Обзерач Природы #40 – Dolny Śląsk i Sudety
Еп. 40

Обзерач Природы #40 – Dolny Śląsk i Sudety

•

Опис епізоду

Odcinek „Beskidnik #40“ to audycja geograficzno-turystyczna poświęcona wędrówce po Dolnym Śląsku i Sudetach, z uwagą na lokalną historię, kulturę oraz dostępne szlaki i szczyty. W programie pojawiają się też muzyczne przerywniki, m.in. z Estonii i Jemenu.

Бескідник #40

Автоматычна транскрипция

Ци гыбы рады гармо Пайк заґірану ріду Ак нас памяты коты Пайстапаттере
быра ґера ма Хото робил такы кров <unk>ea<unk> ти пана Панзури дереви
завіте гетря імтез На були Відтеліскє порады Лемко за <unk>em не <unk>eo
горілка церкор І вітам сердечне на антені радия Лем фм минула година
<unk> єст пьонтек а то означа же зачынаме безскіднік нашом авдицию ґеоґрафічно
туристичном Пред хвильом нам умілі тен встемп до проґраму Музици з Естоніі
зо сплі пьосенце очывісты по естоньску мі <unk>eor опци не чыта але
медже ся не бетат а бе слухать а слухать о повісті з
Дольного Сльонска Понімаж в дісійшым проґрамі поєдеме чы пуйдеме пєшо през Дольны
Сльонскы слядами локальной істориі і культуры а ци докладні ся бяло то
будьзте з нами през найблизшо нецалом ґодінкы Так він зачынаме вескіднік єст
<unk> грудня мінула година <unk> погода єст в тым тыгодню зімова і
обы ся утримала през хвиля А нам тен такій зімовы чы карпатскій
клімат тотай умілі зеспул зо Словациі Русины Хрза Бьосенце Штефан послухайме динамічне
го бжмєнях Оль беля Штефана борбеля мя го мя мя гай ня
дайте єм за нього дайте е за нього е гора е дайте
геня мам то моя ге го е гора ле дайте геня мамко
моями погляды Золію Одолию Золию го чекала стармію сказати геньоайте геньо Маґлымоя
Бо єсовірма коленього ема Лемко мора Відавайте ся дівчата якысловця прося прося
на прося на язык салі не розносят залі не розносят ге дайте
я не мам помоле ге не дайте лем поле Вервайте ся дівчата
вас вайте ся дівчатай же дівчата ел для нас зо спухрыза зо
Словациі в Пьосенце Штефан в языку русиньскым очлістя а то єст іх
кавалек з найновшой плыти котра указала ся початкєм ґрудня Но а мы
єстесме в Бескідніку і дісяй ідеме на Шлякі Пєше в Польсце в
Надольным Шльонску Дій прийдеме ся слядами локальной істориі культуры Понімаж Дольный Сльонск
в Польсци то такій вдячны реґіон єст ґужысты а зараз ем парзо
достепны Щыты жадко перекрачают <unk> метрів в концніжка на <unk> метрів над
позьом можа і ґуры судеты ґенеральні не вымагают жадных выбітных умєнтности абы
єс добит Но часами легка орієнтация в тереня ся спшыда ґдишні завше
шлякы сут добре означены Але єсли маме або VI то даме собі
спокойны рады На Дульным Шльонску можеме здобыть вельо цікавых щытув Вельком Сове
Хелмєц Валіґуре і вельо інных Цо єст направдні спотыкане тото боґатство історичне
і видочне на каждым кроку локальны традициє Очывісти мешканци понімаж в жадным
інным рейоні Польскій можеме не споткат так приязных і помоцных люді як
власні там А дісійшый проґрам же ся удаєме власні на Дольне Сльонскій
єст такым малым уклоном одемні в страны слухачы чытельників теж порталю Лем
фм круж нас слухают власнє на Чужыні на Дольным Шльонску котрым власні
бліже єст выбрат ся на Дольне Шльонскій ніж ден <unk> бескідніньскій туризном
Дуже барзі оддальона як не патрит ґеоґрафія не кламє Так дісяй ся
выбєме на сніжник потембен ся щелінєц настемпні поблонзіме трохы в блендных скалах
а на самым концу удаме ся на вельком сове так дісяй такє
четвери честі в проґрамі Нас чекаю а на тым сніжнік то ся
выбєме по черві музичной тераз загля для нас трио сєстране трио з
ємену зо спу Ала вьосенци по арабску ляума аль магабба послухайме трохи
еґзотычных ритмів Выстарали высляли я Дале Валяли нас Лали Валяли нас Валяли
нас ля валя валяли валяли валяли нас Лем фм І єстесме з
