Обзерач Природы #9 – Halny wiatr
Еп. 09

Обзерач Природы #9 – Halny wiatr

•

Опис епізоду

Odcinek 9 programu „Obzeracz Pryrody“ poświęcono halnemu wiatrowi, czyli ciepłemu i suchemu wiatrowi fenowemu wiejącemu z gór w doliny. Prowadzący wyjaśnia, gdzie występuje, kiedy najczęściej się pojawia, jakie warunki mu sprzyjają oraz jakie zjawiska pogodowe mu towarzyszą, zwłaszcza w Karpatach i Tatrach.

Обзерач Природы #9

Автоматычна транскрипция

Обзерач природы веде якуб зыкнут Добриден дорогы слухач лемківского радия Лем фм
бесідує до вас Якуб Зиґмунд і маме пятницю годину <unk> і власні
тото значыт же зачынаме наш обзерач природы Е природничу авдицию на антені
лем фм і в каждым одтинку бесідуєме про про дашто природнійче про
дашто інтересуюче што тыкат ся природы і того што маме вокруг нас
І днес буде бесіда о чымси барз вшыткым в Бескідах в Карпатах
знаным Бо буде бесіда про гальний вітер і дознаме ся вкінци што
то є хальний вітер як возникає е де і коли докладні дує
но і як ся товды тіж чуєме е в час кот коли
дує выхальний вітер Но власні як знате бо гальний вітер то неє
єдиний такій тип вітру во світі бо в ріжных гірскых реґіонах в
котрых він істнує но окрислят ся го ріжными назвами і примірні в
скалистых хорах в Пілночной Америці Называт ся такій вітер чінок в андах
зас такій тип вітру называют зонда а примірні на суматрі в Індонезиі
но то называют такій вітер вітер бохорок Но і тіж в Татрах
коли найбарже тиж ся чує Гальный вітер давнійшы його такы повєвым называли
хорали юґовыма вітрами но власні юґовыма вітрами но але днес называт ся
він гальний вітер і так уж таку назву вшыткы знаме А коли
і де докладні дує в Польщы хальний вітер в якых тиж ґеоґрафічных
варунках докладні то вшытко обясню і представлю по короткій перерві послухайма ансамблю
Руси Орх в співанці Іванку Іванку Іван ку Іванку другой страна ярку
айстранарку дися бым до тебе жала вода Лавонка то менька а молоденька
зломити м рі солома Єлізомасино А як можеш Іван Ку Серденко Придівы
писати не а того писати выдускы І вернули сме по короткій перерві
слухали сме ансамблю Русін ЧАН Оркестра зо Словациі в Співанці Іван ку
Іван ку а тепер тырват проґрам обзерач природы і днес бесідуєме про
хальний вітер і дознаєме ся вкінци коли і де він дує бо
гальней взагалі єст вітром типу фенового єст він феновым вітром фен то
такій теплий і сухий вітер котрий дує з гір в долины В
Польщы істнує він в Карпатах і Судетах а з найбільшом силом дує
на Підгалю тіж потрафит доходити аж медже інчыма до Кракова і міст
Егірношлезскы аґломерациі В максимальні такій власні гальний вітер потрафит осягнути аж <unk>
метрів на секунду явиска котры му товаришат но творят таку неповтаряльну атмосферу
горозы бо тіж новласні діют діяют ся товды такы речы котры підкрисляют
маєстатичний характер того явиска Гальний вітер дує найчастійше в холодній половині рока
Найредше вычерцю і липцю його подмухы сут власні барз порывисты сухы і
теплы тото охраны нереґулярны і пульсацийны повітря і власні тоты подмухы дуют
знат холодных Часто осніженых гірскій хребетув ку долином і гальному товаришыт тіж
такы істнуваня барз особливого захмараня можеме товды обзерати такы сочывковы хмары та
тіж такій вал або мур мур гального над гірском барєром Так но
вшыткы якых хто зо слухачів жыє в Карпатах або хоц раз в
жыті видил гальний вітер то знає про што бесіда про такій барз
характеристичний мур над хорами но то то то то то то то
то то то то єст накже О днес маме гальний Добрі а
як возникає хальне якы метеоролоґічны варункы мус мусят ся станути мусят быти
то вам повім по короткій перерві послухайме теАТ <unk> в лемківскій реміксі
до співанкы під наголовком Не дримай зназар слухате обзерача природы кык Ви
там красні на антені Лем фм тырват проґрам Обзерач природы перед фільом
чули сме ансамбль <unk>r<unk> в співанці під наголовком Не дримай а в
днешным проґрам проґрамі слухаме про гальний вітер і тепер пришол час жебы
ся дознати вкінци як возникає хальний вітер якы варункы мусит мусят быти
жыбы но мали сме тот тот барз особливий вітер котрий но мінят
нашы почутя і вшытко Добрі Передовшыткым то вшытко залежыт од температуры і
вільґоты бо они власні зміняют ся в спосіб барз нахлий што некорыстнім
што некорыстне вліганя має на наш стан здоровля передовшыткым осіб з кардиолоґічныма
проблемами Як знаме гальний тіж погіршат самопочутя метеопатів тіж появлят ся новласнє
в нас такы роздражніня тіж більша нервовост но власні тіж можут появити
ся ріжны боли головы і безценност Но і тіж были досліджыня котры
