Архів
лемківского радия

Добрий вечер дорогы слухаче витам вас на лекциі лемківского языка а і перед нами <unk> част темы Уж Вам повім якой темы долга долга тота тема практикы і віріня звязаны зо смертю на Лемковині в <unk> і на початку ХХ столітя в світлі етноґрафічных джерел Є тото статя Томаша Косєка котру перевела єм на лемківскій язык ім представлям єй в одтинках на лекциі лемківского языка статя дост інтересуюча Што одтинок появляют ся штораз барже такы маґічны таємні таємничы річы пояснят ся в певным сенсі Як бы значыня декотрых обрядів стосуваных іщы гнеска натоміст фактычні буде іх штораз меньше з того взгляду же вельо з них вязало ся просто з тым же фактычні тіло вмерлого колиси Лежало дома і прото тіж денекотры річы мусіли быти практикуваны в тій хвили рідко уж стрічат ся Тото деси там іщы по селах натоміст уж штораз штораз меньше а дане долго думам як бы не буде того уж взагалі Але добрі Послухайме про што буде днеска уж шеста част той темы Подля вінцентого поля вмытого вмерлого Овияли в полотно Інчы етноґрафы пишут радше про обликаня го в незнищене легкє облечыня прорыхтуване специяльні на тоту нагоду іщы долго перед смертю А были то переважні біла леняна кышеля лем фастриґувана без обрабляня і непристосувана до запинаня На нитках обличыня не звязували узлів бо могли они спровадити смерт на остальных мешканців хыжы Інчы авторы твердят же похоронне облечыня ріжнило ся од облечыня якє носили на штоден Не стосували верхнього облечыня до труны як тіж скоряных черевиків котры заміняли на кєрбці або черевікы з полотна В денекотрых околицях не выкорыстували тіж елементів облечыня фарбленого на червену Домінуючым кольором жалобного облечыня был білий Нерідко в жалобным облечыню поміщали елементы весільного облечыня Могла то быти кошеля сукня або басамунка в цілым весільным облечыню прикрашеным баревінковым віночком і обручком на пальцых вмерлого золотом або высковом Ховали лем панны кавалірів і діти додатково вымерли хмерлий панні клали на голову вінок з басалонками а каваліровы лайбык з блищачыма ґудзиками як тіж капелюх цперами пава Коли вмерлий мужчына в прошлости был в войску на його груды клали ордер Вмы того і облеченого вмерлого клали до труны котру пак клали на середині хыжы на специяльній дождці опертій на стільцях або на пристінній лаві На столі клали лем малы діти порівнуваны в вірінях до Ангелів Лава перезначена під труну была выстелена сіном або соломом і прикрыта престералом Тіло вымерлого все орієнтувано головом в сторону ікон а під голову квали свячены зіля або специяльні вшытий за головок выпханий соломом отавом то єст сіном з другого покосу і посвяченыма зілями котры мали хоронити вмерлого перед чортом При труні Ставляли тіж свічникы з запаленыма свічками а при голові крест як тіж предметы о сакральным значыню святе писмо хліб свячену воду Жебы сповільнити процес розкладу тіла під лавом клали начыня з водом а на брісі Серб Маґнес або Лед Перед зоштывліньом тіла звязували рукы і ногы вмерлого специяльныма кавальчыками полотна што мало помочы в захованю натуральной формы тіла Подля денекотрых етноґрафів аж в тым моменті переносили тіло до труны товды тіж зтіхали з рук і нігы кавальці полотна котрых пак переховували і выкорыстували при нагоді ріжных преактив о маґічным характері В денекотрых околицях бабы вшывали іх рукавы кошелі мужчын якы часто провокували ріжного рода біятикы або тіж вязали іх на ногах коров якы ся злі і неспокійні доіли Вірили тіж же переховуваня того кавальчыка полотна дозваляло выгрывати судовы розправы На днесК то тілько В наступных час як будеме переходити до дальшых обрядів якы мали місце при труні вмерлого Запрашам тепер на коротку музычну перервы а пак кроці сій словничок за скыс Витам поперві так як все Маме пред собом тематичний словничок припомнеме собі властиві пару слів котры з котрыма уж сме ся стрітили не раз Басамунка В переведіню на польскій язык то встожка Дальше маме Лайб част мужского облечыня на польскій переведеме камізелька груди груди то част тіла і ходит на м гев в переведіню на польскій язык пєрсі І старе лемківскє слово пред нами пак в переведіню на польскій язык по тем забыте през Лемків і часто стосуваний польонізм потім так же заохочуют до стосуваня слова пак А і остатнє слово з нашого словничка заголок Е тото річ на котрой спиме на котрой кладеме свою голову значыт в переведіню на польскій язык подушка но і моі дорогы на днеска то тілько Е Тема іщы думам дост обшы обшырна так же пару пару одтинків і чыстого Перевине в нашых лекциях лемківского языка думам же дост інтересуюча і під взглядом знань під взглядом лексикальным так же на наступну сему част запрашам за тыжден в понедільок о тій самій годині што внеска Дякую бесідувала для Вас Моніка Тляпска