Лісом, лісом - Odtynok 6 Medwedi 27'19 Roman Ciuryk

Лісом, лісом - Odtynok 6 Medwedi 27'19 Roman Ciuryk

•

Опис епізоду

Roman Ciuryk opowiada o niedźwiedziach w Polsce: gdzie występują, jak żyją, co jedzą i w jaki sposób oznaczają swoje terytorium. Wyjaśnia też, czy trzeba się ich obawiać, oraz podaje podstawowe wskazówki dotyczące zachowania podczas spotkania z niedźwiedziem w lesie.

Автоматычна транскрипция

Добриден витам вшыткы слухачы по другій старані Мам нантіюжы ден вас удане
З той страны радито Сроман Цюрик ави слуха та одициі котра ся
зове лісом лісом Лескы хтіл єм повісти кус о тых єдных з
найнебезпечнійшых звірят в нашых лісах В некотрых странах Польщы є іх не
дуже де ниґде єст іх купа Любят істи грушкы або ябка а
найбарже розпознавальны сут з того же барз любят підкрадати мед Харди можна
повісти плюшовы дикы звірята але і барз небезпечны Як певні уж ся
додумали сте ниска буде мова о медведях о тым як жыют ци
фактичні так долго спят зимі і ци треба ся іх бояти А
кєд уж дійде до спітканя око в око з такым медведьом но
то што робити На вшыткы тоты звіданя одповім нишній авдициі зато щыро
запрашам Найвекшы з драпіжників котры мешкают і чуют ся дост добрі в
Польщы Очывидно обяты стислом охороном ґатунковом Мешкают в найбарже оддаленых дикых і
недоступных лісах Европы хоцкы і то ся помаленькы змінят Змінят ся але
не на добре лем на зле бо зауважено же медведі штораз частійше
зближают ся до люди і іх хыж і не боят ся нас
Можна дебатувати ци властиві то медведі зближают ся до люди ци барже
люде до медведів но бо відомо люди єст дораз веце штораз барже
наша експансия в дикы терены поступує і забераме тоту натуральну остою медведі
і інчых дикых звірят Але не скыне о тым В Польщы шацує
ся же жыє около особників медведів Певні повісте же не дуже але
треба звернути увагу на факт же выступує практичні лем на сході і
полудню нашого краю Можна го спіткати предусыткым в Карпатах Татрах на Підкарпатю
і в Бескідах На заході і пілночы не выступує Зато думам же
тото <unk> особників на стосунково невеликым терені якым сут попередньо вымінены реґіоны
то дост великє загущыня Преферує терены пофалдуваны не любит забраз рівнин і
монокультур лісовых Комфортово чує ся в лісах мішаных і пущах Зато кєд
слухают ня Лемкы на заході тото можу Вас успокоіти кєд ідете на
грибы ци спацер до ліса то не мате ся чого обавляти Але
як уж ходит до Лемків на рідній Лемковині в горах но то
треба мати все зосаду головы же єст такє загорожыня Медведі знакуют свою
територию през драпаня люб здераня коры з дерев завдякы своім міцным і
барз острым позором Можут ся тіж характеристичні отерати плечами од дерева в
тот спосіб знакуют свій терен і дают знати інчым же то они
турядят Штоправда мі не пришло спіткати медведя в лісі мал єм оказию
лем видіти свіжы сліды поєдинчого осібника же правдоподобні была то самыця Але
повім Вам щыро же хыба не хтіл бы м станути в око
в око з тым вельчсаком Сут то маєстатичны і краз звірята але
тіж барз небезпечны Дорослый самец може важыти навет <unk> кільоґрамів але ґенеральні
середня вага медведя то около до <unk> кілоґрамів Высокіст в клембі осігают
до пітора метра А што ідят тоты медведі ци можеме чути ся
безпечні кєд даякі мешкат недалеко нас Оповівам о тым по короткій перерві
на музыку а заграт для вас сі <unk> кропка з пісничком Зацфили
ягоды зас Лем я годы і засло вісы поробил ся земня демовы
рубіл ся сеня демовы Вертаме по короткій перерві до темы медведів Мал
єм Вам оповісти што ідят медведі бо уж хыба вшыткы знают же
медведі любят мед як сама назва вказує і є то правда очывидно
навет слово не двять в языку старословяньскій означат звіря котре жывит ся
медом Але не самым солодкым медведі жыют Єст вшытко жерны зато іст
што ся му навине в засаді головні овочы ягоды грибы мурянкы падлину
слимакы Здарят ся же може заполювати ци то на Серну або навет
