Обзерач Природы #33 – Geologia Sądecczyzny
Еп. 33

Обзерач Природы #33 – Geologia Sądecczyzny

•

Опис епізоду

Archiwalny odcinek programu rozpoczyna serię o Sądecczyźnie i jej przyrodzie, prowadząc słuchaczy na geologiczną wycieczkę po regionie. Autor wyjaśnia podstawy fliszu karpackiego, opisuje skały budujące Karpaty i wspomina o fałdach oraz nasunięciach widocznych na Sądecczyźnie i w Beskidach.

Обзерач Природы #33

Автоматычна транскрипция

Обзерач природы веде якуб зыкнут Добрыден дорогы слухачы лемківского радия Лем фм
бесідує до вас яку Зыґмунт зачынаме обзерач природы ту уж <unk> одтинок
нашой природничой авдициі но і як тіж я єм Вам заповіл в
<unk> одтинку зачынаме серию про сандетчыну і про природу звязану з сандетчыном
Но і так днес хочу Вас взяти на ґеолоґічну прохульку буде то
так пілпрохулька пілтакій така лекция з теорийом але таком важном і мам
надію же інтересуючом і для вас Но власні ним зачнеме з том
ґеолоґійом і том сандечыном по ґеолоґічному то перше послухайте співанкы так на
ЕП добрий початок ансамблю Ре <unk>em Мадяр в Співанці під нахурсові ґязурі
коза голофіля што высобо намислами наборобра дай райоль най Боносайок было томатова
мова купі потова Йой ґай яй айна останько обою сумом мысля сників
ріобілі цілові ракадзю і Юрі Катиале Білицю Зомарова Віяфля коня <unk>o<unk>to<unk>y Рітородыра
Вісла гляді той мотопискій рой корокудяв одной Ноль Тя вислатям Новы Былабова
купи нараболь Яй я яй яй рато о парикаме зо ґаділя ва
І вы там на антені Лем фм тырват проґрам обзерач природы і
власні беру вас на прогульку по Сандечыні і будеме смотрити на ґеолоґію
того прекрасного реґіону Але перше штото треба повісти дашто про теорию бо
так Сандеччына ґеолоґічні находит ся в обшыри карпатского флішу і карпатскій фліш
єст то такє реґіональна єст то така реґіональна назва на характеристичны секвенциі
осадовых скал на терені польскых Карпат передовшыткым на Похію і в Бескідах
Вкарпатскій фліш складат ся з ріжных варств злекых конґломератів пісковців ловців і
іловців тот материял котрий будує тоты скалы но одкладал ся в періоді
палеоґену і неоґену то было деси так од <unk> мілийонів років тому
до <unk> мілийонів років тому і то было вшытко тото вшытко проходило
на дні глубокого моря котре было частом на вельо більшого прадавного океану
Тетис Най дальше пришли такы хоротвірчы рухы і тоты варствы скал но
свалдували ся зморщыли ся а дальше выпрянтрилыли в часі возниканя гірского пасма
Карпат Ной власні завдякы тому часто можеме обзерати і обзерати в терені
коли будеме видити скалы деси в хорах в Бескідах тіж в Сандеччыні
то там будеме видити вельо фалдів і ускоків котры появляют ся в
карпатскым флішы А яка част докладні карпатского флішу находит ся на терені
Сандеччыны но то вам повім по короткій перерві покляш то послухайте ансамблю
Хр зо Словациі в співанці під на Штефан Корве Штефан борбем я
дайте я спадайте є за нього дайте є за нього е ге
горя генайде ге ня Мамка моя ге го ге гора ледайде геня
Мамкомоян погляди то я золію Одолию золію го геро ja уміют всказати
на міру еголя ледайде геньомы е горайте геньомя Бо є собі люма
коле нього лем да Відавайте ся дівчата якысловця прося дапрося дазы не
розмошалі не дайте ємантома лем рувайте ся дівчата Васподшых очат давайте ся
дівчата Васпорчых дочат лайна ся дівчата е слухате обзрача природык І слухали
сте ансамблю Хрдза зо Словациі в співанці по русиньскы Штефан а мы
тепер в одзарачу природы бесідуєме про ґеолоґію Сандеччыны і перед перервом повіл
Вам єм што то єст карпатскій фліш не і власні такы флішовы
