Архів
лемківского радия

Добрий ден Витам барз сердечні на лекциі лемківского языка і гнеска наступна част темы Спашка в традицийным лемківскым весілью Запрашам превшыткых В весільных ситуациях фурт присутны были сважкы але головну ролю одыгрывали они в моменті очеп Тепер выходят они стіны і стают ся головныма акторками Очепины як обряд влучыня мают колективний аспект вводят єдностку до ґрупу жен замужных котрых в символичным сенсі є як найбарже реальний Молодиця стає ся женом і ґаздыньом Одчепина то не лем обряд влучыня але тіж важний ініцияцийний обряд Яко такій всеы Был барз таємничий і вынятковий і певно прото ведений был в оддаліню Ініцияция все лучыла ся з конечністю поданя ся іспытам окалічыня посты В часі одчепин ритуальні обтнали волося Тото што лишыло ся з тых практик было пак м зачесываньом волосів кох як тіж консеквентні хованьом волосів під чепец і хустку Ото як выглядали очепины в лемківской традициі одбывали ся они в другым дни весіля Іщы в своій власній хыжы молодиця одрана была обсервувана і пильнувана през дружбантів Они были правом руком молодого котрий вырушыл в далеку подорож жебы припровадити до свойой хыжы жену і добру ґаздыню Молодиця безскутечні старала ся вкрыти схобати пред дружбантами Остаточні пополудни молодиця выходила зо свойой родинной хыжы і была влучана в оршак молодого На його переді переходила до нового місця до свойой новой ґаздівкы Перез зміну місця молодиця была уж покус влучена в інчу реальніст в єй родині хыжы оставали ся дружкы представителькы стану до котрого она уж переставала належати Але хоц неє уж дівком то в повсядным думаню неє іщы женом замужном привезена до хыжы свойой сфекры Подарками вкупує ся в нову родину Є уж вправді в новой реальности але не належыт іщы до мужа бо не є по шлюбі в церкви ани по припроваджыню молодиці до свойой хыжы але аж по очепинах молодий Ма товды до ній вшелеякы права Молодиця не хоче заакцептувати нового стану прібує іщы ставати опір але нихто не може прибыти єй з полочом Не ма уж свойого оршаку Дружкы лишыли ся в родиній хыжы Під вечер сфашкы окружают молодицю і ведут єй до коморы бы там в тым Стислым ґроні доконати акту обряду очепы Геус даля од весільників наступує ініцияция Што докладні в тій комори ся діяло не знатя можно ся лем додумувати Певно сфашкы вводили молоду Уж за мужну жену в ріжны ділины нового жытя неколи во Чыпинах міг брати участ тіж старший дружба Його задачом было триманя вырываючой ся кандидаткы до чепця Выразні зазначений был гев ритуал примусу молода боронит ся прібує втечы не принимат чепця шмарят го три раз і плаче Очепин доконувано в тот спосіб же Саджали молодицю на глібовій дзержы был тото як бы трон котрий символізувал обовязкы якы ждут на молодицю як і єй новий статус ґаздів в ґаздыні і жывителькы родины Дзєжа ґварантувала так же добробыт і щестя Почепинах Свашкы выпроваджали молоду уж ґаздыню до высільників і домагали ся рівночасно нагороды за свою повинніст Ідеме мы з коморечкы дайте женам палюнечкы зробили сме з дівкы жену ведеме єй зачепену В зачыпеной молодиці появляют ся видочна трибуты влучыня до новой ґрупы Нове учесаня і накрытя головы чептьом як тіж зміна облечыня Але найбарже значучы буде зміна поведіня і підпорядкуваня ся новым обовязкам Наконец о чепин дівка перестає плакати і зачынат акцептувати нову ситуацию Метаня вінка по вызджю з коморы мало тіж символічне значыня молодиця шмарят вінком а тым самым одшмарят свою дівочіст тепер уж признає ся до жен замужных чує ся уж ґаздыньом О акцептациі нового стану свідчыт тіж символичний символичне гуляня котре кінчыт стан в котрым была іщы панянком і ініциює він бытя Ґаздыньом Поочепенове гуляня Молодиця гуляла найперше з оспашками паксы остальныма гістми а наконец з мужом Тот момент то як бы гуляня з новом реальністю котрий был наступным доводом на акцептацию презмолоді новой ситуациі Коли наступного дня на нову ґаздівку придут приданяне останут новый застанут новый порядок дівка є уж женом для свойого мужа і сыновом новій родині Марисі вінок дал ти отец вымінила з го на чепец а в вінку ты красні было а в чепцу тя ож петило Давний весільний обряд мал барз чытельну ціль злучыня двох молодых люди дівчыны і хоч жебы того доконати належало вылучыти молодицю з єй дотеперішньой ґрупы і торжественно влучыти юдоновой в котрой функцийонувати буде уж попри свойого мужа ті ціли концентрує ся Основна Реконструкция обряду зареалізацию котрой одповідат цілий оршак молодого а в кульмінацийным моменті ініциятиву перенимают спашкы они в акті Очапин реалізуют весільню ціль На перетязі остатніх парудесято літів мож шы взріти Зміныт в присутности і формі традицийной культуры в сучасным весілью Хоц заникнуло більшіст з тых обрядів очыпины ся лишыли Цілковиті затратили они свій маґічний сенс стали ся лем видовисковым елементом то вырежысеруване представліня маюче даты Такій образ того весіля і получыты молодых в пару неска веде ся іх опілночы на очах весільників Чыпіньом часу занимают ся тіж дружкы а до того іщы Поочепинове гуляня появлят ся перед очепинами Діянь тых не спосіб уж пояснити в контексті іх первістного сенсу І хоц переконаня о неможности затриманя часу і неможности перехованя Давных Обрядів і звычаів в іх ритуальній формі коли неодвертальній переміні улегла свідоміст то хоц в сучасным весілю штораз меньше тых давных символичных практик Хоц іх обряд перемінят ся в забаву при глупшым застосуваню треба сконцентрувати ся на тым што ся лишыло Ци єднак свашкы підоймут в будучности приписану ім вельовікову традицийну ритуальну функцию З такым звіданьом лишыла нас авторка і з такым звіданьом лишам вас я авторка значыт припомну раз іщы Боґуміла Тарасєвич разом з Юрийом Стариньскым Напевно коли культура напевно коли садиция была богатша хоц думам же смотрячым на лемківскы обряды направду можна похвалити тото же барз вельо іщы традицийных елементів як ходит по весіля ся загоронили А в тій темі то уж вшытко Дякую барз сердечні за увагу Бесідувала для Вас Моніка Тылявска