Лекциі лемківского языка #131 - 10 ІIІ 2014 - Практыкы і віріня звязаны зо смертю на Лемковині в XIX і на початку XX столітя в с
Еп. 131

Лекциі лемківского языка #131 - 10 ІIІ 2014 - Практыкы і віріня звязаны зо смертю на Лемковині в XIX і на початку XX столітя в с

•

Опис епізоду

To dziesiąty odcinek lekcji języka łemkowskiego poświęcony praktykom i wierzeniom związanym ze śmiercią na Łemkowszczyźnie w XIX i na początku XX wieku, oparty na źródłach etnograficznych. Omawia obrzędy pogrzebowe, pożegnanie zmarłego oraz ludowe sposoby zabezpieczania żywych przed jego powrotem, w tym wierzenia dotyczące upiorów i czarowników.

Лекциі лемківского языка # 131 - 10 ІIІ 2014 - Практыкы і віріня звязаны зо смертю на Лемковині в XIX і на початку XX столітя в світлі етноґрафічных джерел ч. 10

Автоматычна транскрипция

Добрий вечер Як што понедільок очывидно витам на лекциі лемківского языка і
днескам перед нами уж Десята част темы під наголовком практикы і віріняднескам перед нами уж Десята част темы під наголовком практикы і віріня
звязаны зо смертю на Лемковині в <unk> і на початку ХХ столітязвязаны зо смертю на Лемковині в <unk> і на початку ХХ столітя
в світлі етноґрафічных джерел є тото статя пана Томаша Козєка з книжкыв світлі етноґрафічных джерел є тото статя пана Томаша Козєка з книжкы
Лемкові вчора і дісютро Выдавництво Кычера під редакцийом Юрка Стариньского і БоґумілыЛемкові вчора і дісютро Выдавництво Кычера під редакцийом Юрка Стариньского і Боґумілы
Тарасєвич Запрашам на наступну част і гнеска Дознаме ся фактычні гро такыТарасєвич Запрашам на наступну част і гнеска Дознаме ся фактычні гро такы
барсе м повіла страшны річы якы практикували Лемкы Запрашам послухайте Вымерого выносилибарсе м повіла страшны річы якы практикували Лемкы Запрашам послухайте Вымерого выносили
з хыжы на другій або третій ден по смерти подля вінцен тогоз хыжы на другій або третій ден по смерти подля вінцен того
поля вечером Причына того заперала ся в тым же треба было зрыхтуватиполя вечером Причына того заперала ся в тым же треба было зрыхтувати
труну і гріб Подля денекотрых дослідників аж в ден похорону бо Одправлінютруну і гріб Подля денекотрых дослідників аж в ден похорону бо Одправліню
през священника панахіды клали вмерлого до скорше посвяченой труны вкрывали го полотномпрез священника панахіды клали вмерлого до скорше посвяченой труны вкрывали го полотном
або вышываным ручником Труны діти і молодых прикрашали квітками і баревінком аабо вышываным ручником Труны діти і молодых прикрашали квітками і баревінком а
в околицях Ґорлиц і Пряшова до віка труны панны і каваліра причіплялив околицях Ґорлиц і Пряшова до віка труны панны і каваліра причіпляли
шлюбний барвінковий вінок При выношыню труны з хыжы не міг помагати нихтошлюбний барвінковий вінок При выношыню труны з хыжы не міг помагати нихто
з родины бо могло тото быти одобране злі як прагніня скоро позбытиз родины бо могло тото быти одобране злі як прагніня скоро позбыти
ся вмерлого В часі выношыня труны дуркали ньом три разы о порігся вмерлого В часі выношыня труны дуркали ньом три разы о поріг
што подля вірінь мало символізувати остатнє пращаня з хыжом і родином Потверджалишто подля вірінь мало символізувати остатнє пращаня з хыжом і родином Потверджали
тото посередньотійшы устны формулы выгваряны в часі спомненій практикы Уважали тіж жетото посередньотійшы устны формулы выгваряны в часі спомненій практикы Уважали тіж же
по задурканю в поріг Вмерлий перестає остаточні чути што ся вколо негопо задурканю в поріг Вмерлий перестає остаточні чути што ся вколо него
