Лісом, лісом - Odtynok 19 Derewa Jaky De 22'46 Roman Ciuryk

Лісом, лісом - Odtynok 19 Derewa Jaky De 22'46 Roman Ciuryk

•

Опис епізоду

Odcinek poświęcono temu, jakie gatunki drzew dominują w różnych częściach Polski i dlaczego. Autor wyjaśnia, że kluczowe są warunki siedliskowe i rodzaj gleby, porównując m.in. zachód kraju, gdzie częsta jest sosna, z górami, oraz wspominając o brzozie i dębie.

Автоматычна транскрипция

Заложыл ся же каждый зо слухачів любит спацирувати пухі Тиша спокій Чути
малый ярок або великій поток птахы співают дерева шумят Но власні де
де де де де дерева Знаме же сут може з нами розріжнити
підставовы ґатункы але сколиси сте ся задумували як то выглядат в процентовых
уділах Може лем здає ся вам же знате розпознати тоты типовы для
даных краінґеоґрафічных дерева Днескє постарам ся пригадати якы дерева домінуют на даных
теренах як ся іх розпознає што мож на них зробити і чом
власні сосны роснут на заході а букы в горах З той страны
радит до вас Роман Цюрик а выслухате авдициі котра ся зове Лісом
лісом Зато дайте кус голоснійше і запрашам Думам же найперше повім про
то якы дерева де роснут Памятам як першый раз в жытю є
іхал єм потягом на захід до Маломіц там де вродила ся моя
мама Не міг єм ся надивити як ту пласко якє тоты дерева
єднакы як патичкы запалок І товды очывидно не здавай єм собі справы
аниякы то дерева і чом лем они там роснут бо мал єм
вісем ци девят років але Думам же і тепер як бы штак
повім выпустити на захід чловека котрый ціле жытя перебывал в горах на
Лемковині наприклад то і він бы ся не міг надивити Найпростійше думам
наприклад взяти квітя Знаме же єдны квітя любят становиска сонечны дуже воды
і даяку добру землю Тоты квітя зазвычай кладеме на парапет бо там
мают ідеальне для себе становиско Іншы потрібуют Лем куз воды і преферуют
як є менше сонця і кузвецетіны І так само є власні з
деревами Кожний ґатунок має своі вымаганя середовискови Хоцкі в припадку дерев сонце
не єст чынником найважнійшым а є з ним земля Од того што
маме під ногами залежыт тото што буде нам росло над головами Тото
што єст де факто в землі залежыт од дверох чынників Сам факт
того з чого оно ся складат части мінеральны орґанічны повітря і вода
Але то не вшытко дана ґлеба повстає зо скалы котра під вплывом
чынників кліматичных інакше глеботвурчых переходит власні в землю Не хочу Вас занудити
тематом як ґлеба повстає зато повім одраз з якыма маме дочыніня в
горах ци на заході Але перше послухайме кавальчыка Ей хаік хаік од
Серенчы і вертаме за хвильку до темы Ей ой ай гай то
улітала барт пальдый волі боли боли бен тентерьовий линку дамой бей волі
боли боли тентарьовий листку дамой бек Ей нетай ся ай не пієде
мля ей ней ся яй лем не пійде рега Вертаме по короткій
перерві до теме і якій і де маме землі під ногами на
чым властиві росне ліс В нашых рідных горах переважают тяжкы землі Брунатны
квасны котры затримуют воду сут тверды Кєд ходит о захід то домінує
ґлеба Бєліцова і плова цилі така котра выповстала на піску Єй головна
характеристика то то же є квасна а вода перелітує презню як през
сито не затримує ся І власні з того взгляду на заході домінуют
інчы дерева а в горах інчы Як певні знате а як не
знате то власні ся довідуєте в Польщы ґатунком дерева котре значні домінує
помедже інчыма є сосна Займує она аж <unk> процент місця во вшыткых
лісных теренах І на заході тіж она крулює єст єй найвеце в
