Лекциі лемківского языка #51 - 28 V 2012 - Писовня буквы "ы"
Еп. 51

Лекциі лемківского языка #51 - 28 V 2012 - Писовня буквы "ы"

•

Опис епізоду

Odcinek jest lekcją języka łemkowskiego poświęconą pisowni litery „ы“ i zasadom jej użycia w różnych formach wyrazów. Na początku pojawia się krótka humorystyczna historyjka, a potem prowadzący omawia reguły dotyczące m.in. podstaw słów, prefiksów, sufiksów oraz końcówek w odmianie.

Лекциі лемківского языка #51 - 28 V 2012 - Писовня буквы “ы”

Автоматычна транскрипция

Добрий ден Витам вас сердечні на лекциі лемківского языка В тамтым тыжни
мали сме початок циклю орфоґрафічного мали сме букву писовны буквы і середньогомали сме початок циклю орфоґрафічного мали сме букву писовны буквы і середнього
так званого а в тым тыжны познаме принципы писовні буквы ы тактак званого а в тым тыжны познаме принципы писовні буквы ы так
званого ы заднього Найперше до темы введе нас короткій зміст Слухайте уважнізваного ы заднього Найперше до темы введе нас короткій зміст Слухайте уважні
і спрібуйте выімати тоты слова в котрых буде выразні чути ы заднєі спрібуйте выімати тоты слова в котрых буде выразні чути ы заднє
я буду ся очывидно старати так чытате жебы тото заакцентувати е заднєя буду ся очывидно старати так чытате жебы тото заакцентувати е заднє
єм Буквом котра в вымові є дост тяжка Можна заобсервувати єй барзгардієм Буквом котра в вымові є дост тяжка Можна заобсервувати єй барзгарді
в мові кус старшых осіб натоміст молоды думам же мают уж кусв мові кус старшых осіб натоміст молоды думам же мают уж кус
з тым проблемів Я єм ся вчыла На студиях вымовы так власніз тым проблемів Я єм ся вчыла На студиях вымовы так власні
буквы як і ы і буквы Хы і гы Но не єстыбуквы як і ы і буквы Хы і гы Но не єсты
то легкє неє то проста Мам надію же тота лекция заохотит Васто легкє неє то проста Мам надію же тота лекция заохотит Вас
до того жебы ся припильнувати і жебы кусцьок поцвічыти над свойом лемківскомдо того жебы ся припильнувати і жебы кусцьок поцвічыти над свойом лемківском
вымовом Тепер послухайте змісту під наголовком Як няньо зо сыном луку косилывымовом Тепер послухайте змісту під наголовком Як няньо зо сыном луку косилы
Косил няньо зо сыном травунолці Вечер як треба было вертати домів няньоКосил няньо зо сыном травунолці Вечер як треба было вертати домів няньо
гварит воз Лежку Косы і сховай іх серед лукы жебы сме негварит воз Лежку Косы і сховай іх серед лукы жебы сме не
мусіли іх рано нести на поле докосити тот кавальчок Лежко взял косымусіли іх рано нести на поле докосити тот кавальчок Лежко взял косы
пішол на луку і кричыт Няню Ци ту сховати косы Няню непішол на луку і кричыт Няню Ци ту сховати косы Няню не
кричыт лем магат руками і повідат Бор таку сховай там деси акричыт лем магат руками і повідат Бор таку сховай там деси а
не крич бо видиш же люде смотрят Сховал сын косы серед лукыне крич бо видиш же люде смотрят Сховал сын косы серед лукы
приходит ґу Няньови а тот взял баті пару раз стігнул сына позадіприходит ґу Няньови а тот взял баті пару раз стігнул сына позаді
і говарит Ци як ся дашто ховат то треба так кричати жебыі говарит Ци як ся дашто ховат то треба так кричати жебы
вшыткы чули і знали же ховаш Лежко ся не погнівал але добрівшыткы чули і знали же ховаш Лежко ся не погнівал але добрі
запамятал няньову науку На другій ден рано вышли зас оба на полезапамятал няньову науку На другій ден рано вышли зас оба на поле
до Косыты луку Ід Лежку принес што єс іх там де сидо Косыты луку Ід Лежку принес што єс іх там де си
