Лісом, лісом - Лісом, лісом #10 Рысь

Лісом, лісом - Лісом, лісом #10 Рысь

•

Опис епізоду

Odcinek poświęcony jest rysiowi: autor opisuje jego wygląd, sposób życia, miejsca występowania i to, dlaczego tak trudno spotkać go w lesie. Wspomina też, że w Polsce gatunek był kiedyś mocno przetrzebiony przez polowania i konflikty z hodowlą, a jego głównym pokarmem są sarny.

Автоматычна транскрипция

Добре нашыткым слухачам з той страны радит тос Роман Тюрик Внешній одици
котра ся зове Лісом лісом хтіл бы м приближыти же так повім
сильветку єдного з найкрасшых моім зданьом звірят в нашых лісах барз спритны
драфічник барз маєстатичны тихы тяжко го спіткати бо єст іх барз маленько
і барз добрі ся ховат Додумуєте ся о якым звірі раджю Очывидно
раджю о рисю Чом моім зданьом єст то найкрасше і найцікавше звіря
в нашых лісах Слухайте авдиців важні а ся дознате На потверджыня факту
же направду Рисі мене особисто фасцинуют пригадам факт же навет темат мойой
праці маґістерской дотичыл предовшыткыми Рисі По частині волка Але доложыл єм же
так повім волка для того же кєд мал бы м ся операти
лем на Рысі то могло бы ся вказати же мам за мало
материялів бадавчых Але до схваліня ся тепер оповім кус о тым як
рысі жыют де жыют што ідят і што в них чути Рись
пендзелькы на ушах короткій хвостик і цинткувана серст Думам же не даст
ся хыбаль помилити з інчым звірятком в нашых лісах Єст найвекшым котом
драпіжным в Европі а в Польщы є третім найвекшым драпіжником в загалі
Выпереджают го лем тоты типовы типовы такы о кожных котрый знає цилі
Медвід і волк Ци легко го найти в лісі Но не є
так просто мі вдало ся лем пару рази з чого векшістотиповы припадок
а так направду лем раз вдало мі ся підыйти ся цільово Вшыткы
інчы спітканя з рисом были припадковы але то не означат же не
были зявисковы Чом так тяжко спіткати того драпіжника в лісі Ци так
добрі втічы або ся ховат Напевно має то свій вплыв але думам
же барже істотным чынником є факт же Рисів є направду маленько На
терені Польщы перепроваджано огульнокрайову інвентаризацию волків і рысів і з інвентаризациі то
є можна ся довідати же на терені нашого краю жыє около <unk>
рысів <unk> штук того звірята на так великій повісні яком єст Польска
но то єст направду мало Але я мам кус такє щастя бо
в нашых хорах на Лемковині рискы любят перебывати Як уж єм споминал
вдало мі ся пару рази такого рися видіти нажыво а тропів можна
было спіткати достуже значыт ся деси они гев сут Ришкы то великы
куцуры Іх вага може дійти до <unk> кілоґрамів і міряют навет <unk>
центиметрів высокости Потрібуют дост дуже ідла Не заспокоят ся звыклом падлином як
лисци дик Зато іх улюбленом стравом сут серны Шацує ся же <unk>
процент діти такого рыся то сут власні серны і то рисі в
даным терені сут головном причыном до драстичного обнижыня ся популяциі серны А
чом іх є так мало тых рисів По короткій перерві оповім веце
А тепер запрошам до послуханя дуляровых братів і іх рожациі світ місячку
під місяцку з вецера до рана бо спаня нема Присол листок завтрарукованя
Отворніма мила Оґеленцку раз при то боце кайня дваме цілы роцкы моя
афраірицку камара зо співом рукуют я мусу іти з родицям ме з
братом і зо сестром ся розлучыти Про мене ся мамко не старайте
Андимі на мезі Я бам звіли листок нет напису добрі <unk> маліце
а по році нела мязка мала ся мі выдала Жебы за много
іщы тот другій рік долгого цекала Дякую ци мила за визнала про
мене мила три рокы мого осува та моябро зала знав три рокы
моло суто на мойом пропы По короткій перерві вертаме до темы рисів
І чом тых рисів є так мало на даным терені Напевно вплыват
тіж на то факт же люде допровили до того же тот ґатунок
практичні вымер До недавна нарисі полювало ся і неуважна ґаздівка овєцка допровила
практичні до выбитя дозера того ґатунку На щастя вдало ся вратувати і
на днешній ден єст значні ліпше В роках десятых і вісемдесятых в
