Перейди до змісту
ЛЕМ

Слова, достоменніст, емоциі

Архів
лемківского радия

О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.

Печатня #18 - Миколай Коневал, 10 IІ 2016
Еп. 18

Печатня #18 - Миколай Коневал, 10 IІ 2016

•

Опис епізоду

Реляция з промоциі книжкы Миколая Коневала пн. «З русиньского сердця». Подія одбыла ся 4. лютого/фебруара 2016 р. в порогах Русиньского Музею в Пряшові. Поезию автора чытала редакторка Анна Кузмякова. Слово про творчіст камюньского поеты дал професор Осиф Сипко з Пряшівского Університету, а цілу подію вела ґаздиня музею – Ольга Ґльосікова

Szeroko w dziedzinie lemkoznawstwa oraz w łemkowskiej i rusińskiej literaturze pojawiają się tysiące zapisanych historii. Wszelkie pieśni, wszystkie te litery zapisał niejaki Pryny Majuczy jako – jak to się mówi – kolejny „podwójny pryncypał“. Zgodnie z ustaloną tradycją mamy określony porządek zapisywania liter, głosek i wypowiedzi. Aby z tego początkowego chaosu powstał sens, sensowne świadectwo, treść czy dowód wiedzy, a niekiedy i odczuć samego autora, konieczny jest pewien ład. Kiedy już te teksty zostaną zapisane w odpowiedniej formie, żeby inni mogli je przeczytać, wtedy autor, przekonany o wartości swojego dzieła, może dostrzec w nich nowe znaczenia. Może też dzielić się tym, nad czym pracował, z innymi ludźmi – z tymi, którzy są ciekawi świata, którzy cenią sobie wiedzę.

Stąd między innymi inicjatywa „Programu Peczatnia“, który ma popularyzować łemkowsko-rusińską literaturę, książki, wydawnictwa i czasopisma. „Peczatnia“ jest przeznaczona dla ludzi oczytanych i obejmuje także słuchanie (np. w radiu), czytanie czy rozmaite formy komunikacji (lemfm).

Witam wszystkich słuchaczy w programie „Peczatnia“. Równo rok temu przygotowaliśmy audycję o roczniku „Ruskoj“ z 2013 roku, a dzisiaj będziemy rozmawiać o roczniku „Gruszko i Bursy“ 2014. To już dziesiąty numer, wyjątkowy. Opowiemy teraz o tym, co w nim się znajduje, jakie są tematy przewodnie, czemu został poświęcony i może na początek parę wspomnień. Rocznik „Gruszko i Bursy“ powstał w 2005 roku – wtedy ukazał się pierwszy numer, dość skromny, a dzisiejsze wydania są już znacznie obszerniejsze. Obecnie zawiera on artykuły naukowe, jest w nim dział recenzji, a redaktorka naczelna wyraźnie podkreśla, że czasopismo się rozwija, że popyt na nie rośnie i że poszerza się też grono osób piszących w łemkowskim języku.

Dzień dobry. Cieszy mnie, że zdołaliśmy opublikować już dziesiąty numer, bo to pokazuje, że jest taka potrzeba i że mamy zasoby, by go wydawać. Rozwinęliśmy się z założenia jako pismo naukowe i etniczne. Widać też wzrastające zainteresowanie publikowaniem w łemkowskim – autorzy coraz częściej piszą w naszym języku, choć na początku artykuły naukowe bywały głównie w języku polskim. Jest to widoczne w statystykach: na 225 tekstów aż 153 są w łemkowskim. Wyraźnie rośnie więc liczba autorów, którzy sięgają po łemkowski w dyskursie naukowym. W tworzenie rocznika angażują się również uznani specjaliści w dziedzinie łemkoznawstwa z Polski i z zagranicy – tacy jak prof. Magocsi, dr Horbal, dr Mazur, prof. Ziemba czy Stefan Dudra. Dzięki temu publikowane teksty są merytoryczne i reprezentatywne.

W każdym numerze zamieszczamy też rozmaite dokumenty – np. sprawozdania czy uchwały ważne dla społeczności łemkowskiej i rusińskiej. Od początku istnienia rocznika w 2005 roku staramy się wypełniać tę funkcję dokumentacyjną, by udostępniać ludziom źródła i archiwalia związane z łemkowską historią i kulturą. W najnowszym numerze jest m.in. artykuł o tym, jak łemkowscy przedstawiciele zasiadali w Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych, oraz o kontrowersjach towarzyszących tej reprezentacji.

Dalej przechodzimy do artykułów związanych z rocznicą Talerhofu, czyli obozu austro-węgierskiego, w którym internowano tysiące Rusinów i łemków w czasie I wojny światowej. W publikacji znalazły się teksty naukowe i wspomnienia pokazujące, jak traumatyczne wydarzenia z Talerhofu wpłynęły na kształtowanie łemkowskiej tożsamości. Omawiamy zapiski Teofila Kuryły „Dziennik Lemka z Talerhofu“ czy poezję Michała Nesteraka – wszystko to dowodzi, że Talerhof wzbudził wśród łemkowskiej inteligencji silne poczucie obowiązku dokumentowania przeżyć i przekazywania ich następnym pokoleniom. Przedstawiamy też artykuły o służbie łemków w armii cesarsko-królewskiej, o ruchu staroruskim czy rusofilskim i wpływie tych nurtów na życie łemkowskiej wspólnoty.

W kolejnych działach znalazły się szkice o działalności literackiej, np. o pisarstwie Petra Murianki i o tym, jak literatura pomaga w kształceniu młodszych pokoleń w języku łemkowskim. W dziale „Inspiracji“ publikujemy zaś wiersze i krótkie formy autorstwa studentów filologii łemkowskiej i innych początkujących twórców, pokazując, że łemkowski coraz częściej funkcjonuje w przestrzeni artystycznej.

