Łemkowie są #18 - Historia Watry
Еп. 18

Łemkowie są #18 - Historia Watry

•

Опис епізоду

Odcinek poświęcony jest historii Łemkowskiej Watry i jej związkom z działalnością zespołu Pieśni i Tańca „Łemkowyna“ w Białance koło Gorlic. Z nagrania wynika, że wydarzenie to miało duże znaczenie dla podtrzymywania i odbudowy łemkowskiej tożsamości oraz integracji społeczności, zwłaszcza w okresie komunistycznym.

Автоматычна транскрипция

Лемкові <unk>re ґрупом обывателі польскых мній лічебном од позысталой части людности Жечопосполітой
Польскій Єдном з узнаных в Польсце мнійшости етнічных обок Караімів Татарів і
Ромів Лемковє сон і маю свой язык культуры традиция Стверджыня те взяты
зостали з тексту уставы з дня <unk> стичня <unk> р о мнійшостях
народовых і етнічных ораз о языку реґіональным Гістория ЛЕМ ватры Автор тексту
Северин Косовскій Пішонц о Лемковскій ватры належы на встемпі покрисліть Почоток того
еманципацийного выдажыня звязаный єст з діяльностю істнуючого од <unk> року зо спалу
Пєсні і танця Лемковина заложытелем курго был Ярослав Трохановскій Сама зас ідея
створжыня пленеровой імпрезы не взяла ся з никонд Лемковска Ватра ма своіх
помыслодавцю кры сут знані з імєня і назвиска то Ярослав Трохановскій Пьотр
Трохановскій і Владислав Ґрабан Нінійше опрацуваня оперте єст в ґлувній між на
жрюдлах особовых В спомнінях особ заанґажуваных в орґанізациі Іватр бонь особ бенцых
іх участниками Вінкшост реляций писаных і мувіных в ориґінале указало ся в
языку лемковскым Лемковскы Ватры з лят <unk> были выдажынями явні маніфестуючыми одразом
ся тожсамост народово і незалежно лемковском мысіль Парадоксальні то доперо за часу
вольной Польскій орґанізация выдажыня зостала приєнта през активісту в Скренку Былого Украіньского
Товариства Споловентiera<unk> остатечні през Зєдночыні Лемків неґуюнцого одрембност мнійшости Лемковскій тым самым
зміняюч ідеови характер ватры Запрашаме на пленер Єст початок лят <unk> віку
Сполечніст лемковска яккольвік неузнавана през участне владзы комуністичнє за одрымбну мішост народово
зачына одчуват сраз вякшу потребы а зараз можливост поволаня незалежной орґанізациі сполечной
О прубах орґанізуваня ся Лемковив в Релю чытай можна прочытат в тексті
тему посвянценым под назвом Орґанізациі лемковскє пшедвоєнны і вспілчесны Джілаючы в Білянце
коло Ґорлиц зе Спілпєсні і Танця Лемковина был вувчас Сполечно Культуральным Центром
Сродовиска Лемковского В літератуже предмьоту і вспомнінях самых Лемковив покрислят ся значонцом
роля колективу в надродзе до подтриманя і одбудуваня лемковской тожсамости етнічной в
окресі перед демократизацийом жытя в Польсце ораз вказує ся же Лемковина през
вшыткы лята комунізму была іформальном лемковском орґанізацийом сполечном Цитат Вшысци виділі сме
як вельо осягаме дякі выстепам Лемковины Зачыналі сме одчувать одзев народу Наш
зеспул зачынал быти трактуваный як інституция Будів зауфаня і симпатия Лемків Вшынді
ді выступували сме повшехнє зврацано ся до нас з найпшеружнійшыма справами дотичонцыми
нашой розбітой сполечности Выразні давало ся втеди одчуть потребы істня якійс інституциі
котра займувала бы ся справами Лемку Так же з тых поводів цо
нектожы діяче культуральній скупіні в Лемковині зачали тораз барже розмыслять о створню
якій стрікты лемковскій орґанізациі Спомина Ярослав Трохановскій Єдным з целюв котры ставляло
перед Лемковином єй кєрівництво на початку лят <unk> віку было позысканє новых
члонків і піднесены позьому артистичного В стіслым ґроні зесполу і вспілпрацуючых з
ним в тым часі ділачы Лемковскій застановляно ся в якій спосіб захет
млодіж Лемковском до вступіня в його шереґі Подчас єдной з нарад котра
