Обзерач Природы #36 – Lasy Sądecczyzny
Еп. 36

Обзерач Природы #36 – Lasy Sądecczyzny

•

Опис епізоду

Odcinek poświęcono lasom Sądecczyzny: ich dawnemu zasięgowi, współczesnym typom drzewostanów i gatunkom drzew spotykanym w dolinach oraz górach regionu. Wspomniano też o wpływie działalności człowieka na pierwotną karpacką puszczę oraz o chronionym naturalnym lesie lipowym w Muszynie.

Обзерач Природы #36

Автоматычна транскрипция

Обзерач природы веде якуб зыкнут Добрыден дорохы слухач лемківского радия Лем фм
бесідує до вас Якуб Зыґмунд Зачынаме проґрам Обзерач природы нашу природничу авдицию
в котрой як звучыт на головок Обзераме природу Тіж як мож памятати
то од парох одтинків уж бесіда тырват про Сандеччыну і смотриме на
тот реґіон під ріжныма взглядами Была бесіда уж про клімат про істы
про ґеолоґічну історию Про но ґеоґрафію того реґіону а днес буде бесіда
про лісы і в загалі но про дерева і тото яка фауна
росне жыє на терені Сандеччыны Бо як знаме лісы были першы на
самым початку коли іщы не прибыли першы осадникы то ціла обшыр Сандеччыны
была пороснена лісами В горах была то предовшыткым карпатска бучына в котрой
домінуючым ґатунком дерев был бук а додатковыма ґатунками были ялиця і явір
На жаль в результаті діяльности чоловіка лішыли ся днес лем фраґменты давной
дикой великой карпатской пущы котра єст під охороном в парох резерватах природы
А якы докладні лісы маме в Сандеччыні і з якыма можеме ся
стрічыти вчас гірской вандрівкы то Вам повім по короткій перерві послухайте аса
ансамблю Отавайо з Росиі в співанці по російскы під наголовком Сумєцкая Хто
там єде хто там єде то нам єдет пасмари на храмой та
на ґавиі та нашы скаваиі скаваиі народ матіжный єло сяма дідо мой
то раз єдий то раз буди дос развіты головой Новы сыґрайте мє
на го выскаваря потішно што вырюґеніва вымінял режала весеґраня є такого важновелод
реґали што высяпливозы прєнно лем реґали Ой голова цим полова цим полова
заложыця а з язойны і по гроні і подро ряденці до парінього
каваля од Карянца і остали сбы і осіля од Парянцар <unk> што
єст доктором Мак збераня ся на гоє прі го никого не подоладого
Яска Натали Сові дав не золом паве Упан ручний русикуси між куси
рі <unk>ыня Льовна є Выдань жыворил є корона Судзереци Слухали сте ансамблю
О Тава Йоato вы співанці по росийскы під на головком Сумєцка а
мы вертаме до проґраму Обзерач природы і днес обзераме лісы Сандеччыны то
якы маме тоты лісы Но то так маме яворы яворы котры днес
сут барз редкыма деревами але ґеоґрафічны назвы суґеруючы колиси мусці м мусили
ся появляти вельо частійше бук зас натоміст росне в лісах барз хусто
а то зас выникат іщы з такой недавной опініі же його дерево
єст барз слабе і непридатне в будовляных цілях зас тоты вшыткы вырезаны
части первотной карпатской пущы залесено смерками котрых на низшых высотах сут ґатунком
штучні введеным чоловіком вокрем з окремых типів лісів якы стрічыме на Сандеччыні
то маме підгірскы заплавны лісы котры находят ся в долинах рік і
в іх склад входят медже інчыма Верба Вільха Тополя Ясень На стромых
Злочах над Попрадом і Дунайом маме зас невеликы дубово храбовы лісы но
а найбільшом таком особливостом єст захований натуральний фраґмент липового лісу в Мушыні
власні там Думат ся же тамто становиско єст найбільше в Европі натуральні
невыступуючым появляючым ся липовым лісом єст він днес під охороном в резерваті
природы котрий называт ся по польскы ляс ліпови оброжыска і барз Вас
заохочам коли будете мали час жебы там собі поіхати поспацерувати подже липами
то єст но барз красне місце і што найважнійше і щы мало
знане і неодкрыте туристами так власні ждат на вас дорогы слухачы Лем
фм А якы маме плян трарослинности на Сандеччыні то Вам повім але
по короткій перерві послухайме Тепер лабораториюм пісні в співанці під на Росна
Li<unk>e Марамана слухате обзерача природы І там красні тырват проґрам Обзерач природы
перед фільом Чули сме Лабораториюм пісні в співанці Росна Ліва да но
а мы вертаме на Сандеччыну і обзераме в днешнім одтинку лісы Но
і тіж як маме лісы то тіж маме плянта рослинности но і
треба повісти якы маме тоты плянтра власні на тотій обшыри Обшыр Сандечыны
