Odcinek przedstawia roboczy dzień Łemków, pokazując codzienne obowiązki w gospodarstwie i ich związek z modlitwą oraz rytmem dnia. Opis obejmuje sezonowe prace, takie jak siew, sadzenie ziemniaków, wypas bydła, bielenie lnu i koszenie trawy.
Автоматычна транскрипция
Лемкове сон ґрупом Обывателі польскых мій лічебном од позосталой части людности Жепосполітой
Польскій Єдном з узнаных в Польсце мійшости етнічных обок Караімів Татарів і
Ромів Лемковє сон і мают свой язык культура традиция Стверджыня те взяты
зостали з тексту уставы з дня <unk> стичня <unk> р о мійшостях
народовых і етнічных ораз о языку реґіональным Дзєнь з Жытя Лемка Автор
тексту Олена Дуць Чи да ся покрутце описать єден Дєнь з Жытя
Лемка Одповід єст очывіста не да ся Бо чы мато быти дінь
робочы ци святечны Єжели повшетні то чы мато быти дінь вісен ни
летні чы може зімовы а в припадку Святечного чы мато быти Вєльканоц
Боже Народжыня а може Веселе В тым круткым артику постарам ся Звєнзль
представит цалы робочы рок зо зріжніцуваньом прац звязаных ґлувні з управом ролі
і іннымі господарскыми заянцями Не бенде вспоминала о додатковых заянцях котрым і
паралі ся Лемкові поніма о тым трактує особны артику Подобні як в
одрембным артикуле по крутце описано святечны обычаі і традициі Лемковив Насампут зазначыт
належы же каждый пошедній і святечный дінь Лемка зачынал ся і концил
модлітвом На початку і на концу каждой працы также ся модльоно прошонц
о помысност Зачніме затем од Восны поры в котрій вшытко буді ся
до жытя Юж напшыд в вісню Ґосподині дбалы о то жебы в
одповіднім часі посадіть на яйках куры качкі ґельсі і індичкі без настанім
тіплых дні доховат ся молоде го птацтва котре было підставовым жрюдлем мяса
Господаже найпер в оралі і бронували поля управне приготовуюч є подзасєв збуж
орано найчыстій єдноскібовым плуґєм тягнінтым през волы часом коні Одповідньо приготувану зємє
господаже обсєвали рчні сипіонц збоже завязаний на попшек плахты люб кошыка Побсяню
пуль приходіл час на садзені зємняку і ся не важыв Поле под
засадзеня приготоввано подобні як Подзасєвы а настепні при помоц мотикі ренчні садзано
зємнякі і формувано женды подсыпуюч зємю Перше выйстє в поле было барзі
урочысте господині выходіла вте з дому з модлітвом і свяценом водом кропіла
господаржа волы люб інне потянгове звіжента а также вуз на котрым знайдувал
ся плуґ і брони Єдзеніє котре ґазда брал в поле кладяно втеды
до коша любо плахты з кутры ся набоже Часом до плуґа привязувано
кавалок хлеба альбосворы Яйкєм котре было символем одродзеня потєрано каркы звіжот жебы
не робіли ся ім рамы од яжма Яйко то настемпні приорывано першом
скібом В залежности од погоды і велькости господарства вьосенны працы трвали около
місяця найпер ся но овєс потем і янчмінь ярежыто і лен потем
садоно зємнякі капусты і брукєв Кєди трава зачынала ся зєленіть выпущано на
пастіска овце і Козы пізній по <unk> мая по тзв Юрію чы
лідню св Єжеґо выпущано бидло на выпас Выґаняюч бидло модльоно ся і
кропльоной єсвянцоном водом Обовязк діти было пасінє ґенсі Молодіж зас пасла бидло
і овце Пастуховє вечорем розпаляли огніска і вспільні пєклі в ніх зємнякі
можна теж было услышыть ґвізданя і спєвы при пасєню З початків восны
господині і старшы дівчата ся в придомовых оґрутках важыва і квяти Обовязкєм
господинь і діті было теж білені льну Уткане зімо лняне плутно было
шаре і тверде Натуральным способом його выбіляня было розкладаня ґоколо зрюдла воды
жечкі потока або студні і реґулярне його зрашанє през окрес около двох
тигодні Под вплывом сонця і Відгоці материял білял потім ся го право
прасувало і так приготуване надавал ся дошытя кошуль сподні хусток і постелі
Пут на горшій якости не бєльоно і шыто з него воркі і
плахты до приношыня ружных жечы В червцу зачынало ся кошеня трав Косяже
косілі Ломкі ренчні потем сяно розшепывано ґробями і сушоно на сонцю З
поводу дост капришной погоды често треба было складат є в копкі або
на роґале цо хроніло є перед зґнітьом в часі кількодньового заламаня погоды
Сухе сяно звожено на специяльных драбінястых возах до стоду любо укладано є
в стоґі в обейстях Лято было ґлувні окресом континуациі розпочынтых концем Віосных
сянокосув і Жнів Жніва зачынано од вырываня Лусы дойжевал вчесній як збожа
Лем вязало ся в так званы горсти ґарсті Праца з Лем была
барз долга практичні цалорочна і перебігала она двоторовы Єдным торем шли працы
звязаны з обрубком на сьон Лу другім было позыскуваня луґєн і перетважаня
іх на плутно По вырваню лен с уж по тым треба было
при помоци кіянкій обтлут на каміню ґлувкільну на розложену плахте і вылускат
з них вшыткє на сяна Настемні сімє докладні очыщано з лупін і