некотрых оддялах <unk> процент а в інчых наприклад <unk> То в заліжности
як дане лісництво провадит ґаздівку Інчыма посполітыма ґатунками котры выступуют на західній
частини краю сут предовшыткым береза і дуб Вшыткы тоты три ґатункы характеризує
предовшыткым вытрваліст Вымаганя сосни ци березы сут барзлавы Не потрібуют жызной землі
з мінералами не потрібуют дуже воды а іх коріня сут пристосуваны до
жытя в такым тяжшым середовиску Не ідут на глубокіст в землю але
розкладают ся плыдко в землі але зато шыроко Не сут вражливы на
сушу і прирастают в такых убогых землях то з добрі тоты ґатункы
З той рікы найбарді вымагаючый єст дуб потрібує землі засобной і мокрой
Не буде рачей роснул в такым темпі як напримір на всході Польщы
але мимо вшытко буде собі давал якоси раду Кєд ходит о Лемковину
то ту уж є барже ружнородні В лісі є дуже зарівні ґатунків
з іголками і тыма з листками З іглястых переважают ялиці і смерекы
Можна тіж спіткати час ту шквіры з лістястых предовшыткым букы яворы грабы
можна бы дуже выміняти бо єст іх купа В горах є так
ружнородні завдякы того як то ся радит в жарґоні лісничых Завдякы сєдліска
Єст вільгітній є дуже мінералів зато дуже ґатунків має шансу на вміру
легкє жытя Такій типовий склад ліса в горах представлят ся наступуючо напр
маме в даній ділянці процент ялиці <unk> процент бука <unk> процент явора
<unk> процент смерека місцями маме шквір даякы овочовы дерева Вшытко в залежности
од того якій маме терен В каждым разі єст дуже векша ріжнородніст
як на заході Можна бы было дуже радити на темат того як
барз ріжнят ся лісы в горах од тых на заході але може
поклят што приточу найбарже характеристичны цехы двох домінуючых ґатуків ігляків в горах
і на заході порівнаме собі західню сосну і гірску нашу ялицю По
перше ріжниця видочна Голым Око то очывидно іглы Сосна має найдолшы іглы
з ігляків Сут долгы на около <unk> до <unk> центиметрів і кєд
ся іх приложыт до пальця то легко кує Ялиця має короткы іголкы
до трьох центиметрів котры не куют Важне єст тіж тото же іглы
сут уставлены на голузці по двох противных странах а не як в
припадку сосни ци смерека докола голузкы Важным є тіж факт того якы
овочы чилі шышкы мают тоты дерева Сосна має округлы овальны малы шышкы
о валькости около <unk> центиметрів котры вісят на голузці долину до землі
сторону землі В припадку ялиці є одворотні шішкы сут долгы і што
цікаве не вісят на голузі долину лем на ній стирчат Там на
горі тіж ся власні розпадают на маленькы частины Е і в тот
спосіб ся розсівают зато барз тяжко на землі найти цілу дозрілу шышку
з ялиці бо розпадат ся на дереві на горі Кора сосни єст
руда попенкана в характеристичні же так повім тафелькови спосіб А кора ялиці
є така бар шара і на старшых деревах творят ся такы простыконтны
кафлі Кєд ходит о властивости такых дерев то сосна не єст якысым
выбітным ґатунком єй дерево не єст барзвы тримале але зато дає ся
латво обрабяти єст дост мягкє і дост прудко схне Доват можна зарахувати
наприк то же дерево не єст збєжысте і циліндричне Чилі не можна
вытынати з ней напр гардых простых дощок котры будут ідеальні шырокы бо
завдякы суконно єст то неможливе Додатково дерево соснове є податне на згнилизну
і синіня Не єст то такє трвале дерево зато выкорыстує ся го
предовшыткым до творіня якысих оклеін ци склейок підлогы ци елементів стінных напр
Выконує ся з ней тіж предовшыткым конструкциі будовляны плиты вюровы або наприклад
