Лісом, лісом - Лісом, лісом #19 Де якы дерева

Лісом, лісом - Лісом, лісом #19 Де якы дерева

•

Опис епізоду

Odcinek audycji „Leśom, leśom“ Romana Ciuryka poświęcony jest temu, jakie gatunki drzew dominują w różnych regionach i od czego to zależy. Autor wyjaśnia rolę gleby, klimatu i warunków siedliskowych, porównując zachód Polski z górami oraz wskazując m.in. na sosnę, brzozę i dąb.

Автоматычна транскрипция

Заложыл ся же каждый зо слухачів любит спацирувати пухі Тиша спокій Чути
малый ярок або великій поток птахы співают дерева шумят Но власні дерева
Знаме же сут може з нами розріжнити підставовы ґатункы але сколиси сте
ся задумували як то выглядат в процентовых уділах Може лем здає ся
вам же знате розпознати тоты типовы для даных краінґеоґрафічных дерева Гнескє постарам
ся пригадати якы дерева домінуют на даных теренах як ся іх розпознає
што мож на них зробити і чом власні сосны роснут на заході
а букы в горах З той страны радит до вас Роман Цюрик
а выслухате авдициі котра ся зове Лісом лісом Зато дайте кус голоснійше
і запрашам Думам же найперше повім про то якы дерева де роснут
Памятам як першый раз в жытю є іхал єм потягу на захід
до Маломіц там де вродила ся моя мама Не міг єм ся
надивити як ту пласко якє тоты дерева єднакы як патичкы запалок І
товды очывидно не здавал єм собі справы аниякы то дерева і чом
лем они там роснут бо мал єм вісем ци девят років але
Думам же і тепер як бы штак повім выпустити на захід чловека
котрый ціле жытя перебывал в горах на Лемковині наприклад той він бы
ся не міг надивити Найпростійше думам наприклад взяти квітя Знаме же єдны
квітя любят становиска сонечны дуже воды і даяку добру землю Тоты квітя
зазвычай кладеме на парапет бо там мают ідеальне для себе становиско Інчы
потрібуют Лем кус воды і преферуют як є менше сонця і кусвецетіны
І так само є власні з деревами Кожний ґатунок має своі вымаганя
середовисковы Хоцкі в припадку дерев сонце не єст чынником найважнійшым а є
з ним земля Од того што маме під ногами залежыт тото што
буде нам росло над головами Тото што єст де факто в землі
залежыт од дверох чынників Сам факт того з чого оно ся складат
части мінеральны орґанічны повітря і вода Але то не вшытко дана ґлеба
постає зо скалы котра під вплывом чынників кліматичных інакше глеботвурчых переходит власні
в землю Не хочу Вас занудити тематом як ґлеба повстає зато повім
одраз з якыма маме дочыніня в горах ци на заході але перше
послухайме кавальчыка Ей гаік хаік од Серенчы і вертаме за хвильку до
темы Ей волі боли боли безцентрыовий листку дамой был Ей волі боли
боли без центрьовий линку далой был Ей не питай ся я Ейде
пєрета ляй лем ся пійде Вертаме по короткій перерві до теме і
якій і де маме з землі під ногами на чым властиві росне
ліс В нашых рідных горах переважают тяжкы землі Брунатны квасны котры затримуют
воду сут тверды Кєд ходит о захід то домінує ґлеба Бєліцова і
плова цилі така котра выповстала на піску Єй головна характеристика то то
же є квасна а вода перелітує презню як през сито не затримує
ся І власні з того взгляду на заході домінуют інчы дерева а
в горах інчы Як певні знате а як не знате то власні
ся довідуєте в Польщы ґатунком дерева котре значні домінує помедже інчыма є
сосна Займує она аж <unk> процент місця во вшыткых лісных теренах І
на заході тіж она курулює єст єй найвеце в некотрых одділах <unk>
