Обзерач Природы #59 – Mofety w Tyliczu
Еп. 59

Обзерач Природы #59 – Mofety w Tyliczu

•

Опис епізоду

Odcinek przedstawia Tylicz w Beskidzie Sądeckim jako wieś o małomiasteczkowym charakterze, z rynkiem, drewnianą zabudową, kościołem, dawną cerkwią, zimowymi kurortami i rozlewnią wód mineralnych. Główny wątek stanowią miejscowe mofety, czyli naturalne suche wyziewy dwutlenku węgla, oraz ich dawne wykorzystanie w czasach PRL przy próbach hodowli alg dla programów kosmicznych.

Обзерач Природы #59

Автоматычна транскрипция

Обзерач природы веде якуб зыкнут Добриден дорохы слухачы лемківского радия Лем фм
бесідує вам Якуб Зиґмунд Зачынаме проґрам Обзерач природы одтинок нер <unk> днес
будеме в нашым проґрамі в Но на трені Лемковины так поіхаме до
Тылича там в самым серци Бескідів недалеко од польско словацкой гранеці находит
ся тот тилич село о маломісточковым характері котре скрыват парох секретів з
періоду Польской Республикы Людовой окрем сельского забудуваня Е но находят ся гев
єдне з найбільшых мофет в Польщы значыт сухых ексгаляций діоксиду карбону значыт
такє місце де діоксид карбону выдобыват ся спід земли Пару десят років
тому прібувано в тотым вынятковым місци годувати слутководны водорости котры мали быти
ідлом для космонавтів вчас космічных місий а нояка была істория того секрету
вшытко вам по вім внешным проґрамі будте знами а покляшто послухайме музыкы
перед вами ансамбль Хр в співанці Штефан Ор веля Штефан бо мя
ва дайте я мавід спадайте є за нього дайте геня за нього
еге ге гора ге дайте геня Мамкомоя ге го еге гора ледайте
геня Манкомоя На мен погляды то є азомю Олею золію гола стану
вмію вказати не мірю алейде Еня Маґем ейде геньо Маґемоя Бо я
собі люба лем нього медна люме тым зна еґема гейде моря любим
па Відавайте ся дівчата якысловця прося до прося до прося назыютсалі лем
розноша не дайте я не мам помале не дайте не мам полейте
ся дівчатаспоча Вевайте ся дівчата дівчато Слухали сте ансамблю Хрза в співанці
по русиньскы Штефан а мы в днешным одтинку в Тыличы В Тыличы
котрий находит ся <unk> кілометрів лем <unk> кілометрів на полудньовы схід од
Креници Здрою Єст то село в Сандецкым Бескіді і мішкат там <unk>
тис люди Днес то вшыткы уж Полякы Більшіст туристів приізджат гев жебы
поспацирувати по маґічным маломісточковым центрум Тылича в склад котрого входит рынок з
деревяныма хыжами костел з ХХ столітя та і давна лемківска церков з
Л Окрем забиткового центру село тіж єст жыве зимом з причыны діяючых
гев н лышных курортів окрем того в Тыличы діє розлівня мінеральных від
мало хто має свідоміст же популярна кропля Бескіду походит власні з Тылича
Найбарже інтересуюче в тыличы находит ся в найблизшым скрытю Бесіда про місцевы
мофеты значыт натуральны сухы ексхаляциі діоксиду карбону і того типу місц в
сандецкым бескіді єст парох не лем в Тличы але власні тылицкє джерело
ґазу котре выдобыват ся гев з під земли было выкорыстане на потрібы
космічных проґрамів в періоді Польской Республикы Людовой Но і по што ім
было потріба был по што было потрібны были потрібны тоты мофеты в
комуністичных часах Вам здраджу по короткій перерві послухайме старого доброго малженьства в
співанці під наголовком Компресия тішы ся зневаляю зі халас і велко Навет
компресоры врадию Сон так скалібруваны жы тіжа нема жадных шанс стає ся
брудным шумем взглядне шумным бруде А пше тылько ціша може оцаріть в
нас вольом воля і рув вневольны выбу Винонци знаіли вя з екзальтациі
захиту увальняюч од рику хавув і піску ідіотек Ото цирк в котрым
навет кляв ні вже зараз розсмішат ґавець бульотну пантоміну чылі в лускотлівым