вчера сховал Сын пішол по косы ходит ту і там перешол лукувчера сховал Сын пішол по косы ходит ту і там перешол луку
пару раз од края до края а косы як бы ся підпару раз од края до края а косы як бы ся під
землю запали ниґде іх не Што ты ся там бавиш Давай косыземлю запали ниґде іх не Што ты ся там бавиш Давай косы
бо сонце уж высоко Кричыт уж о тых Лешко по вчерашній науцібо сонце уж высоко Кричыт уж о тых Лешко по вчерашній науці
уж не кричыт лем пришол і повідат няньови науком Знате што Нянівуж не кричыт лем пришол і повідат няньови науком Знате што Нянів
Так мі ся здає же нашы косы хтоси вкрал бо ниґде іхТак мі ся здає же нашы косы хтоси вкрал бо ниґде іх
неє Я уж о тым не кричу жебы нихто не чул женеє Я уж о тым не кричу жебы нихто не чул же
не мама чым докосити кавальчыка лукы Такій гумористичний то был зміст мамне мама чым докосити кавальчыка лукы Такій гумористичний то был зміст мам
надію жы з того добрі вычытали бо з того змісту на конецнадію жы з того добрі вычытали бо з того змісту на конец
буде задача А тепер А тепер познаме головны принципы писовні буквы ыбуде задача А тепер А тепер познаме головны принципы писовні буквы ы
Слухайте уважні букву ы пишеме в основах слів згідні з вымовом СписСлухайте уважні букву ы пишеме в основах слів згідні з вымовом Спис
такых слів повинен быти поданий в орфоґрафічным словнику Букву Е пишеме втакых слів повинен быти поданий в орфоґрафічным словнику Букву Е пишеме в
декотрых словотворчых морфемах в префіксі Вы напримір вынести выбрати выробити выімати Вдекотрых словотворчых морфемах в префіксі Вы напримір вынести выбрати выробити выімати В
суфіксі ыня в назывниках женского рода напримір ґаздыня лемкыня в суфіксі ынясуфіксі ыня в назывниках женского рода напримір ґаздыня лемкыня в суфіксі ыня
одчасословных назывників середнього рода поджыня ношыня печыня мащыня в суфіксах присловників типуодчасословных назывників середнього рода поджыня ношыня печыня мащыня в суфіксах присловників типу
по лемківскы по польскы по хлопскы в частках Б іщы Писаня буквыпо лемківскы по польскы по хлопскы в частках Б іщы Писаня буквы
ы в кінцивках назывників Назывникы женского рода першой одміны котры в называючымы в кінцивках назывників Назывникы женского рода першой одміны котры в называючым
одмінку єднотного чысла кінчат ся на а мают кінцивкы в рождаючым одмінкуодмінку єднотного чысла кінчат ся на а мают кінцивкы в рождаючым одмінку
єднотного чысла в называючым і видячым одмінку множного чысла напримухы рукы мамыєднотного чысла в называючым і видячым одмінку множного чысла напримухы рукы мамы
душы Нежывотне і назывникы мужского рода з основом на твердий согласний маютдушы Нежывотне і назывникы мужского рода з основом на твердий согласний мают
кінцилку ы в называючым і видячым одмінку множного чысла напримір выгляды дубыкінцилку ы в называючым і видячым одмінку множного чысла напримір выгляды дубы
цьвакы Жывотны назывникы мужского рода з основом на твердий согласний мают кінцивкуцьвакы Жывотны назывникы мужского рода з основом на твердий согласний мают кінцивку
ы лем в называючым одмінку множного чысла воргы гудакы ученикы Вынятком єы лем в называючым одмінку множного чысла воргы гудакы ученикы Вынятком є
вариянтовий тип з ци перед кінцилком гуда ци парібци Там маме івариянтовий тип з ци перед кінцилком гуда ци парібци Там маме і
середних писовня ы в кінцилках придавників чысловників місце назывників часоприсловників і часопридавниківсередних писовня ы в кінцилках придавників чысловників місце назывників часоприсловників і часопридавників