одбыла ся в дому Ярослава і Стефані Трохановскій в Бьолянци постаново же
молоде лемковскы таленты зостанут вылоньоны підчас переслухань і конкурсу Як вспомина Ярослав
Трохановскій ґлавным проблемом был цалковиты брак заплеча технічно орґанізацийного Устальоно за тем
же выдажыня того типу повинно одбыт ся в пленеже Цитат В нараді
під час котрой вымыслілі сме ватрым участничыл мой брат Пьотр а также
Владислав Ґрабан знакомітый фотоґраф певен несамовитой енерґіі і запалу Бы помуц зысполові
ораз моя жона Стефаня Владек Ґрабан під час той нарады здає ся
яко перше жуціл слово огниско котре ктой з нас злемчыл на Ватра
І так то выглядало Пьотр і Владек одєхали до Креници з ґловами
певными помыслув В тягу кільку місяців якы позостали до лята обмысліли сме
цалост імпрезы Як належе затым внюскувать з выповіді Ярослава Трохановского нарада під
час котрой вымысльоно і постановлено зорґанізуват Імковском Ватры мусіла одбыт ся в
Білянце на пшеломі <unk> і <unk> року Подкрисляня вымага же ідея та
была стісле звязана з набором люді зо Зысполу ст власні прибрала она
форму варштатув пленеровых О тым якій был первотны замір і цель выдажыня
свядчы найлей оголошенє запрошені выдрукуваны на тыждень перед І Лемковском Ватром в
ґазеці Наше Слово з серпня <unk> р в ориґінале по лемковску Запрашаме
на пленер Рада Зесполу Лемковина запрашат члонків Зесполу Лемковском Млодіж і вшыткых
заінтересуваных тематиком лемковской культуры в тым і украіньском лодеж котра вендрує стіжками
Лемковщызны на пленерове споткан Лемковска Ватра <unk> якє берґанізуване <unk> і <unk>
серпня <unk> року на біваковым полю весі Чарна коло Устя Ґорлицкого Обецніст
членку зесполу Лемковина обовязкова просіме забрать зо собом строє Подчас спотканя будут
орґанізуваны пленеровы варштаты в закресі спєву і танця набор новых кандидатів до
Зесполу Лемковина і конкурсы пєсні і поезіі фотоґрафіі аквареліі і рисунку ґеоґрафіі
і істориі реґіону При огніску споткаме ся з лемковскым поетом Пьотром Мурянком
і етноґрафом маґістром Павлом Стефановскым Орґанізаторы не забезпечают выжывіня ужондзень і материялу
до реализациі пленеру Сердечні запрашаме Рада зысполу Ломковина Опріч того родаю запрошынь
орґанізаторы вдрукували также офіцияльный Проґрам варштатув котрого кажда копія зостала ознакована специяльні
приготуваном пєчонтком Лемковска Ватра была затем офіцияльні орґанізувана през Зпєсні і Танця
Лемковина В року в котрым заплянувано зорґанізувані першых варштатів в Польсти надаль
обовязувал стан воєннины Цо цікаве з перспектывы пізнійшых едиций Лемковскій Ватр зостал
он знесоны докладне <unk> ліпця <unk> року Стод теж выясняно же єдным
з арґументів для зорґанізуваня Лемковской Ватры было на позор одданя чті Народовому
святу одроджыня Польскій найважнійшому польскому Святу Паньствовому в окресі польской Людовой обходженому
црочні <unk> ліпця Выдає ся затем же і перша едиция варштату пленеровых
мала одбыт єм початково <unk> ліпця але остатечні з увагы на інны
заплянованы звыпшеньом концерт Лемковины І Лемковском Ватром зорґанізувано в полові серпня <unk>
року Єднак почавшы од <unk> року Лемковскы Ватры одбывали ся в вікенд
близкій даці <unk> ліпця Єдном з традиций Лемковской Ватры было оддане през
зеспу Пєсні і Танця Лемковина і участнику в выдажыня голду лемковскым партизантом
і жолнєжом ІІ войны свой подпомнікєм в Устю Ґорлицкым Одчарны през Ганчовы
<unk>atumого І Лемковска Ватра одбыла ся в Чарни коло Устя Ґорлицкого давній
Устя Рускє в днях од <unk> до <unk> серпня <unk> р Выдажыня
было евенементем не тыко для самых Лемків розжуных по цалой Польсци і
ченсто позостаючых в народовій ізоляциі але заскочыло также польскых одбіорцуф Озгодом на
