Лекциі лемківского языка #117 - 18 XI 2013 - Іглом і молотком ч. 7
Еп. 117

Лекциі лемківского языка #117 - 18 XI 2013 - Іглом і молотком ч. 7

•

Опис епізоду

To ósma i ostatnia część cyklu „Igłą i młotkiem“, poświęcona malarstwu sakralnemu w kulturze łemkowskiej. Odcinek omawia obrazy i ikony spotykane w cerkwiach, kapliczkach i rzadziej w domach, ich pochodzenie oraz najczęstsze przedstawienia, zwłaszcza Matki Bożej, Chrystusa i świętych.

Лекциі лемківского языка #117 - 18 XI 2013 - Іглом і молотком ч. 7

Автоматычна транскрипция

Добрий вечер Видам барз сердечні на лекциі лемківского языка перед нами днеска
осма і остатня уж част темы іглом і молотком В тым тыжныосма і остатня уж част темы іглом і молотком В тым тыжны
і на сам конец лишыло ся нам уж малярство запрашам Малярску ділинуі на сам конец лишыло ся нам уж малярство запрашам Малярску ділину
репрезентували чысленны образы котры находили ся в церквах і капуличках В лемківскыхрепрезентували чысленны образы котры находили ся в церквах і капуличках В лемківскых
хыжах образы ручні малюваны трапляли ся рідко коли заступили іх Фабрычны ольодрукыхыжах образы ручні малюваны трапляли ся рідко коли заступили іх Фабрычны ольодрукы
котры формальні достосуваны были до потреб східнього обрядку обряду Вынятково дох докотры формальні достосуваны были до потреб східнього обрядку обряду Вынятково дох до
лемківской гыжы міг трафити образок на шклі принесений зо словацкой стороны аболемківской гыжы міг трафити образок на шклі принесений зо словацкой стороны або
древорит з выображыньом святого Юрия або святого Миколая куплены на одлеглым Кармешыдреворит з выображыньом святого Юрия або святого Миколая куплены на одлеглым Кармешы
В церквах мож стрітити Было николи безцінны іконы котры сігают іщы <unk>В церквах мож стрітити Было николи безцінны іконы котры сігают іщы <unk>
часом ХХ столітя Были то діла малярів зволощыны Молдавіі як тіж далекойчасом ХХ столітя Были то діла малярів зволощыны Молдавіі як тіж далекой
ґу Булгариі В часах уж в пізнійшы в XVI ст Лемкы купувалиґу Булгариі В часах уж в пізнійшы в XVI ст Лемкы купували
образы в Малярів з Риботичково Перемышна Істіє тіж товды уж малярскы працовниобразы в Малярів з Риботичково Перемышна Істіє тіж товды уж малярскы працовни
в Мушыні котра была столицьом ключа краківскых єпископів Вельо было тіж ужв Мушыні котра была столицьом ключа краківскых єпископів Вельо было тіж уж
пізнійшых образів котры походили з ХХ столітя а великій вклад в опоряджыняпізнійшых образів котры походили з ХХ столітя а великій вклад в опоряджыня
церкви мали малярез польской родины боґданьскых котра мешкала в яслисках іх діломцеркви мали малярез польской родины боґданьскых котра мешкала в яслисках іх ділом
было вельо іконостасів в обох сторонах Бескідуницкого Николи серед церковных малятур трафлялбыло вельо іконостасів в обох сторонах Бескідуницкого Николи серед церковных малятур трафлял
ся полний вроку примітив зроблений през чловека котрий з малярскым ремеслом неся полний вроку примітив зроблений през чловека котрий з малярскым ремеслом не
мал векшого контакту Приміры того рода были єднак барз рідкы часом трафляломал векшого контакту Приміры того рода были єднак барз рідкы часом трафляло
ся жже такій малюнок выполнил підрядну ролю украшыня на якымси церковным ґрацюся жже такій малюнок выполнил підрядну ролю украшыня на якымси церковным ґрацю
На Лемковині было барз вельо капличок котры стояли при дорогах особливо вельоНа Лемковині было барз вельо капличок котры стояли при дорогах особливо вельо
было іх на полудню в селах котры лежали на пограничу на пограничыбыло іх на полудню в селах котры лежали на пограничу на пограничы
еколишнього повіту ясельского і ґорлицкого в некотрых Находило ся по пару капличокеколишнього повіту ясельского і ґорлицкого в некотрых Находило ся по пару капличок
