Архів
лемківского радия

Добрий вечер Витам барз сердечні на лекциі лемківского языка В тамтым тижни зачали сме нову культурову тему під наголовком Родинны звычаі Лемків Думам же є то єдна з барже інтересуючых тем тото вшытко хто діяло ся в хыжы што робило ся в хыжы часто уж не фунґує Але тіж декотры фактичны річы іщы в культурі ся лишыли і сідят дост міцно Знаня такых річы думам барз ся придаст каждий з вас буде міг собі тіж порівнати но што в вашых хыжах іщы лишыло ся з тых старых лемківскых тых направду старых лемківскых звычаів Запрашам в такым тот разі на другу част В традицийній лемківскій культурі кояріня пар належало До родичів котры на власну руку не барз рахуючы ся з опінійом молоды выберали для своіх діти найліпшы партиі головні очывидно кєрували ся геоматерияльныма взглядами До тот звычай Фактичні уж давно давно тому перестал фунґувати Но і певна ціла щестя Для молодых люди котры уж в тій хвили уж оддавно властиві самы собі выберают своіх любовників Але як видима на початку так тото власні выглядало то родиче родиче выберали мужа ци лем для дівкы чы для свойого сына Першым етапом такых Пертрактациі были тзв звяды в хыжы панны котры мали на ціли збадати ци кавалір буде добрі принятий Як вшытко ся повело то товды пришлий молодий ішол уж офіций з двома або трьома приятелями так званыма спросителями на спросины Той церемоніі надавано часто форму символичного поругу о ялівку так было напримір в Ганчові чы в Кынковій При войстю до хыжы прибышы позарабляли присутных і звідували ся Мате ґаздо ялівку на продай на тото родиче Панны одповідали Маме посідайте будеме ся торгувати А пак наступувал уж реальний торг о вяну дівкы Складало ся оно звыклі з особистой выправкы то значыт лада з парадным облечыньом перина заголовкы і постельова підспиднына Дальше до яна включали ся кавальчык земли корова або дерево на будову хыжы Кєд кандидат на мужа мал за высокы вымогы або сам вносил за мало До маєтку но то товды родиче рішали же в тій хвили орівкы не продадут Такы ситуациі на щестя трафляли ся барз рідко церемонія переважні кінчыла ся Перепитьом торгу палюнком Коли обчыско подабало ся дівці то она сама тіж брала участ в спросинах і наконец припияла до будучого мужа Але гірше як было зворотні Товды дівка плакала і ховала ся по кутах або цілком втікала з хыжы жы вказати своє великє незадоволіня такы церемоніі демонстрациі переважні єднак не односили Жадного скутку Панна не мала нич до бесідуваня кородичы рішыли так і мусіло быти Тыжден по спросинах не так было в ганчові натоміст в інчых селах было то безпосередньо по спросинах наприміт так Тото мало місце в Куві ци Бортным одбывали ся офіцийны заручыны молодых Не мали они якысого специяльного обрядового характеру тото звыкла стріча рыхтувана проз родицю панны для родины каваліра в часі котрых уставляли термін вінчаня і о бесідувано справы орґанізациі весіля На пару дни перед весільом пекли обрядовий короваль званий тіж в части лемківскых сел балец Тота друга назва выступувала напримір м ін волосы в Хантові в Кумкові Як тіж пеклы мулочкы в формі звірят подзвірят так робили влосы котрыма дружкы уж в часі весіля частували гості З часом тоты булочкы остали замінены на купуваны в місті цукєринічы выробы Щыро можу повісти же фактычні як ходит про короваль балец з тыма назвами світила ємся Перший раз власні коли зазерала єм ріжного рода материялів де чытала єм про лемківскы звычаі Бо на моім бесіді тіж власні такій балец был был очывидно впечаный специяльны праз тепер фірмы Катеринґовыма од них должыны печа Дома тіж был специяльно оздабляный з нашыма іменами Значыт видно же тотата традиция ся тіж заховує а часом не маме такой свідомости одкаль ся тото бере Но тепер видиме же фактичні выступувало тото традициі уж колиси і лишыло ся нам до тепрем того в часі рыхтувань Так панна як і кавалір выберали сой весільну дружыну Дружыну молодиці там робили дві дружкы а молодого двох дружбантів двох або трьох старостів і тілько само Свашок Дружкы і дружбантів Выберали так же были то іщы панны і кавалер отомі старосты і Свашкы мали уж мужів і жены Окрем того спільні Уж выберали они Маршалка Весіля котрий вюл цілу церемонію был тото переважні старший чловек добрий бесідник і знавца в місцевых звычаі О кілько в тамтым тыжни закінчыли сме темы звязану з Хрищыньом з народжыньом діти не была она Коротша то весільны обряды рыхтуваня і так дальше є того лы дужо Веце і поділиме собі тото весілюваня Надивнійшы іщы част на одтинкы так же наска м закінчыла запрашам на коротку музычну перерву пак хтіла б звернути увагу на пару слів якы появили ся в змісті быти може повинны они быти уж знаны Бо деси там скорше ся приявляли Але не зашкодит нам про них припомнути сібіня ріґа цикрути єдириґы Ґє паля маі па ля Ґєса моі рисы діня ріка Довродны є міста Ґє жывіт мая Красай у неє ґлазы де ждє задумано маґаю Как же є ся даю тівє ветер по маґіі і Листком шыпні Знаюжо дві красах приґлипноць ґлазы аночкы тьо річыт у Єю голосы анцька Рицька е Жды да но і витам вас з мой дорогы по перві Слова так словничок котрий был при того рода темах стало частом проґраму появило ся слово лада Вада переведеме на польскій язык як просто скшыня Дальше мали сме заголовкы В заголовках ся спит підповід і тримат ся іх під головом Значыт подушка так І постельова підспіднина підспіднина на слово тото появляло ся уж і появило ся першый раз кєд сме мали лекцию про Облечыня не лем лемківска і сучасна під спидныма Бєлізна Постельова підспидныма чылі Бєлізна Постєльова най тот уж речений скорше през мене Короваль ци тіж балец находит простон про специфічный рід хліба тол такій такій велькій як важні хліб печений котрий был оздабляний нос повим щыр же Не знам як выглядали такы оздобы думам же Є тото задача так для базе для нашох світі як для слухачів як і для мене жебы деси іщы в книгах почытати поглядати як здобили такій коровы і лемкы колиси а я на гнеска ся з вами уж пращам таку задачу лишам для вас як хто з сы найде або іде яку знимку то підоспі до шлийта на адреснастка Малпа ЛЕМ Крапка Фм Дякую барз сердечні за увагу бесідувала для Вас Моніка Тылявска