орґанізацию ІІ Лемковскій Ватры формальні выступили до Уженду Ґміны Устє Ґорлицкє Пьотр
Трохановскій і Владислав Ґрабан На підставі зложеного през них писма зо сполу
Пєсні і Танця Лемковина з дня <unk> ліпця <unk> р Начальник ґміны
децизийом з дня <unk> ліпця <unk> р зволил на цитат зволаня і
одбытя згромадженя в формі обозу досконаленя позьому артистичного молодежы в днях од
<unk> серпня од год <unk> рано до дня <unk> серпня <unk> р
до год <unk> на полю Біваковым в Чарний Преводництво над згромадзеньом обує
обыватель Пьотр Трохановскій Конец цитату Семен Мадзелян на ламах Лемко <unk>o<unk>to так
описал розпаленє ІІ Пьотр з паробками кончы зносит катулькы на огниско цо
є конь привюз єден чарнян але зжуців є дост далеко бо бліжей
ніє муку возем подєхат Ґрабан віта гості а молоде дівча провадят реєстрациі
Хто з якой місцовости приєхал Походзіме до місця ді за хвиля заблисні
огніско Пед Лемковином яка стоі на найвякшій естраді бо на ойчыстій землі
в сценері зеленых смерекув і блакітных ґур Єй дириґент Славко Трохановскій перенты
хвильом поносі скрипце Дотыка смычкым струн і задзвонілы дзвоны в нашых душах
одзвали ся першы аркады подняте през хур і взмоцньоны русинковым словом на
Лемковині в рідным краю і понюс віятр славковом пєсінь по париях по
долінах по ґурах Заясняло сонцем огниско овяло нас пахнучым димом опромініло нас
родінным цеплым а през мікрофоны оглосіли же Лемковска Ватра <unk> єст розпочета
Зачала ся тридньова духова учта Лемковска Ватра была затым першым явным Маніфестом
Лемку в іх ойчызні і ци важне становила поле до еманципаций і
підкрисліня істня неузнаваной през влады комуністичны лемковскій мільшости народовой Як зауважа Мадзелян
уж на першій єй едициі Лемковина выступіла з покшеплянцым репертуарем підкрисляючым патріотичны
і вылочні лемковскій характер згромадженя Од І Ватры опруч поволаного Комітету Орґанізацийного
орґанізаторы постановіли установить гоноровом ачкольвік значонцьом функцийом Ватры Першым старостом зостал Семан
Мадзелян Цо вінцей орґанізаторы уж підчас першой едициі признали в дродзе выбору
вшыткых участників выдажыня защытне выружніє якым было окшыкнінце знаний і заслужений в
середовиску лемковскій особы мяным Лемка Року Яко першого выбрано Ярослава Трохановского ци
тыко колей не раз потверджал же в овым часі то зо спулпєсні
і танця Лемковина найдевал ся в Центрум Заінтересуваня вшыткых ктры хтіли міть
контакт з одраджаючом ся культуром лемковском Цо цікаве неофіцияльна назва выдаженя котра
заверала в собі Примятник Лемковска зостала першы раз ужыта в уждовым документі
уж поджас убєґаня ся о зозволенє на зорґанізуваня другій едициі выдажыня В
децизиі начальника ґміны Устє Ґорлицкє з дня <unk> ліпця <unk> року написано
м інны цитат Зазвалям на зволаня і одбытє згромаджыня в формі імпрезы
культуральной по назвом Лемковска Ватра <unk> в днях од <unk> до <unk>
ліпця <unk> р на полю Біваковым в Устю Ґорлицкій Чарна Старостом ІІ
Ватры зостал Ярослав Трохановскій а Лемкім року <unk> выбрано Пьотра Трохановского цитат
Юж на першый Ватше Дострежено Мурянкы Дострежо Владка Ґрабана не дало бы
ся бовем іх не дострец Вклад працы і заанґажуваня меґобрата Пьотра в
Ватрим был смім повіз найвянкшы зо вшыткых Он вложыл цале серце в
то бы Ватра ся удала Роля Владка Ґрабана незвыкле енерґічного чловека чыну
руніж была огромна але веду Ґмні то Пьотр кєровник літератскій Лемковины напрацувал
ся найбарді і найлепі задбал о ся окшталт Петро Мурянка зостал Лемкєм
року II Ватры Вшысты ці котрых на першый ватры ужекла музика на
другій заінтересували ся уж барді тым цо лемкови мают о собі до