на Єленя але здарят ся то дострідко Медведі сут кус некультуральны бо
часто выкрадают тіж і двокотры інчы звірята собі на зыму складают часто
демолюют Пщелі улі ци барці або выідают запасы вовіркам ци птахам Но
і так ідят взагалі цілу весну літо осін Ідятно а по што
Очывидно рыхтуют ся на великє спаня зимом Уж наймолодшы діти знают же
єдно зо звіряток котре западат в сен зимовий но то медвід Што
цікаве факт же кожный медвідь еде спати на зиму не єст <unk>
процентах правдиве Часом здарят ся так же никотры осібникы не западают тоту
тзвану гібернацию і бушуют цілу зиму по лісі Але може скупме ся
на тых што єднак перестерігают засад і ідут спати Приготовуют ся до
того спаня долго і скрупулятні Ідят дуже солодкых і кольоричных річы по
то жебы набрати сала і енергіі Осіньом любят ябка грушкы котры достарчают
ім цукрів Барз часто як неє іх на землі бо зілі іх
єлені ци бурсукы Медведі выходят на дерево і зідают овочы котры сут
уж на самым щыті короны Не є для них проблемом жебы спинати
ся на дерево Як уж ся найдят напхают в себе кальорі і
тлущы Мают уж одповіднє забезпечыня на зиму но то залігают до свойого
локум котре ся зове ґавром Ґавра то найчастійше або даяка діра в
скалі або місце під вываленым деревом але тіж часто стары ялицьовы дуды
котры сут снилы в середині Медвід приготовує собі осіньом таку ґавру зносит
оні даякы голузкы мех жебы му было притульні або хто бы хотіл
переспати три місяци в зимі на зимній підлозі Кєдж має готову ґавру
і єст наіджене ното входит до такой ґавры на діру перед котру
голошол зашмарят ріжны голузя ци патикы жебы не было го видно жебы
нихтому не перешкаджал і іде спати І тот сон не єст формальні
хібернацийом але некотры функциі орґанізму улігают звільніню а уклад покармовий перестає на
тот окрес одпоцінку функцийонувати Температура тілах падат до пару стопни а серце
бє лем в <unk> разы на минуту Де нормальні Його тентно то
около <unk> вдарінь на минуту Але не дайте ся звести медвід в
часі одпочынку цілый час чуват і чує тото што діє ся в
його оточыню Кєд дахто забарз зближыт ся до його ґавры або зачне
ся до ней доберати медвід може заатакувати Певні подумате як така велич
місьова родина містит ся в такій старій ялицьовій дудлі Не єст то
такє тяжкє бо медведі не сут барз родинныма саками жыют самотні а
В пари лучат ся лем в окресі ґодовим котры тырват од квітня
до серпня сто два рокы Кєди самцьови вдаст ся найти самычку но
то доходит до заплодніня і по тым самец опущат самицю Што цікаве
не одраз доходит зо подніня лем так звана імплементация має місце в
околиці листопада і по двох трьох місяцях родят ся молоды серед зимы
Молодых може быти дві три штукы рідко здарят ся лем єдно Хвили
народжыня молоды мают вагу около <unk> кілоґрама і сут глухы і сліпы
Але по пару місяцях дагде в квітни Молоды перше раз выходят уж
з Ґавры На жаль зо взгляду тяжкых варунків і ріжных цінників понад
полова молодых не дожыват навет року Під час выховуваня молодых самиця є
товды барз небезпечна як то кажда мама заатекує каждого хто спрібує зближыти
ся до молодых Жыют разом через ціле літо і осін а на
першу іх зиму лишают ся іщы зо свойом мамом в Ґаврі Опущают
самицю в віку около <unk> місяців і глядают для себе нового територію
На єдным обшырі може мешкати пару самиц і переважні лем єден самец
Самці не входят на взаємне своі територя але позваляют над то самыцьом
А ци позваляют на то людям і што робити в припадку спітканя
з такым місячком Послухайте хвильку музыкы а по ній вшытко Вам повім
заграт для Вас Ластівочка в пісничці як я ішол вчера в вечер
Як я ішолу вчерах вечер з Капаня Надбав я Сварнича за спаня
Бо прилаву звари нискал до себе Циди піде Шварнивча сам бене Ци
піду ци найду не дбаю боя проти нас оставі кватна за ґалапом
друже квіт амі протяс на д за новаты ані про смутне світ