Mamy tu również przekłady tekstów białoruskiego pisarza Sokrata Janowicza na język łemkowski – to ciekawe zderzenie dwóch bliskich sobie światów, z podobnymi doświadczeniami mniejszości i kolonizacji kulturowej. Janowicz słynie z pisania wyrazistych, czasem ironicznych i prowokacyjnych form („sokratki“), a przełożenie tego na łemkowski jest nie lada wyzwaniem.

Na końcu znajdziemy recenzje, sprawozdania i krótkie teksty przedstawiające realizację projektów związanych z ożywianiem łemkowskiego języka i kultury muzycznej. Są tam np. informacje o tworzeniu współczesnego słownika łemkowskiego i o dokumentowaniu tradycyjnych pieśni w ramach projektu „Micne zila“. Dzięki tej działalności dąży się do tego, aby łemkowski żył nie tylko w archiwach, lecz także na co dzień, w nowoczesnej formie, którą można przekazać młodemu pokoleniu.

Najnowszy rocznik „Ruskiej Bursy“ na rok 2014 jest zatem bogaty – obejmuje historię, język, literaturę, religię i szeroko pojętą kulturę łemkowską oraz rusińską. Omawiamy sprawy kluczowe dla tożsamości: od tragicznych wydarzeń Talerhofu po dzisiejsze próby rewitalizacji języka i pieśni. Z jednej strony jest to pismo naukowe, z drugiej – służy utrwalaniu pamięci i pielęgnowaniu łemkowskiego dziedzictwa.

