Печатня #24 - Йоанна Сарнецка «Хыжа з душом. Книжочка до оповіданя
Еп. 24

Печатня #24 - Йоанна Сарнецка «Хыжа з душом. Книжочка до оповіданя

•

Опис епізоду

Odcinek programu „Pечатня“ poświęcono książce Joanny Sarneckiej „Dom z duszą. Książeczka do opowiadania“ oraz szerzej literaturze i wydawnictwom łemkowsko-rusińskim. Autorka opowiada o starym łemkowskim domu, jego pamięci i historii, a także o tym, że książka ma zachęcać do opowiadania i czytania, również dzieci.

Szeroko w dziedzinie lemkoznawstwa oraz w łemkowskiej i rusińskiej literaturze pojawiają się tysiące zapisanych historii. Wszelkie pieśni, wszystkie te litery zapisał niejaki Pryny Majuczy jako – jak to się mówi – kolejny „podwójny pryncypał“. Zgodnie z ustaloną tradycją mamy określony porządek zapisywania liter, głosek i wypowiedzi. Aby z tego początkowego chaosu powstał sens, sensowne świadectwo, treść czy dowód wiedzy, a niekiedy i odczuć samego autora, konieczny jest pewien ład. Kiedy już te teksty zostaną zapisane w odpowiedniej formie, żeby inni mogli je przeczytać, wtedy autor, przekonany o wartości swojego dzieła, może dostrzec w nich nowe znaczenia. Może też dzielić się tym, nad czym pracował, z innymi ludźmi – z tymi, którzy są ciekawi świata, którzy cenią sobie wiedzę.

Stąd między innymi inicjatywa „Programu Peczatnia“, który ma popularyzować łemkowsko-rusińską literaturę, książki, wydawnictwa i czasopisma. „Peczatnia“ jest przeznaczona dla ludzi oczytanych i obejmuje także słuchanie (np. w radiu), czytanie czy rozmaite formy komunikacji (lemfm).

Witam wszystkich słuchaczy w programie „Peczatnia“. Równo rok temu przygotowaliśmy audycję o roczniku „Ruskoj“ z 2013 roku, a dzisiaj będziemy rozmawiać o roczniku „Gruszko i Bursy“ 2014. To już dziesiąty numer, wyjątkowy. Opowiemy teraz o tym, co w nim się znajduje, jakie są tematy przewodnie, czemu został poświęcony i może na początek parę wspomnień. Rocznik „Gruszko i Bursy“ powstał w 2005 roku – wtedy ukazał się pierwszy numer, dość skromny, a dzisiejsze wydania są już znacznie obszerniejsze. Obecnie zawiera on artykuły naukowe, jest w nim dział recenzji, a redaktorka naczelna wyraźnie podkreśla, że czasopismo się rozwija, że popyt na nie rośnie i że poszerza się też grono osób piszących w łemkowskim języku.

Dzień dobry. Cieszy mnie, że zdołaliśmy opublikować już dziesiąty numer, bo to pokazuje, że jest taka potrzeba i że mamy zasoby, by go wydawać. Rozwinęliśmy się z założenia jako pismo naukowe i etniczne. Widać też wzrastające zainteresowanie publikowaniem w łemkowskim – autorzy coraz częściej piszą w naszym języku, choć na początku artykuły naukowe bywały głównie w języku polskim. Jest to widoczne w statystykach: na 225 tekstów aż 153 są w łemkowskim. Wyraźnie rośnie więc liczba autorów, którzy sięgają po łemkowski w dyskursie naukowym. W tworzenie rocznika angażują się również uznani specjaliści w dziedzinie łemkoznawstwa z Polski i z zagranicy – tacy jak prof. Magocsi, dr Horbal, dr Mazur, prof. Ziemba czy Stefan Dudra. Dzięki temu publikowane teksty są merytoryczne i reprezentatywne.

W każdym numerze zamieszczamy też rozmaite dokumenty – np. sprawozdania czy uchwały ważne dla społeczności łemkowskiej i rusińskiej. Od początku istnienia rocznika w 2005 roku staramy się wypełniać tę funkcję dokumentacyjną, by udostępniać ludziom źródła i archiwalia związane z łemkowską historią i kulturą. W najnowszym numerze jest m.in. artykuł o tym, jak łemkowscy przedstawiciele zasiadali w Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych, oraz o kontrowersjach towarzyszących tej reprezentacji.