Польщы жыло около особників Тепер іх маме около так же як видите
ризкы ся помаленькы одраджают Але лишме чынник людскій Істотным фактом єст тіж
што як великы територия засідляют поєдинчы осібникы Потрібуют они барз великой повішні
до свойого бытуваня Для прикладу такій єден звычайны рись засідлят терен велькости
около <unk> км квадратовых Но єст то барз великій терен спомнующы таку
маленьку цікавостку Наш єм артику в котрым бадано як великій терен засідлят
єден з Рисів в Канаді Баданя перепроваджано завдякы такой оброжытелеметричной котру ріш
мал на собі но і слухайте вышло на тото же тот єден
осібник Порушал ся на терені займувал терен о велькости <unk> кілометрів квадратовых
То направду велич велич терен Для прикладу Краків має около <unk> кілометрів
квадратовых а Вроцлав <unk> Так же вопрасте собі же такій єден рисєк
займує в засаді Часами навет терен цілого Кракова ци Вроцлавія Но і
мусит го очывидно Обийти цілого од часу до часу або мусит свій
терен даяк вызначыти справдити ци нихто підозрівый ся гын не крутит Опріч
факту же займує барз великы територия то спіткати го єст тіж тяжко
з того поводу же єст по просту котиком каждый хыба кота в
хыжы колиси мала або має і знає як такій кіт ся заховує
ходит тихісо осторожні на своіх подушечках Скрадат ся не галасує очывидно як
найде ся в даякій ситуациі загорожыня но то не має проблему з
тым жебы втечы на дерево бо як то коцур має барз острыпа
зури і без проблему мож на такє дерево выйти Приточы тіж таку
гісторию котру оповідал мі колеґа зо студиі Был на рогах в себе
в околицях Закопаного но і трафил на свіжы сліды Рися нота з
цікавости пішол за ним жебы зобачыти де тот Рис там ся выбрал
І так ішол за ним дост долго аж наглі при ялиці троп
ся урыват То пил і неєй колега не огорнул ситуациі што ся
стало глядал де тот троп дале єст де він пішол очывидно по
хвилі зорієнтувал ся же там де сліды ся урывают там і рисік
вскочіл собі попросту на дерево і сідил на голузи высоко в короні
Магал собі хлостиком так же знає як уникнути загорожіня і направду рідко
хто може му загорозити Кєд взяти під увагу такє повіджме жытя приватне
рисі то выглядат ци то так Рисі не вяжут ся в пары
як інчы звірята як напры Самці глядают самыці з котром копулюют і
єй лишают по чым ідут в терен глядати наступний Новити но мало
іх є зато старают ся як найпрудше одстворити свій ґатунок неє часу
на амори В каждым разі окрес годови рысів припадат на вшыткым знаны
час окресу годового тіж нашых домовых котів Рысі своі Аморы одбывают предовшыткым
в марци зато іх окрес годови называт ся марцуваньом Самєт сяє в
тяжы перед околот дни зато як легко вырахувати можна в околиці мая
або червця родят ся молоды котры осігают дозріліст по часі около <unk>
місяци А што властивый такій рись робит на штоден як выглядат іх
такій нормальний ден Поперві вертаме до той темы а тепер послухайте зон
оркєстры святого Миколая і іх кавальчыка о тым як то добрі є
в Америці ся прошли шолны бы спол же прошли ся паспо Ло
Уж сме кус поперервували ся так повім і вертаме до темы риська
як выглядит ден жытя такого такого рися В ден зазвычай як то
і нашы коты домовы ленюхує Переважні спит в даякым безпечным місци а
кєдуж робит ся темно но то выходит на полювачку В тракті гляданя
дачого доідла На єден раз перебыват навет <unk> до <unk> кілометрів жебы
найти дашто до ідла Але не полює так як волк ци лис
не ганят за сернами по лісі риз як то кіт полює з
засадскы Єст лем він против кофірі Не полюют в жадных станах Сам
єден рись чаіт ся скрадат підходит як найближе в офірі жебы єдным
сусом єй заатакувати Што цікаве рысь має так міцны задні ногы же
під час полюваня наприклад даякого птаха Може з місця выскочыти на высокіст
навет двох метрів А де любят жыти рисі де можеме іх спіткати
Предовшыткым преферуют розлеглы лісовы терены Не любит кєд медже лісами сут даякы