повротом на Антені Бескідніка перед хвильом слухали сме єменьскєґы тріо з ємену
власні зо сполу Ау сон тотри состры туре трохы співают трохи ляп
рапую но і тутай власні співалы для нас ляума альма габба в
языку арабскій Но мыж врацаме з того клімату еґзотичного власні до свойского
нашого дольного Сльонска Тераз ідеме на Пєшым выцічкы на Снєжнік Сніжник котрый
ма высокіст <unk> метрів над позьом можа і при добрій погоді видат
стамт Снєжкы Сленжы Чарну Ґуры і Ґлічну Зєленєц Ґуры Бестшыцкє і орліцкє
а также пасмо з Малым Сніжнікєм Стронє Сльонскє і Єсенік Панорама може
быти єщы лепша зо Сніжника о іле на Щыці останеме на вежы
Відоковий Але Сніжник то не ты Щыт але тіж провадит до нього
шест ружных цікавых шляку м ін найстаршы червоны з Дуґополя през Мєдзыґуже
на Гальом под Сніжникєм Шмійовєц Чарну Ґуры і до Пшеленчы Пуха Чувка
Єст так же Шляк зелены попроваджаны од строны Халі под Сніжнікєм як
і з другой страны од Пшеленчы Площына Єст Шляк жолты зо строня
Сльонскє през Клетно аж до Халі под Сніжнікєм єст он найпопулярнійшый а
то зо взгляду на яскінєц єдзял і знайдуючым ся в ній сталяґтиты
сталяґміты сталяґнаты каскады копулы місцы мертвіцьове і драперє націкове чылі цало ґаме
ружных націкув яскіньових можеме зналез в Яскіні нідві єст то єдна з
найбардій ошоламяючых так направды Яскінь в тым реґіоні Польскій Зо шляху нестети
спонтанічні там нам ся вейст не да понімаж Яскіня єст дост обложена
туристами і білеты в цені около <unk> пн злотых належы замавлят з
выпшедженьом през інтернет і може ся нам здашыть єсли бедеме ся Выберат
там дно або в остатній хвілі же до <unk> серпня вейцювек уж
не купіме на решты сезону же попросту зостану выкупне з дужым дужым
выпшеджыньом так варто візиты в Яскіні Нєцвєді плянувати з дужым выпшеджом до
пшоду Але для розчаруваных кты евентуальні ся не достану до Яскінідзведі єст
інна атракция можна посєдіть в схрониску на Сніжнику котре сервує чешскє біво
опат важоне в броважы Брумов і тішыт ся теж зо свойондициі з
того поводу же вышли сме на Сніжнік котры мат высокост <unk> метрів
А єщы такє цікаве інформациі то же в <unk> року чилі в
другій полові XIX віку кєжна Мариянна Ораньска котра здецидувала же в тым
місци заміст фермы стане господа туристична і зостала внесона тутай в Лектици
з Мєнциґужа так можеме собі выобразіт II полов ХХ Ксєнжны убраном стосовно
до тамтых часів вношом на Лектыце власні з Мєнциґужа на Снєжнік мусяло
то выгнати наймній цівні а на певно заскакуючо Так він запрашам на
Сніжнік вшыткіх зімов лятем Шляку єст сонямяра а і теж відокі приладной
погоді могло быти незвыкле далекє богаты і нон шырокє од Сніжкі Слемжы
аж по ґури Бесчыцкє орліцкє странє сльонскє Так він то єст така
мала заявка о Сніжнику а цо дале то по обшырві музычной А
же сте сме на Дольным Шльонску дісяй то зеспултуж нам добре знаны
з Антены Бескідніка міp<unk>ie<unk>c Вроцлаві <unk>a<unk>era для нас кавалекристино в такій трохій
новой аранжациі послухайме ци чогось цікавого щерал за <unk> леґя <unk>o<unk> Ітоґраму
для нас зо Спіл мікроМюЗ з Вроцлавя в Пьосенци Кристино і же
ниґы не буде твойом сыновом то акурат співала вокалістка той ґрупы Наталия
Ґросяк а мы як єстесме з Вроцланове Вроцлавію то єдеме трохы на
полуднє в Судеты і на Дольным Шльонску єдеме дісяй Звєзать і здобывать
кілька ґур пред прервом былі сме на Снєжнику а тераз єдеме до
Щелінця чы на Щелінец пенчеме выходіть Щеліня єст в ґурах столовых очывісти
ма высокы дівенциюс <unk> метрів на позьом можа Чылі не єст так
барз выбітном ґуром але має ся чым пописа Війдеме там по <unk>
<unk> пянцю камєнных сходах цо може одстрашать Єднак то тылько <unk> сходу
котре в <unk> р положыл ту увчесны солтис Карлова Франц Пабель бы