процент а в інчых наприклад <unk> То союзности як дане лісництво провадит
ґаздівку Інчыма посполітыма ґатунками котры выступуют на західній частини краю сут передовшыткым
береза і дуб Вшыткы тоты три ґатункы характеризує передовшыткым вытрваліст Вымаганя сосни
ци березы сут барзлавы Не потрібуют жызной землі з мінералами не потрібуют
дуже воды а іх коріня сут пристосуваны до жытя в такым тяжшым
середовиску Не ідут на глубокіст землю але розкладают ся плыдко в землі
але зато шыроко Не сут вражливы на сушу і прирастают в такых
убогых землях то з добрі тоты ґатункы З той стрікы найбарді вымагаючый
єст дуб Потрібує землі засобной і мокрой Не буде рачей роснул в
такым темпі як напримір на всході Польщы але мимо вшытко буде собі
давал якоси раду Кєд ходит о Лемковину то ту уж є барже
ружнородні В лісі є дуже зарівні ґатунків з іголками і тыма з
листками З іглястых переважают ялиці і смерекы Можна тіж спіткати часту шквіры
з лістястых предовшыткым букы яворы грабы можна бы дуже выміняти бо єст
іх купа В горах є так ружнородні завдякы того як то ся
радит в жарґоні лісничых Завдякы сєдліска Єст вільгітній є дуже мінералів зато
дуже ґатунків має шансу на вміру легкє жытя Такій типовий склад ліса
в горах представлят ся наступуючы напр маме в даній ділянці процент ялиці
<unk> процент бука <unk> процент явора <unk> процент смерека місцями маме шквір
даякы овочовы дерева Вшытко в залежности од того якій маме терен В
каждым разі єст дуже векша ріжнородніст як на заході Можна бы было
дуже радити на темат того як барз ріжнят ся лісы в горах
од тых на заході але може поклят што приточу найбарже характеристичны цехы
двох домінуючых ґатуків ігляків в горах і на заході порівнаме собі західню
сосну і гірску нашу ялицю По перше ріжниця видочна голым Оком то
очывидно іглы Сосна має найдолшы іглы з ігляків Сут долгы на около
<unk> до <unk> центиметрів і кєд ся іх приложыт до пальця то
легко кує Ялиця має короткы іголкы до трьох центиметрів котры не куют
Важне єст тіж тото же іглы сут уставлены на голузці по двох
противных странах а не як в припадку сосници смерека докола голузкы Важным
є тіж факт того якы овочы чилі шышкы мают тоты дерева Сосна
має округлы овальны малы шышкы овалькости около <unk> центиметрів котры вісят на
голузці долину до землі сторону землі В припадку ялиці є одворотні шышкы
сут долгы і што цікаве не вісят на голузі долину лем на
ній стирчат Там на горі тіж ся власні розпадают на маленькы частины
Е і в тот спосіб ся розсівают зато барз тяжко на землі
найти цілу дозрілу шышку з ялиці бо розпадат ся на дереві на
горі Кора сосны єст руда попенкана в характеристичні же так повім тафелькови
спосіб а кора ялиці є дека бар шара і на старшых деревах
творят ся такы простыконтны тафлі Кєд ходит о властивости такых дерев то
сосна не єст якысым выбітным ґатунком єй дерево не єст барз вытримале
але зато дає ся латво обрабяти Єст то змягкє і дост прудко
схне Доват можна зарахувати напр дерево не єст збєжысте і цилиндричне Чили
не можна вытынати з ней наприклад гардых простых дощок котры будут ідеальні
шырокы бо завдякы суконно єст неможливе Додатково дерево соснове є податне на
згнилизну і синіня Не єст то такє трвале дерево зато выкористує ся
го предовшыткым до творіня якысых оклеін ци склейок підлогы ци елементів стінных
напр Выконує ся з ней тіж предошыткым конструкциі будовляны плиты вюровы або