стоячых в дост невеликій одлеглости од себе напримір в ґрабю по остатнійстоячых в дост невеликій одлеглости од себе напримір в ґрабю по остатній
віні было і чышіст капличок поміщано в них часом деревяны або камяннывіні было і чышіст капличок поміщано в них часом деревяны або камянны
різбы Переважні єднак опоряджано іх образы то часто по пару в єднійрізбы Переважні єднак опоряджано іх образы то часто по пару в єдній
капличці В Устю Рускым в муруваній капличці з польного каменя находили сякапличці В Устю Рускым в муруваній капличці з польного каменя находили ся
аж три образы На середновій стіні Тройца на лівій з ці Божааж три образы На середновій стіні Тройца на лівій з ці Божа
Матір з дітятком а на правій Хрещыня Ісуса Христа В Святковій великійМатір з дітятком а на правій Хрещыня Ісуса Христа В Святковій великій
в каплічці над ріком были тіж три великы образы Анан святый Миколайв каплічці над ріком были тіж три великы образы Анан святый Миколай
Боже Матір з дітятком і укрижуваня Тема образів в капличках не одзначалаБоже Матір з дітятком і укрижуваня Тема образів в капличках не одзначала
ся великым врозмайчыньом найвеце было образів котры представляли Божу Матір дітятком нася великым врозмайчыньом найвеце было образів котры представляли Божу Матір дітятком на
руках часу Божу Матір в композициі Покров або уз пенія Божой Материруках часу Божу Матір в композициі Покров або уз пенія Божой Матери
З темы юристолоґічно стрічало ся окрижуваня здонятя з креста часом хрещыня вЗ темы юристолоґічно стрічало ся окрижуваня здонятя з креста часом хрещыня в
Йордані Дезіс Воскресіня як тіж воздвіжыніє чыстного Креста До рідшы там належалиЙордані Дезіс Воскресіня як тіж воздвіжыніє чыстного Креста До рідшы там належали
Належали выображыня святой Тройци зосланя святого Дугатци Постаті такых святых як напримНалежали выображыня святой Тройци зосланя святого Дугатци Постаті такых святых як наприм
Космы і Дамяна Миколая ци Марка Євангелисты Каблечковы образы походили в своійКосмы і Дамяна Миколая ци Марка Євангелисты Каблечковы образы походили в своій
масі з перелому ХХ столітя были зроблены олійном техніком взглядні темперовом намасі з перелому ХХ столітя были зроблены олійном техніком взглядні темперовом на
полотні блясі або на дощці Рішуча більшіст презентувала ремесльничий стиль образів девоцийныхполотні блясі або на дощці Рішуча більшіст презентувала ремесльничий стиль образів девоцийных
котры выступували вылатиньскых костелах Некотры лем навязували свойом композицийом і способом реализациікотры выступували вылатиньскых костелах Некотры лем навязували свойом композицийом і способом реализациі
до східніх ікон Нап так наприм Дезіс ци святый Миколай Часом трафлялидо східніх ікон Нап так наприм Дезіс ци святый Миколай Часом трафляли
ся серед них іконы котры мали барз богатий зміст Приміром был образся серед них іконы котры мали барз богатий зміст Приміром был образ
каплицы в придорожной капличкы в Устю Рускым котрый представлял Божу Матір покровкаплицы в придорожной капличкы в Устю Рускым котрый представлял Божу Матір покров
Божой Матери погоду він столітя Был тото образ котрий мал парустрефову композициюБожой Матери погоду він столітя Был тото образ котрий мал парустрефову композицию
малюваной на полоті на його краєвидным фоні Остала представлена м постат Божоймалюваной на полоті на його краєвидным фоні Остала представлена м постат Божой
Матери в Мандорлі з облаків з опущеныма і легко розхыленыма розхыленыма рукамиМатери в Мандорлі з облаків з опущеныма і легко розхыленыма розхыленыма руками
понижеле понижелевой рукы находила ся ґрупа вандровників вандрівників пониже правой статок котрийпонижеле понижелевой рукы находила ся ґрупа вандровників вандрівників пониже правой статок котрий
