Skip to content
EN

Words, identity, emotions

The archive of
Lemko radio

About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.

«Лемко» - ґазета для народа #5 - «Лемко ґазета для народа», ч. 5, 1911
Ep. 5

«Лемко» - ґазета для народа #5 - «Лемко ґазета для народа», ч. 5, 1911

•

Episode description

Archiwalny odcinek dotyczy tematu opisanego jako “05 - «Лемко» #5 - «Лемко - ґазета для народа», ч. 5, 1911”. Z zachowanego fragmentu transkrypcji wynika m.in.: Лемко Ґазета для Народа Лвол дня марта р благодіятель Лемковщыны Наша Лемковщына може похвалити ся не лем такыма людми котры працюют для ней словом ділом но і такыма котры не.

Automatic transcript

Лемко Ґазета для Народа Лвол дня <unk> марта <unk> р благодіятель Лемковщыны Наша Лемковщына може похвалити ся не лем такыма людми котры працюют для ней словом ділом но і такыма котры не жалуют дати на народну руску справу і векшу суму гроша До такых Лемко упатріотов на першым місци належыт выслуженый старшый інжынер Намістничества Венедикт Міскій котрого фотоґрафію ту поміщаме Венедикт Міскій знаний уж цілой нашой Руси з свого жертволюбія Он пожертвувал на бурсу Народного Дома во Львові <unk> тисячы корон Он пожычыл на барз низкій процент і на барз добрых варунках для общества імени Михайла Качковского на закупно Дома для того Общества во Львові <unk> тисяч корон Он пожертвувал векшы сумы грошы на будову церкви в Станіславові на церков Василиянков во Львові і так і так Што однако для нас Лемков найважнійше і за што назвали мы його богодітелем Лемковщыны тото є што он пожертвувал на Руску Бурсу в Новым Санчы сверх <unk> тисяч хорон І то пожертвувал товды коли тота його помоч была найвеце потрібна Тою свойою жертвою так свойою помочы для Руской Лемковской Бурсы в Новым Санчы он стал ся богодітелем Лемковщыны і за тота бурса Носит його названє бо называє ся тепер Руска Ябурса імени Венедикта Міского Лемковщына николи свого богодітеля Венедикта Міського не забуде бо лишена сама собі потрафит оцінити тых котры приходят єй з помочею Просиме нас порозуміти Коли пересмотріти спис дотеперішніх передплатителей Лемка то барз впадат в очы вот што в декотрых селах приходах парохіях маме передплатителей Лемка і <unk> і <unk> а і <unk> а напримір в Ждыні ґорлицкого повіта з конечною і лугом єст іх <unk> То є словами сут зас і такы села і такы приходы парохіі на Лемковщыні де єст о <unk> два або нема і жадного предплатителя той лемковской ґазеты Як тото пояснити Пояснити мож лем в тот способ што декотры нашы люде не порозуміли нас не оцінили ціли задачы яку має сполнити Лемко і на Лемковщыні І вообще яко є його становиско взглядом на нашой руской ідеі Задачу Лемка на Лемковщыні поясним ближе в тым нумері його становиско взглядом нашой руской ідеі в слідуючым Мы приняли ся выдавати ґазету на лемковскым говорі і поможности приступну для народа то є популярно небезцільно не для формы толко штобы выдавати ґазету мы нею хцеме войти і в найшыршы масы лемківского руского народа штобы тоты масы лемківского руского народа заінтересувати ґазетом книжком впровадити за собом і другы рускы ґазеты книжкы одже внести науку просвященє Попри той головной нашой ціли хцеме будити Рускє народне созданя охороняти лемковскій народ од ворогов Руси а тіж понести його морально і економічно старати ся о ліпший материяльний бит Штобы тоту ціль осягати на тото потреба двох річей а іменно одну з нашой стороны а другу зо стороны нашых рускых людей на Лемковщыні котрым залежыт на поднесеню Лемковщыны З нашой стороны треба писати так шбы нас і тотых селянин і тота селянка порозуміли котры дотепер навет іщы ґазеты в руках не мали Треба одже писати як найвеце зрозуміло і што до языка і што до содержаня нашых статій З стороны снова нашых люди на Лемковщыні котрым залежыт на двигненю Лемковщыны вымагат ся постаратись штобы наша ґазета приходила в найшыршы масы руского лемківского народа а также вымагат ся од них доносити своіх кутов горожны новости і другы річы котры могут заінтересувати кругы народа Порозуміли нас тоты котры не пожалували фатиґы а позыскали для Лемка по <unk> і так дале предплатителей для своіх сіл Они уж тепер повідают коли до Піроколька н Лемка войшло в так поважаным чыслі до тых сел уж тепер повідают што люде у них зачынают уж по кустьок одрывати своі мысли бесіды од річый пуєтых плыткых безхосенных а звертают іх на річы важнійшы нашы народны Єсли отже уж тепер слідно хоц і масію што так повіме революцию в мыслях понятях тепер коли мы всеіщы поміщаме статі Не тзв діловы а а аґітацийны полемічны то видно што можна бы осягати ціль котрому мы собі назначыли Но і оно цілком річ зрозуміла Кєд бы приходит до села два три примірникы ґазеты хоцбы і як добрі редаґуваной то они не можут мати вплыву на село бо двоє троє люди в селі і при найліпшой воли не можут ничого веце хосенного зробити іх іншы не розуміют та іщы высміют Кєд дале приходит до села <unk> примірников ґазеты кєд праві в каждой другой в каждой третьой хыжы єст ґазета і то тота сама ґазета Тота ґазета представлят страшну силу страшний мотор котрым мож на ціле село і в недолгым часі переробити переобразувати многє а дуже много добра в ним зробити много много зла цілкому сунути во обще звести