улатвіть вендрувкы цораз хытній появляючым ся ту туристам <unk> рад вчесній солтис
впроваджал ту круля Фридерика Вільгельма ІІ враз з двома ксєнжничками а потем
велького поета німецкого Йохана Фольфанґа Фонґетеґо В узнаню для Пабеля круль номінувал
ґо на крылевского приводника і Кассєра Щелінця Велького для чыго Касєра Ано
за вейстє на Щелінец і до Ґосподи поставиний през Саутиса уж втеды
треба было плаці І то як на тамты часы дост споры періонзы
<unk> грошы сребрны выкладали дорослі а ді служонцы о <unk> грошы сребрны
Варто там выйс на щылінец і поконат те камєнны сходы Дога з
Карлова на щыт займує єдині <unk> минут Єст теж крутша траса з
пастеркі єсли нам ся спішы котра од другій до Пшеленчы не ма
жадных улатвінь то значы барєрек сходку в Поренчы на Пшеленчы єднак лончыт
ся зо сходами На высокостивсетна <unk> метрів над позьом можа чека нас
Совіта Нагорода відок на зємє Клоцко а также пасмо судетув враз з
Карконошами і натуральны лябіринт скальны з котрых свыне тамта околиця Некоры зо
скал припоминают Вєльблонда Слоня Вєвюрке Малпе пса Жулвя і Совен і так
тиж некотры ся называют цікавост констон Дві скалы власти названы хыботками то
колыска ксєнжничкій Емількі ораз серце духа ґур котре можна порушыть Туристі ктри
щлінец добен в пелным сонци і температуре повыже стопні повыжей зера но
то тутай спокойні мог одетнуть сніг в некорых місцях утримує ся і
ту єщы в ліпцу а то за справом того же ден лябіринт
скальны скутечні Заціня віле закамарку в тамтых рейонах сніг не топит ся
так шыбко як в інных місцях на тых самых высокостях Так обовязковым
пунктом тій вытічкі на Щелінец єст вейстя на найвысшый пункт Щелінця над
скалом званом Фотелем Прадзяда на котром вході ся по метальовых сходках Так
запрашам на щелінец колейне цікаверзы видокове місце з кавалкєм гісториі осонцым зо
собом Так він то уж наше другє дісійше місце а ді поєдеме
далей то запрашам по шырві музычней а тераз заґра для нас зо
спу злотвы трохи лотивского фолька послухами зо спулавлі <unk>em в Пьосенци теж
такій шыбкій і динамічний зєд пап єкшу браля маса Дай ме ся
поніс трошечкы моцнійше му бжєнів дама два приякы обіяду ватати ясиледі нятслатати
яселеніма літоди приятцю браля мандама ґлати дама гєприятцю браля одна латина Єстесме
з повротом вітам на антенє радя Лем фм трва тераз Бескіднік перед
хвильом слухали лотефского фолька выконаню з полу <unk>ea<unk> А то пєсенка носіла
лотевскій титул зєд паля Марса А мы не єстесме на Лотві в
дісійшым проґрамі але на Дольным Шльоньску і вендруєме шляками Но такі цікавым
інтересуючым одкрываме колейны новінкы в тамтым рейоні польскій Были сме уж на
Сніжнику пшет первом Былі сме на Щелінцу а тераз єдеме до блендных
скал Блендны скалы оне сон положены теж незбыт высоко на <unk> метрах
над позьом Можа І подівят Дольни Сльонскы з околицях в околицях Карлова
то не можеме мінуть абсолютні блендных скал Іх урокови в <unk> р
улегл Ендрю Адамсон котрый крціл ту кілька сцен до свого фільму котры
вшысци знаме напевно о повісти знарній ксьонжы Каспіян Дойстє до них єст
урозмаіцонне до блендных скалжыч ясна З Карлова провадит червоны шляк з пастеркі
зелены през Пастерском ґуры остром ґуре до скальний брамы та траса займе
нам дві годы та перша червоным шлякєм полтори годы Сон теж інне
дроґі доісця до блендных скал ти стас кудови здрою котра провадіт през
Осєдле Чермне ді зобачыть можна слынном капліцы чашык і дале провадіт през
сторожне зескансенен ораз през Буковины Клоцком В блендных скалах котры розтягают ся
на поверхні около <unk> гектарів чекают на нас лябіринты щелін і заузычно
так як сама назва му і блендны скалты значыт же там можеме
фактичні поблонзіть Тискало сем часом вонскє часом кількунастометрове віле стискал ма власны
