Архів
лемківского радия

Добрий вечер Видам Вас барз сердечні тым барже же мам таку можніст мыти з вами леска в тот святочний Ден так же іщы раз окрем того же в суботу вшыткым Вам желала єм вшыткого доброго то гнеска тіж І очывидно найліпше желаня для вас І мам надію же Святкуєте і при тым очывидно тіж слухате нашого радия А гнеска запрашам на лекцию Власні тіж в кліматі в котрым сме тепер сут так же перерывам на хвилю тему котру єм зачала тыжден тому то значыт чым квытне Лемковина на річ того власніжлами свята і гнецка буде лекция власні про Великдем І мушу Вам тіж іщы повісти же направду єм ся мус намучыла жебы тоту лекцию для Вас прирыхтувати дозначыт в такым значыню же нашла єм на стороні Руской Бурсы Нале там де сут лекциі лемківского языка інтересуючы тексты котры бы мам хтіла представити Але Опрацувала єм до них словничок прото же барз вельо інтересуючых слів они мают і то такых слів про котры я єм першый раз чула і тіж єм направду не знала што они можут означати і поставила єм направду внеско на ногы пару осіб мусіла єм перервати Святку Ваню бо хтіла єм ся конечні дознати што означат тоты слова жебы тепер Вам тото повісти Адже мам надію же тото доці не так А я дякую тым вшыткым котры в тым помогли Дякую Вам барз за поміч же навет в такій ден можу рахувати на вас Добрі То я уж Не продолжам лем переходжу перше послухайме інтересуючой леґенды а ма она на головок леґенда о великій Пят ноци Коли Жыды Ісуса Христа уж на мукы засудили наказали двом посіпакан піти до ліса і зрубати дерева на крест і інчы наряд ямук на острыли посіпакы сокыры запрягли волы до воза і выбрали ся выконати свою підлу прислугу Кєд лем гы вошли до ліса дева дораз вшытко пречу Тяжкій жаль стиснул іх серця бо жадене з них не хтіло быти нарядом мук для свого сотворителя зашуміл зеленым конарьом цілый ліс Поплынули з листочків каплі росы Зляс Заплакал ліс зачали роззерати ся по сіпакы котре бы дерево зтяти зрубати І нараз загнер ліз зо страху і болю Ниєден недорыґнул листочок лем величазний дуб не втримал ся і прояты шуму зашуміл Гей Люде та што ви што свого спасителя свого сотворителя замучыты хцете таж того і звірина жадно бы не зробило Тот шум Крик проятий Старого Дуба звернул на себе увагу посіпаків і они згідні вырекли З него буде краст Зачали рубати Зітхнул глубоко старий дуб смутным шумом за шумны промыл Боже великій буд милосердний для мене не дай мя ужыти на твою муку Адже Яне недостойний того жебы твоє святе тіло спочуваны Така моя воля почул ся голос з неба Што бы сполнили ся слова пророків і світ был спасений Зо тоту послугу рід твій міцнійший буде од вшыткых і долше од вшыткых прожыє Кєд так то най буде твоя свята воля І такой мертви пал на землю Зараз при дубі росла тунка поглинала требота Потапала ся посіпакам і они хтіли ю зрубати Летро тото мягкым дівочым голосом зітхнула Мати Божа ратуй мене і Божа матір ю выслухала Дровно єй здало ся посіпакам замягкы он лишыли єй в спокою Єднако трепота так ся ожезла выстрашыла што од того часу заєдно траміты трепле шелестит листочками хоц і неє вітру Попри трепотіщыны І хоц плакала она гіркыма слезами тосі пакы і так зцяли Юна скыпт для Ісуса Христа На памятку же тых валк слез казал ій Господ родити оріхы Подальше різ высокій крипкій бук Смотрячы што коло него ся діє хтіл рунути на землю і привалити своім тягаром тых злочынців посіпаків Та гордий был Не просил не благал Тоту надію лем малжа пролятит шуга і вітер же му поможе але вітер втиснул ся до Дудлы і тихо сковычал зо жаны Кремезне кворіня не пустило бука зо земли а посіпакы вытягли зокры і стяли зрубали Недалеко росла Береза Біла розпустила волося виточкы благала моллила Божу Матір милосердя і посіпакы помилували За берегом росла терка Наіжена кольцями і зато сміла одважна Чом бы м ся мала бояти Думала Адже на нич ся ім не придаме За тоту зуфаліст стрітила юм страшна кара Босі пакы як раз тяю і з єй терня выпляли вінец для Ісуса Христа котрий ранил його пресвятычевы Здеревця теркового зробили рукоят доба тога котрым мали бы чувати найсвятійше тіло спасителів Од того часу і по нинішній ден вшыткы дерева в тоту ніч зо страсного четверга на велику пятницю барз жалібно плачут Шумят великым шумом протікают росом сльозами А терко Повідают стары люде заводит цілу ніч прояты чловачы плаканы Така то леґенда гарда барзгарда дымо і барз інтересуюча під лажніязыковым взлядом Але про тото буде ам бесідувати уж поперед А тепер послухайте верша Мариі Конопницкой котрий на лемківскій язык з польского перевіл Петру Мурянк вер під наголовком велику плотницю Так ся мі часом привіджат Ох Христе же не там деси за морьом шумливым лем тым В нас мал єс дорогу тернисту і же з том нашом проходил ся невольно Переберал пальцми по арфі колосів што Йойк чловечы не сут од голосу Же ту котрыси з нашых хыж господы де выгнанцями сходжены порогы была вечеря коли с братьом подал Хліб свій завітний