скрутым мыскі Сутде лостьом метафоры ораз склонностьом до абстракциі і поньчту чловіку
высокє Сят зєваляють халас і пилкон навет компресоры враділ су так скы
же тіша не ма жадных шанс Стала ся брудным шум взглядне шумным
брудем слухате обзерача природы Слухали сте старе добре малженьство в співанці по
польскы компресия тішы мы в днешным обзерачу природы сме в тиличы і
смотриме на мофеты значыт такы сухы ексхаляциі діоксиду карбону значыт Такє місце
такє місця такє місце докладні бы тото єст єдно місце з котрого
в котрым выдобыват ся діоксид карбону самоістні з під земли Як ся
вказує мофеты в Тыличы были знаны уж замішкаючым тоты терены Полякам і
Лемкам што найскорше од столітя Выдобываюча ся враз з діоксидом карбону охра
значыт такій осад з желізом было хоснуване в недалекых кузнях ВХ столітю
польскы дослідители глядаючы ідеального ідла для астронавтів ствердили же варункы якы сут
варункы обставины якы сут в тотым місци будут найліпшы жебы ходувати слодководны
водоросты і в тот спосіб возникнул в диличы тайний осередок досліджынь над
слодководныма водоростами котрий діял під назвом рольничого осередка жебы улегчыти годовлю рослин
были збудуваны такы бетоновы колеса в тым місци котры были заляны водом
і Дослідители працівникы втлачали в ній выдобываючый ся в тым місци в
тотым місци з під земли діоксид карбону Вкінци вказало ся же водорости
не помагают в ничым і не здало еґзамену як джерело ідла для
люди Но і што пізнійше ся подіяло з тотым цілым місцьом в
Тлічы то Вам повім по перві послухайме Сіроткіна з Росиі співанці по
росийскы очывидно під наголовком Плян на ета літа полны музыка накасат Буто
вокзал будуцы водзіоль Выснены вітру Скомкы раздяты Молоды безсмертны Цютражым вітру Дальше
біжат і зо всій дурной силысты одкрылья Дальшы ліцеі Замаліно мен сонце
діо Зомаліно мен сондсо нока дівыня оце но утриймы іґрасиі літ рады
се куса выльно ні зна ці грузна Точно тыкува сеты же дожы
і ле Я бы ці безказол І дальше біжат і зо всей
до мною сіли І вырзут крылня Дальше літит зо лім сон єґын
одсомалі на сонцы Пыдожджеш со мы пока не верн Поканя верны І
вы там красній по короткій перерві слухали сте сіроткіна з Росиі в
співанці під наголовком Плян на ета єта а мы іщы не кінчыме
проґраму обзерач природы бо треба штоси доповісти про нашы мофеты в Тыличы
Там е як уж знаме хоснували тоты мофеты в чы комуністичных часах
як джерело як місце до годуваня свудководных водоростів і уж перед перервом
повіл єм же вказало ся же тоты водоросты в ничым там не
помагали і вказали ся планым джерелом ідлада люди І што пізнійше ся
подіяло бетоновы колеса были засыпаны земльом і на парудесят років вшыткы забили
про тылицкы мофеты Од <unk> рока мофеты сут зас отверты уж Для
туристів <unk> колес уставленых в каскаду єст полне такой дзюрчаючой воды і
в тот спосіб власні тіж улятнят ся выдобыват ся діоксид карбону з
найглубшых скальных верст Так як мате час і неє то далеко бы
ти лічте власні практичні Лемковина то іхайте там і глядайте бо тоты
мофаты не находят ся в центри але уж ближе дорогы з Тилича
до Поворозника там недалеко той дорохы сут знакы і трафите без проблему
Мам надію же дал єм Вам добру таку інспірацию на малу екскурсию
в нашым лемківскым реґіоні Дякую Вам сердечні за увагу пращам ся музыком
пущу Вас вам тепер МікроМюЗі в співанці по польскы під наголовком Єсєнь
а я вас заохам жебы сте слухали дальшых отинків обзерача природы дякую
Вам сердечні за увагу Тримайте ся останьте здоровы Агоі асоль асоль жытає
ся тот паля яєця шыр яйскы діка сой сой са То был
проґрам обзерач природы А так