Архів
лемківского радия

Добрый вечер витам Вас сердечні На лекциі лемківского языка внеска будеме Зачынати Культуровы темы Но не зачынати бы сме іх уж уж мали в ріжным просторі А тепер Моі дорогы на лекция лемківского языка зостате ся як выглядала ґаздівка на Лемковині і гнеска м перша Част той темы запрашам сердечні ґаздівка на Лемковині Основом традицийной ґаздівкы лемківского села было орільництво годівля і выкорыстуваня ліса В денакотрых селах середкы чарпаны з тых джерел узуполняли догоды з продукциі ріжного рода выробів выкорыстуваных з локальных дубр передовшыткым з дерева і каміня Первістні управы земли котры тягли ся долгыма поясами занимали головні дна і лагіднійшы долины Выже управляных ужытків ролых зачынали ся лукы і пасфеска котры граничыли з лісами котры порастали гербеты гір о камень з той земли покрытой пісковым румошом выміру як осадництво побільшало ся границя управных піль пересувала ся выгорых на пасписка і лукы а тоты побільшано коштом лісів Границі тых культур летіли ламаныма леныями Вказує тото же процес пересуваня ся рільничых ужытків в сторону высшых части долины не выступувал в обсягу вшыткых ріль і не выступувал в тым самым часі Лем в нечысленных припадках напримір на полудньовых горбах запереючых долину в котрой лежыт Новиця і Ліщыны управы поля сігают праві грибетів На пограничы пасвиск і лісів Управляно до ІІ світовой війны примітывны формы рольно пасфысковой баздівкы котра была получена з выпаляньом новин і наложыньом ґрунту при помочы отриманого в тот спосіб попелу До стинаня дерева приступували звыклі на яр Ліпше дерево котре надавало ся до будуваня або до паліня в хыжы завозили до села пнякы карчували при помочы сокыры і так званого кромпача Є тото нарядя подібне до кільофа Менчы окопували одтнали од корены і по окружыню ретязом вытігали кіны так было в бодаках напримір ци тіж в Бордным В часі стинаня і карочуваня лишали ся овочовы дерева котры дико росли прото же грігом было іх зтинати Прекрочыня того заказу мало стяти на чловеках вороту Лишали тіж Юдину прото же Юда ся на ній повісил стары кряк Ліщыны бо колиси дала она схороніня Божой Матери і од того часу є святым деревом котре не стрілят подля відріня перу Хоронены были тіж липы як тіж такы зываны заверчены дерева то єст дерева з заверченом в них дором то значыт кавальчыком білого гліба котрий дає ся в церкви наріздво Особливо уважали тіж на хабзину тото же лічыт она болесты косты а з єй квітків робит ся Сок против кашльови Окрем выміненых дерев і кряків зозгляду на ріжне віріня хоронили тіж крас смерекы розроснены букы як тіж пару старых дерев дерев тзв маты котры приспішали залісіня остальны на вырубі званым ґеруб зруб або карчувыско пнякы были вырываны з земли з корінями голузя крякы і взагалі вшелеякы решткы Складали осіню на тзваны пожары або пасікы і палили іх В бодаках пожары мали форму валу шырокого на около метры уложеного звытя тых кряків і голузи В Білянці напримір выкарчуваны пінякы котрых не повело ся продати на опал або як суровец на дегець люде складали в єдно місце обставляли голузями окладали скібами і товды підпаляли Попіл зо спаліня был барз добрий до навожыня выроблений при помочы огня кавальчык земли называл ся Новізна або лаз Там де было мокро робили дрены при помочы ровів в котрых закопували сосновы пінякы при чым два з них были положены рівнолегло до себе на долині Рову а треті лежал на верхы медже нима Наска тых інформаций было бы на тілько Як дальше выглядало прирыхтуваня земели і што осадили ци сіяли будеме ся дознавати в наступных Одтылка тепер подам вам короткій словничок є пару слів до поясніня але зав я тото зроблю то запрашам Вас на коротку перервы Єкреє те Єк прегея жела дорога гай преє третя га Но і вартам поперві пару слів до нашого словничка появило ся текст Ці што си такоєт пісковий румош я подам Вам таку коротку дефницю што то є Румош взагалі Є то понятя котре выступує в ґеолоґіі І є тото покрыва гірской обшыри зложена з бльоків і скального ґрузу так зване скальне румовиско Дальше маме появило ся такє стверджыня як новина і нагоды тегел про якысу нову річ лем давнійше так называли ґрунт котрий свіжо был взятий під управу Дальше маме Ретяс Лайцух Юдина Яжембіна Габзина Чарни Без Смерек Свірк З такых слів то бы было на тілько Думам же денекотры уж повинны се тіж знати про то же дерева крякы загальні рослины уж были але так ім припомнула В такым будразі Я Вам барз сердечні дякую гнеско за увагу і запрашам за тыжден де буде континуация темы про лемківску ґаздівку дякую бесідувала для Вас Марика Тлявска