поведеня В колейных лятах появили ся радийо і телевізия тыдньова інтенсивна праца
з зесполым Не позваляла мі на ні з інного то теж Пьотр
і Владек высунелі ся на чоло цалой імпрезы Сталі ся єй тважами
і речниками єдными з найбардій розпознавальных Лемковив З другій Лемковской Ватры заховала
ся цікава фотоґрафія підкрислююця значыня той ініциятивы Відат на ній участных лідерів
одрадянций ся лемковскій культуры м ін Ярослава Трохановского Пьотра Трохановского Павла Стефановского
Теодора Ґоча Владислава Ґрабана і Стефанію Трохановску Подчас ІІ Лемковскій Ватры появило
ся І повоєнне лемковскє часописмо голос Ватры Ґазета была выданьом оказийональным бо
указуючым ся каждого року підчас выдаженя Помыслодавцом і редактором начельным того першого
в пелні лемковскоязычного выданя был Пьот Трохановскій котрого вспомагали м ін Владислав
Ґрабан Пьотр Клинковскій і ін Голос Ватры з <unk> р указал ся
накладом Тися штук а як вспомина Пьотр Трохановскій выданя розешло ся немальше
в цалости Ґазета в незмінной формуле была выдавана до <unk> р чылі
до моменту кєд Лемковска Ватра зостала переєта през украіньскых ділачы ведук реляциі
Пьотра Трохановского пізній указали ся єщы два выданя приготуваны перез редакторів покойовой
опциі По <unk> р Пьотр Трохановскій зачал выдавать часописмо Бесіда котре в
певным сенсі можна почытывати за ідейового настемпцем голосу Ватры Бесіда єст орґаном
прасовым Стоваришыня Лемкови Тремковска Ватра одбыла ся в <unk> р Єдноразово в
новым місцу недалекій Ганьчовий Старостом і єдночасні Лемків року <unk> зостал выбраны
Теодор Ґоч Выдажыня згромазіло понад <unk> тисяцы участників ґлувні молодіж з заходніх
і пулночных Зєм Польскій Колейны ватры перенесоно до Бартного <unk> і Лемковска
Ватра одбывали ся затым в місцевости котра была немальже в цалості замішкана
през Лемку Старостом в <unk> року был Теодор Кузяк мешканец Бартного Колейно
в <unk> р старостовал Пьотр Трохановскій а остатнім старостом Ватр в Бартным
был двокротні Теофіль Дубец в лятах <unk> і <unk> З доступных жрытел
удало ся усталіть же лемків року <unk> зостала выбрана перша і заразом
остатня в тым плебістиці кобіта Олена Дуць Файфер З колеі Лемків року
<unk> выбрано Анджея Копчем вспілзаложытеля і Преводничонцього Стоваришыня Лемків першой повоєнной лемковской
орґанізациі в Польци Єдну з неписаных засад было тото же колейну ватру
розпалял Лемко року едиций попреджаючый Затым в <unk> р Ватру розпаляла Олена
Дуць Файфер в <unk> Анджей Копча З пункту видженя пізнійшой істориі Лемковскій
Ватры істотне значыня ма остатня сніг котра одбыла ся в <unk> р
в Бартным Надмінит належы же на Канві Пшемян Демократичных в Польсты ж
квітня <unk> р лемковскы ділаче поволали до жытя Стоваришыня Лемку орґанізациям котра
од самого початку оповідала ся за правным узнаньом Лемків за одремну мійшос
народовом Спілзаложытелем был Пьотр Трохановскій З уваги на факт же заледве кілька
місяців вчесній Лемком удало ся поволат до жытя іх першом орґанізацийом сполном
помислодавцы <unk> Лемковскій Ватры постановіли ІІІ Дєнь выдажыня посвячіть в цалості Стоваришыню
Лемку орґанізуюч тзв Дінь Стоваришыня Лемку <unk> ліпця <unk> р на сцені
в Бартнем зостала выставлена штука подяте коріня котром обійжало <unk> тисяци особ
так тен дінь записал ся во в спомнінях Анджея Копчы автора драмату
цитат В каждым разі было то не до описаня пшетя Памятам же
кєди спектакль ся скончыл то до сцены пошедл Петро Мурянка і уклькнул
перед нами Юж втеди был велькым авторитетом для вшыткых Фактычні было то
для люди стось неоценяного в родаю Катарзіс Того ниґды не было Міяла
быти єщыж забава але никто о забаві уж наведні мыслял люде поволі