так взагалі не є так барз зріжницювана під взглядом власні появляючых ся
гев плянт Е праві цілый терен тіж беручы під увагу сандецку котлину
рожновскє погіря ґрибівскы хоры і част Сандецкого Бескіду до высоты около <unk>
метрів над мором находит ся плянтро погіря і там власні сут такы
взагалі барз помішены лісы барз помішеный склад ґатунковий дерев то можеме мати
і смеркы і букы і ялиці і яворы што ні буд Выше
так кус до <unk> но появлят ся плянтро реґля нижного з домінуючыма
буками і ялицями натоміст найвысшы партиі найвысшы части пасма Яворины Креницкой і
Радійовой в сандецкым Бескіді но находят ся вчасти в обшыри реґля гірного
зас в котрым натуральні роснут смерковы лісы Но і власні так выглядают
тоты Плянтра на Сандеччыні не є то барз зріжницюване але тіж інтересуюче
Мам надію же ждате тепер на тоты процентовы даны бо мам для
вас прирыхтуваны такы інформациі кількопроцентово маме лісів на Сандечыні Мам надію же
будете заскочены Але вытримайте іщы хвільонку послухайме музыкы тепер будете до тест
в лемківскым реміксі до Співанкы Лем ЙХо любиж ма і інчы хлопці
Выдайте ге няхыпказка выдайте шыда То был Тедот Ест і співанка Лем
Йохо а ми вертаме на Сандеччыну і обзераме сандецкы лісы і тепер
дознаєме ся вкінци кілько тых тотых лісів маме на Сандеччыні бо переконуючым
арґументом для любітелів природы жебы приіхати на Сандеччыну власні буде факт же
тот реґіон єст барз залесений офіцияльні лісы і всякы лісны терены занимают
<unk> проценты обшыри што єст пілторакротностьом середнього залесыня в Польщы зас найбарже
зелены сут тоты терены котры находят ся в Сандецкым Бескіді і ґрибівскых
хорах натоміст в ландшафті Сандецкой Котлины і рожновского погіря домінуют рольны поля
і сады До найбарже залесеных належат такы ґміны власні і то взагалі
сут такы гірскы ґміны і на першым місци єст ґміна Ритро там
лісы становлят <unk> процент поверхні В ґміні Лабова лісы то сут <unk>
процент повіхни В ґміні Пілнічна здрій <unk> процент в ґміні Мушына <unk>
процент в ґміні Крениця здрій <unk> процент Камьонка велика <unk> процент лонцко
<unk> процент і Навойова <unk> процент так ем порівнуючы то взагалі в
Польщы лісы то сут неціле <unk> процент так як маме но п
так порівнюючы ґміню ретро де лісів єст <unk> проценты то єст більше
як <unk> раз Е но власні більше як два разы на тото
што є за так середні середньо в Польщы то можеме быти хорды
же тоты сандецкы лісы сут єст іх так вельо і сут так
богаты і так здоровы в такым природничым значыні Добрі то было вшытко
што єм хтіл Вам повісти про сандецкы лісы і днес обзерали сме
ім кілько іх єст якы тоты сандецкы лісы сут якы дерева роснут
в тотым реґіоні мам надію же то было вшытко для Вас барз
інтересуюче мож дашто нового сте Ся дознали но а чого тепер могу
можу Вам желяти то того жебы сте слухали дальшых одтінків обзерача природы
в кажду пятницю о годині <unk> Дякую Вам сердечні днес за увагу
пращам ся музыком на сам кінец буде старе добре малже ство в
співанці дівчына з пулноци А я ся з вами пращам тримайте ся
останьте здоровы Агоі Єсли вручіш там ґзє мрус Зміня воды в люд
там ді остринаровісти вітр вийонц вєє просто в тваж одведь Йон Проше
поздрув Йон євчыны з полного з тых строн євчына з пулноцных строн
єслі трафиш там ґє хлуд стіна в жылах крев там ді не
успіоне ліхо танчы на єзора кше Справд за мне теж чыдост цеплима
плаж Выхроніл єм ґди смєшх затрасне джві Выхроніл єм ґди смєшх затрасне
джві вся лем вєдят чы вчож памята так як я Оґєнь вызнань
жар обєдніц шелест шептув аж по бжаз кєди ноци ґенсти сплыва мро
За нім в блязку встане цалкєм нови ден За нім в блязку
встане цалкєм нови ден Бендон там прошы повіц єй же ґди зачне
топнеть сніґ ґубьонц ключа руше в дроґа сляд за найзімнійшом з ґвязд
де без жалю з очу змыть тенскноты пил і велькоомєньскій святел бурштынове
ґвы і велькомєньскых святел бурштынове ґвы Єсли вруціш там ґзємру Зміня воды
в люд там ді остринаро вісти вітр вийонц вєє просто в тваж
одвець Йон проша поздрув Йон джены з полно з тых строн дзєвчына
з полноцных строн Дзєвчына з полноцных строн Дзєвчына з полноцных строн То
был проґрам обзерач природы А так