Автоматычна транскрипция

Шторока в обшыри лемкознавства лемківской русиньской літературы зявляют ся тисячы записаных сторінь Хтоси колиси вшыткы тоты буквы записал принимаючы як основу два принципы Усталений традицийом столітями порядок записуваня букв слів і речынь жебы з того початкового безпорядку зявила ся смысель сенс выповіди зміст доказ знаня а не рідко і емоциі і одчуваня самого автора А коли уж тоты рядкы сут записаны в такій подобі жебы міг іх дахто зовнішні прочытати авторе переконаны про вартістніст свойой дітины вказуют єй цілому світу жебы тот записаний папір набрал новых значынь жебы поділити ся тым над чым автор долго робил з дакым веце з тыма котры сут цікавы світа Головны знаня З тыма котры знают доцінити труд Проґрам Печатня має приближыти лемківску русиньску літературу книгы выдавництва і часописы Проґрам печатня є перезначений для грамотных Проґрам печатня то чытальня радия лем фм Котра то ваша уж книжка Офіцияльні є то друга книжка але я приспівам і до інчых книжок Є копа в моіх сянкы было ай в бесіді ай стіжкы были до конця великодна стішок был а і на тітульній страні Так же я і до русиньскых колядок приспівам і до остатніх але офіцияльне дві моі крізы Коли возму тоту першу вашу книжку котру си памятам то там єст ціла част присвячена Лемкам і Лемковині одкаль єст така думка же вы як єден з нечысленных Русинів котры пишут на словеньску фурт обертате ся на тоту землю котра єст недалеко бо зараз за гором і фурт намагате ся штоси написати до Лемків ци про Лемків про Лемковину я Мо спомінкы на Лемкы ідут до мого дітінства В своім стіжку на приграниці як мя дідов взял а вказувал мі што хыжкы ся істі были пед ґонтами они ся розсыпавали они мі гвали яка кривда ся стала А тото мі остало в серцу А дальша споминка о Лемках іщы як єм хлопец был апас коровы так был єден котры мали воли старе дідко бо його внуцьок не хт навертати коровы тар я в твоім часі кєматілько років ходил на ярмак до Бардийова А як сме ішли з Бардийова так ме ся вертали а спали в Дубным Аже думне же то су такы істы люде як мы а так істо розправляют Бо так само мы пожыламе тото Лем а не прямо сме Лемкове і слово Полюденок і маме далеко близко ку Лемкам далься вез якєм был в Америці а там єс ся мі достала книжка де были споминаны сусідні села Біла Вода Яверкы Шляхтова а познами мы дідо ма в Сініх хыжку аси кілометер од границі Вен бы векшы ґазда ма векшы люкы там ме през літо два місяці были даколи бы лі там істи долше они фурт ходили Лемкове косітті помагати По акциі Вісла вшытко пропало дідо фурт собі тяжка а бы смутний вар шкода тых Лемків котрым не придут помоч ся я і так познал Я так з нима был же шкодай А тото мі пришло до серця дася можливост была был єм в Америці знов лем ся стретну снима співал єм в хорі Были там Лемкове мі гварли ся Я не єм ани Украінец ани я єм Лемко бо м розправляли так з Лемками як наша Рец є Коли сте написали першы стихы я першы стискы пописал кєд єм можна был іщы першы пробы были кєм пас коровы А пото як єм пришол на преміслоку такых <unk> років кєм писал але то вшытко якосі остало дес ся мож на куни верну не можу посудити ци были добре ци ні дакотре собі памятам дакотры ні Але одтоды пишу А ве послідня як ся верну з Америкы так тоде єм ся зачал активніше як вынувати чому Бо уж і з здравя і рокы а треба спомінкы вшытко дати а лішыти про дальше ґенерациі Кілько років сте были в Америці Вісім років Ага Але народили сте ся в Камюнці пак вернули сте з Росиі і вернул ся до Камюнкы Там была тота дружност Мы кєд співали на Боже народжыня а ся співала тиха ноцьо В русиньскым або украіньскым языкале в візанскым ріті мож до церкви ходили а ся співало в рідным краю дзвоны зграют а фурт пляка містекли по ліцах а фурєм ся тото спомнул на том як то є тераз дома як є на Рождество як родіна як діти Мате камаратів Петро Трохановскій То великы камара Быєм у него Вын был у мене а поздравіл вшытку высокосіважу Олену Дуц Файфер з котрой пару слов перегорю аттераз на русиньскым конґресів в Пряшові і тоту треба поздравити вшыткы каждого Лемка котрось третнул в Польщы темы камараты Но добрі Але тепер бесідуєме до радя і то буде ішло на цілый світ Я си думам же тых камаратів то будете мати тепер на копы так бы сте іх вшыткых поздор Так поздраю вшыткых Лемкыв дома в Польщы і за границами од спленых Штатів сяде де сут розтягнены во світі Миколай Коневаль з Камюнкы Як раз стоі на ту прикресті старым з церкви Але коли сте преціж при функциі бо преціж в церкви сте церковником так Но Я вам тераз написаний на ношы стішок єсі може мі ся то вернути я хоцу з арцитикы бібліотехі стрітнутя з Лемками на Цюжіні Стрітнул я Лемкыв на чужыні Од свого краю так далеко Говорили о своій Лемковині На серцу єм было нелегко Стрітнул я Лемкы в чужым краю Сыльзаса ім до оців тісла Полны смутку і непокою О нещастна акция Вісла Стрітну я Лемкы в нашій церкві остали вірны своій вірі мусіли сельзу з ліца сстерти споминалі я єй высідлілі стрітнул я Лемкы в нечеканій шепкалі горяцю молитву з оцями кусвяти і коні Як приносилі Богу жертву Жертву всемогусьому Богу жертву за іх страшне терпіня жертва тіха на Божу славу за выгнаня і одпустіня Помож Божы терпят сєм Лемка помож ім кривду одпустити помож дітьом вітця мамка помож ім на тюжині жыть Розремю паш розкошны квіткым шумні за доброкамю Єбознаш найліпшы стародавны зрыкы Сліванкы мобіны веселы вечыркы Доленным розліты много літы най таконцями понесли до світа Ты прелетиш легко Над мойом Прелетишо ску Ботыдрыш осо вельку бльоку Кє там камюнчаме чуют поля і зо ся медве Золекы дому лем на розвіта Джейде лем нам розквіто міле боты єсо Ню нашы гості Довольте мі вас привітати нашых просторах на прераз дост дволежіту подію Тытана з музейникыв прото же знову