Обзерач Природы #4 – Złota jesień
Еп. 04

Обзерач Природы #4 – Złota jesień

•

Опис епізоду

Odcinek 4 programu „Obzeracz Pryrody“ dotyczy złotej jesieni i tego, dlaczego liście na drzewach zmieniają kolory. W audycji opisano też, jak ten proces przebiega u różnych gatunków drzew i kiedy najczęściej pojawia się jesienne przebarwienie.

Обзерач Природы #4

Автоматычна транскрипция

Обзерач природы веде якуб зыкнут Добриден дорогы слухачы лемківского радия Лем фм
бесідує до Вас Яґу Якуб Зыґмунд і зачынаме обзерач природы зачнеме наш
природничий проґрам о такій назві і о чым будеме бесідувати днес уж
Вам здраджам будеме бесідувати о золотій осіні о тым чом загальні лістя
на деревах зміняют кольоры і як зміняют і коли докладні і як
тот процес діє Так днес буде барз такій біолоґічний но золо біолоґічний
проґрам о золотій осіні Мам надію же тото звучыт для вас інтересуючо
Але покля што послухайме кус музыкы перед нами Давид Колер з Чех
співанці по чешскы хоц з анґлицкым титулом мам ловемо ся дни писем
сыбу грава Небезпечні гри Циканскы Аласкі Орґій Ґрвенавал Ци тота глядал І
ґді што лени справни Нітізід ти си протьбі вставал Хтєл семєн зємє
не мусті Без тебе самлебнуй якости і дапу і спанек і кого
там лем мустіл што ти сыкнеш буду сте боубіт буду сте бо
улітат ґесе вшы грусмі Хітеє люм дікат ся любит зибі то было
сла ні нароґы і ляйкує ціпсила нароґы і ля не УҐ Без
тебе самледнуй якости Ліда пуй спанек никого до єй не востіл ле
тіж сне рем яко я сустава воли пат Ріхла вас каснат мі
ципліі скы мапузят яко блязан Як дуля це сту вздат Смутек Ні
разе ните бліс того напуджат ма пуцят Хтєм сем єм зі усвяднойості
Лідату і спалек і кого до єй лем узів Аж ти не
жеґнеш Моє маляджы лаф мету барес камаф І вернули сме ся до
обзерача Природы і перед хвильом чули сме Давіда Колера з Чех почешкы
в співанці а в днешным одтинку бесідуєме о золотій осіні і дознаме
ся чом золота осінь єст така золота і якы процесы тым рядит
Но і зачнеме од того же загалі меньше більше в другій половині
вересня септембра лістя на деревах зміня зачынают зміняти кольоры з зеленого на
штораз барвнійшы кольор кольоры на такы но як знаме жолты бронзовы червены
і єщы інчы і єст тото парз характеристичне для так званой фенолоґічной
осіні і друга половина жолтня октобра то єст такій єдиний час в
році коли проходит тот топовий момент золотій осіні і абы жебы до
такій ситуациі дошло то тіж не мусиме мати даяку красну хвилю до
того просто то є натуральний процес в природі Як знаме лістя на
деревах в час золотий осінні мают такого єдного кольору як тоє вісном
ци літом В сонцю мінят ся они барз теплыма кольорами е зачынаючы
од червены од червеного по кінчуючы на бронзофин Особливо красні выглядают тиж
тоты лісця в парках а мова бесіда о лістях клену липы ци
дубу котры прикрывают травникы жолтобронзовым диваником І тіж завидуєме правдоподібні тотым особам
котры мают в своіх охородах ци садах де овоцовы дерева Бо тижы
сліва сліва примірні змінят свій кольор лісці на бронзови і помаранчови тыж
яблонь змінят своі кольоры на бронзови а вішня і черешня на темно
червений такій барз бордо Жолты кольоры домінуют тіж на деревах тополи і
берозы котра зас змінят свій кольор од хоры што подля старых старославяньскых
вірінь має быти заповідьом барз тепой зимы Зелен зелений кольор панує лем
на бзі і тополях Так то знаме якы кольоры лісці мают якы
дерева а чом властиві тоты лістя зміняют свій кольор і якій процес
біолоґічний процес тым рядит то дознаме ся по короткій перерві послухайме Сузаны
Ярий вы співанці відьма в садочку того што м любил на його
чужы взяле мі На чуже ну а я видна джаль мі На
чужы я видн Ящы хлопеци НА А як буду жены ся там
Стара мас Твоя матa Твоя мат чарыльниця твоя маты мая фарома до
ефара мате разом разом заничом зарю Слухате обзрача природы І слухали сме
власні Сузаны Яры в співанці відьма в садочку а в днешным обзерачу
природы бесідуєме про золоту осінь і дознайме ся тепер чом лістя зміняют
свій кольор якій біолоґічний процес тым рядит Но одповід єст барз проста
Осіньом коли ден робит ся стає ся штораз коротшым а потрібного світла