секвенциі скал якы можеме стрічыти в Карпатах мают но они складают ся
з вельох єдносток з вельох части і такы части называют ся плащовинами
котры сут так направду великыма наступ такыма такыма тектоничныма наступами выступами котры
сут в обшыри Карпат і Сандеччына находит ся в но в більшости
в части маґурской плащовины а лем пілночна части реґіону така похіряньска находит
ся на обшыри шлезской плащовины маменщы в Карпатах з кольску плащовину і
паро інчых Но і з увагы на тото же тоты осадовы скалы
тоты пісковці тоты конґломераты муловці і ловці котры будуют наш Карпатскій фліж
сут взагалі мают взагалі барз малу одпорніст на діяня зовнішніх обставин но
і так власні в періоді в ледовниковым періоді значыт в плейстоцені і
пізнійше в Голоцені на обшыр днешніх Бескідів был барз міцно родуваний І
то тлумачыт теж чом днешня різба Бескідів єст так лагідна но власні
бо тота ерозия была барз інтенсивна не так як примірні в Татрах
но власні тым ся тіж така тіж ріжниця єст медже Бескідами Бескідами
і Татрами Добрі Але де можеме на Сандеччыні захльопувати ся якыма са
якыма са Примірами той ґеолоґіі той істориі ґеолоґічной реґіону но повім Вам
по короткій перерві послухайте покляшто тедот ест в музичным утворі під наголовком
Увертура ліку тут То был те дот ест в лемківскым реміксі під
наголовком Увертура но а я хочу Вам тепер в обзерачу природы повісти
де на Сандичыні можете захльопувати ся примірами ґеолоґічных чудес на влазні Бо
маме вельо примірів той ґеолоґічной істориі яка проходила на обшырі Сандечыны для
приміру сандецкій Бескід єст місцом выступуваня вельох скалок до найбарже популярных з
них належают дяблі камінь по польскы ци чорці камінь на Яворині Креницкой
чы тіж чарці камінь по польскы і чорці камінь на верху над
каміньом тіж в тотым самым пасмі ци іщы скалка святой кінґы при
дорозі на галю прехыба в пасмі Радзійовой В сандецкым Бескіді тіж не
бракує озе озер котре возникнуло з причыны сувів ґрунтів котрых єст барз
вельо примірні в резерваті Панійска Разом з озерами возникнуло тіж вельо такых
флішовых сувів ґрунту но і вельох інчых тіж форм котрыма можеме захропувати
ся в уж спомненым резерваті баніска як і тіж на задных горах
і вітрных дирках ци по попольскы вітрных дзюрах котры ся вышыткы тоты
находят в пасмі радійовой Но і так в пасмі Яворины Креницкой як
і Радійовой стрічыме ци стрічыме на своій дорозі по вчас свойой вандрівкы
вельо вельо Яскыні з котрых найдолшом єст медвідя Яскыня На збочах верху
над каміньом власні в Пасмі Яворины Креницкой Має она долгіст <unk> метрів
што робит з ней єдну з найдолшых в цілых флишовых карпатах значыт
поза Татрами но але не лем сандецкій Бескід єст богатий в ґеолоґічны
атракциі бо тіж на рожновскым погірю можеме захльопувати ся памятками давных ґеолоґічных
періодів і но особливо коли выбереме ся до Резервату Природы Дяблескалы по
польскы чортці скалы по лемківскы в сели Буковец і тамтіж находит ся
гора Буковец котра має высоту <unk> метрів Но і там маме такы
натуральны пісковці ци такы е скаль такы піскофцовы скалы котры мают барз
великы розміры но і тіж на тотым терені находит ся найдолша в
рожновскым похірю Яскыня Дябля Дзюра чорця дирка бо так не вона ся
называт має докладні <unk> метрів долгости значыт тілько кількома медни в році
Но власні такы не лем Сандецкій Бескід але і тіж рожновскє Погіря
сут інтересуючыма ґеолоґічні частами Сандеччыны добрі але іщы хочу Вам повісти як
піти собі до якійсы Яскыні але то вам здраджу по короткій перерві
послухайте тепер Пьотра Букартика в співанці по польскы під наголовком Шнурек Сховали
сме ся за ґаранж а <unk> єден з другім зо там яранж