ся розходіли і так закончыл ся День Стоваришыня Лемку в Бартным На
марґінесі додать належы же недулго потем в опозициі до Стоваришыня Лемку <unk>
марца <unk> р в Ґорлицях зостало зареєструване Зєдночыні Лемковив Орґанізация та початково
была узнавана за умяркувану колейно деклярунц ся яко украіньска обецні єст члонкєм
вспіраючым Звьозок Украінців в Польсци Як ся пізній оказало выдаженя з реломулят
<unk> і <unk> были почоткєм конця Лемковскій Ватры в єй дотихчасовым вымя
в тым в щеґульності в ідеово лемковскій дивізі Пшелом лят <unk> Нінійшы
подорозділ выпада розпочать од выясніня причын вендруваня Лемковскій Ватры по ружных місцевостях
Бескідуньского Звязане было то з потребом зналезіня одповіднього місця до реализациі выдажыня
а додатково орґанізаторы стопньово плянували осєдліт ся в єдным конкретным місцу в
котрым імпреза могла бы сярочні одбывать Єдна з нейписаных засад становила же
староста выбраны в даным року зволывал настепном Лемковском Ватром Старостом двох остатніх
Ватр в Бартнем был Теофіль Дубец з увагі на факт же староста
стал на челе поволываного каждоразово комітету орґанізацийного котрого заданьом было приготуваня настепной
Лемковской Ватры то власні Теофіл Дубец враз з інными ділачами розпочал пошуківаня
нового пляцу Целем было купно на власност окрисленого терену Ведуґ реляций Теофіля
Дубец в пошукуваню пляцу по реализацийом Лемковскій Ватры початково єзділ он по
Лемковині враз з Ярославом Трохановскым Владиславом Ґрабаном і Міхалом Доньскій Дзялаче огльондали
м ін поле в Воловцу але з увагі на малу лічебніст там
лемковскых родін зрезиґнувано з плян восєдлиня імпрезы в тій місцевости Остатечні удало
ся зналез одповіднє місце в Ждыні <unk> грудня <unk> року поле в
Ждыні складаюце ся з трех оддільных дялек зостало закупіоне през Теофіля Дубеца
і двох мешканців Ждыні Пьотра Чухтен і Стефана Дзямбел Зо вспомнінь Теофіля
Дубеца цитат Я купіл лем найвякшу дзявкы <unk> гектары з чым Стефан
<unk> гектары і Чухта <unk> ару І на тым ся скончыло Тераз
єст справа до провадзяня пронду І власні мы допроваджали сме пронт Пожычыл
лем вувчас <unk> долярів Доньскій теж тось пожычыл теж мі ся здає
жет і хто з єщыт <unk> долярів Пізній дошла до того справа
же тым заінтересували ся нікутры особы в Америце Не бенде ту діся
єй оповідал туре але досыт з того же як моя жона была
в Америци і розмавляєме з ньом чез телефон му Слухай цо ты
там выправиш якось там зєм і не хцеш переказать і ти ся
застану над тым Бо ту єст така акция перетів тобі А я
на то ніц не одповіда лем бо я не былем того зданя
жебы ні оддать То ся цалковиці іначей поточыло в звязку з переказаньом
Зємі Я до діс жалую же то ся стало І ґем виджета
земя на котрій єст сцена єст моя бы мі переписал Якос так
поєхали сме до Сонча до нотариюша і то ся вшытко переписало Переписало
ся на Зєдночені Лемків Повыса реляция указує кулісы звязаны з неясным до
діс переянцьом орґанізациі Лемковскій Ватры през Зєдночені Лемків Выніка з ней же
по <unk> Lаше в Бартнем справа орґанізациі колейной з них зналязла ся
не мальже цалковиче в рамках особ котры не были заанґажуваны в реализацию
попшепніх едиций В дню <unk> грудня <unk> р в Ґорлицях одбыло ся
спотыканє котре подаване єст яко зебраня заложытельскє зєдночыня Лемкови Спотканя зостало зааранжуване
през ділачы УТСК на челе з Пьотром Шафраном офіцияльными рынкома Теофіля Дубеца
котры згодні зо звычаєм зволивал яко староста зебраніє дотичорнізациі настемпной Ватры Вбрев
вченійшым усталеньом з <unk> серпня <unk> р на зебраня запрошено членку Стоваришыня
Лемку ктры становіли єдні <unk> процент оґулу особ в ним участнічунцых Ефектом
того было остатичне то же о дотациям на Лемковскым Ватрю <unk> до