діє засыпляючы уж навікы Інчий дослідник однотувал же вмерлий перестає чути аждіє засыпляючы уж навікы Інчий дослідник однотувал же вмерлий перестає чути аж
по трикратным дурканю в поріг церкви што мало місце в дальшій частипо трикратным дурканю в поріг церкви што мало місце в дальшій части
похоронных практик або аж по запечатаню гробу і посвячыню го попелом Впохоронных практик або аж по запечатаню гробу і посвячыню го попелом В
інчым місци тот сам автор подає єднак же душа вмарлого стояла вінчым місци тот сам автор подає єднак же душа вмарлого стояла в
цмунтирній брамі до часу аж прикличе наступну душу По вынесіню труны зцмунтирній брамі до часу аж прикличе наступну душу По вынесіню труны з
хыжы ставляли єй на стільцях а пак священник чытал євангелию а вхыжы ставляли єй на стільцях а пак священник чытал євангелию а в
імени вмерлого пращал родину сусідів і остальных членів сельской соспільности як тіжімени вмерлого пращал родину сусідів і остальных членів сельской соспільности як тіж
кропил за струну свяченом водом Остатнє пращаня мало символичний характер выключыня вмерлогокропил за струну свяченом водом Остатнє пращаня мало символичний характер выключыня вмерлого
з родинной і сельской спільноты Мало оно тіж забезпечыти соспільніст перед посмертнымз родинной і сельской спільноты Мало оно тіж забезпечыти соспільніст перед посмертным
появліньом ся вмерлого В околицях Свидника до труны ґазды клали половину монетыпоявліньом ся вмерлого В околицях Свидника до труны ґазды клали половину монеты
а другу єй част ховали під сволок Тота практика символізувала остаточне вывлащыняа другу єй част ховали під сволок Тота практика символізувала остаточне вывлащыня
ґазды з його дотеперішнього маєтку Перед появліньом ся вмерлого в будучности малоґазды з його дотеперішнього маєтку Перед появліньом ся вмерлого в будучности мало
тіж хоронити вложыня му до труны половины холошні а іх другой частитіж хоронити вложыня му до труны половины холошні а іх другой части
лишыня в хыжы Перед поворотами гмерлого хоронило тіж ужытя маку Сыпали голишыня в хыжы Перед поворотами гмерлого хоронило тіж ужытя маку Сыпали го
вмерлому на уста очы до труны а тіж коло хыжы як тіжвмерлому на уста очы до труны а тіж коло хыжы як тіж
на дорогу котра вела на цмунті Вірили же вмерлий жебы вернути мусілна дорогу котра вела на цмунті Вірили же вмерлий жебы вернути мусіл
бы позберати і порахувати цілий розсыпаний маґ што в народных уявах былобы позберати і порахувати цілий розсыпаний маґ што в народных уявах было
неможливістю найбарже небезпечну катеґорию вмерлых становили самозабывці Чарівникы і упіры На Лемковинінеможливістю найбарже небезпечну катеґорию вмерлых становили самозабывці Чарівникы і упіры На Лемковині
стосували вельо практик якы мали забезпечыти світ жывых перед іх влияньом Істосували вельо практик якы мали забезпечыти світ жывых перед іх влияньом І
гел власні тот момент в котрым бесідувала єм на початку про тотыгел власні тот момент в котрым бесідувала єм на початку про тоты
стражны практикы стосуваны на Лемковині Подля денекотрых переказів з Команчы вірили жестражны практикы стосуваны на Лемковині Подля денекотрых переказів з Команчы вірили же
денекотры гмерл вмерлы мают два серця а до іх остаточной смерти можнаденекотры гмерл вмерлы мают два серця а до іх остаточной смерти можна
довести лем през одрубаня ім головы і уложыня єй медже ногами вмерлогодовести лем през одрубаня ім головы і уложыня єй медже ногами вмерлого
і такы власні віріня были практикуваны практикували тіж прибияня до віка труныі такы власні віріня были практикуваны практикували тіж прибияня до віка труны
