ся серед Лемків до недавна іщы старшы віріня котры становили одрублю запериту в собі ціліст діяючу без видочных конфліктів при офіцийных реліґійных вірінях Тоты Стары віріня хоц хованы доходят наска іщы при ріжных нагодах Належат до них предовшыткым ліды давного культу найважнійшых елементів природы Важне місце занимат віра в наднатуральным міч огня і воды Особливу пошану мали Лемкы для олня В курных хыжах де палил ся оган належало тримати чысто На ніч лишений жар докладні обсыпати попелом жебы не выгас і ставяти му воду во огорнятку жебы мал ся в чым охолодити До огня не вільно было плювати ани метати брудных предметів влосы до недавна іщы ставляли орнятко злотом на пеци хоц з частом не потрафили пояснити по што тото властиві облят Я лем повім же тот хто Уважні слід нашы лекциі може взріти гел же част інформаций была подавана при нагоді як бесідували сме про лемківскы хыжы Там тіж такы особливости были подаваны Было про огаз было про воду про котру будеме завиду тіж бесідувати Так же част ся фактичні буде покрывала тых інформаций але то добрі то нам нич не перешкаджат прото же Як ся штоси в повід два раз то ся ліпше запамятат Але ідеме дальше Про оген бесідуєме про його міч Оген в вірінях Лемків ма очыщаючы охоронны і уздравляючы властивости Тым треба тлумачыти обрядове паліня огны З тым звязане єст скаканя през оген літаня з запаленыма жабывями ци переганяня худобы през выґасаючо огниско Подібны властивости Малода котра плыне в потоках і ріках або є чер пана з джерела ужывана в ріжнородных обрядах до ритуального мытя Встрічаме ся з тым ведены велиі передріка святый вечер як і перед новым роком Щедрый вечер ци тіж по очыпинах весільным обряді Водом принесеном з потока кропит ся на щестя люты і мешканя Вода зачерпнена з семох джерел служыт як лікарство в ріжных воротах Християнство усанкцийонувало в певной мірі старе віріня єсли Узнає свячыня воды чого інтересуючым приміром є свячыня річной Воды на Йордана Поважну ролю в людовых дірінях мал тіж Вітер Был він силом натуры котра выкликувала страх бо приносил окропечны градовы хмары і перуны Лемкы выображали собі вітер як хлопа котрий мешкал в лісі на Высокій Горі сідил на вершку великого дерева і ду на вшыткы стороны Особливо небезпечна была так звана поверуха то значыт хоц годинел про вір котрий ся творит з повітря помогла она порвати чловека В свідомости Лемків заховали ся тіж сліды вірін звязаных з культом дерев хоц інтерпретациі подаваны приз них лучат ся уж з християньскым віроісповіданьом Святыма деревами сут наприміры Липа і Ліщыны бо помогли скрыти ся божой матери Ужыват ся іх донеска до маіня хыж на русаля натоміст Ліщыновы патыкы роздавали колиси Ґаздыньом щыдракы котры ходили по хыжах з желанями на Новый рік На великден з патыків вербы робили пальмы Небезпечным деревом была натоміст хабзина не мож было єй вычынати і загаль ліпше было єй не стрічати на своій дорозі Бо як бесідуют сідит в ній зле Некотры ґадали тіж же може то быти чорт Зо звірят обрядовий характер малы кін і віл Мож было іх стрітити або в натуральній формі очывно або зробленых машкар Жывый кін або вію был впроваджаный до Ізбы в першый ден Різдва а штучний кін і рогатый туронь был ношеный през Колядників Ужы сут през Лемків найчастійше выбияны бо в каждых видят они ядовиту гадицю Вірили они єднак же в хыжы під пецом жыє домашній уж котрий приносил ім щестя і был барз зжытий з мешканцями Так же трафляло ся же пыл молоко разом з дірма з єдной мискы Звірятом якє было охочо выджаны хыжы был тіж таємничий тах інклюз котрий додавал ґаздом маєтку На тым закінчыме онеска То был фраґмент котрий тычыл ся натуры Значыт мали смы силы натуры мали смы а дерева звірята А за тыждан за тыжден будеме континуувати тему і перейдеме до вірі звязаных зо страхами ріжныма чарівницями і тантаншы Анска іщы лем короткій словничок Але він очывидно уж поперы рві І вертаме Поперві словничок буде фактичні короткій бо все на початку маме найбільше такє населіня тых слів А пак іх уж тораз меньше бо чыдноприцінны будеме кажді лекциі повтаряти того самого Но чым меньше тоты ліпше буде запамятати Бидло то худоба або інакше статок Жерело зрюдло Силы натуры тото переводиме так або дослівно власні мі натуры або в значыню же є то жыв або іщы Тот власні жывол можеме перевести як стихія Стихія то є кус як бы з росийского на тым інститумам Но лемківскій язык языком в котрым можеме найти слова Походжыня слів з ріжных славяньскых языків также можеме собі гев такого огарного слова тіж ужывати стихія І маме што сы такого як габзена габзена точар не без проселены дерева крякы травы і так дальше будеме тіж бесідувати але те при деяры также на разі такє єдно ся на нулем слово трафило такой ы акурат темы Як будеме бесідувати більше про рослину то Думам же пізнійше уж не буде клопотів І слухайте з тыма ужами котры ся гевы появили бо інтересуючы то же выякысых там польскых В працуванях дотычучых но власні но лемківскых тем як выявлят ся тема тых власні ґадів то напримір є конкретні повіджене і темовизне Про тему власні того Яку роль ролю одгрывают тоты Ужы ввінях Лемків то в польскых опрацуванях єм докладні повіджене же мали сме Галречыням Ужы сут презид Лемків выдали бо в каждым з них ведят ядовиту гадицю Тота Ядовита Гадиця Ну то она в языку польскым є окрислена як докладна як жмія натоміст тот домашній уж в котрій сідит і він є Зыти з мешканцями і не так постераний барз добил з Лемків Є то за скронит Я єм ся і відувала Старшы люди Як они безвідували фактичні Назы скронця Натоміст нихто такой назвы Не знат бо просто вшыткы полузачы Ґады то важні были Ґады або вшытко то было уж Лемкы не розріжняли якыси окрем окрем ящуркі Ящурка котру называли веретениця Атумали сме як памятате бы была лекция про звірята на том зласні вшытко інче то были уж або або ґады Та застанавлям ся я в якій спосіб В тых польскых опрацуванях доходили до того же то был акурат острузоскронів но може бы як ходит про тото може з опису Такы внескы высумую так ци так Не знам не мам понятя Бо фактичні думала єм же може тот зас Кронец же він акурат мал єден якысу назву свою же він был такій тот особливый тот уж і його якос стан называли але но направду здіва єм ся старшых іных хто собі якосин наскоярил такой особливой назвы так же просто уж то уж і конец абогады Но то добрі но то не нагнаска інчыма Думам же было тото інтересуюче зате же буде іщы Думам барже Цікаве прото же власні будут Дугы страхы чарниці А я Вам магнеска барз барз дякую за увагу і чуєме ся уж заран што нас по голові Ходит запрашану жнеска Дякую Вам бесідувала для вас Моніка Тылавска