маме можно з вам представити нововыдану кни книжечку книжечку яка є м повіляж автентична покли іде о найновшу історию нашого села села Камьонкы яку своім поглядом а своім приступом описує пан Коневаль але што є інтересне то є то же Вшыткы його книжечкы сут власні одакы праві з нашого краю з нашого реґіону з нашого руслятского русацкой ментализму та повілях русиньской руслятской знате жем полужыла з Лемковий выраз на поєм Русин цу Вам представити повіды якы сіде за столо як самотного пана коноваля Лемушу представит і познате сівка Йошка та єсте мушу представлят і пішат пос іде гасифа му говорят Новы інакше ся тому ус говорим афур з Выйошком Но а самозем пані Кузмякова хоту єй приписати тішыт іх познам Так же доводне бым представила і нашых гостів змаз медиі з кыкушыцкой телевізиі а так істо з польской телевізиі да бы м повіла нашой русиньской польской телевізиі або высобяций польску а самозайме ся придаме свою документацию тавісто Прото же тото што то вшыткы часаниска то буде діяти зостават ай в нашым архіві музейным архіві а буде то служыти дальшым наступным ґенерациям Так же єм страшні рада же ту при тым на таймер ціла родина Пана Конваля Айвкавіджу мала та жыти на тіж <unk>x так же просто дня то тішыт протома ізарупу той молодой ґенерациі наступнуючой ґенерациі Тото Шыблизка будут видіти о лісі то по свойому запамяталь по дідскым способом Алькым родит ся а найме дідо буде припоминати так буде то лем власні з насобувати а тото му потрібуєме Чере цету на вас позерам та памяту заступили вшыткы віковы катеґориі а то ме тіж На увод Аси только трошком сме мешкали протож малзей колеґу сме чыкальта і ом ознаніла А тераз выласні Даля слово Два слово пані Кузмякови яка нам зарецитує Утяк стіжкы по нашому проти же ідемо Творбу творчіст нашых бісателів адже ради весме возмес Яй чули тоту творчіст такы русилі пан пан доценжу Відзюл пан Котры тіж теля видал Вас зацнувец а то сут словарі пренас теля русиньского словенскє словінны до віжалю словецко русиньскє но а панак Сеняка тачыло з післателя нашого Камінчана А пан противняк є ту а Фераси прецеда Борода Штату там Мартін Караш так же так істо маме бывшых людей ту аку жес бывшых старостал дальшу редакторку маме розто тіж сукромного цукровного розглясу Фра з Вратіславно просто маме то особности якы потримувати а взад зашыта спані Ґірова Як даша писменниця дача списувати та наша до там ся за дут зашыте а з выконого выбору гей гейкур гей де не виджю Ай пач курла припачте просто хочу повісти то же сут особности ци пишли подпорити урч пана Куневаля в тым творцім духу прото же оно то є потрібне Потрібне прото же єден другому фандит єден другому м повіля дожычыт але інспірує Інспірує а тото інспірация Нижній добиє факт потрібна Так же думам собі же в тым то смері Нау нас і стачів бо не хочу гіс раз але хочу тягати світочні часлом ногы будут ся порагати на своі навлякы на автобуси так же Коли тому буду короткы Допереду ся оправдую я не єм декляматор а роблю заскок за пані Трустіньску котра є декляматорка так же Кєд бы то не было добрі так ганьба буде на ню не Споминаня старых людей Стары люде нераз споминали як жыли перед многыма роками три ґенерациі в єднім домі спали на стрийзаках і соломы Родина была про них заклядом была великым богатством покладом В каждім божім домі дітей копа жадна хыжа не была без хлопа Стары люде в домі припеціку сіділи тихо або дес в кутіку Дідо дітям говорі приповідку Свій родний дом малі за клітку Рішло літо сиділи в холодку вартували хыжу была за колодку молоды зас на полю робили орали сіяли ци люкы косили Старшы діти омолочы ся старали давали на них позор пильновали діти пасли на полю коровы і вівці вецюр было кріку весело на улиці Зімі зас на вецюркы ходили пряли вышывали на кроснах робіли в домах на селі все было весело вшытко уж перешло уж ся по минуло А тепер дашто з дідской Поезиі внук і компютер Істо тото нашого автора інспірувал власний внуд може Не знаме внук і компютер Мішко сидит при компютері Не з баців як дідо отворил двері З компютером мат великы пляны робіти вшелякы проґрамы можности шпорту різных гер вшыткому зробит компютер Дідо на нього позерат што з комплютером вытварят компютер світит ріже оці старому дідові треба помочы дакус в загороді покопати овоцны стромы орізати І повідат так внукови Міло внуці кузлатий не мам силы подмі помоці до загороды во сени будут красны плоды ябка грушкы самы вітаміны приготовіме ся до зимы Внуковий лем компютер вольови і так він одповідат дідові Діду днес є цілком інча доба На што вам стромы загорода Не треба вам уж так робіти Компютер знат вшытко зарядити Смутне гідо од внука одходит бо компютер пльоды не народит Недба дідо на сучасну добу Взял пільку пішол до загороды А тепер Тепер дашто о Лемка бо і в першій поезиі в першій поезіі мал пан конебальве цей поезиі котры были присвячены братам Лемкам дує куз меньше Але і так є При лемківскых розвалинах стоюл при розваленій хыжці на старій лемківскій поляні на них мурядок горбоцькы де даколи стояли стайні погніты старенькы дерева што встиг знистіти зуб цясу на них мог трава некошена припоминать бывшу красу Нещастний Русине Лемку Што ся ту пред роками стало серцю мам на тя споминку неправости было немало Смутны жалосны споминаня до оця гіркы сльозы пхают серці молитва і благаня тяжоба тиск груди вздыхают Моє серце полненькє болю як тото ваше боліло і вас як одходили свого краю у нещастливый вісли час дерева поідат гнилоба на місцях де давно ся жыло кривда неправост і злоба Лемковину на жаль змінило ісі дві колонкы Позерам до дерева погнитых мысльов проходит ностальґія на людей выгнаных і бітых Страшна лемківска траґедия В глубокым жалю я ту стою страшну віслю не загоіт цяс Спомінці тихій і покою я не