Архів
лемківского радия

Добрий вечер як што понедільок витам на лекциі лемківского языка і перед нами част Темы пропохоронны практыкы но мушу повісти же уж по маціцькы до доходиме до кінця той темы так же кус собі одпочнете але як на разі запрашам послухайте што в днешній лекциі В першым ряді похоронный Оршак дотерал до церкви в котрій священник служыл панахыду чытал євангелию і зас святу труну На закінчыня одбывал ся обряд остатнього цілуваня в рамах котрого присутны обходили три раз труну крестячы вмерлого і цілюючы Євангелию і Крест котры тримал священник Часом влажні по тій практиці остаточні заперали труну Хоц не мож гев бесідувати про якысий принцип бо напримір в інчых околицях заперали труну скорше в хыжы або на подвірци а де інде аж на цмонтери Кєд выносили труну з церкви дуркали ньом трикратні о поріг храму на знак пращаня ся вмерлого з церквом Етноґрафы однотували тіж практику полігаючу на тым же за вынесеным з церкви вмерлым дули через дірку од церковного ключа жебы вмерлий не появил ся никому зо села Пак ішли на цмонтір асисті биючых дзвонів Над гробом священник молил ся і выголашал коротку науку Пак голос заберали члены родины В припадку коли труна была іщы не заперта найблизша родина цілувала вмерлого в руку і в чело по чым заперали труну і опущали ю до могилы Згромаджены метали на труну жменю земли як бесідували жебы земля вкрываюча вмерлого не тяжыла му барже як тота жменя Земли не метали лем діти вмерлого бо вірили же іх земля была бы вынятково тяжка для вмерлого родича Подля інчых етноґрафічных описів моментове опущаня труны до земли товаришыл остатній голосінь Проголосінь бесідували сме скорше также хто Слухал ваз нашых лекций повинен знати чому тота практика служыла і як она выглядала На пілнічній Лемковині натоміст называли тото йойканьом І тото ойканя чы тот голосінь выконували жены присутны на цмонтери але тіж такы котры з далека од місця похорону чули тото ойканя і они тіж долучали ся до него По опущыню труны до гробу одбывала ся практика печатаня гробу жебы вмерлий не страшыл жывых Печатаня выконувал священник печатуючы гріб знаком Крестан на каждым боці могилы а пак метал жменю земли до гробу Вшыткы згромаджены хварили три раз одченаш а пак метали спомнену уж през мене скорше землю а часом тіж грошы на так званий выкуп місця для вмерлого Деякы одступства од представленых похоронных практик Остали зареєструваны в припадку похоронів самозабывців неохрещеных діти і осіб траґічні вмерлых Тых першых значыт самозабывців ховали при огороджыню а часом поза границями цмонтеря або тіж специяльных кутыках вызначеных для такых осіб Додатково похорон самозабывці але тіж і неохрощеной дітины одбывал ся без церковных атрибутів В обряді не брал участи священник а на гробі не ставляли креста Етноґрафы описали тіж практикы хованя траґічні вмерлых В ненатуральний спосіб в місцях іх смерти або тіж на границі орных ґрунтів якы належали до сельской громады або тіж при лісах Преходячы попри такых гробів люде метали на них голузя солому каміня або землю а по назбераню ся купы того смітя палили ю Вірили же так як гріб остане очыщений так і очыстит ся душа вмерлого За душу самозабивців не замавляли службы ани споминок Нагнеска то уж вшытко Думам же з той темы буде іщы єдна або дві лекциі в каждым разі на будучый тыжден дознаме ся што одбывало ся уж по похороні Агнеска дякую барз сердечні за увагу Бесідувала для Вас Моніка Тылявска