Лісом, лісом - Лісом, лісом #15 Мурянкы

Лісом, лісом - Лісом, лісом #15 Мурянкы

•

Опис епізоду

Odcinek poświęcony jest mrówkom w lesie: prowadzący wyjaśnia, że choć są zwykle postrzegane negatywnie, pełnią ważną funkcję i w Polsce występuje wiele ich gatunków. Opisuje też budowę mrowiska, jego podziemną część i wentylację oraz to, jak mrówki zimują i stopniowo budzą się wiosną.

Автоматычна транскрипция

Добриден вшыткым слухачам з той страны радит то вас Роман Тюрик і
витам вас в автиці котра ся зова Лісом лісом лескы хтіли му
повісти дашто о мурянках Часто кыярят ся барз неґативні яко хробак котры
кусат єст неприємне Але ци має даяку функцию така Мурянка в лісі
як жыє і кілько іх засад є Слухайте уважні а вшыткого ся
довідате Запрашам Кєд бы звідати когоси на улиці якы маме рода і
мурянок та певні вымінил бы же сут червены чорны велькы і малы
Но але ци так фактичні Кусцьок так Але є то барзы кроєны
поділ В самій Польщы маме около <unk> ґатунків мурянок котры ріжнят ся
заркольором як і будовом тіла а і тым в якій спосіб будуют
своі хыжы члі муровиска В такым єдным мровиску копчыку же тах повім
може мешкати навет мілийон мурянок А і жыти в такым єдным муровиску
може веце як єдна крульова наприклад Не єст повіджене же в єдным
муровиску ґаздує лем єдна ні Може іх бити пару або і навет
парунадцет Но і так собі жыют В тых копчыках носят і голкы
і пісок Не до кінця тіж єм тото барс спросил Е тото
што видиме е цилі копчык на землі то лем половина хыжы мурянок
вексіст єст сховане під земльом Морвиска постают зазвычаі на даякым старым пняку
по то жебы Мурянкы могли в ним выдружыти такій головний тунель од
котрого під земльом будут одходити наступны тунелі в котрых Урядуют власні крульови
Сут складаны яйця з лярвами і взагалі провадженый єст такє жытя Мурянче
Такы коритажы котры уміщены сут під земльом і выходят на єй верх
не сполняют лем функциі такой транспортово маґазиновой але тіж передовшыткым служат яко
вентиляция Такє мровиском може мати около метра высокости над земльом але треба
памятати же власні як має метер над землю то і в землі
певні єст глубокє даґде на метр Тота част над земльом є выкорыстувана
передовшыткым літом і в теплы дни можна повісти же то така літня
хыжка натоміст част під земльом є выкорыстувана і літом і зимом Температура
в середині такого мровиска може быти навет о <unk> стопні векша як
температура на дворі што єст ключове до того жебы така мурянча родина
могла перетрвати зиму котра часом быват барз студена Што цікаве Мурянкы мают
такій систем же кєд уж зачынат ся весна І найвекшы снігы уж
зышли але дале єст достудено на дворі но то поєдинчы осібникы выходят
з муровиска на сонце жебы ся кусцьок загріти Як уж наберут такой
одповідньой температуры но то сходят з поворотом до той підземной части мровиска
до тых коритажы і так дальше і оддают то тепло котре же
так повім набрали на верхы В тот спосіб ціле мровиско а і
поєдинчы мурянкы так ся помаленькы загрівают і пому пому моровиско выбуджат ся
З такого зимового сну і будит ся до жытя по зимі А
як выглядат такє мурянче жытя і як они загалі ся розмнажают же
аж тілько іх є По короткій перерві вшытко повім але перше запрашам
на кусцьок музыкы послухаме тепер Крас утвору од Лемона Фантасмаґорія долгы Пізнаю
свій інны в каждий ден та севе не осивну і разом твій
тіль зарыкали Ты помагал Тудины чыно правду тільо смутків сліди тусятнихогы Глядалі
знат Крапліс білого лиця земным осы видно што словом што мойослав Так
рад зо смутком При спіткан коротко Ян Хцу вказати і лишыти тобі
думкы А в тым вшыткым нашем Знам ж я того того од
ты близку же не можу Вы терте з твогох уж Лиховиданич знат
крапі з білого лиця зины Твоім босы ногы Коли бовит знаш што
што вом єло шлему Фонто смаґу траж уставы Я знам што трашува
Фонто смаґу Я сам і жы теба Я нажу Тя зас Ты
серед робіт білого лиця Твоі босы ногы мовит знаш што словоли полня
штыну є Фантасма ґу Яс том што таж дава фон до слаґу
єс товаришы По хвили запомніня вертаме до темату мурянок і іх жытя
в лісі Коли мировиско уж має пару років і родина уж єст
