Обзерач Природы #21 – Menilitowe łupki Karpat
Еп. 21

Обзерач Природы #21 – Menilitowe łupki Karpat

•

Опис епізоду

Odcinek poświęcono Rudawce Rymanowskiej i skale Ołzy, gdzie można oglądać menilitowe łupki oraz warstwy będące śladem geologicznej historii Karpat. W audycji wyjaśniono też, że te skały powstały w oligocenie w dawnym morzu Paratetydy, zawierają skamieniałości ryb i wiążą się z występowaniem surowców ropnych.

Обзерач Природы #21

Автоматычна транскрипция

Обзерач природы веде якуб зыкнут Добридан дорохы слухачы лемківского радия ЛЕМ фм
бесідує до вас Якуб Зиґмут і зачынаме Дальшый одтинок авды такой природничой
авдициі обзерач природы то уж одтинок і де днес підеме про што
будете чути што ся буде діяло новласні підеме до рудалкы Рімановской власні
тото маленькє село якє находит ся в долині Віслока Там парухыж давный
<unk>rt значыт сельскє господарство єден склепі туристичний осередок На штоден жыє в
рудавці меньше як <unk> люди літом приізджат іх кус більше але лем
з той причыны же кінцьом серпня орґанізувана єст рольна выстава офіцийно звана
загальнодержавном выставом ціментальской худобы но але не о тым мало быти в
такій бо малій рудавці мож обзерати природничы чудеса якых аж в Татрах
тіж тых по словацкій страні не досвідчыме Нова ся што докладні там
будеме обзерати то ся дознате по короткій перерві послухайме Данієля Маґніцкого з
Ґрибова в музичным утворі під наголовком ВІНДАС што значыт зимове сонце стаяня
е Слухали сте Даніеля Баґніцкого з Ґрибова в музичным утворі під анґлицкым
наголовко ВІНСТАС а мы днес находиме ся в рудавці Римановскій і што
будеме обзерати в тотым сели власні стіну Ользы то йомужеме найчастійше видити
в інтернеті є то высока на <unk> метрів і шырока тіж на
парудесят метрів скальна стіна яка царує над коритом Вислока Одраз нашым очам
там буде ся вказувати і фінезийніст фалдів в якы поскладали ся верствы
лубків Што нам бесідує такій видок Перше обзераме там скальны верствы званы
менілітовыма лупками як старый чого памятком сут менілітовы лупкы то єдна з
вельох ґеолоґічных формаций якы ся стрічат в Карпатах а докладні в Бескідах
котры в найбільшій мірі ся покрывают з карпатскым флішом Сут то садовы
скалы з барз дрібном фракцийом значыт з барз малым зерном Як возме
іх до рукы подотыкаме або аж і полижеме то ани не почуєме
же штоси нам скреґоче медже зубами Власні направду лизаня скаут єдна з
парох тереновых метод ґеолоґів Тоты лубкы сут старе около <unk> мілийонів років
і походят з періоду якій называт ся оліґоцен Товды на тій обшыри
было великє море зване паратетисом Было оно барз глубокє жыло в ным
фельорипі і інчых морскых орґанізмів вшыткы они вмерли знат ся но пак
ріжны ґеолоґічны процесы подіяли і потворили ся скалы В меджечасі тектоничны рухы
зазначыли ся штораз мічнійше аж возникли Карпаты То так загальні обзераючы днес
стіны Ользы видиме тоты фалды якы сут памятком творіня ся Карпат Самы
лубкы припоминают же колиси было ту великє море як хтоси хоче то
може поглядати скамянілых з останків орґанізмів в тотых скалах найчастійше мож найти
узкы рыб а тіж і іх цілы хры гырбеты і іщы єдна
інтересуюча річ о тым місци місци но тото же мені літовы лубкы
то така формация з котрой выдобыват ся нафтову ропу Затискалы сут богаты
в гыдрокарбоны і тоты докладні в рудавці тіж мали потенциял жебы стати
ся наступным ропным ельдорадо но мали з минулым часі бо днес нихто
ініциятивы в тым напрямі не піднял і як думам уж не підойме
Но добрі Што іщы там будеме могли обзерати попри тотій стины Ользы
то ся дознаме по короткій перерві послухайме комайоту зо Словациі в співанці
під наголовком Украднути дала сы смерчы не св ласка смал ти вшыткы