е пишеме в формах єднотного чысла придавників порядковых чысловників часо придавників іе пишеме в формах єднотного чысла придавників порядковых чысловників часо придавників і
місценазывників творячым од рінку єднотного чысла з жывотныма і нежывотныма назывниками напримірмісценазывників творячым од рінку єднотного чысла з жывотныма і нежывотныма назывниками напримір
веселым шастым сідячым такым В творячым одмінку присвійных придавників Маминным Стрыковым Вормахвеселым шастым сідячым такым В творячым одмінку присвійных придавників Маминным Стрыковым Вормах
множного чысла придавників порядковых чысловників часопридавників і місценазывників в называючым одмінку напрмножного чысла придавників порядковых чысловників часопридавників і місценазывників в называючым одмінку напр
Васелы шасты сідячы такы в рождаючым одмінку Васелых шастых сідячых такых ВВаселы шасты сідячы такы в рождаючым одмінку Васелых шастых сідячых такых В
даючым одмінку напримір Васелым <unk> сідячым Такым в видячым одмінку Веселых Особовыдаючым одмінку напримір Васелым <unk> сідячым Такым в видячым одмінку Веселых Особовы
<unk> неособовы Сідячых такых В творячым одмінку Веселыма <unk> сідячыма Такыма В<unk> неособовы Сідячых такых В творячым одмінку Веселыма <unk> сідячыма Такыма В
місцевым одмінку Веселы Шыдячых такых В місце назывниках ты мы В часоприсловникахмісцевым одмінку Веселы Шыдячых такых В місце назывниках ты мы В часоприсловниках
напричытаючы пишучы бесідуючы піднявшы написавшы ы В часословах пишеме в кінцилках Першойнапричытаючы пишучы бесідуючы піднявшы написавшы ы В часословах пишеме в кінцилках Першой
і Другой особы єднотного чысла і першой і другой особы множного чыслаі Другой особы єднотного чысла і першой і другой особы множного чысла
теперішнього і будучого простого часу другой час одміны Перад жы чышы наприміртеперішнього і будучого простого часу другой час одміны Перад жы чышы напримір
Ты служыш кінчыш тішыш ся пищыш він она оно Служыт кінчыт тішытТы служыш кінчыш тішыш ся пищыш він она оно Служыт кінчыт тішыт
ся пишыт Мы служыма кінчыма тішыма ся пишыма Вы служыта кінчыта тішытеся пишыт Мы служыма кінчыма тішыма ся пишыма Вы служыта кінчыта тішыте
ся пишыта То были принципы писовній буквы Е заднього Очывидно знаме якся пишыта То были принципы писовній буквы Е заднього Очывидно знаме як
то є і же такє подаваня такых принципів може вказувати на тотото є і же такє подаваня такых принципів може вказувати на тото
же сут они барз тяжкы але при помочы ґраматикы і заогачам жебыже сут они барз тяжкы але при помочы ґраматикы і заогачам жебы
до ней зазріти і кажду каждий принцип якій єм Вам подала собідо ней зазріти і кажду каждий принцип якій єм Вам подала собі
іщы раз прочытати і го передумати і найти до каждого з нихіщы раз прочытати і го передумати і найти до каждого з них
свій власний примір товды вшытко одраз стане ся для нас ясне Асвій власний примір товды вшытко одраз стане ся для нас ясне А
тепер запрашам Вас на коротку перерву музычну а пак будеме дальше континууватутепер запрашам Вас на коротку перерву музычну а пак будеме дальше континуувату
континуууувати нашу тему де Гласний ы є тото характерний лемківскій гласний тотаконтинуууувати нашу тему де Гласний ы є тото характерний лемківскій гласний тота
буква є барз важна для Лемків є она середньо заднього ряду Высокобуква є барз важна для Лемків є она середньо заднього ряду Высоко
середнього положыня языкы часто вюматой буквы приходит тяжко Воргы можат быти куссереднього положыня языкы часто вюматой буквы приходит тяжко Воргы можат быти кус