плынул по мори а попри божой матери были представителі ріжных станів зплынул по мори а попри божой матери были представителі ріжных станів з
правой стороны есвященникы святы молоды і дивиці Монагы полівой особы світкы рыцаріправой стороны есвященникы святы молоды і дивиці Монагы полівой особы світкы рыцарі
дамы міщане і хлопы На самій долині были люды хворы і терплячыдамы міщане і хлопы На самій долині были люды хворы і терплячы
Другій образ котрый мал тіж барз богатый зміст то УСпенієн Божой материДругій образ котрый мал тіж барз богатый зміст то УСпенієн Божой матери
котре находило ся та в цмонтерній каплиці в Бодах В часах коликотре находило ся та в цмонтерній каплиці в Бодах В часах коли
лемківскы села лишыли ся порожні а середина церкви і каплючок могла становитилемківскы села лишыли ся порожні а середина церкви і каплючок могла становити
лем легкій луп для ріжного рода шабровників музеі в спосіб дост хаотичнийлем легкій луп для ріжного рода шабровників музеі в спосіб дост хаотичний
підняли акцию забезпечыня опущеных діл штукы переносячы іх до своіх збірів Томпідняли акцию забезпечыня опущеных діл штукы переносячы іх до своіх збірів Том
дорогом пішли предовшыткым найціннійшы стары ікони і што найбарже інтересуюче пізнійшы образыдорогом пішли предовшыткым найціннійшы стары ікони і што найбарже інтересуюче пізнійшы образы
котры тепер находят ся в маґазинах або на выставах музею в Новымкотры тепер находят ся в маґазинах або на выставах музею в Новым
Санчы Саноку в Манцуці і Кракові В церквах лишыли ся головні образыСанчы Саноку в Манцуці і Кракові В церквах лишыли ся головні образы
меньшой вартости вельо з них стало ся Лупом злодіів і вошло Выгандльовыйменьшой вартости вельо з них стало ся Лупом злодіів і вошло Выгандльовый
обєкты Образы В недоступных капличках захоронили ся до ушы алеі гын зобєкты Образы В недоступных капличках захоронили ся до ушы алеі гын з
часом сягнули рукы шабровників тяжко писати о малярстві на Лемковині не споминаючычасом сягнули рукы шабровників тяжко писати о малярстві на Лемковині не споминаючы
про епіфана Дровняка знаного як Никыфора а з уряду названого Криницкым Іпро епіфана Дровняка знаного як Никыфора а з уряду названого Криницкым І
тото хыбаль єдный Лемк котрого імя знане є в цілым цивілізуваным світітото хыбаль єдный Лемк котрого імя знане є в цілым цивілізуваным світі
Убогій подороганий чловек котрого жытя оточ окружыла леґенда в невеликых спанялі МалюваныхУбогій подороганий чловек котрого жытя оточ окружыла леґенда в невеликых спанялі Малюваных
в образочках выражал своі смуткы надіі глядал том дорогом рекомпенсаты за понижыняв образочках выражал своі смуткы надіі глядал том дорогом рекомпенсаты за понижыня
якы внеощадило му жытя Тепер Лемковина ма своіх малярів так не вченыхякы внеощадило му жытя Тепер Лемковина ма своіх малярів так не вченых
аматорів як Іван Лабовскій з корольові Скоролеві Рускій котрый мешкат на заходіаматорів як Іван Лабовскій з корольові Скоролеві Рускій котрый мешкат на заході
як і такых котры скінчыли ріжны ріжного рода академіі Мож ім желатияк і такых котры скінчыли ріжны ріжного рода академіі Мож ім желати
славы Никыфора котрий горді підписувал своі образы Маляр матейко Нагнескам то ужславы Никыфора котрий горді підписувал своі образы Маляр матейко Нагнескам то уж
вшытко дякую Вам барз сердечні За увагу мам надію же кус ввшытко дякую Вам барз сердечні За увагу мам надію же кус в
тот спосіб приближыли сме вам тото як розвивала ся ріжного рода штукатот спосіб приближыли сме вам тото як розвивала ся ріжного рода штука
на териториі Лемковины Дякую барз сердечні за увагу бесідувала для Васлави Катылявскойна териториі Лемковины Дякую барз сердечні за увагу бесідувала для Васлави Катылявской