з темплі в копанях Беручы під увагу ялицю має она в собі
найменшы жывиці з вшыткых ґатунків іх глястих Єст то тіж єден з
найтяжшых ґатунків в Польщы бо хустіст же так повім метра шестінного дерева
ялицьового важыт аж <unk> кілоґрамів Дерево ялиці єст дост легкє в обрубці
але по такій обрубці не єст дост гардовізуальні зато не єст выберане
яко дерево з котрого можна вырабяти даякы меблі напр З озгляду на
свою характеристику дерево ялиці выкористуване є зарівні в будовництві як і в
секторі наприк музычным Стосує ся го тіж в секторі водным А як
то выглядат з ґатунками котры мают листя Одпочнеме на хвилю з добром
музыком і вертам з том темом до Вас за хвильку запрашам до
послуханя гейти літіли од кычеры і чуєме ся за хвильочку калетори далеці
де Пароці мед уж сме по короткій прорві І тепер порівнайме два
найпопулярнійшы ґатункы листясти з заходу і згір Чылі порівнаме собі дуба і
бука Дуб має характеристичны листя яйовати од долгости до <unk> центиметрів котры
мают на березі барз характеристичны листя До того знаны каждому овоч ци
ліс жолт Само дерево знане єст з того же коярит ся силом
великым покройом і міц деревом І такым тіж єст Дерево дуба є
барз тверде тяжкє і спранжысте Легко ся лупат і добрі горит має
велику вытрималіст і дост добрі ся го обрабят Выступуют Крывны дерева ци
тзв Скрентвукєн нереґулярны своі з гнилизны Але мімо того такє дерево має
шырокє застосуваня роблят ся з нього оклейны плиты підлогы панелі сходы двері
окєнниці з дуба робит ся бочкы в котрых лежакує алкоголь опріч того
выконує ся з нього меблі ци навет вид біжутериі В припадку бука
не найдеме так шырокого застосуваня як в припадку дума але зачнеме од
барз короткой характеристикы Рівні оказали дерево як дуб з грубым пняком і
великыма конарями з барз характеристичном ясно шаром кором котра єст така гладіся
в дотику Ґатунок тот єст барз ціненый і важный в польскых лісах
Листя має еліптычны такы делікатні фалюваны з маленькыма волосками на споді Овочы
ци тзвана будчына впадат на землю в такых колніриках же так повім
в котрых ховают ся оріжкы і сут присмаком м ін Для диків
Што до властивости дерева не єст так тверде як дуб але мімо
вшытко належыт до дерев твердых Зато же єст кус мякше од дуба
єст і кус леґше в обрубці Єст тяжкє зато выконаны меблі з
бука будут трвалы і солідны зато Робит ся з дуба бляты столы
скрині цилавкы Єст тіж незаступленым ґатунком в будовництві яко материял конструкцийны Колиси
в пецах навет на Лемковині збука вытваряно хоцбы угель надає ся тіж
до зробліня паркєту наприклад Як видите што дерево то інчы властивости інча
істория Кажде має своє місце де найліпше ся чує і з каждого
можна дашто зробити Кєд сте выслухали цілой мойой авдициі мам надію же
іщы отворите собі тагде даякій зільниґа бо страну в інтернеті жебы посмотрити
як докладні выглядают листя ци і голкы дерево котрых єм оповідал і
не будете мати проблему з розпознаньом іх на спацері в лісі ци
то на заході ци в горах Я нагнескы мам до Вас тілько
Дякую же остали сте ся до кінця радил до Вас роман Цюрик
а вы слухали сте авдициі котра ся зовы Лісом лісом Запрашам до
наступных а покляз то Майте ся здраво Наконец послухаме іщы капелі Ролянд
з кавальчыком Іду дому выіду і до стрічы Іду гому ідума цекаю
мозка во дідкы бимают пивают не маю Але был думати Яду піду
іду Ял піду і мати Іду ім на раді Ойду бенучкы бежа
но сбере бежа сбе ралі маґіны зы сужды мане служ мама