вказали звязок медже істнуваньом гального а кількостом преступств і самобійств Но власні
так як долго дує Гальний то уж самы не знаме што з
нами буде ся діяло в наступных днах Добрім варунком жебы появил ся
тот гальний вітер в Татрах ци в загалі в Карпатах то мусиме
мати по обуронах Карпат но такій стрефу низкого тиску докладні на західным
кранци і тіж мусиме мати пропорцийональний так пропорцийональну стрефу высокого тиску по
східній стороні Карпат і власні товды маме такий кєрунок напрям вітро з
полудня на пілноч І тото тепле барз вільготне повітря візджат праві в
но Хребет Карпат і уносит ся курі Там ся розпружат і стає
ся холоднійшым там температура но спадат пілз ґрадуса на <unk> метрів І
коли тото повітря выйде на гору там ся скраплят возникає пара но
і возникают хмары котры приносят дощ сніг і ґрад Но і такы
пак осушены повітряд як тотым опадом єст напіране През наступны дальшы наплываючы
масы но і в наступстві того тото повітря варз нахло впадат на
пулноцну сторону Татр Карпат но і товды власні зачынаме мати не зачынаме
мати хальний вітер І Зато же маме такы такє сухе барз барз
сухе передовшыткым і тепле повітря і котрый іщы спадат схоры вніс то
значыт же буде нам ся повітря іщы охрывало і тепер нам ся
охріват іщы скорше бо єден ґрадус на <unk> метрів ріжници высоты Но
і пак уж тот вітер нам спадат по тотых карпатскых збочах і
візджат нам во вшыткы долины но і власні робит тото што вшыткы
знаме А якє іщы значыня кліматичне значыня має гальний вітер то ся
днами по перерві послухайме кус музыкы хым старчыт покляшто мойой бесіды перед
нами Кыштоф Мышковскій з ансамблю Старе добре малженьство в співанці по польскы
пн З Презначыня льосу Цробиш земо ґде мні уж тутай не бекаже
ся єдине дробным пилем в Космося Цо выжутіш з памянці а цо
везьмеш на дальшом дроґе рушают на пшекур вшыткєм самотні през свят з
перезначыня льос з перезначыня льосу Припомны тіж ся часе Лечном посвяту Ґвяз
приязном пульсацийом Велького Возму Однайдеш ме без труду посюд муґлавіт за перешлых
та вписаных в тресть Космоґонні нашых вспільных справ повязаных льос повязаных льосу
Цо стане ся з того ґде мні уж тутай не педят Кругалу
піно ожеха без жаґля на можу Кто бесістен кто вскаже порт всі
неі далі провад вбрев злым проґнозом одважне през штор по рываві серца
порыва мі серце Пшемує з отхлань лаґодным плюскєм фаль Приволам зальотным спєвем
восенний приз Выловет ся безблендні з ґенстей сєті поранных мґєв сплечений в
сенс очеківаня на колейны діро в змертвых встає звяром в змертвых встанях
І слухали сме тепер Криштофа Мышковского з ансамблю Старе Даме Добре малженство
Співанці під наголовком З Призначыня льосу но і вертаме в обзрачу природы
до Бесіды прогальний вітер Перед перервом дознали сме ся якы такы ґеоґрафічны
метеоролоґічны варункы мусят быти жебы но возник возникнул гальний вітер а тепер
дознаєме ся якє значыня має власні в кліматі медже інчыма Бо як
знаме гальний но має влі вліяня на подвышыня температуры і тіж возниканя
такых посуг власні зимом е но має тіж вліяня гальний вітер на
заник ем но сніжной покрывы но і одталь Часто биват называний хальний
вітер но пожырачем сміху тіж збожа під його вплывом роснут скорше но
і тіж што знаме з вельох примірів примірів Е но має вліяня
тіж тот вітер на знищыня в деревостані на так званы вітроломы котры
тіж знамено примірні в Костєлівскій долині в Татрах коли там уж шно
около десят років тому власні был парз великій гальний зимом но і
поламал там піл лісу Но а тіж яка была найбільша скорост однотувана
в Польщы хального вітра то власні в маі рока гальний осягнул товды
аж скорост <unk> метрів на секунду то єст то єст около <unk>
км на годину но вас барз барз вельо то абсолютні єст така
скоро же не можеме аж собі того выобразити Но і такій єст
тот гальний вітер Майме надію же той зиме його не буде барз
часто і же не буде нас болити товды голова або но не
з поводу гального вітра Добрі мам надію же сте ся заінтересували гальным
вітром і власні же коли возникне в найблизшым часі то уж будете
знати чом і што ся товды буде діяти і чом він такій
власні теплий і сухий єст Я Вам дякую барз за днешний проґрам
зато же сте днес зо мном были і слухали бесіды прохальный вітер
слухайте наступных обзерачы природы Я зваме ся пращам пращам ся музиком і
перед вами ансамбль зо Словациі комайота в співанці украднути А я Вам
желям вшыткого доброго і останте здорове Уж вас сифай то вшыткува Дветы
жыти лем другы Берты меж за стратит посерд ту райве на раз
цу спетят перекет Дас дво зназу што школдари волля слицю звынов цисоны
сли страци То был проґрам обзерач природы