жытє села на новы торгы на новый пут Просиме отже порозуміти нас просиме оцінити нашу задачу а тым самым розвинути аґітацию за Лемком і в остальных громадах селах приходах Лемковщыны Аґітациі сильной навет не треба бо колько уважаме нашы селяны Лемкы чытают Лемка Радо да некотры навет барз радоа Радо Нетерпеливо чекают коли дальшый номер появит ся Для тых котры одтепер запренумеруют Лемка а першых номерів уж датинчаме при нумерату до конця року на <unk> корону <unk> гелеров то є лем <unk> райцаров бо з слідуючым номером кінчыме уж першый квартал Єслі хто хце то і тых <unk> райцаров не потрібує одразу служыти кєд в селі запренумерує Лемка веце і дакто займе ся одобраньом і одсыланьом переномерати Кто хце получыти і першы номеры то обовязань зложыти цілорочну переплату то є дві короны чы одразу ци частями Просиме але поспішыти ся з аґітацийо за Лемком і по остальных селах Лемковщыны бо коли приде уж яр коли зачнут ся роботы в Поли то товды аґітация во общы за ґазетами медже народом єст веце утруднена Всілякє з близка і з далека Одкрытє чытальны імен Михайла Качковского в Андриівці новосандецкого повіта Каждий хто хце добра нашому народу тішыт ся коли довідат ся што одкрыто чытальню в тым або в другым селі Но хыба ниґде іщы не была так барз потрібна чытальня як в селі Андриівка новосандецкого повіта Дост бы повісти што начальником то є Войтом в той части руской громады єст уж од колькох літ не рускій чловік а місцевый корчмар Мендель Клявзнер Не можна зато виновати цілой тых громады бо єстам барз дуже порядных рускых ґаздов нале справа так служыла ся што они не могли ничо порадити і при найліпшой воли О тым вшыткым іщы другым разом напишеме кєд одкаже ся потреба то є кєд не опамятают ся декотры радны і другы матадоры в селі Тепер опишеме лем само одкрытя чытальни Одкрытє тото одбыло ся дня <unk> того місяця в неділю с ропу сною по вечірні а одбыло ся барз красні і втішно На одкрытє зойшли ся не лем самы громадяне з Андриівкы і не лем переіхал іх отец парох священник Петр Хыляк з Мылика но были на одкрытю і другы священникы як также рускы і цивільны інтеліґенты а і старшы академікы і женщыны Был на одкрытю і рідкій а другій рідкій а дорогій вшыткым гост бо священник із Угорской Руси отец Александер Бескєд злегналы Самой одже інтеліґенциі было около <unk> особ Кромі місцевых громадян одкрытє одбылося в хаті ґазды Васка Креты котрий і одступил свою хату даром для чытальні за што належыт ся йому чест іх слава Передсідателем собраня был выбраний наш Лемко патріота громадян Николай Ромосяк з Крениці Дочытальні вписало з такой зараз <unk> членів і з помедже них выбрано такій виділ отец Петр Хыляк і Змлика предсідатель Васко Головач заступник предсідателя Григорий Семчышын секретар Петро Копач Касяр Стефан Дзюрбель бібліотекар на заступниковыно Антонія Русенко і Стефана Головача Запренумерувано дочытальні на тепер слідуючы ґазеты голос народа рускоє слово Лемко а также вписано чытальню в члены общест в імени Михаіла Качковского Центральный выділ того общества прислал на одкрытє чытальни щедрый дар в книжках а также привідственно є писмо котрым выказал радост што в Андриівці одкрыто чытальню і пожелал єй хорошого розвою в корыст громады Ґаздовство Пересторога перед закупом фальшывых штучных навозов Каждий ґазда зна о тым што Земля потребує штобы єй од часу до часу навести оборником навозом бо іначе перестане родити Давныма часами знали ґазды лем звычайний природный навоз то єст под статку коней і так дале Тепер однако наука пошла наперед во вшыткым на світі отже і што до управы роли што до навозов Вчены люде вымыслили і штучны навозы котры называют ся Костяна мука томаслина жужвы Кайнит СаліТра і так Штучны навозы оказали ся барз добрыми до понесіня урожайности землі і при іх помочы піднесено рольничы і ґаздовства в некотрых другых краях барз высоко Перемінено при іх помочы і неуроджайны пустары в уроджайны роли понесено на луках уроджайно страв і так Стало ся тото в краях просвідченых де ґазды розуміют ся на штучных навозах і знают як з нима заходити ся У нас однако іначе у нас як вшытко праві так і гандель штучныма навозами взяли в свою рук многы і беззовістны Жыды та барз великы циґаньства провадят з тыма навозами Хыба єст не лем тота што берут піня ся за фальшуваний подроблений товар но хыба і тота што тот фалаток землі котрий мог красні зародити не зародит а в конци барз велька хыба і тота што другы ґазды коли видят што іх сусідови не зародило ліпше поле хоц і ужыл штучного навозу они штучных навозов налжывают Што гандель штучныма навозами приносит Жыдам великы зискы видно і з того як они тепер крутят ся по селах та намавляют всілякыма способами штобы у них тоты штучны навозы купувати Барз жалуєме што наша ґазета замаціт ся штобы мегли в ній докладнійшу науку подати о штучных навозах Погодовше але схочеме о них написати особну книжочку бо то справа рольного ґаздовства барз важна Тепер даєме лем таку раду што кєд хочете достати правдивий штучний навоз то не треба купувати у першого ліпшого гандляра Жыда а замавляти на цілы ваґоны і замавляти през бюро посередництва при обществі ім Михайла Качковского во Львові Лемко Ґазета для Нарота Архівальну ґазету Лемко чытала Наталия Малецка Новак