Архів
лемківского радия

Добрий вечер витам барз сердечні на лекциі лемківского языка і очывидно гнеска Ш част темы іглом і молотком і гнеска м заповідана в тамтым тыжни тема про різбу котру буде мати тіж В двох формах значыт різба Деревяна різба і камянна різба запрашам барз сердечні послухайме Барз інтересуюча на Лемковині особливо середушня і західня Лемковина представляла ся фиґуральна різба выконувана в дереві В меджевоєнным періоді при дорогах стрічало ся кресты з різбом хрыста або самітну або в товаристві стоячых попри ней постаті Божой Матери і святого Йоана На стінах хыж вішали пласкы шафковы капличкы з Ісусом на кресті В камянных або муруваных бльоковых капличках находили ся фиґуркы Христоса зафрасуваного Божой Матери з дітятком часом пєты Авторами тых різб были місцевы Лемкы котрых назвиска давно уж сут забыты Вынятком є шафкова капличка котра находит ся в Новици з різбом гриста укрижованого місцевы інформаторы памятали же різбил ю тамтішній лжыцяр Штефан Бішко Деревяны різбы утриманы были переважні в духу народного примітиву Приміром є фиґура Божой Матери з дітятком на руках котра находит ся в крампні в камянній капличці з <unk> рока Є тото полігромувана різба о высокости <unk> центиметр выконана в пласкым бльоку вымоделювана лем од фронта і то выгірній части постаті в часі коли нижня част остала потрактувана барз схематичні Тепер деревяны різбы на Лемковині стрічат ся рідко ліпше хоц зо знищынями заховали ся на Лемковині різбы з каменя сут тото переважні придорожны або нагробны кресты з різбом Христоса окрижуваного выконаны през каменіярів з бортного і сусідніх сел На кресті в грецкій формі рідше латиньскій уставленым на штырьобочным цоколі видочна є постать укрижуваного Христоса выконана з великыма упрощынями так в способі трактуваня тіла як і дрібниць Тоты різбы котры походили з парох ріжных варштатів вказуют найліпшы приміры расовой народной штукы Беретеньскы кресты стрічат ся головні на середушній Лемковині на стику колишнього ґорлицкого ясільского повіту В поєдинчых примірниках доходили они на захід до Телича а на схід до Крампной і Полян Часто стрічат ся на Лемковині камянны кресты переважні цмонтірны на котрых постать греста выконана є в міру поправні Походят они зміньскых камінярскых варштатів В районі Маластовской і вондковской Маґуры выступуют дост часто придорожны капличкы і фиґуркы з камянном постатю представляючом Божу матір з дітятком в руці Більшіст з них вышла спід золота народных різблярів Авторство більшости не остало усталене На териториі цілой Лемковины трафляют ся фиґуркы святого Миколая святого Володимира Мож іх стрітити але сут они дост рідкы І они тіж сут власні елементами творчостиньскых каменярів Кєд ходит про різбу То вшытко Не конец іщы мн темы іглом і молотком за тыжден буде уж сема єй част Тепер запрошу Вас на коротку музичну перерву а пак барз коротісі словничок розпятий на сім стран світа з криком вітру страмба Поза три літа Уж десу уж дасу ждаш і певно єс уж приставил Дес на рамя твого єдсуя де отац задзин Єдно розходит з па памяти Єдного не сходит з памяти єдного не сходит з памяти Витам барз сердечні поперві Повім так же тема звязана в якысий небуд спосіб з реліґійом все є барз тяжка прото же появляют ся Часто слова окрисліня выражыня назвы ікон образів котры тяжко перевезти значыт для когоси хто Не сідит в реліґійній темі од дітиньства Думам же не буде тото легка тема повім так же Вратувало ня внеска тото же уж колиси борола єм ся з таком тематиком При темі коли тлумачыла єм альбум Лемківскы церкви Прото тіж повело мі ся без векшых проблемів найты колишні нотаткы і ген нашла єм Річы котры забыла єм уж як они остали переведены бо не сідит ся на штоден в тій тематиці Але вертаючы Е невельо того было Перша річ Христос зафрасуваний Переведеме тото на польскій язык Христу фрасоблівы Думам же такы выражыня як Божа Матір з дітятком сут зрозумілы они сут дост ясны В тым змісті не было вельо тых назв тота была така як бы найбарже Варта до переведіня і вказаня зверніня на ню увагы Примірник слово ся появило в тлумачыню на польскій язык Екземпляж Меджевоєнный період стрічали сме уж вельократні але припомну Окрес міджевоєнны Но і думам же нагнеска то буде уж тілько На наступну част як уж єм споминала запрашам за тыжден в понедільок о год с вечером Дякую бесідувала для вас Моніка Тилявска