посеред тирового жебы брах не знол жебы не путали Де твоя чаша кырвю наполнена І здає ся Тоты сосны нашы тоты березы розшумлены в поли то был господи твій схат гефсимайскій де с терпіл душом дес ся зараз смолил же той ночы на шолковы травы не роса сіла А твій поткырвал І здає ся же сту был пойманый В окови взятий битий без Пощады бо так і Христе знаємы сут раны Ісенці твоі і катів громады і свист ременів што як ножом ріжут же то не было за морі облизнал же в нас лем на меджеприпути край заросненой правдивой могылы тут черениско мусіли осуты што ся болістно в Твою улаву пили Бо жодны інчы терні так не ранят Тоты нашы своє шыхованя Знам тіж Господи же сту несерблизко під крестом падал на наше стерниско і кырвю свойом землю окырывавил і образ мукы на ней єс оставил і смотріл нараз на землечку чорну і вывіжат спасм куткурний І дізріл в Сніжній заметы здалека з лицьом змученым звагом на хырбаті похыленого ґу земли чловека котрого великій краст смертельно гыннете І знам же то я Кіринайчык Христа Аж штух вламі вкрыват сніжысто І знам і чую же голгофа ту є Тус был прибытий до креста Господ бо ниґде інде так ся не банує І так смерт видіти не годен і той жалости ниґде не видати котром сполнено літна наша маты І здає ся мі же єс вырок слова ту Ілі іліма савахвані Же ту з рамене звисла твоя голова і же сту сконал і воат єс занюс надію велику котрой долго чекат так зимний камін як серце чловека І видит ся мі же лежыш во гробі што привалений скалю і каміньом і же сторожа стырміє при тобі Але я чыкам і тремтіньом Бо знам Господы бо ношу надію што гнет настала Ден воскреселіня А на конец іщы Кавальчык Змісту Адама Барны Досвячыня в великден приготовляли великій гарді плетений кошык в котрым містило ся вшытко што было потрібне до ідла на першый ден свята Опілночы з суботы на неділю розпочынало ся богослужыня великодне од полуночниці пак служенох пасхальну утраню і Літурґію пасхальну На тото бослужыня ішли праві вшыткы домовникы і брали зо собом до освячыня єдну або дві великы паскых і кошык полний вшыткого Вшытко тото освятили в церкви Політурґіі по освячыню каждий ґазда і ґаздыня брали свячынию і як найпрудше спішыли ся до ним Так є спішыня мало быти доказом же і в ґаздівці буде ся так вело рано ставати і на час вшытко поробити в цілым році Тре было тіж хоц раз коло хыжы обыйти зо свяченином жебы в ґаздівці вшытко тримало ся добрі і вкупі Свячену іли вшыткы в родині але аж рано і зачынали од яйця свяченого Першый ден свят не варили нич лем і лисвяченину з кошыка Пополудни діти бавили ся писанками і інчыма яйцями готовленыма На третій ден свят од рана молодіж обливала ся водом Хлопці мали приготовлены перше цикалкы хабзины а дівчата боронили ся водом з коновак і горнят Од великодня Люде в церкви хыжах і на поли співали пісні великодны і вшыткы інчы оселы співанкы Од того свята през <unk> дни вшыткы люде поздоровляли ся словом Христос Воскраз На што інчы одповідали Воістину Воскраз То бы было вшытко тепер зроблю на собі коротку перерву а по перерві зверну увагу власні на языковы особливости Не мати порокы ватого сия до двох непенукы мато Амне де любил на ценці на варского паста мила од Ізме суд назад тепер слухайте уважні зобрала єм такій словничок з тых вшыткых трьох Тектів якій єм вам представила но і зачну може Посі пак дрываль цотворитель створитель спаситель з бабітель Трепота ся ожезла Трепота Вам не буду переводила прото же важні назвы дерев єм лышыла бо назвы дерев будеме познавати докладні на наступній лекциі же за тыжден де будеме континуувати тему Чым квидне Лемковина Натоміст слово ожезла то інакше страшыла ся то такій синонім попри пшы обок Скыптр Скыптр можна перевести на польскій язык як берло якысий символ власти Но знаме же Ісусови власні давали Тот скыпт про тото жебы не бы осмішыти же такій Великій король а не може ся обільнити прото власні зробили і тоту тернисту корону і тот скыпт му дорукы дали Дудла дзюпля Кремезне коріня Значыт інакше мож наповісти міцне коріня зуфаліст зухвалост рукояд ремкоєст батіг біч окови пента арфа харфа Хліб завітний В польскым тексті найдеме в значыню ламаны хлеб Можна хыбаль думам тіж повісти хлеб повшені Гефсиманьскій сад барз інтересуюча то є оґроєц Шолковы травы єдвабны травы Бытий без пощады то значыт бытий без мез ощаджаня не ощенджаюч голгофа Ґольґота Ад пєкло Сторожа стырміє то значыт стырміє стерчы страж стерчы стоі тремтіня держыніє Ден Воскресенія День Змартвых Встаня Свяченина Свєнцонка і іщы остатнє Кіринейчык ци ринейчык Тобе было на тілько думам же лекция під взглядом Лексикальным была барз інтересуюча зверните іщы раз увагу на тоты слова як они выступуют власні в тексті в якых значынях а пак собі іщы іх повторте зо словничка жебы ся запамятали бо сут направду інтересуючы Дякую Вам сердечні за увагу я уж не буду продолжати бо каждий хоче вернути до стола Дякую бесідувала для Вас Моніка Тылавска