товіне за нова амі плаче на колена дитина вчера Чыскы Нодба шла
менча зо спалы слове теславе З тепер шласа грає Витайте з повротом
по короткій перерві вертаме до темы медведів яко найвекшы драпіжникы в нашым
краю не мают собі натуральных ворогів Не боят ся жадных звірят в
тым люди Зато направду треба з нима уважати Медведі парс прудко літают
можут осягнути навет <unk> кілометрів на годину на пласкым терені До того
не мают найменьшого проблему зо спинаньом ся на дереву Зато кєд бы
вам пришуты втікати же так повім на пшела або на дерево но
то ничто не даст Додатково медведі сут барз добрыма пливаками так же
пруба втіканя до воды перез воду тіж не поскуткує Взагалі мам вражыня
же медведі то такы вроджены перезматку натуры трятельністы бо направду не мают
слабых цех кєд ходит о можливости же так поім спортовы Но хыба
же єздат на ровері Того хыба лищы не прубували Додатково мают барз
сильны лапы котрыма можут розшарпати за єдным замахом трухло єленя Доходит до
того барз чувыніс завдякы котрому може вычути даяку страву навет на пару
кілометрів Як в такым разі мы дрібна людина Можеме ся перед такым
медведьом хоронити Памятайте же кєд входиме до ліса ци то в Бєщадах
ци Карпатах ци попросту до такого ліса де медведі можут перерыпивати Майте
все ззаду головы же окрем саренок вывірок ци даякых лисів можете спіткати
барз небезпечны звіря якым єст власні медвід З його страны горозит нам
найвекша небезпека Не споминам о волках ци диках бо з іх страны
тіж єст небезпечні але кєд ходит о медведя то треба выятково уважати
Молодий медвід може ся здавати барз мілюсій солодісі але то неє притулянка
ани ма скотка З такого малого міся выросне по трьох леках велика
небезпечна бестія і то з його страны чекат на нас велика небезпека
І знайте же перед медведьом неє дорогы жебы втечы Не поможе ріка
бо барзубрі плыват навет в барзу бокій Не поможе дерево бо єст
барз добрым спиначом Не поможе Втіканя бо тіж барз добрі і прудко
літат Як в такым разі ся ратувати кєд практичні неє дорогы Де
втечы Кєд споткате в лісі даякы сліды медведів то одраз кєруйте ся
в другу страну Напевно пізнате сліды медведя бо сут то направду барз
великы великы лапы барз характеристичны нич В нашым лісі жадне звіря такых
слідів не лишат Зато не кусте льосу і не ідте за медведьом
Ідте цілком в другу страну як спіткате такы сліды одраз оберенийте ся
і помаленькы софайте ся і роззерайте ся докола Но в припадку кєд
спіткате уж медведя оковоко Вратувати може нас лем спокій Не втікайте заховуйте
ся барз спокійні Без такых ґвалтовных рухів не кричте Барз часто чує
ся жебы кричати штоси голосне жебы переполушыти такє звіря Абсолютні ні То
не єст тото звіря котре ся перестрашыт од нашого крику то лем
розюшыт такого медведя Іщы раз повторю треба заховувати ся спокійні обсервувати го
і помаленькы помаленькы ся высофувати в другу страну Памятайте же то найбарже
небезпечне звіря в тій частині Европы Зато так як єм радил в
припадку волка Цидика Заховайте респект до той дикой звірины Не раджы того
вшыткого жебы Вас страшыти бо то тіж не єст так же за
каждым разом за каждом ялицьом в лісі сяіт ся голодный медвід котрый
хоче вас сконсумувати і шмарити ся на такого спацеровіча Лем Васні раджю
то по то жебы сте знали з чым можете ся в лісі
міряти і на што звернути увагу так же іщы раз повім респект
і спокій вас все в такых ситуациях вратує Мам надію же барз
єм Вас не выстрашыл Мам надію же довітали сте ся даште цікавы
знешні авдициі і же вернете послухати ня іщы не раз в тым
проґрамі котрый ся зове Лісом лісом Радил до вас Роман Цюрик за
неска Щыросердечні дякую майте ся добрі і до наступного разу Наконец послухаме
іщы Лемко Талер і пісничкы котре ся зове Тому кос До стрічы
Тому і спеносит семна села риґе на нім вкачу ей ачерепина за
нім плачу Йока розчесаты ге я го беля беля голя не зараз
села ге на нібе тай