дос велика но то в мировиску появляют ся самці і самыці котры
сут стільны до розроду Што цікаве такы власні мурянкы котры сут готовы
до розроду мают кривця як пщолы і коли приходит іх час но
то вылітуют зморовиска на так званий льот Ґодови Подібні є в припадку
пщів лем там на такій льот вылітує лем єдна крульова а гей
маме пару самичок і самців Як уж самычкы вылетят то в льоті
самці іх запладняют Коли то наступит самычка в одповіднім для себе місці
опадет на землю і глядат одповіднього місця до заложыня новой колоніі до
одаґде в старым пняку під каменьом або коло дерева выкопує собі таку
маленьку ямку в котрій потихы складат яєчка З котрых выклювают ся робітниці
Робітниці роснут і помаленькы помаленькы колоня ся звякшат тото вшытко наступує по
собі Так влажні постає нове мровиско і нове жытя в лісі Морянкы
сут ґатунком овадів колоніяльных єдны займуют ся молодыма осібниками інчы дозерают крульовой
а іщы інчы боронят моровиска Сут іщы робітниці котры ходят по даякє
ідло а ходят дост далеко Засяг такого єдного муровиска То мож наповісти
такє колічко котре має середницю навет <unk> метрів Може для нас люди
то не єст дуже але для маленькой Мурянкы то дост конкретна вытєчка
Певні сте чули або навет виділи як гы якы мурянкы сут сильны
часто на даякых програмах природничых можна видіти як єдна мурянка несе в
зубах великій листок з даякого дерева Но то згайти єдна мурянка може
двигнути тягар <unk> рази векше од себе Повім Вам же то єст
барз дуже для прикладу кєд Моя вата коло <unk> кілоґрамів мусіл бы
м носити на плецях або і в зубах єдного Вольксваґена ґольфа Авто
хыба каждому знане Но так же было бы певні тяжко Ешто цікаве
то шацує ся же маса вшыткых мурянок на світі рівнат ся пак
плюс мінус очывидно масі вшыткых люди на світі То доперо несамовите правда
А як долго жыют такы Мурянкы Робітниці значні коротше як крульовы бо
дожывают до двох років Але зато крульови можут жыти наветцет років Як
певні знате но Морянкы кусают Здарят ся ім тото щеґульні в ситуациі
кєд сут загорожены кусают своіма так званыма жувачками Але ци то іх
єдина охорона Ні мают іщы єдну таку свою тайну бронь Атакуют квасом
мрувковым Барз квасна субстанция Некотрым то не перешкоджат бо навет з того
корыстают часто можна спіткати Дятела котрый то прилітує до мровиска бере Вдзюб
пару такых мурянок і вытерат нима своі пера по то жебы охоронити
ся перед даякыма шкодливыма субстанциями Власні розтерат тоты мурянкы котры мают в
собі тот квас мурувкови і завдякы того повіджме же ся імпреґнує Користают
ті з той квасоты напр дикы ци бурсукы котры то часом входят
на такє мровиско і хырбетом ся так кладут по ним по то
жебы мурянкы власні сприскали серст такым квасом завдякы чого Но серст такого
дика ци бурсука єст тіж чыстша а наприке ріжны пасажыты ци інчы
такы хробакы втікают з іх серсти або в ней гынут завдякы власні
того квасу Так оповідам о тых Мурянках і оповідам але якє властиві
значыня мают в лісі Ци сут потрібны ци ци лем сут потрібны
тым Дикам а може то лем шкодникы Ослухайте роля Мурянок єст направду
барз велика і думам же тіж кусне доціняня зато Тіж тот одтинок
повстал Мурянкы сильні одділуют на ружны ґрупы рослин Безкренґовців вплывают на властивости
хемічны і такы фізычны землі сут стравом для вельох птахів і звірят
Кєд найдут даякє падле звіря но то прудко і справні оберают го
з мертвых тканок і лишают таку голісю го біл кісточку Очыщают ліс
не лем з маленькых мертвых жуків ци мутирів але в перетязі тыжня
можут очыстити таку цілу серну з єй такых мягкых тканок До якых
добрых річы причыняют ся іщы Мурянкы в лісі Веце повім по короткій
перерві а під час той перервы почуєте пісні і співанкы Петра Мурянкы
а заспіват для вас Мірко Дзюбіна уж ся мі нас не дрі
нат потоком І гусинан і ґельґотливи уж сямі неснят то посокы над
хыжом мойом сигыротливо уж ся мін не снят камінны урвиска і гірискы
зелены убоці уж ся мі не снят дале кігіблискы Карпатскы замря ниночы
уж ся мін не снит же фирдей задерат До хмары высоку версину
і смутно як отец асий ном позерат За мном асту вукы райну