наприклад стемплі в копанях Беручы під увагу ялицю То має она в
собі найменьше жывиці з вшыткых ґатунків і глястих Єст то тіж єден
з найтяжшых ґатунків в Польщы бо хустіст же так повім метра шестінного
дерева ялицьового важыт аж <unk> кільоґрамів Дерево ялиці єст дост легкє в
обрубці але по такій обрубці не єст дост гардовізуальні зато не єст
выберане яко дерево з котрого можна вырабяти даякы меблі напр З озгляду
на свою характеристику дерево ялиці выкористуване є зарівні в будовництві як і
в секторі напр музычным Стосує ся го тіж в секторі водным А
як то выглядат з ґатунками котры мают листя Одпочнеме на хвилю з
добром музыком і вертам з том темом до Вас за хвильку запрашам
до послуханя гейти літіли од кычеры і чуєме ся за хвилочку Ей
то лем да Уж сме по короткій перерві І тепер порівнайме два
найпопулярнійшы ґатункы листясти з заходу і згір Чылі порівнаме собі дуба і
бука Дуб має характеристичны листя яйовати од долгости до <unk> центиметрів котры
мают на березі барз характеристичны на березі барз характеристичны листя До того
знаны каждому овоч ци ліс жолт Само дерево знане єст з того
же коярит сялом великым покройом і міц деревом І такым тіж єст
Дерево дуба є барз тверде тяжкє і спринжысте легко ся лупат і
добрі горит Має велику вытрималіст і дост добрі ся го обрабят Выступуют
крывизны дерева чы тзв Скрентвукєн нереґулярны слуі з гнилизны але мімо того
такє дерево має шырокє застосуваня робит ся з нього оклейны плиты підлогы
панелі сходы двері окєнниці З дуба роблят ся бочкы в котрых лежакує
алкоголь опріч того выконує ся з нього меблі ци навет виділ єм
біжутериі В припадку бука не найдеме так шырокого застосуваня як в припадку
дуба але зачнеме од барз короткой характеристикы Рівні оказали дерево як дуб
з грубым пняком і великыма конарями з барз характеристичном ясно шаром кором
котра єст така гладіся в дотику Ґатунок тот єст барз ціненый і
важный в польскых лісах Листя має еліптычны делікатні фалюваны з маленькыма волосками
на споді Овочы чыли тзв бучына впадат на землю в такых колніриках
же так повім в котрых ховают ся оріжкы і сут присмаком медже
ін Для диків Што до властивости дерева не єст так тверде як
дуб але мімо вшытко належыт до дерев твердых Зато же єст кус
мякше од дуба єст і кус леґше в обрубці Єст тяжкє зато
выконаны меблі з бука будут трвалы і солідны зато Робит ся з
дуба бляты столы скрині цилавкы Єст тіж незаступеным ґатунком в будовництві яко
материял конструкцийны Колиси в пецах навет на Лемковині збука вытваряно хоцбы угель
Надає ся тіж до зробліня паркєту напр Як видите што дерево то
інчы властивости інча істория Кажде має своє місце де найліпше ся чує
і з каждого можна дашто зробити Кєд сте выслухали цілой мойой авдициі
мам надію же іст отворите собі тагде даякій зільниґа бо страну в
інтернеті жебы посмотрити як докладні выглядают листя ци і голкы дерево котрых
єм оповідал і не будете мати проблему з розпознаньом іх на спацері
в лісі ци то на заході ци в горах Я нагнескы мам
до Вас тілько Дякую же остали сте ся до кінця радил до
Вас роман Цюрик а вы слухали сте авдициі котра ся зове Лісом
лісом Запрашам до наступных а покляз то Майте ся здраво наконец послухаме
іщы капелі Ролянд з кавальчыком Іду домов іду і до стрічы Іду
догому ідума цекарю скымают маю не маю але будумати Я придуму Яду
піду іду Я придум піду і мати Іду ім на ради об