назвы напр скальне содло кужа стопка лябіринт тунель велька саля і вельо
інных В поближу блендных скал знайдує ся ґлазшых крижы Пшейстя тій выєнтковой
атракциі займує нецалом ґодіны але при сприяньсой погоді можна затримати ся ту
на двожый Очывісти прибываюч до блендных скал А як же Бедеме мі
піякны видокі видочны сон ст при добрых варунках погодовых зарно Щелінец Велькій
Малы Броловска Вриховина по страні Ющескій місцевост Махов теж на страні Чешскій
А так же ціо добре выпатрюємо в оддалі то зобачум карконоше зо
сніжком на челе так він блендны скалы нова сне чекаю на певных
заблонканых туристів або на тых теж певных собі ктужы хот зобачыт то
цікавом атракцию на Дольным Шльозку в Судетах Так він запрашам до блендных
скал а пшед нами прерва музычна по котрий поєдеме єж в остатнє
місце в дісійшым проґрамі А цо то бенді може хтось памята як
выміням на початку а як є то зостанься з нами на антені
по пьосенци Довіте ся од самого о чым мова а тераз заґра
для нас Альбаніі дует Ельвана Дзята і Фльорі в пєсенце Ку <unk>earбаньску
ци ліна і чарна єстес ты мова о Альбані і єй Фляци
Ґаминна Ємилна ємароя тонда дум нам даля то кайон існу ділятиньом надсароднесо
обо лоры над зароднесо море май язы самым канесом надзаронесоре воры Надзародка
несо І то грала для нас співала в дуеці Ельвана Дзята ци
Фльорі з Альбані артисті котры очывісти в языку альбаньскым нами співали пєсенкы
под титулом Куце зі єті цлі червона і чарна єстес ты в
Домысля Альбаня єй фляґа же ясна Але дісяй в Бескідніку єстесме не
в Альбані а на Дольным Шльонску і вендруєме през некторе Пасма ґурскє
і здобываме поєденчы щыты І припомн же были сме уж на Сніжніку
были сме на Щелінцю перед первом вендрували сме през блендне скалы а
тераз пора на Вельком Сове і Велька Сова котра ма высокіст <unk>
метрів над позьом можа І то в тым року минуло докладні <unk>
лят кєди з ініциятивы Річарда Тамма популяризатора туристикі в ґурах Сові отверто
вєжом видоковол на велькій Сові В першым року на тым щыці на
тій вежы спридано <unk> тисянци карт встемпу але пізній входіло турочні середньо
<unk> і <unk> тисянца туристів Діся теж єст подіблят очывісти панорамы розтягаю
ся од пасма Єсенікув покарконоше і фраґменты ґур ізерскых навет Е од
в зґущ Шебніцкых зобачыме вшытко аж по броумовскы сцены уж по чешскій
строні і при добрій видочности увагат то направды шал можна повідеть видат
ст вроцлавскій скайталер ци высокостьовец Вєжовец во Вроцлаві котре ма понад <unk>
метрів высокости Але не тыко теразнійшост і відокі сут цікаве Туристы повинна
заінтересувати теж істория тій вежы котра звязана была з культом перш канцлера
Жешы Німецкій Ото фон Бісмарка Вєже його іміня повстало яко ефект одездвы
німецкых студентів законченой конкурсом Пломінє кучці Бісмарка чез цалы Німцы Він в
такых віж в лятах <unk> повстало <unk> на цалым світі навет в
Танзаній і Папуі Новій Ґвінеі повставали вежывідокове кучці Отофон Бісмарка По другій
войні св прубувано тей на велькій Сові змініть патрона Найпер в наданой
імє ґенерала Владислава Сікорского а потем Мєчеслава Орловича Несте не приєли ся
Варто ся довєж достат жолтым шлякєм з Камьонек люб з Валімя небіскым
шлякєм дойдєме з Пшеленчы Валімскій люб зеленым з Сокольца през схроніско Сова
Вєжа котра мат метрів высокості чы нест каждый дінь тыгодня од <unk>
<unk> до <unk> в сезоні од <unk> мая до <unk> паздєрніка Вец
мусіме хілька єщы почекат ім ся сезон зачне Білеты Но очывістє же
треба несети уж купіть за <unk> злотых єст Выстівка нормальна а полувка
за три злоты ульгова На трасі до Велькій Софы до Велькій Совы
напуткаме два схроніска Ізвєст Сова оддальона од щыту о около пятнадце минут
ораз другє о назві Ожыл котре повстало в <unk> року з ініциятивы