забуду Лемкы вас Но а тераз дашто по смутнім дашто веселе в Корчмі при Погаріку В корцьмі при погаріку далі мы ся на політику што є добре што є пляне несполнене і обіцяне і кажде дальше півдеці мы фурт ліпшы політиці Критизуєме донеконечна кітю кричат заверечна Політизувати мы перестали як нам рахунок указали буґеляр скоро порожній ден політико промарнений дорога скорчми шырока велика а дома чекат дальша політика По такым то слові сой поможы Вызнам годно од них Думок Нас слідує трошка така леґша одыхова част А то наступлят нашы каміонцкы Співаци Але зарвен ЕСкамінцкій проґрам <unk>e Маджеля Карашова Высвіташы родамо од воды Подінорігы же в село залічы Бы не зароди В краю закой достатролі та Далеко Мє там буда злоспозарам смачного Ей верне Борной Вели Шпівон три домі тром три домто міля тамто мія Лоданы красу співона Най красны нашы співанкы а тепер ідеме кружкай попрацувати попрацувати серіозні Знаменат Тота книжочка пришла цес рукы прісной рецензиі а там рецензентом бол праве Я уж мал ту чест робіти рецензію ай на першу книжку Не можу говорити пан понела бы куб мыс далекодна Был ся познаме выце як пуль стороця помале ціле стором ся замыслял другє сторок єм ся замыслям на моцти хто залежыт остя Минуле в Камюнці сме отворили ославы <unk> сторочниці нашой дедінкы нашого села а были там веці гісториці а сме ся доважли над тым же мы гісторию мац муць слабо познаме Познаме єй інтерпретацию Але што добрі познаме так познаме басницкы образы тото ся не даст сфальшувати то так пресні повіданы бы той повіданы Цітом Тоты образы што написал наш родань Миколай так не мают ниґде подобну верзию не мают Бо тото што мы камін ся не пережыли роками Подстатнівці Подстатнівиці то он першый документ горідут тых товдицях А так тоты традициі што ту сут зазнаменаны так ту сут тырвалы што ся найвеці во світі опакыє Стары Басні Гумера біблийскы Басні то є найстарший текстовый здрой котрий я історицкій юмиленьскій познаваций Так в Миколайовых вірсіках сут такы темы котры мужут жытили в Камюці Дротарска тема Я недавно был в Белеграді а єм ся перешол по тым ліцях де миняньо ротарів такій єм был з того і надсяний і доятий А так єм ся ту выписал як нашы хлопі жыли Як і памятам кєд одходили нашы няньови а дідовин Дритарку яка то была тяжка розручка Родна земля з камюньского хотаря была в Дуганцяку неєдного дротаря Брали єй дротаре Кі до світа ішли Про найгірший припад кєбы уж не пришли Маме ту дальшого нашого взацного чловека Микола Ексиняка а воно тым написал книжку яка Сивіцина зазна Коли біда Русинів з дому выганяла там сут красны веці поспомина мутці то выці Як нашы люди тамай смертель не припали бы До конця єдна урябінцянка караєміну неспомину написала багаду о нашы зрытаря горю та і зато же тоты молоды люде кєды си тото перечытали так ся обогатя Што як камюнка юстиля ся ту борні Юстіна Метяшовска Дальша тема котра уж была споминута а Микола єй ниґда не обходит є тема Лемків А сі вшыткы знате оць іде то сут люде котры сут власні за нашыма полянами з той другой страды Там ниґда в послідніх стороцях границя не была тота границя што іде по камюньскым аліт на Рускым а фольварскым фотарю Анкайоти там ниґда не была То был єден край котрый кудиси патрит до Ракуского Угорска тіже Явыркы Фольвар странями Камюнка орябіна то была єдна дидіна єдна родина лемка єдна родина Розділіли нас так в Парижу в <unk> р Нихто ся нас ніж не звідувал Розділіли нас до шестьох краін аним собі не знатя з Лемками што робіли знате але зрубат <unk> тисяч плюс минут зрана до вечера мусіли ся сти до авта альбо на власны Коцы нагласны воды а мусіли одити Была акция Вісла так ся воля О тым я і Трохановскій о тым робіт фільмай польскы авторы Але о цем як цу повісти Поляці знизкат часто утоцят на слованства на Русил політіка польска політика кєдці всі мате Мал уж там акцию на то а сут америцкы ракєты на своій землі Павны представителі Польска дакотре А тераз єм бы в Москві на велькій конференциі де были ректорі словацкы Універтет ня там позвалі ай з того доводу же знали же єм Русин так єм ім повіл там Полякам што сіділи а єм ім прочытам Міколяйовы вершы єм ім повіл же што вы зробили з Русинами Ємім прочытал там пар віршыв што Міколай напіса вільний лем в тій то збіркій а пришла за мном польска професорка з Яґєлоньской університы а мі повідала же не вшыткы поляти сме так ся осправедльнювала а і ся мі додала дальше виці што поробили польскы політиці нам Нашых священікы нашых учытелів по страйця тым <unk> року заперлі до концентракы де сіділи смо з сисацкыма врагами Боту мало хто зна Як походил до той край был єм в дедінкій авракат Амниці нашли стары Русины в Лазарціка а І коняка тоты нам о тым розправляли Лазарці таю на што не і коня Та Лемків є неконечна барз мутна але барз дволежіта примайвеці слова Слова нам найвеці убліжыли словане а Міколяй тоту тему триме Найвеці сме симу убліжували Словане Ян Гітлер і коняк мі повіл пані Коняк мацосендесят Ужан Гітлер тото знамі не робіл што Поляці повині то сут його слова Наш народ тым же є в шестьох краях айтым тым же был фурт был народ природний Так стале терпіл а маме ісі таку тему Кід нас выгналі нашых родаків зо Старины то дай ся мі коля тым Я там был в тій Старині там є седем дедін занятых водом але лем Єдно село є там де тераз є вода теда на тым музеі тых шесте выбы не треба заняти Залялі низка там розтопашні ці ходят на полювачы Мы там были звойом жену Песі то прешлі Голос стільного зарелів бульдозер хату розваліл полямал дерева стромы він не дбал на пляць стоны так то было старі інсі тоты люде што там і памятают оні жыют в гумені Макадейди в блоках в вітолках ноґірувал тым пані Ґірондіж Дальси веці котры сут нам Русино Мудблізкы є добряньскій дя і заступця Матіці словеньской