Обзерач Природы #23 – Biała Woda i bazalt
Еп. 23

Обзерач Природы #23 – Biała Woda i bazalt

•

Опис епізоду

Odcinek poświęcono wędrówce po Pieninach, zwłaszcza okolicach Jaworek i rezerwatu Biała Woda. Prowadzący opowiada o bazaltowej skałce jako śladzie dawnej aktywności wulkanicznej i wyjaśnia, skąd wzięło się to wyjątkowe miejsce w krajobrazie.

Обзерач Природы #23

Автоматычна транскрипция

Обзерач природы веде якуб зыкнут Добриден дорохы слухачі лемківского радия Лем фм
зачынаме природничу авдицию котра называт ся як обзерач природы добрі знате Я
ся не зывам Якуб Зиґунт но і през наступну наступне пару десят
минут будеме собі Вандрувати по інтересуючых місцях не лем на Лемковині але
деси в нашых Карпатах Бескідах но і де днес будеме і што
ся дознаме о нашой нашой карпатской природі уж Вам здраджам Чули сте
колиси о вульканах в Пєнінах Но як ні то днезнам вшытко розясню
бо поіхаме власні в Пєніны докладні в малы Пєніны а іщы докладнійше
поіхаме до білой воды то там находит ся базальтова скалка така част
давнійшой океаничной скорупы такого старого океана Тетис котрого уж нес нема бо
маме Карпаты Бескіды в Загалі но то што берте плецакы берте вшытко
што треба і ігаме докладні до Явірок і зачынаме наш одкрываня природы
а покля што послухайме музыкы ансамбль Пульс зо Словациі в музичным утворі
під наголовком Нове лето зміл зє Співайсобі діє са співай самы самы
cemen Моя писай маґели І вы там красні на антені Лем фм
тырват проґрам обзерать природы і што іхаме до тотых пєнінь і будеме
глядати базальтовой скалкы Перше приізджаме до Явірок можеме автом але тіж фунґуют
ріжны бусы з центром Щавниці а то найліпше і для природы і
для нашого здоровля лишыти деси в центри села а пак піти уж
пішком до білой воды По дорозі будеме мияти забудуваня явірок а пак
іщы і давнійшого села Біла Вода котре днес адміністрацийні належыт до явірок
Такой старой лемківской русиньской архітектуры на жаль уж вельо непосмотриме в явірках
але што момент будут появляти ся нам такы малы капличкы котры іщы
памятают тоты стары часы З центром явірок до нашой базальтовой скалкы маме
докладні два кілометры <unk> метрів Не є то вельо а достаточні жебы
почути в ногах же ся вантрувало По праві двох кілометрах спацеру такой
вандрівкы през явіркы і білу воду ді дойдеме до границі резервату природы
Біла Вода то мож тійше чули сте колиси о білой воді о
резерваті Біла Вода Тоты і такій з вапняковыма скалами з такым барз
Красным яром но і так дальше власні будеме в тотій околиці але
недокладні в самым ярі а будеме деси обок Но власні коли уж
выйдеме до резервату природы можеме гело одпочати на самым початку шляку або
піти дальше без жданя Власні на початку резервату одойдеме од головной дорогы
з одойдеме докладні з зеленого шляку і вернеме наліво за червеным туристичным
шляком Тепер уж лішыт ся нам остатнє <unk> метрів під горку Не
умучыме ся по тоту горку але зато скоро будеме уж у цілю
Но і перед нашыма очами власні вкаже ся тота велика базальтова скалка
о котрій єст цілий наш днешній проґрам Аж тото она єст чым
она єст і як возникнула то вшытко повім Вам по короткій перерві
Покля што послухайме т в реміксі До співанкы під наголовком Камін уж
ся з дівчатком гейде на будуты на Na Боговитаче отачы а насоє
маменшу Чыня замуж давай так конеш го слухате обзерача природы І слухали
сте ансамблю Тыor в лемківскым рексі До співанкы Камін а мы находиме
ся в обзерачу природы і штоднес обзераме обзераме базальтову скалку в резерваті
Біла Вода Але но і Чом она така выняткова Чом новласні Бо
мож памятати і з попередніх одтинків проґраму або і зо школьной лекциі
же пєніны то в загалі вапнякы то ріжны осадовы скалы а гел
маме овласні таку базальтову вульканічну скалку но котра нам ся коярит барже
з вульканами як з даякыма новесні осадовыма речами І з той причыны
наша базальтова скалка єст памятником неожывленой природы тото становиско єст в формі
такой скавкы і стоіт в конґломератах ярмуцкой формациі в безпосередньой близкости з
червеныма лубками формациі лубків з маліновой і кредовым чорным флишом І власні
тота формация ярмудска ярмутска формация докладні то єст єдна з вельох назв
ріжных верств скалны скальны якы маме в пінінах того єст десяткі не
буду Вам бесідувати о тотых вшыткых але вартат знати власні в чым
тота наша базальтова скалка стоіт Походжыня нашого базальту было предметом долготырваючых ріжных
дискусий Справа долго была нерішена аж до часу коли Е Васні досліджыня
дали нам вынік дали нам результат віку тотых скал і дознали сме
ся же має наш базальт <unk> мілийонів років і походит з креды
так ся называт тот період в істориі земли Тоты даны уж были
