Слова, достоменніст, емоциі
Архів
лемківского радия
О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.
Еп. 53
Лекциі лемківского языка #53 - 11 VI 2012 - Писовня буквы "г", "х" і "ґ".
•
Опис епізоду
Odcinek 53 to lekcja języka łemkowskiego poświęcona pisowni i wymowie liter „г“, „х“ oraz „ґ“. Prowadzący omawia zasady ortografii na przykładach z czytanego tekstu i pokazuje, kiedy używać poszczególnych znaków w łemkowskich słowach.
Лекциі лемківского языка #53 - 11 VI 2012 - Писовня буквы “г”, “х” і “ґ”.
Автоматычна транскрипция
Добрий вечер Витам вас барз сердечні як што понодільок на лекциі лемківского языка Но остатніма часы занимаме ся бореме ся з орфоґрафійом ц лемківском орфоґрафійом і днеска дальша част Думам же уж Остатня як ходит про орфоґрафічны правила а внеска будеме ся занимати писовньом буквы Гы хы і ґ а до той лекциі выведе нас зміст котрый остал написаний специяльні власні Під взглядом тых орфоґрафічных правил то значыт є насычений великом кількістю слів в котрых находят ся тоты буквы Слухайте го барз уважні і спрібуйте нагодити тоты слова і одраз Думати деяка буква Но то запрашам Гамерика Гриц і Яганця поіхали до Америкы першого дня замешкали в Готели Але зараз на другій ден приіхали до них тета Галя і Уйко Гавриів Тета была Хресном мамом гыриця Не виділ єй паругардых років Од тамтого часу кус згырубла і выгарділа уйко з тетом взяли іх до свойой хыжы Го го як тугарді повіл Гриц Я мам для вас подаркы преклайця для теты Галі тебетова хустка і гадвабний ґорсет а для уйка ґєрок і грубы сукняны ґачы Йой ганцю та в нас не носит ся уж хусток і ґорсетів гел нихто не чул о глунях чугах і голошнях вшыткы облікают ся в ґарсонкы і ґарнітуры Я знам в нас тіж такє облечыня ся не носит лем од свята Думала єм же втішыте ся такым ґальовым ґорсетом і спомнете си нашы горы Гриц і ганця гостили в Америці цілый місяц гуляли оглядали выставы ходили по склепах і глядали подарків аж вкінци зоцло ся ім за горами і задумали вартати Приіхали до свого Ґладышова і одраз пришли до них гості Каждий достал деякій хосенний подарок ганціна мама о горці няньо гармошку Греців няньо достал гамерецкій дуган а мама Красні малюваны горнята Посідили вшыткы погостили ся горохом і грибами галушками грушками гарыбузом выпили по погарику самогонкы і гарачні розышли ся дохыж Йой всяды добрі Але в нас выгорах найліпше Збыхну ырит Не піду веце ниґде дале як на ярмак до Ґрибова або до Ґорлиц Ганця лем ся всміхнула а Грец єй пригорнул щестливы же зас сут дома кнофактычні того гы іхы было там гідні Є то барз добрий зміст завдякы котрому вымову тых букв мож одсвічыти до чого Вас барзерно заогачам З том вымовом тіж неє так легко Тіж якы хтоси не ма єй натуральні як бы вы голосі то треба єй просто цвічыти направду початкы сут тяжкы але неє то неможливе так же треба прібувати Фактычні в лемківской культурі в лемківскым языку тота вымова і розрижніня двох букв Хы ся лишыла прото же в польскым языку тіж іщы колиси колиси давно розріжняло ся так писовні як і вымові была Буква Польска тзване самога было тото власні глубокє гы а буква цеха то было звыкле но так тіж як бы полівнуєме ци тлумачыме собі як ходит про лемківскій язык і про писовню кус і про і про вымову Але закля Подам вам принципы писовны то найперше зробме собі коротку музичну перерву запрашам барз сердечні заплацю і його зостанюсти абрива зотрочы зостаню зотрочы лосе гей наднесе присперадоли Прий до мойой люци присперва долин прий до мойой Юсины прийдо суздава Ей соборя перце серце прилюяно мимо я моне серце зарайте ґу нациі та тя вам зоплачу ко зо статю стрілкы Гей я привас отрачу ко зо статю стрілкы Но і сме сут поперві Послухайте тых принципів неє вельо але думам же хоц з пару ся придаст буквы Хы гы і ґы пишеме в тых словах де іх чуєме наприм горец рогль анця дуга Волотель Горнец дуан гора Горох хабзина Хребст хосен хрест хустка муха Звыхнуты ґачы ґєрок ґрибів ґанч Часто є так же гы Глубокє гы пишеме там де в польскым языку в паралерных словах є самого або ґы А там Длемківскым Маме хы языку польскым є цеха Хы пишеме коли вымінят ся в інчых формах того самого слова або близкозначных словах нашы муха мушка Дмухат ведмушка Хы пишеме по букві С на приду сходити схід Хы пишеме тіж на кінци слів оріг дорогах гы глубокє гы пишеме коли вымінят ся в інчых формах того самого слова або близкозначных словах на жы Дорога дорожка перогы перожкы Но то тілько тых принципів проблемів Не сут барз скомплікуваны неє і вельо так же легко іх запамятати Но найпростійше власні то є тото же як в польскы маме само га а або ґє то в лемківскым в тым місци маме гы глубокє а як єци га То є гы звыкле Но як ходит про решту то тіж треба мати кустю повычутя языкового Нопер слухайте зробиме собі короткій диктант буде то коротці сіт зміст послухайте і записуйте буду чытала барз помаленькы Ганціна пригода котры сого дня гулоны Ганця ішла горі селом голосно співаючы голос мала барз гардий Ганця была грубо загорнена бо на дворі было голодно тілько што лем згып сміх ганця тепер бы ся з охотом напила горячой гарбаты наглі на загоді загриміло Ганці як бы голос до гыртали вопхал аж пристанула Ногы зачали ся під ньом погынати коли другій раз загырніло ганця схватила хустку котру мала на голові вырукы і погынала догы сховала ся за углом і пресідила так до вечера Ганця барз ся бояла гырмі Вечером вернул єй хлоп і глядал свою жену Коли єй нашол і выслухал што было причыном єй страху так ся сміял же аж воргы на кухли він знал же не гырніло Тога врилко підставил якійсий ґранат під выходок Михала бы ся на него згнивал Новам свідоміст же очывидно могли сте не здоляти вшыткого записати прото Тот зміст можете найти тіж на стороні Руской Бурсы де сут лекциі лемківского языка є то семестрє <unk> лекция <unk> А тепер мам іщы для вас пару зґадыванок там можете собі іх тіж майти там сут в формі крижівок так же можна ся побавити натоміст як то ся не буде мал такой можности до просто выберу і пару такых зґадиванок І очывидно вшыткы одповіде будут то слова котры будут заверати власні орфоґрам котрий про котрый днеска сме бесідували Є гарда як світит сонце а брыдка як ліє дожд што то ма іх корова баранци єлень музичний інструмент Чути го перед бурьом Літат коло уха Маґура або кычера рускы або з капустом Част мужского народного облечыня То Бы было на тілько Дякую Вам барз сердечні за увагу за охочую до презріня іщы раз материялу і досвідчынь звязаных з вымовом букв гы як тіж очывидно як сте іщы ін не дошли до вправы Е дякую Вам барз сердечні бесідувала для Вас Мука Тлявска