Міністерства Культуры выступіло УТСК Як вспомина Анджей Копча цитат в неділю <unk>
стичня <unk> р одбыло ся спотканя такого комітету орґанізацийного Як добре памятам
обецны был так же учестны староста Теофіль Дубец Памятам по службі в
церкви в такій світліци а зі мно было як враз зешли ся
люди Были там Жднянє і были так Ярослав Трохановскій Пьотр Трохановскій Владик
Грабань і тзв Вєрхушкі Стоваришыня Лемку был Стефан Косовскій і я На
тым спотятканю зостало поволане Коло Стоваришыня Лемку в Ждыні Кроніце Стоваришыня Лемку
задатым поволаня Кола Стоваришыня Лемку в Ждыні вказує ся датин <unk> пазірника
<unk> р Дальшы цитат Його шефем зостал Пьотр Чухта Памятам же привєзли
сме ім втеды Пєчонткій Были для переводничод для секретажа і іных Уж
не памятам але те пєчонткі хыба діс сон бо были потем звруцоны
І конец тычня <unk> р Обешли сме то поле вшытко файне Конец
цитату Підчас нарады устальоно же колейне спотканя одбеде ся в маю <unk>
р целем омувліня приготовань до Ш Лемковскій Ватры Як реляцийонує Анджей Копча
ділаче скупєні в Стоваришыню Лемку оглядали в стичні <unk> р пляц в
Ждыні усталяюч встемпні місце в котрым може стануть пришла сцена Дальше цитат
Памятам же діс під конец марца досталам інформацию од Мірославы Хомяк же
чы то єй состра привізла чы хтось привюз до ніх додому Пєчонткы
Здні Мі то вшытко выясніло На почотку марца зостало поволане Зєдночыня Лемків
і хвильом по тым як ся зорґанізували певні зрештом ці самі панове
з Еждні были на зебраню постановіли же Зєдночыня Лемків бело Ватрем Но
претіж хтіли так то ґжечне назвійме быть гонорові і те пєчонткі пшескогось
уж навет не выслалі почтом на адрес до Леґніци пізній заложыли ждыні
своє коло шефом котрого зостал так само чухта Конец цитату Можна в
тым місцу поставит тезы же замір і способ переянця Лемковской Ватры чез
діялачы скупленых остатечні в зєдночыню Лемків был з ґуры заплянованым діланьом і
быти може інспіруваным з зевнут Квестия та позостає до дійсні ясна і
незбадана В сродовиску лемковскым неєднокротні появляют ся голосы же приянцє могло одбыт
ся при помоци фінансовей Сродовиск з УС бонь з Канады німні брак
єст на то якыхколь доводів Згодні з реляцийом Анджея Копчы початковы усталеня
полегали на тым же пляц под орґанізацийом Лемковскій Ватры в Ждыні мал
быти переказаны на власніст Стоваришыня Лемкови Тым барзі же Стоваришыня Лемку орґанізувало
на остатній Ватше в Бартным вспомяный уж Дєнь Стоваришыня Лемку а Лемкым
року <unk> зостал выбраны Анджей Копча Дальшы цитат Та Ватра в Ждыні
очывісти ся одбыла Был тых єден проблем отуж была традиция же на
каждий Ватре єст выберане Лемко Року І так ся зложыло же Стоваришыня
Лемку Было обецне през мойом особом на початку Ватры в Ждыні котром
уж втеды орґанізувало зєдночыня Шеф Стоваришыня Лемків запалял І Ватрум в Ждыні
Там был єщы проблем з назвом Оні змініли трохо назвы на Свято
культуры Лемковскій Ватра Як зачали сме видіть цо ся діє то зачали
сме мысліть жебы застрец назвом тылько был проблем кто был фактичным авторем
назвы Лемковска Ватра чы Петро Трохановскій чы Владык Ґрабан Ґрабан был єщы
втеди члонкєм Стоваришыня але было уж видать же єст там якій поділ
же Владык іде барті в тамту строну Пізній ся оказало же то
єст правда Офіцияльні Полятах Неофіцияльні Ґрабан функцийонувал єщы в Стоваришаню Лемку Ведук
самого Теофіля Дубеца то ся стало остаточні зо зєдночыньом Лемків по першым
зіздій орґанізациі на котрым усунято з функциі переводнічого Тодора Ґоча руніж было
незрозуміле Фактычні орґанізация та шыбко обрала курс украіньскій цо мало переложыня на
характер колейных ватр орґанізуваных в Штыні цитат Теофіля Дубеца Хыл повідеть же