розхылены напр як бесідуєме дым орык хыжа При артикуляциі гласного звуку Ерозхылены напр як бесідуєме дым орык хыжа При артикуляциі гласного звуку Е
барже як при артикуляциі інчых гласных працує гыртанний резулятур Буква ы тобарже як при артикуляциі інчых гласных працує гыртанний резулятур Буква ы то
є так зване ы заднє при заміні гласных ы за днього нає так зване ы заднє при заміні гласных ы за днього на
і середнях выступує Часто зміна значыня слова Означат тото же звукы ыі середнях выступує Часто зміна значыня слова Означат тото же звукы ы
і Е сут окремыма фонемами Час то ы Букву Е буква Еі Е сут окремыма фонемами Час то ы Букву Е буква Е
зостає вышмаряна з лемківского языка през особы котры Но свою опцию кєруютызостає вышмаряна з лемківского языка през особы котры Но свою опцию кєруюты
в сторону украіньского напряму Но але власні Не знам не знам якв сторону украіньского напряму Но але власні Не знам не знам як
Можна тото робити Прото власні же так єм повіла Зы Зміняют сяМожна тото робити Прото власні же так єм повіла Зы Зміняют ся
чысто зміняют ця значыня слів през тот власні орфоґрафічный простір Тепер подамечысто зміняют ця значыня слів през тот власні орфоґрафічный простір Тепер подаме
собі приміры ріжного рода Стріча на часом найчастійше В украіньской опциі власнісобі приміры ріжного рода Стріча на часом найчастійше В украіньской опциі власні
проба заміны на <unk> цілком змінят значыня делекотрых слів напримір быти презпроба заміны на <unk> цілком змінят значыня делекотрых слів напримір быти през
середня означат по польскы біць а быти през заднє быть забыты засередня означат по польскы біць а быти през заднє быть забыты за
забіть а забыти запомніть Вити віць вити вить Писк Піск Писк Пискзабіть а забыти запомніть Вити віць вити вить Писк Піск Писк Писк
А тепер жебы собі то ліпше зобразувати Представиме собі порівнаня тых власніА тепер жебы собі то ліпше зобразувати Представиме собі порівнаня тых власні
слів вречынях быти і быти Я был на Ватрі в Ждыны Такєслів вречынях быти і быти Я был на Ватрі в Ждыны Такє
речыня є недобре Ты Ждыны не был а был І хоц єсречыня є недобре Ты Ждыны не был а был І хоц єс
выпил за дуже пива то і так єс ся зо свойом дівкомвыпил за дуже пива то і так єс ся зо свойом дівком
не был По правній повідат ся Я был на ватрі в Ждыныне был По правній повідат ся Я был на ватрі в Ждыны
а за два тыжны поіду своіма тачками на ватру в Михалові Вытиа за два тыжны поіду своіма тачками на ватру в Михалові Выти
і вити Зимом волкы можут выти над маґуронь а молоды ламкыні выюті вити Зимом волкы можут выти над маґуронь а молоды ламкыні выют
вількы з барвінкы Пыск і писк посмотр ся якій тота мыш маленькійвількы з барвінкы Пыск і писк посмотр ся якій тота мыш маленькій
писк але писк з єй писка можна чути злістя аж до Михаловаписк але писк з єй писка можна чути злістя аж до Михалова
забыты і забыти Я забыл забыти тоту діру в долинах і кєдзабыты і забыти Я забыл забыти тоту діру в долинах і кєд
Юрко в ліс то до ней впал Такых примірів можна было быЮрко в ліс то до ней впал Такых примірів можна было бы
думам найти більше як хтосы хоче попрацювати над тым хто може самдумам найти більше як хтосы хоче попрацювати над тым хто може сам
ду подумати і створити собі таку листу власні такых слів Там натомістду подумати і створити собі таку листу власні такых слів Там натоміст
де не діют жадны правила помічна може быти знаєміст польского языка Боде не діют жадны правила помічна може быти знаєміст польского языка Бо
там де польскій бесіді є і там в лемківскій выступує сиреднє Атам де польскій бесіді є і там в лемківскій выступує сиреднє А