уж ся мі не снит щестливу годину рідний край што з мі
дал го о Воже уж ся мі не снит моя вековина Бо
спати уж про ню не мог Были пісні пана Петра Мурянкы і
мы тіж вертаме до темы Мурянок і того Яку роботу роблят в
лісі Было о тым же Самы сут стравом было тіж о тым
же очыщают ліс смертвых тканок а што веце Мурянкы тіж потрафлят реґулювати
лічебніст інчых хробаків часто такых котрых лісничы не любят бо сут шкодниками
Як знате мурянкы не ходят лем по землі але можут і спинсувати
ся на дерево Коли выступує даяка ґрадация чилі масовы появ даякых хробаків
шкодників но то іх лярвы Зазвычай сут схованы даґде в дереві на
горі під кором Мурянкы выходят на такє дерево і елімінуют такы лярвы
завдякы чого можут урятувати такє дерево перед певном смертьом Мурянкы сут заграным
зо сполом і мают тіж своіх знаємых Потрафіт творити симбіозу наприк з
мшыцями котры достарчают ім солодкого присмаку котрым єст спать котру мшыці выділяют
Взамін за тото Мурянкы боронят іх перед драпіжниками Раджу о тій симбіозі
для того же окрем мурянок з такой спадзі корыстают преціж тіж нашы
пщолы котры пізнійше продукуют для нас <unk>Ешны мед спадзьовы Додатково мурянкы значні
причыняют ся до розбудуваня ліса Прахувано же мурянкы з єдного мровиска в
перетязі рока можут рознести <unk> тисячы насін дерев Додатково мурянкы през тото
же роблят в землі тунелі і коморы барз поліпшают властивости фізычны а
і хемічны такых такых убогых землі Так же як видите не достже
можут розсіяти нам ліс то іщы приготуют під нього землю Наконец мам
іщы пару такых цікавых фактів о Мурянках Што цікаве мают два жолткы
Єден служыт ім самым з котрого они самы корыстают і поберают покарм
а другій єст до выміны покармовой з інчыма осібниками Найвекша колонія котру
нашли люде містила ся на Выспі Хоккаідом найсута колонія складала ся з
<unk> тисячы ніст в котрых мешкало понад <unk> мілийонів мурянок така колонія
займувала около трьох кілометрів квадратовых То доперо велич банда А што тіж
цікаве до недавна стрільці ци такы інчы траперы жебы очыстити наприклад чашку
уполюваного єленя ци там інчого звіря вштуряли таку чашку коло мрови скаля
І по тыжні ци навет по пару днях могли забрати єй спілротом
цілісю вычыщену мяса і інчых тканок і о такым чудовным класным запаху
Без роботы вшытко заатвяли мурянкы тепер такы річы ся готує бавит а
выстарчыт выйти же так повім в ґоншахти з Мурянками Е Што цікаве
кус такє бем повіл переражуюче то сут на світі Мурянкы котры называт
ся бульдоґы і но іх вкушыня Може быти смертельне бо мают велич
велич жувачкы котрых розмір сігат аж навет до <unk> центиметрів По вкушыню
перестав кумурянку чловек може дістати вшту анафіляктичного Додатково тот ґатунок може скакати
на одлегліст <unk> центиметрів Але спокійні в нас такы не выступуют В
нас сут тоты приємны гарды котры вкладают барз барз дуже роботы і
доброго в нашы лісы Зато памятайте николи не вштуряйте цитоякых Кыів ципатиків
в мровиску не дражнийте іх і Не бурте іх гніст бо они
направду сут потрібны в лісі і направду помагают Шануйте вшыткых мешканців ліса
а буде вам в ним чудово Дякую за внескы радил до вас
Роман Цюрик а вы слухали сте авдициі котра ся зове Лісом лісом
Запрашам до наступных а тым часом майте ся вшыткы здраво наконец почуєте
іщы пісничку Поведу коника Платні співанок нашого роду Майте ся добрі і
до стрічы поведу оникальна зелений учкы поведу оникальна зелены лучкы іду в
домисти капойду в домистика пона та думат же єй не любую бо
она думат же єй не Я за недовобрати єй рихтую А я
за недовобрати єй рихтую Ян я сой засміван набраным поничку Яня сой
засміван на браным поничку ми ла заплакала як брала поничку ми ла
заплака ла як права бодитбу Лем лацми Іване плацне на війну вій
лацми Іване плацне на війну іду лем товдий заплачеш як тотя приду
лем товдий заплачеш ся тотя не приду Юсонечко зашло за високу гору
єсонечко зашло за писоку за світ дівісячок до нашов за світ дівмісячок
до нашого двору Засвіт мі місячку на луску дражотку Засвіт мі місячку
на лускудра жотку Іду посмотрити мою браі родку іду посмотрити мою браі
ро