было так направды же вчесні ся чули насі там яко своі бо
тераз то уж єст інны свят Відат як єст вчесні чули сме
ся тутай направды же то єст наше Мусяла пуйст на страты Не
єст таємницьом же в средовиску Лемковскій темат Лемковскій Ватры буді скрайне емоция
Выдажыня котре в початковій фазі в лятах <unk> было місцем одроджыня лемковской
тожсамости етнічной по трансформациі устройовий і демократизациі Польскій змінило свій характер не
тых под взглядом домінуюцой там ідеолоґіі народовой Цитат Ты три особы треба
ту вымініть Владка ґлунє то його был помыс Ярослава длятого же Ватра
была орґанізувана яко варштаты пленерове засполу Пєсні і танця Лемковина і на
тым фундаменті през пару лят першы ватры ся одбывали Пьотр очывісти яко
перпетум мобіле яко творця яко душа і з Лемковином звязаны зо вшыткым
селемковскы і такій харизматичны чловек котрый дал свойом душе можна так повідеть
Петровыма словами в то вшытко сто ся орґанізувало То сут шри особы
котры сут такым центром Опруч ніх вшысци активісті тамтого часу вшысы можна
повіде бо Лемковина зеспулпєсні і танця не был тыр зеспалом пєсні і
танця На тамтын час была інституцийом таком котра при УТ котре было
єдином формальном репрезентацийном можливостьом выступуваня становила особливо незалежніст бо мают статут зесполу
цоправда подляючого УТСК натоміст неподляючого ідеово і мысліньово Лемковскы Ватры з лят
<unk> становили Центрум лемковскій еманациі Проґрам котре был выставляный на сцені моцно
базувал на текстах Івана Русенкі ораз такых ділах культуры котре лончыли Лемковив
з Лемковскостьом з плянами етнічными народовой Лемковины а не ґрупы етноґрафічной народу
украіньского Парадоксальні Лемковска Ватра мала збыт дуже значыня абы могла ся заховать
в дотыхчасовым кшталці Ведук Олены Дуць Файфер єдном з причын переянця выдаженя
през ділачы проукраіньскых і украіньскых был факт же Лемкові першы раз од
Акциі Вісла демонстративні зазначыли свою обецніст і незалежност Вспомніня Олены Дуць Файфер
Кто забрал Лемковском Ватр то мысль же Лемкові вєдзом бо Відзом тотраз
жондіт ся на ватре чы як бы крывує Ватрым А чему забрал
Мам на то свій погляд Повіделам уж втеди кєди была поставлена справа
чы ватром одбераме чы о ню вальчыме чы она ма быт проблемом
конфлікту і велького нашого заанґажуваня на мойом участном діаґнозом котром до той
поры утримує а тераз єщы новы чыннікі до того дошли Повіцялам же
Ватра мусяла пуйст на страты Была то перша наша велька маніфестация барзо
явна по длуґім украінізуючым окресі УТСК І я памятам як зачали на
нашы ватры приізджать ужындници УТры хтіли офіцияльні выстемпувать на сцені власні з
такым завлащыньом Но то мы ту ся тішыме же наші Лемкови так
робіл Юж давали ту як бы свойом ремкы і свойом влады над
тым За дуже втеди было значыня ватры жебы оній ватры ні хєлі
перетьасы не были єщы так выклярованы як тераз же товісте же мы
мами свою тожсамост і никт єй нам не подважа То были єщы
часы кєди оні вельком силу Оній мовил о УТСК яко орґанізациі Мурил
о тых члонках лемковскій секциі бо не вшыты члонкові лемковскій секциі мілі
такє мысліня але о такых кры хтіли лемковскост ідеово преформувать в украіньскость
або іначей вписувать лемковскост в модель вякшый народовости украіньскій яко катеґорию етноґрафічну
Выдає ся же в моменті кєде кєрівництво зо сполу Пєсні і Танця
Лемковины дострегало уж певну нестабільност ситуациі і одчувало заґрожыня закупєного пляцу през
діячы кружы не міли вкладу в орґанізацию Лемковскій Ватры в дню <unk>
стичня <unk> року скєрували оні офіцияльном дрогом ліст до новоповсталого Зажонду Кола
Стоваришыня Лемковив в Креніци з копіом до ружных уж Ярослав Трохановскій сиґнуючы