там де Поляків ы там в Лемків ы заднє напримір Бійть бытитам де Поляків ы там в Лемків ы заднє напримір Бійть быти
Війдсь вити міла Мыла мила ся мыла ся Піск Писк нітка ниткаВійдсь вити міла Мыла мила ся мыла ся Піск Писк нітка нитка
ліпа липа зіма зима тіхо тихо Быть быти Выть выты Плывать плыватиліпа липа зіма зима тіхо тихо Быть быти Выть выты Плывать плывати
Пыск Пыск дым дым Тып Тып Рычать рычати Сын сын нищы нищытПыск Пыск дым дым Тып Тып Рычать рычати Сын сын нищы нищыт
Добрі То м нагнеска інформаций про заднє кілько Наконец послухайте вержа ПетраДобрі То м нагнеска інформаций про заднє кілько Наконец послухайте вержа Петра
Мурянкы під наголовком Бык і бача і одраз повім же жебы выцвічытиМурянкы під наголовком Бык і бача і одраз повім же жебы выцвічыти
собі і власні вымову буквы Е барз добрі є навчыти ся тогособі і власні вымову буквы Е барз добрі є навчыти ся того
верша на памят І там акцентувати тоты буквы в одповідній спосіб Послухайтеверша на памят І там акцентувати тоты буквы в одповідній спосіб Послухайте
бык і бача был бача был бык бык біл Та не достбык і бача был бача был бык бык біл Та не дост
того все лем ся бычыл і бочыл і бучал аж бачы докучылтого все лем ся бычыл і бочыл і бучал аж бачы докучыл
і ввязал бача быка до бука і бил А кєд уж зачалі ввязал бача быка до бука і бил А кєд уж зачал
был бычом был і коробачом на квасне ябко быка збыл бык бачылбыл бычом был і коробачом на квасне ябко быка збыл бык бачыл
не пробачыл нестерпний біль І бача не пробачыл Продал бока на ярмаркуне пробачыл нестерпний біль І бача не пробачыл Продал бока на ярмарку
в Бічу купил теличку в тылычу Так же мате уж першу задачув Бічу купил теличку в тылычу Так же мате уж першу задачу
навчыти ся верша бок і бача Петро Мурянкы на памят і вецьнавчыти ся верша бок і бача Петро Мурянкы на памят і вець
свічыти гарді бесідувати в тым вершы НА і натоміст друга задача тосвічыти гарді бесідувати в тым вершы НА і натоміст друга задача то
зо змісту якій был чытаний на початку занять выписати вшыткы слова взо змісту якій был чытаний на початку занять выписати вшыткы слова в
котрых находит ся за дня і кажде слово описати якій принцип выступуєкотрых находит ся за дня і кажде слово описати якій принцип выступує
в тым слові А тот зміст можете найти так як і повторіняв тым слові А тот зміст можете найти так як і повторіня
Вшыткых принципів якы єм подавала можете найти на стороні Руской Бурсы наВшыткых принципів якы єм подавала можете найти на стороні Руской Бурсы на
лекциях лемківского языка То є лекция котра находит ся в Іместрі тамлекциях лемківского языка То є лекция котра находит ся в Іместрі там
і прошу глядати Анна Гнеска то уж вшытко барз сердечні дякую Вамі прошу глядати Анна Гнеска то уж вшытко барз сердечні дякую Вам
за увагу а на конец хтіла єм іщы повісти же част представленогоза увагу а на конец хтіла єм іщы повісти же част представленого
през мене гнеска материялу походит Погоди остала тота част прирыхтувана през панапрез мене гнеска материялу походит Погоди остала тота част прирыхтувана през пана
Волтера Максимовича котрий ся зо мном своім знаньом своім знаньом і своімВолтера Максимовича котрий ся зо мном своім знаньом своім знаньом і своім
материялом поділил так барз сердечні Дякую пану Волтерови за поміч в прирыхтуванюматериялом поділил так барз сердечні Дякую пану Волтерови за поміч в прирыхтуваню
днеснійшой лекциі лемківского языка А тепер дякую Вам сердечні за увагу бесідуваладнеснійшой лекциі лемківского языка А тепер дякую Вам сердечні за увагу бесідувала
для Вас Моніка Тлавскадля Вас Моніка Тлавска