вы можно вшыткы знате же знак матіці словеньской є написаний по словеньску а по русиньскы в Яха добряньскы ту веде добрянскій мал о в руску заслугу на тым же зникла Матія Словеньска то ся дакоди забыва То былскы обытавый чловек мікі на него не забуде Лю в камінці было медже людми знами Добрянскій добрянскій Посланецюрскій Ты завше охранял наш народ русиньскій а не лем наш охранял ай словакы охранял Мо цільна тема во вшыткых ан найопсягнійша є Миколяйова віра в Бога не віра ціркєвна але людска на я ся в опамятам о ты в наймолодшый час што зажыли сме амє Міколай Кєд предцеда піонерской орґанізациі в Камюнці предцеда піонер што был найскотнійший чловек нашым нашій ґенерациі Был той факт же был то явна Унбывай зо сільной треды там де моя сестениця мій катобля моцінна треба А його вылуціли як прецеду піонерской орґанізациі вылуціли з піонерской орґанізациі Зато же ся признавала в ґвірі же ходіл по порядка пеля Але ждіш на тоту ситуацию памятам Вылучыли го до спе не ді так до блюмаря Лемно то я же памятал боял собі в біонєрскій раді з Міколаєвны Николи на Мури волен гулосити не быти То пойтріна зручний хлопецна яка там была выспивы Дан Миколай Асима в тым пору што ту перечытам Што мам робіти Боже Кєд лож давают за правду Што мам робити Боже кєд бурян Сядай Ядрусаду Ту уж не рабули цитане Ганко як не дако думали тото што тераз абсолютні хыбіт як не были дружны Вицеркы Я си памятам як нашы мамы учыны теты стрены сідили три годины розправляли а такто веретинку ім літало в руках то є не мог похопити як то рімож могли сідіти три в одільні робіті розправляли оговляли пряткували але моц робили А тоту мі колянь говорит пришла долга зіма доба постна Скоро в каждій хызі были кросна уйма Фурт ся робіло фурт дальше так од його сильных споминок Є наш хотар камюньскій хотар комора вапене почергова дубне попова Цертеже Пашкова А терами ся Міколайови пригорит і памятат на тото пише ту пыт комором так ся воля єди наш Красний хутар быт комором пастусі уже добру годину палиці пульбахы в руці бют штампулю або свиню грали свиню на полі раз Николяй ня приговорил же нашол нехам ціто памятал я тіто памятам Нашол <unk> набоів з Войны А гварил же тоты набоі треба зліквідувати підпалили сме огень під комором Сховали мен бы мудрі сховали сме ся за стромы а почытам же коди буде <unk> выбух жебы нас не трафіло <unk> выбух был А уж блошытко Выю сме з кінці лідах котрим <unk> тисентів змород Окрем тых тем котры ту є лем так фраґментарні взял Миколай Мамоц з дальшых тем котры ся тыкают вшыткых нашых Явы з нашого дедіньского русиньского жывота Говоры о тым як є Красні в нашым футерю Піше о Полянах а нашы співанкы о Поляні сут єдиничны не упакувати літо ниґде на словеньску ани в слованцкым світі такы співанкы як нашы барвіньковы несу Так же на завересі такт бы єм ту прочытал Вшыткы пісні што дідо знат Маруся му красні заграт А хлопці на гусля грают Марусі так впомагают Я си памятам же у нас люди так бо мі остало з дідскых моі рокы же у нас ся веці співало як розправляло Вец так мам доєм то єст саму з лем образний доєм то при каждій прилижитости ся співа тераз сме мали <unk> вырочена родини мойой єдной колеґіні з Руська Так не співам нихто лем я зас ім поробів тіжкы заспівали сме они там замерцяли Язомком же там заспівали Дві годины зіят без спіл як тот можы так унас ся співало і на Поляні пришлі хлопі А мой уйкой молодцій мамін брат варив же іду сідати Славіка затягну такым цільным голосом як Матерас Думартін Так же тото най буде красном історийом ліпшо ліпша істория не еґзисти як є тото што лем пише ніколи нам му бамбо дат дравіцю Да інте ресні Вдумам собі же кым приступиме к най Ведзіню той книжочкы до жывота тіж а попросити є ту давто хто бы хтіл выступити ізді А дашто повісти так населюют пані Гірова давам собі на папері зато же мы старшы лже што з нам выпат з головы а была бы шкода кєд є красна думка полетит дес далеко Важний і дорогєнькы наш писателю дуволь і мені і щірого мого русиньского серця При такыі прекрасны подіі про Тебе і про вшыткых нас повісти пару слов Прекрасных Русинів камюнка дала нам же сме чули ту наприк Ольґа Ґлосикова др Миколай Синяк проф Осиф Сіпко і дальшы котры ту не сут А днис маю чест і я подати руку і пригорнути ся ктобі дальшому милому і одданому Русинови Камьончанови к тобі Миколаю котры шыриш наше русиньскє слово народны традициі культуру і істрію в своіх літературных выданях Миколаю най твоє перо ниґда не высхне Най твоя хворота котра тя трапит навікы щезне Най твоє сердечко зогріват лем радост і потіха з того же служіш великым прикладом про вшыткых нас А головно свойомлітературном роботом а служыш головным молодым людям котре тото вшытко по тобі зостане про них Я так істо тепер дала до змаганя а дуже м щастлива была аже м о радости плакала кєд біні передсятка мі пришло В записі не впало слово то буде на вырочній сході В фебруаріджы неє ту нихто за ани прициткыня з польку русиньскых писателів пані копоруваны знамці скликал ци не кликал Ядаля до другого рочника Літературной сутяжы Прикрасні віршы правдивы віршы Вы ту говорили о камюнці тото і сте ся одогравало в нашій долині под назвом Я дала <unk> вір вершованых правдивых подій о дітю як діти жыли што зажывалі под назвом Жывут діти коли знаваляли Прекрасне веци так єсто і о кулях є там і ушытним мож нім Я тото дала а я міні пришол шек на <unk> ци <unk> Я це розплякала Я не вірила тому же же то є правда Пряли то порозуміли тому а я дуже щастлива а мают дома ся дуже дуже много веці як коли сбыло на великдень Перед великоньом на нашых селах мают ся свадбы цепіня мудиі як сме робили выцюркы вшытко можне ленцисти аписати выцістити тото А не ухаблю чысі си дожыю того же вшытко спрацую а дам дес буд ту або з