до Бєґлянс Лем <unk> голосна учытеля в Нід такє Псоже Нє тонє
ты тонь бронче Боже тілько якєс дакє зьоло то се роснє ду
зажолов Дінедзівне телеґономпє і бізвік Лазєвского а як то копіє Дівнецівне телеконобін
лізвік лазєльского Дівна дівна леґолбє і бізліку Вазєнско а як то колбє
мору вік Лека Юри Ґже ся з тего робіш нувель Цу што
чышбы вам ся цяло уж тємнячбе даґодічне цялол зараз справды ваше байкі
бо ся мі скончыли файґі Ізярал нам цалы ґоблянта моі ногі звати
тваш мутанта ґвалтурети лібізвик лазєнцкы <unk>o<unk>taмє і пизбик лазєнцкого те конурпє і
низвик Вазєвской А як то копє не люде же то трудка тура
єще горша єст ніж ульга ся кончы в дакій спослу Вшысы маме
шусткы звыслу Але хтось за колсів взял то пленіло ся за жголову
Збедаґоґічне ґрона нікт претенсий не мат до нагыс дзвоні дзвони для це
рами на <unk> о націле Лібизвик зєльского А як то кор <unk>n<unk>o
Лібизвикєльского Бізвикла Зєльского а якто копівом Людзя же дом трудка котра єст
ніжука Лідизмін Вазєльского а як то копівна Дівнен Де конулбє Лізвіну Вазельского
О Дівне Дівнен Де конувбізмін Вазєльского а як по копіє дісяґо уж
не робє але люб спомінат сона Слухали сте тепер Пьотра Букарты ка
в співанці під наголовком Шнурек а ми находиме ся в проґрамі Обзерач
природы і тырват бесіда про сандеччыну і днес смотриме на обзераме природу
Сандеччыны докладні обзераме ґеолоґію Сандеччыны і хочу Вам іщы здрадити пару малых
фактів про Яскыні на Сандеччыні а докладні в сандецкым Бескіді треба знати
же взагалі они не сут доступны до експльоруваня так в середині власні
вступ до вшыткых Яскінь на обшыри Сандецкой Земли єст дозволений лем для
ґруп спелеолоґів котры дослі такы сут дослідителями і експльоруют тоты місця но
Але хоц можеме собі там піти до отворів такых котры сут такыма
входами до тотых Яскынь там іщы можеме собі дойти і сут в
дакотрых місцях такы вызначены стежкы котрыма туристы барз часто вандріют і власні
примірні до медвідьой Яскыні котра находит ся в околицях верху над каміньом
в пасмі Яворины Крениц Кояуш тоту назву Де думам бесідуюж третій ци
четвертий раз в днешным одтинку то уж запамятате напевно бы вартат там
піти і власні в околицях того верху там сут туристичны знакы котры
одбіяют од Головного Бескідского Шляку котрий має червений кольор там на парусет
метрів і там можеме собі дойти до отвору котрый єст входом до
той найдолшой медведьой яскыні Но до Яскіні войдеме лем коли будеме з
професийональныма спелеолоґами але хоц можеме посмотрити так на тоту дирку в терені
в лісі бо єст то барз інтересуюче явиско ной власні почуєме тоту
сандечыну тіж не лем з такой жывой стороны але тіж з такой
ґеолоґічной стороны што тіж думам же єст інтересуюче Мам надію же Вас
заінспірувал жебы сте мей даяко одкрывали і експльорували сандичну не лем по
мапі але і тіж в терен жебы сте собі пошли поглядали тотых
ґеолоґічных атракций Дякую Вам сердечні за увагу пращам ся з вами музыком
на сам кінец пущам Вам і МСо Словациі в співанці цисти ІІ
Трєды Я желям дам вшыткого доброго тримайте ся останте здоровы Агоі Лат
зас терпет до <unk> Чоловек сей муси закричат Чыж жівот ма зразу
целком медиі змысал Та це степет щырицат даст черпец то єдендаст Каждий
там може нечыдаст о добре ден каждий товце столи сєл товце столпецто
єден Сато лі Двомезом пройде мій без свобода орбит о до свій
ци рад выстыпат з доседест А коли заставил ся час чоловак камра
Здаваня чунновы збада Казыплецкой ус <unk> зразу красі зда Од концер <unk>eo<unk>rani
та сплет <unk> вы собад злова нес то при насорпата од пасові
Цо то здегы Стале я до спілігы То был проґрам обзерач природы
А так