містра кравєцкого Юлінтера Хрониско інформує же од <unk> р обєкт знайдує ся
непшервані в рамках паньства Доміняку Найпер были аєнтамі а од <unk> р
уж яко властітеля ґощом ту туристу так він Ержіна Доміняку кры сон
властітелями господарами но <unk> лят в схроніску ожыл Но і така та
велька сова така цікава поглядам історичным зваща тентек з наданьом імня Ото
фонка іжы такіх веж на світі было цалк цалкєм спорок він тым
бардій захенцам жебы ся удат на вільком сове і подібят ся і
відокій і заґлыт ся в гісториі тій ґуры тій вежы там ся
знайдуюсий Так же то така уж привата ґеолоґічне ґуры совєн руніж су
незвыкле цікавы сон то єдны з найстаршых ґур в Польсце по просту
длятого же складают ся зкал кры мают нікєди понад мілиярд лят Але
то тиле диґресиєс ході о вельком сове нім ся бедеме жегнат то
єщы трошечкы музик і послухаме под Бескідніка трошечкы з плуноци нуты Вайко
Еплік з Естоніі єщы раз заґранам власні коже ін выконавця вайко Еплік
в Пєсенце басет чылі баґєнне зайонце послухайме трохы полноцной нуты суля І
єстесме з повротом на антені радия Лем фм ачи барді кончыт ся
уж наш бескіднік авдиция ґеоґрафічно туристична Припомнійме може собі ді дісяй были
сме Бо як памятаме в тій формули єсє не зімовей вендруєме шляками
туристичными і трекінґовыми вшелякім інными і робіме то на племєнє в єдным
тыгодню єстеме заґраницом а в другім тиґодні діс по польсы одкрываме законткі
цікаве ді варто ся выбрать в вольным часі І дісяй были сме
на Дольным Шльонску вендрували сме по судетах Але не та уж знуджена
сніжка може для некторых для некторых быт може не Але дісяй были
трохы інны щыты Барді в околици Котліны Клоцкій так можна повіде ци
тамтых рейонів Были сме на Сніжнику потем удалі сме ся на Щелінец
і Ґуры Столове потем были блендны скалы діє можна достловні поблонціть і
так заурочылиы некотрых американьскых режысерів же кенці літам навет і оповісті знарні
Ной на сам конец цо было перед прервом слухали сме о велькій
Совіє тко тото Німова о звіженцю а о Щыці Ґурскій в ґурах
Сові яко найвысша ґура Таґопасма то єст вваж велька Сова о высокості
<unk> метрів над позьом можа І так власні дісій собі вентрували сме
о чым венці за тынь то мусітє сліджіть дродзи слухаче порталь Лем
фм чварткі около полудня часым перед полудньом часым пополудню часым вечорем появлят
ся заповідь проґраму з малым спойлерем і музичным і текстовым Цо бело
так він і жлі хце видец уж перед самым бескіднікєм доконт ся
удаме то входзьте на порталь Лем фм і чытайте справдай слухай уж
там такій заявкі музычной Так дякую Вам єщы раз за дісійшы ніцо
крутшы бескідні ніж за звычай але далей боґаты в музыкы і атракциі
І до услушыня за тын так він поздравлям сердечні і жычы доброго
дня і доброго активного вікенду жебы сме ся не зменшыли тым приготуванями
до свят Збитньо жебы далей была нас енерґія і цілы вітальны Тримайте
ся добре слухаче а на пожеґна з Білоруси Ласі так дісяй мало
кавалку словяньскій з Білоруси Лавон Вольскій в Пєльсенце шырая кров по білоруску
жыч ясна так поздравям і тримайте ся Загрийте нас пісні Старыє у
нашых холодных кватерах на нашых стюдзєных бадерхах На нашых квадратных метрах закрыці
нас тьопли і гіршы На нашых метрах квадратных На нашых воджах выгодных
В нашых застилых хатах лієт за толбар до жерай рокай робар довліт
за дол Сакыйте нас думкы про сонце у нашых мікрорайонах У нашых
ужыньовых зонах У нашых клонах виктонных єдза на тов кробар должерай кров
жерай кров кробар довєцато А може права грес нас Хай буде місцию
Як свой холодний жытєля своє котра моєм мали сволодний жы і до
дзяла Свій холод бый дозєла свій холодний жый до дзєла свій холодный
до зє кругах до жарайк в кругах доєцар Лєцар до крокай Жарайко
в кругах Выєцаль Віяза до єє того жарий гор жарик Лем фм
то твоє радийо