64 - На добраніч #64 - 22 XI 2014 - Небесна Пані з Горы Явір
•
Опис епізоду
64 - На добраніч #64 - 22 XI 2014 - Небесна Пані з Горы Явір
Автоматычна транскрипция
Добрий вечер діточкы хнеска для вас штоси чысто інчого як до тій поры А буде то така маленька книжочка котра оповіст Вам про небесну паню з Горы Явір обявліня плечыстой дівы Мариі Лемкам в Польщы Послухайте першой части Істория небесной Божой Матери зо Святой Горы Явір Мы сме Лемкы Жыєме як повідат ся по лемківскы на Лемковині або тіж на земли Лемків Але краіна тота єст так фізична як і духова Єст єднако під нашыма ногами як і в нашых серцях Єст єдночасні реальна але тіж і містична небесна Отже і наша оповіст зоткана єст з ріжных історичных фактів імен люди і місц але тіж і з нашого духовного досвідчыня Джерелом історичной нашой оповісти єст факт якій мал місце в ночы з <unk> на <unk> вересня <unk> рока при граници польско Чехословацкій на темным горбі Карпат де діва Мария обявила ся штырьом престрашеным лемківскым женам якы вертали през ліс до своіх хыж в Польщы зо свята Рождества пресв Дівы Мариі якє святкувано по другій страні граници в Ґабольтові Тоты горы і верхы сут домом нашых люди Они розпостерают ся на узках але высокых вершках Карпат Ідут зо сходу на захід в Центральній Европі медже невысокыма горбами на пілночы Польщы а на полудни горбами Словациі за якыма розтігают ся великы мадярскы рівнины Але то веце як лем ґеоґрафія то гірскы краєвиды потічкы темны лісы вандруючы медведі і студены зимы Жыєме во горах і горы формуют наше жытя В таємниці того накладаня ся на себе небесного і земльного закорінены сут і серце і душа нашого народу Мы сме вільныма людми і все сме такыма были Королі што мешкали в Замках пришли рядити на рівнинах а тоты што выконували іх наказы робили з хлопів селян підданых Єднак коли они спрібували наложыти ярмо підпорядкуваня на карк нашых предків то они перенесли ся высше выгоры разом зо своіма стадами на літні лукы продаючы продукты і вшыткым котры хтіли пропонували своі услугы Особливе пастирскє право позваляло нам заховати нашу свободу сплачаючы належны податкы од каждой нашой уці в стаді Люде так тоты о найблагороднійшых душах як і тоты о найнизшых глядали серед нас притулок Наше стремліня пережытя створило нашу сосполечніст социяльніст сильном і тырвалом Тото што одріжнят нас як нарід од інчых то предовшыткым нашы реліґійны практыкы Подібні як і мешканци краін положеных наоколо нас мы сме християнами Але медже нами єст субтельна ріжниця На низины положены на пілніч і на захід од нашых гір християньство пришло зо заходу Пришло оно разом з королями котры завоювали тоты землі До нас Христос пришол зо сходу разом з тыма што оселяли ся в нашых горах Зо заходу євангелия пришла на латиньскій мові Зо сходу была переведена з Грекы на наш славяньскій язык Зо заходу пришла зо священниками і монахами котры ю інтерпретували Зо сходу Євангелия прибыла барже закоренена в серцях становячы одбытя нашого простого жытя латиньска література заходу зродила костел богатий в науці побожности штуці і культурі Неґрамотніст нашых всхідніх предків євангелию выспівала і вымалювала Она проявляла ся в богатым кругу літурґійным реалізуваным в красных храмах выбудуваных през нас самых Наша віра барже чым небуд інчого на світі єст знаком нашого народу Хоц в <unk> році закінчыли ся звірства І світовой войны то разом з тым зявило ся барз дуже терпіня коли в польскій прапор зафуркотал над знищеном панорамом нашых сел вшыткыма способами прібували зробити нас Поляками Глядаючы помочы з жарливом віром заносили сме нашы молитвы до небес То власні жарлива віра скєрувала крокы штырьох лемківскых жен штобы <unk> вересня <unk> р проникнути през границю на Чехословацию до поблизкого села Ґабольтов для одсвяткуваня Рождества пресвятой Богородиці благаючы Небеса о покров просячы богородицю о поміч і Підпору штыри жены покрыйому перешли границю ризикуючы кару або навет арешт В тоту ніч коли през темний ліс уж вертали до своіх хыж взеріли дивне світло на горі Явір Престрашыли ся думаючы што то пограничникы але мали одчутя же то штоси інчого бо нихто за нима не кричал Серця ім підповідали што то Божа матір То был знак од дівы Мариі До ХХ столітя уформували сме ся як окрема ґрупа люди выріжняюча ся од інчых нашым языком нашым традицийным облечыньом і особливым стильом архітектуры нашых церкви і хыж При справі <unk> років перед І світовом войном терпіли сме благословліня австро угорского уряду хоснуючы право на просвіту індустриялізацию будову доріг і колей але мучыла нас бюрокрация етнічны сфары войны медже державами і економічна експлюатация За тоты рокы жыли сме в біді і вельо з нас было змушеныма іхати до Америкы за хлібом Тераз смотрячи назад часто уважаме тот час за період розквиту але і великой біды Памят про різдвяны свята в ріжным гірскым повітрю єст для нас од віків і поколінь неустанно повтаряючым ся ехом Од початку ХХ столітя ривалізация медже міцныма державами Австрийом і Росийом довела до появліня ся темных хмар І світовой войны Нашы люде нашли ся в самій середині выдарінь Мы были сме по австрийскій стороні границі Але наша мова была близша росийскій бо писали сме кірилицьом і были сме де факто православны Коли зачала ся война узнано нас за Росиян мы терпіли великы окропности А молодий священник Максим Сандович якій старал ся зміцнити в нас православія был оскаржений о коляборацию на річы Росиі Місяц по розпочатю войны <unk> вересня <unk> р згынул як мученик розстріляний руками австрийского плютону еґзекуцийного Товды стал ся нашом іконом пак нашым святым покровительом В часі войны Австрийці заперли найперше нашых інтелектуалістів до концентрацийного табору в Талергофі де барз вельо іх страдало То были мрачны і страшны часы Аж до того дня коли на Горі Явір в ночы явило ся чудове світло І нагнеска то уж вшытко На другу част запрашам Вас моі діточкы за тижден в суботу А тепер дякую Вам барз сердечні за увагу Добра ніч чытала Моніка Тилявска