польку выдатий бо шкода бы было жебы зостало тоту шуфлику што мы старшы пережывали віділи чули зажыли бо шкода велика про молоды гнискят то жыво діти є інакший Як як был коли є технічний то діточкы погорбили при тых Поцітачох но так же ми коляю так як говорю Ай ся тішыш з того і твоє сердечко з того же робиш прикрасну роботу про наш вшыткых служыш прикрасным прикладом головно про молодых люди Сме міцно горды і щастливы же маєме такых Русинів медже собом многая і благая діта Тобінькє Важний Миколаюва коневальова родина Важне притомне Важний Миколай приправил єм поздравліня з нагоды крестіня твойой книжкы перли з русиньского серця Вышла тоя книжка як вечерня звізда тихо в непозоруваню полна вдякы і русиньской ляскы Куродному краю В ней в ній цітатель поспоминат в представах спонуканого богатства і може собі набрати полну наруч пахнячого сіна Назберат ґрулькы здравы до полной опалькы або і до міха Быса товды бліжыла цом плявала долга зима Цітатель може з тобою выбрати осельку з кушкы набрусити косу і косити медзі стужкы або спаляти покосы на полянах на нашых розквітнутых морях океанах А кєд ся одкосіня в боку го заболит та най ся заставит і позорні выслухат співы дівок на поляні або розправляня силого дротаря о зажытках в далекым світі кєд требувало корункы заробити або розправляня чуда Кіть іщы недавно стрігы маніли до банюра під млинскє колесо млінаря од Ґундеса же з ним вєдно заспівают і од мукы ся ополокают Затопкала нам на двері твоя нова книжка Мы єй не заперли і ся признаваме Є нам она близка Відє з нашого родиска і розправлят о нашых заросненых рубанісках выходженых стежках цістых студенках В котрых вывідерках і днес в духу воду носиме кысам і грабачкам Є то книжка о нас О замаґурскым краю де ся нам родили цісты тужбы о скромным жывоті і о людскым щастю Она є о тайных одкрыванях сынового роздумуваня і ціложывотне гляданя Як ся одвяціти родіцям родині і Богу за хліб она є олясканя мозольнатовы руков она є подякуваня близкым за підпору в днях тяжкых може і хворых Она подякуваня за способност отворіти оці в термінах жывота і не видіти лем зранюючі колюцькы но і розквітнуты ружы своі дідкы родину усильовне внуків і Божу ляску мілостів Вірю Міколаю Твій новий плот творчости поотворит неєдному цітательови оці пробудит дрімаючой скромности і найде певне місце мнижками в поліці в нашых родинах в школах в бібліотеках Дожытьме тому пльо творчости попутувати і за вельку мляку І най ся там Русинам приговорит як є добрым звыком материньскым языком Мам такє чутя Миколаю же єс спокійний же над тобом стоіт хвіля красна же єс нашол щастя не каждому ся то в жывоті подарит ти єс щастя нашол бы сгоглядал подля голосу серця Подля голосу совісти в родным хотарю в своім карпатскым краю при поганяню коров грабаню заплюгом покосом При ряфаню Лена молоціню зерна Нашол єс го бо твоє серце є глюбоко вроснене до родной нивы бо єс звязаний з духом віры зо співом няня мамы Зато єс дома нашол і цісты жрідля творчости і здороі сілы Зато думам собі єса вырвал з обятя болести і смутку є са навернул ку родині до нашого кругу Миколяю твоя імпозантна книжка то пльот намаганя недоспаны ноці душевне натхніня може і похыбности Завітала она ку нам не на хвильку Она пришла ку нам під стріху і остават в дому як желаний і тырвалий гост І посадилі сме ю твою книжку з русиньского серця кустолі на найчестнійше місце до парадного кресля І она як вірний приятель є охотна хоц коди своє серце отворіти З нами порозправляти мудро порадити і кєди ся стало же колеса нашол воза о суду быв в Убоці во вывозі або в Бані застряли та твоя творчост нам поможе Осуд змагна надвігнути цільо сильов потіснути і на рівну драгу го выпровадити жебы сме уроду звезли до стодоли омолотили і належно зуроціли істо Треба нашій судбі помагати жебы мала ку Русинам веце благодати жебы ку за Маґурю была вдячнійша щедрійша Бо час летит і на своій орбіті ся не хоче заставити А ту тілько задачі ділько роботы обмовлюваню традиций утримуваню языка звыків гляданю нашых леґенд і таємной <unk> комнаты ключ од котрой є і в твоій нарочній творчости Та дай Боже Тобі Міколаю жыти долго здравю і тримати певно пишательскє перо Дякую просиня За його слова котры Мозепаны мал на тоду тото же слухати іх двох як си нагаравают до того як барз мудро розправлят Йошко ціпко просто єдно духу нема тонкуренцию гей то знаме барз в рімкому в Камюнці Але я бы тепер Вас вшыткы хотіла попросити жебы сме ту вшытка виджу же каждый си поблаго желяти або бы сме узаврили тоту офіцияльну пріж офіцияльну Час найме тым жебы сме увели до жывота тоту книжочку Прошу прошу тых котры котры ту мают быти а то є пані Аня Кузнякова А Йошко абы ся уяли самотного акту Прятя кішкы до жывота вошня пішы до жывота А заронь попрошу дівку пана конваля Алы Святу за стол аж з Ховаля од сой так же сыпе ся наш барвінок ґамютскій барвінок барвінку барвінку Роснеш в нашым краю нігджа некошений Без тебе ся не обыйде в камютці весіля Быти єс в нашій церкві найсвятійше зі Дай господи Боже жебы тото лістя лікі зініт ся зеленіло жебы Русинам принесло щастя жебы русиньство ниґда не выгынуло чані наше Замес наців і вповіла так Роботникы нашого ФАТы Одовзатичку же змогла страви я за ти страшного здравя дуто потрібаєшнівного мышня в ґомрах Но а самозреме жебы ся тішыла Ужены даме Ні довольто і мі в мені русиньска обороны на словеньску подякувати ту авторови або панови Вуйкові як я іх звю За то же праві русиньска Брода могла выдати тоту мадерне діло же сме в спілпраци з русиньском родом доказали тото крас і предсвятами Промік принести до Камюнкы а подякувати і дальшым людям котры робіля ті книжкі главній Ганкі Кузняковий так істо професорві Стіпкови за його рецензию а дальшым котры вы узнате котры вам