Архів
лемківского радия

Добрий вечер витам барз сердечні на лекциі лемківского языка Закінчыли сме таку культурову тему котра мала наголок родинны звычаі Лемків но і тепер зміняме як бы чысто тематыку тему занять вертаме кус до ґраматикы А конкретні хтіла бы м повісти пару річы про пунктуацию Так быват же часто маме проблем зоставляньом пунктуациі в одповідніх місцях Але том очывидно не лем Лемкы бо і Полякы часто ставляют протинкы або там де іх не треба або там де треба то іх неє но і не лем протинкы бо тых знаків пунктуациі маме кус більше м Так же такой можете теориі кус але думам такой котра придаст ся Нам вшыткым не буде якысых барз великых ріжниц як в однесіню до польского языка зато думам скорыстаме на тым вшыткы то запрашам барз сердечні крапка крапку ся ставлят на кінци речынь В скороченых словах напримір і те І так дальше І Т і тым подібні напр напримір Те є то єст те зЕТ значыт стр або си значыт сторона проф професор доц доцент інж інжынір Кли кляса ул улиця і крапка Русенко значыт скоротше скоротше скорочыня імени Іван Русенко <unk> крапка <unk> крапка <unk> р і крапка по скорочыню рік Як ходит до крапку то тілько <unk>ora і барже скомплікуваный є протинок так же протинок ся ставлят В простых речынях медже єднородныма членами полученыма без злучників особливі при перечыслюваню і повторюваню наприм Дівчатко нарисувало олулком Котика протинок псика протинок курку і помалювало кретками На уці пасли ся коровы протинок телята протинок коні протинок гачата протинок уці протинок бараны і козы Дальше Ставляме В простых речынях медже єднородныма членами перед злучниками Але Лем Зато ани ни Напримір Найперше напишу до сестры Протинок а потім до брата О нагарді пише протинок але робит блуды Ремесло не было розвиване на велику міру протинок лем на потребы родины і сусідів Дальше Потинок ся ставлят медже частями при рядні зложеных речынь перед злучниками Але лем зато напримір Він никому не помагат протинок зато іму нихто не поможе Авта на разі не мам протинок але може даколи і авто буде протинок а тепер може ту тримати куры або і пацята Дальше протинок ставляме медже честями підрядні зложеных речынь напр А сут де інде люде котры ціле своє серце дали бы протинок жебы продолжыти істнуваня нашого народа Ідеме дальше протинок ставлят ся на початку речыня по выкричниках беземоцийной інтонациі напримір Ей протинок мам якосу Ой протинок пряду Я протинок прияду І ідеме дальше протинок ставлят ся для выділіня в речынях часопридавників часоприсловників і зворотів з нима напримір Хлопец протинок чытаючий книжку протинок сідит за столом Вмившы ся протинок він пішол спати Ідеме дальше протинок ставляме для выділіня звертань напр Мамко протинок куп мі книжку Куме протинок я ся бою протинок куме протинок я ся барз бою І дальше наступний принцип Для выділіня комунікативных слів типу прошу знаш зрозум слухай повідж видиш І тым подібне Послухайте протинок може ся Вам придаст тото выбіді протинок може навчыт шанувати братів і сусідів І дальше Протинок ставляме для выділіня інчых вставленых слів і зворотів напр Хыжа протинок Чую протинок прудко ти росне Єст то протинок відомо протинок наш поета Зробил єс заданя протинок як думам протинок барз добрі І наступне при паралельных порівнанях типу так як Зарівно як напримір Писал так само брыдко протинок як в попередній клясі Вчыня лемківского языка дотычыт зарночів протинок як і учытелів протинок і його мостів Але гев увага не ставлят ся протинка в речынях в котрых паралельніст єст меньша і гев примір Сосна єст така сама як в лісі люде до ничого ся так прудко не призвычаят як до выгоды Видиме ріжницю правда І як ходит про протинок остатній уж принцип протинок ставлят ся порівняльны речыня з як одділят ся од нарядного речыня протинком напр Витали го так протинок як она ниґда го не витала і гев увага Але протинок мож поминути коли слово як зачынат якысий Сталий оборот і коли порівняльны обороты з якы не сут речынявы напримір голодний як пес Жыют як пес з котом Хы ся му як псу траву пасти Як хоц про протинок То тілько Натомісты дальше маме наступний пунктуацийний знак крапка з протинком Крапку з протинком ся ставлят Там де крапка єст за сильна а протинок за слабий напримір Часто ся трафлят протинок же хворого пташка пригорнут добры діти крапка з протинком але частійше ся трафлят протинок же пташа такє гыне Дальше Ставлят ся медже долгыма ґрупами слів переважні при перерахуваню напр Окрем типовых декораций на стінах клясы вісят ріжны таблиці протинок серед котрых найважнійшыма сут Пункт перший лемківскы части мовы з примірами і гев накінци маме власні крапку з протинком пункт другій лемківска діточа література з наголовками творів накінци очывидно крапка з протинком і так дальше кєд маме вычыслены окрислены пункты Як ходит про крапку з протинком то властиві тілько іщы внеска може повіме собі про вельо крапок вельо крапок ся ставлят для означыня прерваной незакінченой бесіды мысли наприм Я далекій од узагальнінь протинок але і гев вельо крап А повіл бы м вам дашто і вельо крапок вшытко протинок Но павза повіджене павза праві вшытко ішло як знут Вельо крапок Іщы коли ставляме вельо крапок тота форма перша є найчастійше думам выкорыстувана кєд не кінчыме чы не хочеме докінчыти мысли Лем хочеме жебы ся хтоси додумал што там было дальше доставляме вельокропок але маме іщы Два принципы для реторичного ефекту напримір перед несподіваным выражыньом напр Адже інчой думкы не мож і допустити в добі екуменізму в кінцилітя і вельокрапок середині Европы І остатній принцип В місци пропущеных слів в цитатах але товды вельокрапок даєме в скопкы округлы або квадратовы наприм Зачынаме цитувальник Не з розкошы там іхали протинок лем зато же павза як єм споминал высше павза были утисканы од віків на ріжны способы І маме в скопках Вельо крапок і мусіли терпіти ріжны зневагы од своіх сусідів і закінчений цитат Маме іщы дво крапок павзу Звідальник выкричник скопкы і цитувальникы але думам же перенесеме собі іх на наступну уж лекцию бо што за дуже інформаций то нездорово треба собі поукладати найперше Тоты так же моі дорогы м Скупляме ся на крапці протинку крапці з протинком і вельокра і вельо крапку до будучого тыжня на наступний тыжден дознаме ся як стосувати інчы пунктуацийны знак Нагнеска то уж вшытко барз сердечні дякую Вам за увагу бесідувала для Вас Монка Тилявска