од мешо стратит по Навіт не кверд нас двох Зназу што ви
школда ся волля слізвино был цисаны слі докто слухате обзерача природык Слухали
сте ансамблю Комайота зо Словациі співанці під наголовком Украднути а дальше тырбат
проґрам Обзерач природы Днес сме в рудавці Римановскій Но і уж сме
пообзерали стіну Ользы Но власні бо до стіны Ользы взагали то ми
дойдемо дорогы через поле то треба знати і дальшу вандрівку просит Вас
ся продолжати як уж там будете вздолж Выслока як од стіны Ользы
підеме в гору рікы з піл кілометра тот найдеме ся в другым
так само красным місци а бесіда о місцевых ледопадах ясне же лем
зимом значытно тепер можеме ся нима тішыти літом барже знаных як вказаня
травертинів такы травертины на днешній лекциі власні треба Вам повісти то другій
вид скал але доцяп інчий од менілітовых лубків травертины то молоды вапнявы
вапняны скалы што творят ся як на інчых скалах або на рослинах
найчастійше мохах Там акумулюют ся мінералы Сут они приміром діяльности карстовых процесів
ефекты якых знаме тіж в Польщы на краківскій высочыні Тоты нашы рудавковы
травертины являт ся як карстовы поливы на місцевых скальных стінах в Ярі
Вислока Сут они барз молоды в ґеолоґічным значыню бо мают може макс
максимально но <unk> тисячів років а процес створіня ся тых полив тырват
доднес Мож повісти же то така ґеолоґія в прямым ефірі обзераючы тото
місце будме єднак осторожны траверт несут вас барз твердыма скалами і легко
мож іх одламати ушкодити і знищыти А як знаме нашы шкоды в
природи особливо в тій неожывленій будут ся направляти тисячы років но то
мам надію же тіж як убедете будете в рудавці то окрем стіны
Ольз тіж посмотрите на тоты травертины а тепер перед нами лабораториюм пісні
в співанці по білорускы під наголовком Штой памору гемосой бароморозє ген за
то лам по прознате ромы Лапы лафа пряте ле бятя дамі сым
ма ємі ле бятя а дамі І ви там на антені Лем
фм тырват проґрам обзерач природы перед фільом чули сте ансамбль Лабораториюм пісні
в співанці пінам Штой па морю но а мы днес вандруєме порудавці
Рымановскій і обзерали сме уж стіну і Ользы но видили сме травертины
котры тіж там ся находят но і нашу екскурсию треба уж днес
нам на жаль помале кінчыти лем коли уж там будеме но то
мусиме рішыти і де будеме пополуднювати Бо як уж дашто посмотриме но
то треба пак дашто зісти Но і повім же найліпше буде найліпший
буде полуденок там Вам смакувал над Выслоком з видом на стіню Ользы
болкасскє отлето яку му принесеме зо собом мусит нам старчыти бо ниякой
реставрациі або інчого місця з ідлом не є в рудавці А як
уж жолток буде наш уж полний то вертайме до хыжы ной власні
можеме прийти до рудавці пішо но то хто піше то піше Хто
приіхал це через синяву но то вертат через синяву самогодом но а
хто одважні і на ровері приіхал з Мощанця но то тіж буде
мал аж <unk> кілометрів перед собом в хору рікы Новань бо такы
сут можливости приіхати до Рудавкы Рымановскій же або пішо прити або приіхати
автом або приіхати з Мощанця ровером Дякую Вам сердечні за увагу Мам
надію же дал єм Вам таку інспірацию де мож піти обзерати природу
на нашій Лемковині пращам ся з вами мы музыком перед нами Сузанна
Яра ви співанці під наголовком Відьма в садочку а выслухайте наступных дальшых
одтинків обзерача природы тримайте ся останте здоровы а гой Неє того што
м любил я того та єм на чужы взяле мі його на
чуже лю На чужы я видна джалю лем Ящы хлопеци НАжа Де
с А як буду жен ся там Стара мас то маны Твоя
манты рябу злото злочы Твоя матрыльниця твоя матґы Має фарома до час
гефаро мате разом лемшого зарядого лем лемшого зар То был проґрам обзерач
природны