інных сміті на жадкым сіці і приховувано до єсєні Чест призначано на
колейны засєв Зрешты тлочоно олей Была то праца належонця до кобіт Сломе
няном розкладано на скошоных ломках люстєрнісках і чекано аж в натуральный спосіб
под вплывом росы дещу і сонця одповідньо збутвєє і бемож на латво
нь крушыть По тым процесі лем знув вязано в ґарці звожо до
обейстя і зоставляно до Ясєні Настепні зачынано властіве жніва Найпер в кошоно
збожа Озіме Жыто часом пшеніце Жыто озіме женто традицийні то знач ужывано
до того целю сєрпув а жыто яры кошоно косол і подвєрано жебы
настемпні звязать є в снопы З жытній жентий сломы робіно кічкы на
дах Сломяне поврозы выкорстувано зас до вязаня снопув і ущельняня шпар в
домах Ремч неженцє жыта теж было працом презначеном для кобіт і често
робляно то не тых вдіня але также в ноци Снопы укладано по
кілька опіраньс єй околкі вбіте в зєм Потем кошоно збожа яре жыто
пшенице янчмінь оркіш і на концу овєс Меншызні косілі єкосамі на рувны
валкі з котрых потем ґрабяно снопы сухе збоже звожоно і укладано на
стрыху дікало на муценє В жнівах брали уял вшыты домовници жебы праца
была выконана як найшыбцій бы не змарнувати синного дару Лято было теж
часом кєди в лясах зберано позомкы борувкы єжыны маліны ожехы і ґжыбы
Овоце зядано на біжонцы люб Спжедавано цо помагало подреперуват домовы буджет Ґжыбы
сушано на зімы а чест также спредавано Єсеньом збєрано з саду в
овоце сушоно ябка слівкі і ґрушкі Под конец вресня зачынано ренчне копаня
зімняків Сортувано є на три фракциі доєдзыня досадзыня і напашын для звіжот
Выкопане зємнякі звожано до придомовых півніц і там приховувано презімы Процес тин
бы дост джест домового жытя приносила ся втед на поле ді розпаляно
огниска пєчоно в ніх зімякі На зімячысках господаже одразу ся ліо зіме
жыто або пшениця Потем наступувал колейны етап обрубкільну Ґосподині досушали ґо в
домах в пєцах настемпні сломе льняном ламано і при помоци гладжениц вычесывано
льняне влукна Была то праца кобєца Менщызні натомяст тлукли ся мє на
мязґе в специяльных ступах і заносили є до олеярні діде по легкым
подґжаню тлочыли з него олей Летым і єсеньом в вольных од інной
працы хвилях звожено і зношено до обійст опал на зіме На конец
зберано з пуль капусты динє брукєв і жепе Капусты шаткувано і кішоно
в вількых бечках так жебы не брако єй през цалу зімы Концем
єсені зачынано найтяжшу працы чыли муценє збожа До часу перед І свом
войном робіно то вылочне ренчє при помоци цепу Вымуцоне на клепіску збоже
треба было очыстіть за помоцо віячок плахт і сіт Єдна особа віячком
то єст специяльном лопатом поджуцала збоже в тым часі друга особа при
помоци плахты старала ся выдмухать плевис зярна Повольні зачал то купувать молоцкарня
напендане през чворо люді конє люболы а также специяльны млинкы до очыщаня
зярна Зімом треба было опожондати звіжента котры не міли ся уж на
чым пасть Давано ім сяно сєчкы зроблену зо сломы з зємняками і
бруквйом а коньом котре в тым часі выкорыстувано до працы в лесі
додавано єщы овіс Опріч цодзєнной працы при звіжентах треба было теж пшонсть
лен і велне а наступні на Кроснах тка з них плутно або
на друтах плес Карпеты і Ренкавіце Пшендзеніє одбывало ся на так званых
вечірках спотканях ґруп млодежы і кобіт котры были тіж оказийом до ружных
забав в другє зімовы вєчоры Предзіяно при помоци Вжецьон пузній коло Вродку
Вене пшендлі ґувнє меншызні лем рачый кобіты Займувано ся теж направяньом і
вырабяньом обувя господаре щыпалі і струґалі ґонты Пед святами орґанізувано закончені вечірок
Ламанчык на котрым символичні ламано жытьона і оглашано конец пшендзеня По Божым
народженю забєрано ся за тканє Ці ктры ні мілі кросен заносили єдовійскій
ткачы і ткачек котры за одповідньом оплатом перерабляли ніткі на плутно Зіма
была често єдином пором кєди на некторе высокоположены поля можна было на
санях довести о борнік потребны до навєзіня поля Інном зімовом працом было
крынцень ліняных або конопных поврусил Был тотеж част на направом сані возув
і інных потребных в крутце наженді По зімі приходіла Вісна і цалы
цикль зачынал ся однова Лемковie<unk> Сон <unk> Ґрупом Обывателі Польскых ней лічебном
од позосталой чести людности Жечепосполітой Польскій Єдном з узнаных в Польсце мнійшости
етнічных обок Караімув Татару і Ром Лемкове сові і маю свой язык
культуры традиция Ствердженя те взяты зостали з тексту уставы з дня <unk>
стичня <unk> р о міншостях народовых і етнічных ораз о языку реґіональным
Проґрам зреализуваны был в рамах кампаніі інформацийной проваджений яко реализация заданя публичного
о Лемках цо єм познайме ся фінансуваного зо сродку дотаций Міністра Справ
Вевнетшых і Адміністрациі
