Слова, достоменніст, емоциі
Архів
лемківского радия
О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.
Еп. 50
Лекциі лемківского языка #50 - 21 V 2012 - Писовня буквы "и"
•
Опис епізоду
Odcinek poświęcony jest zasadom pisowni litery „и“ w języku łemkowskim. Prowadzący omawia jej użycie w różnych formach gramatycznych, podając liczne przykłady z czasowników, rzeczowników i przymiotników, a na końcu zapowiada przerwę oraz dalszą część z humoreską i zadaniem domowym.
Лекциі лемківского языка #50 - 21 V 2012 - Писовня буквы “и”
Автоматычна транскрипция
Добрий вечер витам на лекцию лемківского языка внеска пришол час на орфоґрафічны правила Дужом і великом помочом буде уж наша знаємісты назывників так же прошу собі вернут до той лекциі і припомнути Тоты штырі одміны гнеска будеме ся занимати ы так званым си середнім І я Вам представлю Основны правила писовні власні той буквы Прошу уважні слухати і собі записувати перше букву е пишеме в основах слів згідні з вымовом напримір быти вына выдіти зема хостина синій близко тихій липа і так дальше другє писаня буквы Е окремы ґраматичных форм по перше в кінцивці інфіні означыт напримір бесідувати прати тримати рубати чесати жмыкати і по другє в кінцилках другой і третьой особы єдинотного чысла і Першой і другой особы множного чысла теперішнього і будучого простого часу часослів ІІ часоодміны з основом на вадити носити робити любити гасити То значыт простійше Все в кінцивку І ты пишеме презера дня ты вадиш носиш робиш любиш гасиш Він она оно вадит носит робит любит гасит мы вадиме носиме робиме любиме гасиме вы вадите носите робите любите гасите Од дна Часослів сяди там є середня І все пишеме в кінцилці множного чысла минулого часу Є то кінцивкали вадили носили робили любили гасили прафіксі три Прибыти прибыти принасти пригасити привести припачы припацок принада припіль приспанка При назывник при все пише ся през середнє при мамі при хыжы при ватрі при тобі і в кінцивках назывників женского рода першой одміны з мягком основом і з основом нажывшы щы і вдаючым одмінку єднотного чысла Ґаздыне Земли роли Хылы Польщы хыжы кучы мужского рода другой одміны вдаючым одмінку єднотного чысла гудакови в Мужови дідови Уйкови Сторокови мужского і серед нього рода другой одміны в місцевым одмінку єднотного чысла корабли ступены пуляшы Ярци Сонце женского рода третьой одміны в рождаючым даючым і місцевым одмінку єднотного чысла груды долоны кыргы сіны постелы середнього рода четвертой одміны в місцевым одмінку єднотного чысла гачати дівчаты Опрічати пацяты женского рода Третьой одміны в называючым і рождаючым одмінку множного чысла долоны груды голузы любови і в творячым одмінку множного чысла во вшыткых назывниках мухами хлопами псами телятами телятми Долонями долонь і середнє пишеме тіж в кінциках придавників порядковых чысловників часопридавників і місценазывників в называючым одмінку єднотного чысла мужского рода молодий <unk> сідячий котрий і в видячым одмінку єднотного чысла мужского рода з нежывотныма назывниками Молодий ліс Ден Сідячий Тіль котрий пняк Як то орфоґрафічны правила Знам добрі же звучат они страшні і ся нам здає же очывидно нич з них не знамет Выстарчыт лем собі іх наспокійні переаналізувати і напевно будете знати о чым бесідуєме про што бесідуєме Головні треба ся тримати принципів назывниковых одмін і треба прапамятати про кінцивкы чысловників Бо там Маме все тіж бы середнє А Тепер зробиме собі коротку перерву по котрій запрашам Вас на гуморазку Будате єй уважні слухати бо буде домашня задача Але про тото повім Вам поперві Тепер послухайме спільній музикы Так як єм Вам уж бесідувала буде тепер гумореска В часі єй чытаня Спрібуйте собі выписувати вшыткы слова в котрых буде си середнє Я буду ся старала так тіж чытати жебы тото было чути де маме есереднє а де маме заднє Так же