малого дзеркала Вмерлий по перебуджыню ся смотрил в своє одбитя і презмалого дзеркала Вмерлий по перебуджыню ся смотрил в своє одбитя і през
наступне <unk> годин мал в кінци остаточні вмерти Часом тіж вкладали такымнаступне <unk> годин мал в кінци остаточні вмерти Часом тіж вкладали такым
вымерлым до ґамбы цьвакы або шпылькы язык моцували гачыками з пентельком Авымерлым до ґамбы цьвакы або шпылькы язык моцували гачыками з пентельком А
рукы і ногы обовязували бадилями черниці або вінком честнку а на шыюрукы і ногы обовязували бадилями черниці або вінком честнку а на шыю
закладали вінец за голову Страшна правда такы были тоты народны віріня нагнесказакладали вінец за голову Страшна правда такы были тоты народны віріня нагнеска
то тілько Іщы пару части нам остало сама З охотом жду нато тілько Іщы пару части нам остало сама З охотом жду на
прочытаня наступных сторон зостатіж тота іщы інтересуючого дослідникы понотували позаписували а теперпрочытаня наступных сторон зостатіж тота іщы інтересуючого дослідникы понотували позаписували а тепер
запрашам на коротку музичну перерву по котрій буде іщы коротший словничок лемзапрашам на коротку музичну перерву по котрій буде іщы коротший словничок лем
Фрагіроцкы уж веце не буду за том фалосне ци плакати не будутыФрагіроцкы уж веце не буду за том фалосне ци плакати не будуты
смило Не скоро ти буде Я твоє сердечкы во твоі за Тысмило Не скоро ти буде Я твоє сердечкы во твоі за Ты
смі свою ручку темнодиця як є на рукы Отіл ся спляла Босвілосмі свою ручку темнодиця як є на рукы Отіл ся спляла Босвіло
Не скоро ти буде як моє сердечкы по твоі за буде ЦиНе скоро ти буде як моє сердечкы по твоі за буде Ци
теренрічко Яблиноло Жад од творів лихничок тільки красы до творі вличок тількойтеренрічко Яблиноло Жад од творів лихничок тільки красы до творі вличок тількой
красы далі яблины дяблиз нема до твори ных личок тількій красы требакрасы далі яблины дяблиз нема до твори ных личок тількій красы треба
бо од твоіх білых личок тількій красы треба ты твоі року алебо од твоіх білых личок тількій красы треба ты твоі року але
ял челі фра не пусту на бущу Мидусорт за того боюєш заял челі фра не пусту на бущу Мидусорт за того боюєш за
милого свого бою ся нього за мілого свого бою ся ого ньогомилого свого бою ся нього за мілого свого бою ся ого нього
І вы там попереві Так як єм повіла короці сі направд барзІ вы там попереві Так як єм повіла короці сі направд барз
короткій словничок мали сме такє слово як сволок То є част зкороткій словничок мали сме такє слово як сволок То є част з
хыжы част з хыжы як ходит про будовництво і переведеме тото якхыжы част з хыжы як ходит про будовництво і переведеме тото як
бельке окапово белька окапова сволок Мали сме колиси лекциі тіж на темубельке окапово белька окапова сволок Мали сме колиси лекциі тіж на тему
будовництва хыж так же можете ся однести до тых лекций Повідали смебудовництва хыж так же можете ся однести до тых лекций Повідали сме
собі докладні про будову хыжы так же Сфолок правдоподібні тіж ся тамсобі докладні про будову хыжы так же Сфолок правдоподібні тіж ся там
де си явил і остатнє слово I остатнє глуіґ то значыт польскійде си явил і остатнє слово I остатнє глуіґ то значыт польскій
ґлуґ Но і то было на вшытко моі дорогы Я дякую барзґлуґ Но і то было на вшытко моі дорогы Я дякую барз
сердечні за увагу Запрашам очывидно на наступну част уж за тыжден всердечні за увагу Запрашам очывидно на наступну част уж за тыжден в
понедільок ого дні вечером Дякую бесідувала для вас Моніка Тылявскапонедільок ого дні вечером Дякую бесідувала для вас Моніка Тылявска