сло сонечного сітла єст штораз меньше то заникат продукция хлорофілю котрий одповідат
за медже інчыма зелений кольор лісці І таке такє явиско осінной зміны
кольору лісы єст для нас так очывидне же приймуєме є до нашой
свідомости без глубшого застановліня ся чом тот процес заходит і так лістя
дерев як і вшыткы но іх орґаны сезоновы сезоновы орґаны так то
можна назвати мают свій охороничений час жытя до лем пару місяців Вынятком
сон лем лістя іґлястых дерев як сосна смерк і такы ріжны Осіньом
коли ден стає ся штораз коротшым заникат тота продукция хлохльорофілю одповідального за
зелений кольор лісті І так уявняют ся товды інчы барвникы каротены ци
ксантофілы за справом котрых короны дерев зміняют своі кольоры власні і наступным
етапом єст продукция так званых рослинных хормонів і то сут дві субстанциі
абцисиновий квас докладні і етилин і дяк ім власні доходит до ґвалтовного
такого розкладу целюльозы пектины єщы інчых субстанций і вынику іх Власні розкладают
ся стіны комуркови стіны і вшыткы бляшкы і просто того ефектем єст
то же лістя з дерев просто опадают на землю І такы власні
процесы заходят діяют ся в лістях на деревах золотом осіньом і уж
знаме чом лістя зміняют своі кольоры і чом опадают на землю А
коли верне ся Фенолоґічна вісна то дознаме ся по короткій перерві послухайме
ансамблю MІроцлавя в співанці по польскы поцияту єстем Оцо я ту єст
там дом бе за м нє схня а зостарам ґот часу з
того бы пшет людзьми спогядат ся нік умєм танчыт учат ся слухат
нік умєм бы цим на сан зыс головом соя ту єнсты серца
дум од серце нема під серплі обще ся до Ястам без вечотячы
розмаху лямя вшытко моч Нячышня Того Оцо я то Яста О со
я то Яста Осо я то Яста Цо і моі серту роблят
Тілько діаду вязо я тыжня віт То моі в серцу ротня тылько
дя то єст стам для ґлу <unk>ea<unk> І цікавостна же втам єж
ра Цо я ту єст Зораз ві раз місце Цале то муй
страх же єст м ту безсенсу же єст мету беслю як цале
выдан мой страх о моім серцу рамяным я І чом мой всарцом
я тылько диалювя Оя тыжня вібсарцу ля Тылко ниявы моя тыжня вімя
І цо в моім серцу ротят цидиату ряш не вірят о я
ту єсте І перед хвильом чули сме ансамбль мІ V ту єст
што значыт лем то по што я єм гев но і як
знаме см гев по то жебы слухати обзерача природы і в днешным
одтинку бесідуєме о золотій осіні і дознаєме ся коли верне вісна е
Так бо знаме же по осіні маме зиму а пак маме вісну
а фенолоґічна Вісна верне допіро в Квітні Е Перед нами Піл рока
буде вынятково такых но темных краєвідів під кінец жолтня октобра появлют ся
першы морозы лістя будут уж остатичні опадати з дерев і тым самым
скінчыт ся тота фенолоґічна осінь і зачне ся зима Фенолоґічна вісна значыт
наступны по зимі красний час в природі зачне ся в квітні товды
власні дерева покрыют ся пуками сце котрых нас дальше розвинут ся лістя
Но і як знаме такым клясичным найкраснійшым часом фенолоґічной вісны єст май
Коли природа єст барз інтенсивні зелена вшытко ся знову родит до жытя
но і што нам тепер треба робити но можеме просто ждати на
тоту фенолоґічну вісну або іщы тепер през наступны дни тыжні радувати ся
тотом золотом осіньом і глядати тотых золотых червеных жолтых бронзовых краєвідів довкола
нас Мам надію же вам ся днешній одтинок подумал слухайте наступных обзерачы
природы а я ся з вами пращам і пращам ся очывидно як
все музыком і перед нами ансамбль О Тайо в Співанці Сумєцка А
Ям желям вшыткого доброго і тримайте ся Хто там єдет хто там
єде то нам єдит паслави на ґрамой да на ґавиі та нашы
з каваиі скаваиі народ матіжный єс Ямор єдо мой тораздєдит хто розводит
осразбі кола мой Но высыґрайте мого выскаваря потішно што вырюґе лівариня урядала
высыґрайте мє на того што вельо ґєд реґали што высяє соправелозы єднали
в реґаліко моцова цим полова Божыца Масальны і по городи пороцы Ложыц
Рянці допер нього верай од Карлінца Єдостали сме імы од Палянца Зкажу
што є здоровой з Лемка зо єплі о никого не подою Яснів
нацийонали та ци байте явре што не солов павите Упан Руслі руси
кусы лісы ріс поєдруси става ся релі шло <unk> нажывори суде То
был проґрам обзерач природы так