терены великых полян ци лук бо попросту не чує ся безпечні на
так отвореным терені З того взгляду на терені нашого краю замешкує барже
терены полудньовы і пілнічно сходні зо взгляду власні на факт того якы
маме там лісы Преферує тіж передовшыткым тзв стару джеві з ріжныма поваленыма
деревами о скомплікуваным укшталтуваню терену Для Рися попросту є найліпше як в
лісі є балаґан так повім бо товды легше єст му полювати і
легше тіж ховати перед даякым загорожыньом З того тіж поводу так тяжко
ри ся спіткати напр на заході Польщы ци на пілночы де маме
монокультуры сосновий ліс выглядат в кустях як повтиканы в пісок запалкы Рысі
не мают натурального ворога Не мают потичок же так повін з Ловками
ци медведями засаді найчастійшым проблемом єст конфронтация двох самців альбо факт же
дорослий самец потрафит загризти молоды рыскы котры недавно ся вродили Додіє ся
так з того поводу же самец попросту чує в тых молодых конкуренцию
А як в Польщы люде старают ся розвияти популяцию Рыся Ріжны люде
котры діют на ріжных становисках котры займуют ся привертаньом власні до жытя
такых загороженых ґатунків старают ся Не робити того в огородах зоолоґічных ци
того типу місцях бо преціж не єст то натуральне середовиско тых прекрасных
звірят Як уж єм Прудше вспоминал рысі потрібуют барз великого ареалу жебы
чути ся свободні Длятого підчас впровадзаня нового рися до лісового середовиска на
початку власні серед даякого великого комплексу лісового ставлят ся тзвольєры Цилі такы
специяльны кліткы де впроваджат ся самицю зо своіма молодыма Тота волєра то
така велич велич клітка з ріжныма такыма выпустами такыма выйстями в кшталті
тунелів як бы завдякы котрых молоды рисі можут собі свобідні звіджати терен
доокола той Воллєры Выходити з ней і вертати з повротом На кінци
каждого такого выіздя є замонтувана така специяльна кляпка Як то можна часто
видіти в американьскых байках ци фільмах през котры входят псицикоты Ней ту
є барз подібны але тоты кляпкы сут по то же як уж
тоты молоды рысі осягнут певну велькіст і дозріліст то будут на тыле
великы же дадут раду выйти з тых волєр уж не будут могли
выйти з поворотом Може ся выдавати куст драстичне но але так то
выглядат надає ся што мертвиты бу Під час дорастаня в такій Воллярі
молоды Рисі барз часто не вертают з поворотом мимо того же могли
бы ци спокійні кус глойти і вернути домами Попросту они помаленькы експльоруют
даный терен і іх інстинкт в певным часі радит ім же то
час жебы якто ся радит піти на своє та ідут І так
помаленькы тоты Рышкы ся одраджают в нашых лісах Не зближаме ся до
кінця того короткого едукацийного материялу о Рысю жычу Вам жебы сте мали
нагоду даколи спіткати дикого Рыська Ци то в лісі в лісі ци
даґде на луках ци попросту як буде даґде Переходил обок дорогы а
вы будете акурат іхали автом бо і такы ситуациі очывидно ся здаряют
Рисіт направду краз звірята барз маестетичны і треба дбати о тоты нашы
стары лісы і дерева предовшыткым в Парках народовых жебы тота рися родина
мала своє місце до жытя Дякую Вам же сте выслухали нишньой авдициі
Веце уж не буду радил але запрашам до наступных слухали сте авдициі
котра ся зове Лісом лісом а радил до Вас Роман Цюрик Дякую
іщы раз а наконец послухаме іщы коляровців і іх пісничкы котра ся
зове Анка Анка а тепер майте ся здорово і до стрічы Белі
Корнеє іде ніє прянічкє за стало маличкою або том єй так то
і скуше прянічкє за стало величкою або то є так то тіж
бо шыл Альтая любил як Альдафалербрин червенала А своі матери буде мала
Жымала фраєра чыюбо скалчера А о раму за под будова Же малам
бра чыму фльо вчера а о Лу за пот будова Анґантая та
любітян Ґалят антаны детарка по пустом кусну рад титанда бобустом Антанда рад
титанда бобустом Беде моє подолінє Іде о ніг іде поделінє прянічє заста
гранич маю поста Або повітат до тіж ошыто Прянічє заста огранич маю
по стал або повітат хто тіж пошыто