помагали Вашій родині а інчым котры акцептуют тото же вы не лем пишете але помагате русиньскы оброді во вшыткым ці уж місной орґанізациі в Камюнці при вшыткых акциях подуятях ебом сполнул може дні русиньскых традиций славности Русинів під рядом нашу русиньску ватру в Малым Рипнику а многы дальше акциі такіс то як член координачного выбору русиньской обороде а такі з то як охранца нашого выходнього обряду в камюнскій церкві А многых дальшых активітах котры бы єм могнути пана Колевала так же мышлю собі же єст на што дякувати єст на што споминати а я вірю же кєд Вам завінцуєме тото найвальнійше здравічко та буде і сті веций книжок буде і веці стіжкыл а буде тото вшытко з тым споминал І надале аже будеме спілпрацувати Так істо мі довольте єден позрав з камюнкы од пана Староску котрый буде іщы по тым особні віншувал на обецным заступиця стві Нова і бла еліта нашым автом Я буду я ричніл мойому велькому камаратові реную тоту мою книжку при Ліска о Рускых втіпа в рускым сміху Міколай каждий вечір ті прочыта єден рудкє вхід на якя бы сміяти дамого серця Яйму жыва же ає то бысповзят был найліпший з нашой класы мо проти яй зыстал най му вытриме його дух варий постри Добрі Якы вшыткы Ялен на секунду я так полю о ту славну Слінь а ту бріґадницкы Та же мі прибачте зыйду зо скожыс Не дал бы мі жебы м панові хсинякови зо серця не заблаже Тонь малові пару З тым же гім радий ся знову під русиньску Овродовла дальша книжочка може <unk> Кід поцітаме хоцу вам зажелати доброго здравя щастя родиной погоды а добры думкы на дальшы книжочкы а на многая і благая літа нові Хтіл бым подяковати Найперше Господу Богу же мі дал сильы тале здравя і Божу благоду Дале сой землі котрой тота книжка не лем є вынувана вшыткым Русинам але і моі земі Довайте жебы м пречытал а може жена виде Ай венуваня котеві на своій юбизені Ты мене спроваджала жывотом в добрым і злым зо свойом неоцінительном роботом тераз і при тым Вариш печеш стара ся о нашы внукы Хоц терпіш маш боят рукы Додверіл ся тісни староба з ньом неєдна твоя хороба Я з невысловленыма словами за любов медже нами же ты мала сомном стерпіня і великє про мене похопліня Ты єст допрі выховала діти ти є змінай дорог ся на світі дале Дале ся ім подякувал своім дітям котры мі были напомочны при тій роботі мя провадили Так істо має нуць кратка маленькы котрым мя інспірували не раз А під ползяй велькы выєвєм приглядну вліпку не є так Як є то написане в книжці бо ты мі помагаш наградецкы стижеш грозно а так дале но то лем так наокрем Далей директорці русиньского музея же выбавіла тоту будову фінансні заряділа є же маме ся де зійти порозправляти Посмотріт тіцтво нашых предків бо то є наш станок наша етникіта наша культура А ту ся чуєме як дома Дале русиньскій оброді Якоты Яка котрий был проєкт реалізуваний Ці уж панови і Дзідьови Мягонцякові был противнякови Мартінови котрый мі помагал писаню проєкту Дале пані ані Кузняковий котра ся найвеце наробила на тій місці за єй роботу час і терпезливост просит бы Аню Кузнякову жебы пряла моє подякуваня Дале Мому камаратові з дідства котрым я споминал з котрым нераз в посі порозправляли постояли аж до ноци а розберали мек ситуацию за рецензию той книжкы же є зробил а до той книжкы дал іщы дашто на веці кєд написал той поемі хыє ґазда іщы дальшу рецензию Сердечна дяка Юшку панові доцентові панькови бо його словник был не раз його бра до рук кєд є вглядат такє слово котре в тых січках потребуєме найти Одего єст черпал а іщы раз єм дясний а віру в якій другу половіцку чловіка выдума Сердечна дяка Тале панові Синякови котрый был є і буде мі надале взором од котрого єм терпал котрый мі раділ віл мя усмерньовал іщы раз сердечна дяка Дале непритомны хоты были позваны Квиті Галасовий котра є моментальні хвора тішу ся тіж мі мыц помогла Дале Йошкові Кудзейові котрый мі дал некцию поісти але таку першу раду Кєд взял мою книжку тась не была лем зо сіті была написана Амигварі єст словіцко лем го треба найти Ато єм вдяці не забуду спомнути ту признатости Ешко Марию Мальцовску З котрым я собі так розуміл Шкода не єдно Але хто бісе тіж дякыю Юркови Харитюнови і остатнім списувательом котры непрісні не выхменувал Спонзорови Янові Допіракови тіж выздрав пістал Не помог і вшыткым дальшым спонзорам Своім камаратам Лемкам Петрови Трохановскому коты неє Ни поглянові погляд же там поздравіти Олену Дуц файфер русиньскум бурзу вшыткым дякам мама сотнічкы одхіляка поляндского не буде дале розбіро Задес надяка Редакциям розгасут телевізиі Петро медвітує а остатнім котры ся прицілили пропаґали тоту книжку а ся была мамали за другу штота книжка узріла світло світом Хтіл єм подякувати а і докторй Матискови котре ту неє Але Выславза Ступцю за тіж подпору а похопліня про мене А на конец вшыткы вам остатні котры сте ту прислі А сте ту а не задудате а сме раді же русиньство жыє А же сме ся ту зышли до русиньского музеа котры я называм же то є наша нова святыня іщы раз сердеснія а тераз Наслідує автоґрам яда але прошло вас так як мам повіме книжкы жебы сте поступні як Вас бытал жебы сте присіл Прошу найперше пані Ґіро котра ся понаглят якы сіра Ходил дротдар од хызы до хызи горці дроту Великы мали дроту вал курил файку іс вал за роботу пінязі казал сой давати Ходил ротар од села до села Горці дроту Мали цьом ся підперал за дівчатми позерал кричал горці дроту вват за сом собі спіль те чут горці і велькы і малы Горці дроту Не смутте ся дівця та земвам тецут горня та дідо дротар з дрота тує тай позартугує Ходил Тротар по горах з Т горці дроту Змуку носил торбинку звиток дроту мериндю на нога гону ци ґербці дуган в таба кєрц Одил дротар з білогы чорной воды Горці дроту Великы малы дроту малтурів файку і вал за робе зубіняль зі казал собі давати