выписуйте собі вшыткы слова в котрых находит ся серед А по што то Вам повім пак Іван Головчак о т го высповідала гуморецка Я не поетеса і навет не секретарка Але кумо Як сяду писати лист або інче што мі треба то так ся мі ліют спідпера слова Мудра гелі Слова чхародиі же аж коло серця мене выскоче Я посиль мі аж чудаковато солодко А іщы як прочы там кілька раз написане здає ся што м направду ґеніяльне І што своім розумом повинн нам не коровы доіти брыткє спід них метати на купу а сідити в высокым бюрі Не може же кумочку моя такы долгы рокы В моій голові безплудным таралогом стояти мій мозоґ Вы Як виджу хоцете звідати ся што ся мі найліпше выдає Што можу писати Одповідам Абсолютно вшытко а найбільше талантовы то шкрябат моє перо буде якого роду скаргы Вчерам написала до высокы інстанциі таку полну злости єпистолны сусіда што як прочытают Там то гой не поздравит ся І думате не мам рацию мам <unk> процентову і выграм навет і товды як бы до суду дішло Чым Справа звідуєте ся так слухайте Третій ден Лем як Жену його скора повіч до родильного будинку повезла а він той ночы уж другу привюл си до спаня Одкаль знам Ге ге та просмотта десят кропів од мойой його хыжы а іщы попри сам мій выгляд мусит выходити на дорогу Позавчера сталам дідня коло вікна а він ведес хыжы шельму за локот і вытріщыл очыска през шыбу просто на мене до піл не обличены Якого виділ мене покрутил пальцьом коло скроні Як вам ся тото подабат А видите так мене і його поступок розпа іде што аж єм звізд кулаками затиснула Єдну ніч наміг вытримати чортиско Та не в тым справа Є вечер чую пукат хтоси в двері Отверам сусід Чаруваний як оген і просто до мого Слухай Адаме Повідат так нефайно іду внеска дідня попры твоє вікно а улька твоя выла лила на мене през рікно окалі аж ні серце до бріха впало од неприємности Не арді не культу руно позерати торазовы гляд на дакого Ях лем повіл сусід тотому Адамови а як скочу вітром до двери Од ферам і марші хыжы не своім голосом кричу Ти псь я чатур маш бо як тобі выліплю тоты вшыткы любовны клітыны позамерают І што вы думатек нас страшыл ся мій сусід што три разы пракстил ся і позаткувал на двір Але я не присталіл з обома кулаками як з двома товчками сунул ся за ним і дальше друся Ты зо то як ти мій ясний ден захмарил Іщы повідаш што не культурно зо свойой хыжы спотрите ся на дакого а я насмотрила на тебе а на дур на кого луташ то діганя куру Што не мам права А ты яку маш совіст зазерати в моє вікно Повідал же с не презервал ся А як ты ввиділ мебе і комому с покрутил пальцьом коло чела Так єм го остро сповідала Же аж куры кут кутакали Што далі было Нич Поблід мій сусід не без ціна Хоц бы єдно слово выпустил ага мало м не забыла Наприкінци як цофал за залуз заш подало ся на кобыци і як охолод розпристар ся неборачуско на чорным дзеркалі ноівкы зо сміхну од той сцены на бріг берала м ся го того бо зьопокал тя за здраду до жены закричала м на остатку він іщы чырраз прак сту ся іхдют смердячий до хыжы Бо так і в скарі намалювала та Выслала То як кумо на вашу думку Добрі Зробила ци Юлі Што Варите же то рідна сестра Ночулавного Направду Божены Бес Хоц тес хыжы зараз желечу на порту може іщы листы не одправи Така того Моразка Івана Головчака Мам надію же сте здоляли записати слова А як ні то я запрашам на сторону Руской Бурсы де сут лекциі лемківского языка і тоты зміст і тоты правила найД в семестрі <unk> лекциі Там можно собі тото прочытати раз іщы і задача для вас выписати вшыткы слова в котрых появлят ся буква ы но але жебы не было за легко То іщы прошу кажде з тых слів описати до котрого принципу і якій є то принцип Е тото слово ся зараховує значыт чом тота буква Е в тым слові Є з якого принципу ся взяла а на гнеска то буде уж вшытко Я Вам мердечні дякую за увагу і чуєме ся за тыжден Останта старавы бесідувала для Вас Монка Тыляровска