представлены в <unk> р на зобраню Карпатского Одділу Ґеолоґічного Інституту в Кракові
Але окрем того і так аж і в початках ХХ столітя тоту
скалку ЕС но описували дакотры дослідникы іщы дальше як такы фраґмент неоґеньского
значыт молодого вулькану но але іщы більше не зроблено ріжных досліджынь і
власні такы примірні радийометричны досліджыня дали нам потверджыня же тот вік нашого
базальту то <unk> мілийонів років е но і тото не лішыло жадных
вантпливости же єст то так званий увага Олістоліт значыт велика част скалы
котра має пару парунадцет аі дакотны даколи паредесят метрів е такой велькости
котрий осунул ся як результат великых сувів ґрунту найчастійше під водом власні
Так нашы базальты котры будеме собі смотрити в білой воді не сут
памятком по старым подавнійшым вулькані але єст по просту великы велика част
скалы котра ся зсунула під водом з дужо вельостаршых скал Так но
власні коли будеме там стаяти і так собі думати ох былыхевульканы но
на жаль ніт Но але треба ся тішыти же маме такы ріжны
цікавы інтересуючы речы і істориі можеме власні ся іх дознати там Добрі
а як выглядат наш базальт но і хто там взагалі ходит то
ся дознаме по короткій перерві послухайме тепер ансамбль Русин Чендыш Орхестра в
Співанці Іван ку Іванку Іван ку Іванку з другой страна ярку странарку
до тате ди ся бым до тебе зяла водам Лавонка то менка
молоденька зломи солома Єлі старасино А як можеш Іван Куль Серденко Прийді
на Сердом писати Не а того писати были дузды признати Слухали сме
ансамблю Русин Чендеш Орхестра в Співанці Іванку Іванку но а ми днес
находиме ся в обзерачу природы в Пєнінах і дознали сме ся яка
таємниця стоіт за базальтовом скалком в Білой воді на Шляхтівскій Руси Варт
одповісти іщы як выглядат наш базальт но коли уж там будеме то
будете знати Але покляшто коли слухате Як Вам бесідую но то послухайте
і іщы такых описів бо наш базальт має чорний кольор в дакотрых
місцях має такы легкы зеленавы кольоры на звітрявых повірхнях тіж биват і
жолтый і іщы зеленавий найважній наша базальтова скалка хто там ходит єст
інтересуючым ґеотуристичным становиском і но ходят там примірні такій студенты ґеолоґіі участникы
ґеолоґічных конференций які тіж быват она одвиджана аматорами інтересу котры інтересуют ся
ґеолоґічном історийом пєнінь Но і то зато же наша скалка єст такым
ґеотуристичным становиском то важні з той причыны же має высоку таку наукову
дидактичну ранґу а тіж з причын тотых контроверсий якы єм описувал перед
перервом котры ілюструют такій Науковий процес в оценці і інтерпретациі еґеолоґічных явиск
Но і лем припомну же наша скалка находит ся власні барз недалеко
од барз часто одвиджаного туристами резервату Біла Вода З власніст білом водом
тіж звязана єст ціла там інфраструктура паркінґ ґастрономічны пункты Но не умереме
там з холоду барз недалеко там проходят ріжны туристичны шлякы пішы роверовы
но і вартат іщы як уж будете в тотых явірках но піти
до хоцбы і костеля давнійшой церкви бо в середині находит ся там
іщы е власні ориґінальний церквиний іконостас котрий презентує красний примір архітектуры візантийского
стилю Но так власні коли будете мати ден Е свобідний будете хтіли
собі деси поіхати то в явірках не будете ся нудити Мам надію
же тіж піде до базальтовой скалкы будете собію обзерати і провіряти ци
то што я єм не звам повіл ци єст то правдом Дякую
Вам сердечні днес за увагу пращам ся музыком На сам кінец буде
для нас грало і співало ансамбль Старе Добре малженство в співанці дівчына
з Пулноцы і чуєме ся в наступных проґрамах в наступных обзерачах природы
тримайте ся останте здоровы і агой Єсли вручіш там ґзємрус зміня воды
влют Там ґє остринаровісти віятр вийонц вєє просто в тваш одвєд сьон
проше поздрув йон джены сполного з тых строн євчына з пулноцных строн
єздіт трафиш там ді хлуд стіна в жылах крев там ді не
успіоне ліхо танчы на єзора кше Справд за мне теж чыдост цеплима
плаж Выхроніл єм ґди смєшх затрасне джві Выхроніл єй ґди смєшх затрасне
джві вся лем вєдят чы вчож памята так як я Оґєнь вызнань
жар обєтніц шелест шептув аж по бжаз кєди ноци ґенсти сплыва мро
За нім в блязку встане цалкєм новы дзєн За нім в блязку
встане цалк новин ден Пендон там прошы повіц єй же ґди зачне
топнеть сніґ ґубьонц ключа руше в дроґа сляд за найзімнійшом з ґвязд
де без жалю з очу змыть тенскноты пил і велькомєньскій святел бурштынове
мґы і велькоомєньскій святел бурштынове ґвы єсли вруціш там ґємрус Зміня воды
в люд там ді остринаро вісти вітр вийонц вєє просто в тваж
он проше поздрув Йон дзєвчыны з полно з тых строн Дзєвчына з
полноцных строн Дзєвчына з полноцных строн Дзєвчына з полноцных строн То был
проґрам обзерач природы