Слова, достоменніст, емоциі
Архів
лемківского радия
О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.
Еп. 86
Лекциі лемківского языка #86 - 4 III 2013 - Позарільничы занятя Лемків ч. XII
•
Опис епізоду
To odcinek lekcji języka łemkowskiego, w którym omawiane są pozaszkolne zajęcia Łemków. Główna część poświęcona jest historii handlarzy z Łosia, ich handlowi smarami, naftą i benzyną oraz temu, jak wojny i zmiany granic wpłynęły na ich działalność.
Лекциі лемківского языка #86 - 4 III 2013 - Позарільничы занятя Лемків ч. XII
Автоматычна транскрипция
Добрий вечер Маме понедільок То значыт же стрічаме ся на лекциі лемківского языка Так же зачынаме тыжден з освітом Но і набріяк Так тыжден зачнеме чы думам же цілий буде добрий ліпший Чловек цілежытя ся вчыт і вчыти ся повинен ціле жытя Повім Вам щырі же За том науком хто ся єднах чловекови по роках як уж скінчыт школу ц не Молодіж може того в тій хвили не розуміє за пару років Зрозумі так же мой дорогы як комуси Бракує вас і наукы то запрашам до Лем Але добрі Споминяючы уж вшелеякы вступы запрашам на <unk> уж час темы позарівниче занятя Лемків А ме дале з гостином в селі Лося Головныма продуктами гандлю осямбли ріжного рода технічны смары нафта машыновы олеі базеліны в котры заопатрували ся особливо в фабрыках і рафінериях передшыткым в Ґорлицях і маряпольскым ґлініку Коли гандлярьови бракувало в дорозі товару докупувал го в складах в більшых гміздах Денекотры лосяна мали своі склады напримір Ґальовє в Любліні де товар довозили ім колейом В часі ІІ Світовой війны і німецкой окупациі лосяны Конты милували гандель смарами але і узуполняли го о нелеґальну продаж нафты і бензины дестилюваной часто во власным закресі з ропы м здобюваной ріжныма способами Од лосян товар купували не лем хлопы але і промышленны заклады як тіж з горів Літ ци Картакы барже знаны Мазярам были поза хыжом до <unk> місяци од марця до листопада В тым часі вынаймували поміч до хыжы При польовых роботах Дрібнійшы мазяры выізджали пару разы до рока на <unk> або місяци і вертали до ним насіяня і збераня В гандлю мазьом котрий давал дост велькій заробок найважнійшом річом было зналезіня собі сталых купців котры брали одраз векшу част товару Мазяре вкладали вельо силы жебы мати такых клієнтів потискували іх даючы ім кредиты і заопетрували родины през поколіня Така ситуация причынила ся до стабілізациі гандльовых шляків Більшіст лосян мала меджебільше своі гандльовы реґіоны не выключало то єднакой конкуренцийной борбы про зєднаня собі чужых клієнтів низшыма цінами ци трафляло ся же обгваряли своіх конкурентів в ціли підбуріня довіря до попереднього доставци такы припадкы ставали ся причыном свар Перед І світовом війном векша част Лосян выізджала на гандель за Карпаты котрый обнимал своіма вандрівками Цілу Словацию Мадяры Сєдніоґруд і Моравы Інчы іздили по Галичыні на територию Конґресівкы а неколи одбывали долгы подорожы на Литву і Лотву ци тіж на Украіну і дотерали аж до Чорного Моря По закінчыню І світовой війны пару Лосян нелеґальні гандлювало мазьом на териториі Чехословациі Більшіст ограничыла ся до гандлю границях Польщы з тым же окрем первісных гандльовых рейонів котры лежали в Колишній Голичыні обняли тіж своіма ванділками недоступну колиси обшыр пруского Забору Адвий Гірний Шлезк Великопольщу як тіж західній Куяві поможе В періоді німецкой окупациі осяны вели гандель так званой ґеніі і неофіцийні продава лем нафту і бензену Было то получане з великым особистым рызыком Транзакциі одбывали ся на засаді выміны товарів на ідло котре было шмуґлюване в специяльных бродках Нерівны Зарібкы причынили ся до того іж серед мазярів рысували ся маєтковы ріжниці в звязку з тым вытворила ся варства Богачы котрых рід был в певным сенсі аристокрацийом але были тіж соспільны варствы середні і бідны Як ходит про доповід то нагнеска Тілько тепер запрашам на коротку музичну перерву а пак коротісі словничок Я іду по странєрускым маршрудом з облачным дерви зарьой Цима гі все друзядом і сам ям калбу дає ся мала той а зарано зах заря Дела Боже за сорі бождів нары А заря заря заря все жстараєт сызря акыля судбы нажы дужы прося говаря Ясмова полі Видю што з його є ся дідо Мазуця в білі єпіспі Оскольні жы а для жылиз нім ни всього жы заря зарядіє тереса і звяза а заря заря заряга все штараєт сыні заря а крылягая сут бы нашы Душы прощыґы а зара заря зарядже цого вязы моя А заря заря заряга Все стараєт сиря акрыля суды нашы Душы просіґы варя Но і витам вас з попередів надію же сте не втекли лем лишыте ся з нами до кінця Так же перше слово як є єм ввела до нашого змісту згорілня Думам же легко ся додумати Ґожельня з горівня Ґожельня значыт місце де ся робит палюнку што там іщы довіря довіря зауфанє Арде слово вартит го ввести до бесіды файн сідит Высіді думам І ци штоси іщы адже Адже Значы єнц Але треба уважати бо оно оно не всяди пасує Так же з тым адже Треба кусцьок власні ся застановити закля ся го уж є подумати прото же не в каждым речыню оно добрі сідит Но кус думам треба новы чутя тото робити Але Вы Лемкы думам же мате дост добре барз добре вычут ся свого языка притіл а тоты котры ся вчат знам лемківского языка то думам же як будете слухати шого радия то такє вычутя як вы само ся Вас обудит само ся вывчыт добрі Ягнеска Е уж ся з вами пращам Дякую Вам барз сердечні за увагу Бесідувала для Вас Моніка Тілявско