писмо яко кєровник зо сполу Лемковина написал м ін Зеспул Пісні і
танця Лемковина дотыхчасовы патрон Лемковскій Ватры нійшым писмем приказує вам зажондові Кола
Стоваришыня Лемку в Креніци яко правовій тему властітельові патронат над імпрезом В
<unk> року яко ініцияторы і фактичні орґанізатор І Лемковскій Ватры звуцілі сте
ся до нас о приятє патронату над імпрезом Зо спілпєсні Танця Лемковина
фірмувал Ш колейных Лемковскых Ватр тераз зас маюч на взгляді факт заложеня
през Ваше серодовиско власной статутовой орґанізациі Чуєме ся в обовязку правного приказаня
Вам імпрезы котра завше была бьоруц під уваґу права авторскє Вашом морально
власностю Участными членками кола Стоваришыня Лемкови в Креници были помыслодавци і пізнійшы
реалізаторы цорочных едиций м ін Владислав Ґрабан Пьотр Трохановскій і Александер Клінковскій
Як ся єднак оказало в недлуґім часі орґанізация Лемковскій Ватры зостала переєта
през Зєдноченіє Лемків Стало ся то в дроде формального переписаня на власност
тій орґанізациі діялок в Ждыні котры зостали закупіоны на потребы сорочной імпрезы
Лемковска Ватра кора од <unk> до <unk> року одбыва ся в Ждыні
стопньово ставала ся выдаженьом на котрым было лемковскости в розумліню глошоной ідеі
народовой а в єй місце зачала быти глошена ідея влочаня Лемків яко
субєкту народу украіньского З очывістых взглядів немальже од самого початку така форма
орґанізациі выдаженя зачала будіть спреців єй первотных помислодавців і реалізаторів Всеред повшехной
опініі домінує переказ же Ватра од тамтой поры перестала быти місцем єдночыня
Лемків і допрови до розбіця вспільноты Згодні з реляциями єй участників на
ждиньскых Ватрах можна было споткат ся в пізнійшым окресі з переказами ґодзонцими
в лемковском етнічно Цо важне підкрисленя підчас едициі з лят <unk> чонтками
зо слову Пєсні і Танця Лемковина як рячами спілпрацюцимі з ґрупом были
особы о зружницуваным почутю тожсамости народовой але наде вшытко Лемковска Ватра была
місцем вспільного целю Певным знак часу быть може звыклым настемством появлюючого ся
в Польци капітализму было то же Центром участнику во Ватры в Ждыні
зачали цераз бардій становіт страґаны і будкі ґастрономічны Збіґєм лят всерід участників
в Ватры можна было зач упатрывать обяву тзв самотного тлуму ведук типолоґіі
Девіда Рийсмана Незалежні од теразнійшости варто зазначыт же тотякі ідеі Лемковскій Ватры
котра уроджіла ся в <unk> р то акурат Лемковина зо вшыткых складовых
чести Карпатскій Руси была тым місцем діні яко перші розпочали своє одроджыні
В інных паньствах бльоку сходнього процес одроджыня ся Русінів одбывал ся доперо
по <unk> року Ярослав Трохановскій в цитуваный моноґрафіі зо сполу Пісні і
Танця Лемковина вказує на факт поміяня през актуальных орґанізаторів заслуг первотных помислодавців
і реалізаторів выдажыня цо выдає ся быти діяньом замєным Лемковска Ватра котра
трвала у схылку Польскій Людовий была затем пякном хвільом вспільного діяня учестных
лемковскых діялачы і лідерів кры каждоразово на першым місцу ставляли культуры язык
і історию одраджаючой ся сполечности Лемкове <unk>re ґрупом Обывателі польскых не лічебном
од позосталой чести людності Жепосполітой Польскій Єдно з узнаных в Польсце мнійшости
етнічных обок Караімів Татарів і Ромів Лемкове сон і мают свой язык
культуры традиция Стверджыня те взяты зостали з тексту уставы з дня <unk>
стичня <unk> р о міншостях народовых і етнічных ораз о языку реґіональным
Проґрам зреализуваны был в рамах кампаніі інформацийной провад яко реализация заданя публичного
о лемках цо вємы познайме ся фінансуваного зо сродків дотаций Міністра Справ
Вевнетшных і Адміністрациі