Dalej przechodzimy do artykułów związanych z rocznicą Talerhofu, czyli obozu austro-węgierskiego, w którym internowano tysiące Rusinów i łemków w czasie I wojny światowej. W publikacji znalazły się teksty naukowe i wspomnienia pokazujące, jak traumatyczne wydarzenia z Talerhofu wpłynęły na kształtowanie łemkowskiej tożsamości. Omawiamy zapiski Teofila Kuryły „Dziennik Lemka z Talerhofu“ czy poezję Michała Nesteraka – wszystko to dowodzi, że Talerhof wzbudził wśród łemkowskiej inteligencji silne poczucie obowiązku dokumentowania przeżyć i przekazywania ich następnym pokoleniom. Przedstawiamy też artykuły o służbie łemków w armii cesarsko-królewskiej, o ruchu staroruskim czy rusofilskim i wpływie tych nurtów na życie łemkowskiej wspólnoty.

W kolejnych działach znalazły się szkice o działalności literackiej, np. o pisarstwie Petra Murianki i o tym, jak literatura pomaga w kształceniu młodszych pokoleń w języku łemkowskim. W dziale „Inspiracji“ publikujemy zaś wiersze i krótkie formy autorstwa studentów filologii łemkowskiej i innych początkujących twórców, pokazując, że łemkowski coraz częściej funkcjonuje w przestrzeni artystycznej.

Mamy tu również przekłady tekstów białoruskiego pisarza Sokrata Janowicza na język łemkowski – to ciekawe zderzenie dwóch bliskich sobie światów, z podobnymi doświadczeniami mniejszości i kolonizacji kulturowej. Janowicz słynie z pisania wyrazistych, czasem ironicznych i prowokacyjnych form („sokratki“), a przełożenie tego na łemkowski jest nie lada wyzwaniem.

Na końcu znajdziemy recenzje, sprawozdania i krótkie teksty przedstawiające realizację projektów związanych z ożywianiem łemkowskiego języka i kultury muzycznej. Są tam np. informacje o tworzeniu współczesnego słownika łemkowskiego i o dokumentowaniu tradycyjnych pieśni w ramach projektu „Micne zila“. Dzięki tej działalności dąży się do tego, aby łemkowski żył nie tylko w archiwach, lecz także na co dzień, w nowoczesnej formie, którą można przekazać młodemu pokoleniu.

Najnowszy rocznik „Ruskiej Bursy“ na rok 2014 jest zatem bogaty – obejmuje historię, język, literaturę, religię i szeroko pojętą kulturę łemkowską oraz rusińską. Omawiamy sprawy kluczowe dla tożsamości: od tragicznych wydarzeń Talerhofu po dzisiejsze próby rewitalizacji języka i pieśni. Z jednej strony jest to pismo naukowe, z drugiej – służy utrwalaniu pamięci i pielęgnowaniu łemkowskiego dziedzictwa.

Szeroko w dziedzinie lemkoznawstwa oraz w łemkowskiej i rusińskiej literaturze pojawiają się tysiące zapisanych historii. Wszelkie pieśni, wszystkie te litery zapisał niejaki Pryny Majuczy jako – jak to się mówi – kolejny „podwójny pryncypał“. Zgodnie z ustaloną tradycją mamy określony porządek zapisywania liter, głosek i wypowiedzi. Aby z tego początkowego chaosu powstał sens, sensowne świadectwo, treść czy dowód wiedzy, a niekiedy i odczuć samego autora, konieczny jest pewien ład. Kiedy już te teksty zostaną zapisane w odpowiedniej formie, żeby inni mogli je przeczytać, wtedy autor, przekonany o wartości swojego dzieła, może dostrzec w nich nowe znaczenia. Może też dzielić się tym, nad czym pracował, z innymi ludźmi – z tymi, którzy są ciekawi świata, którzy cenią sobie wiedzę.

Stąd między innymi inicjatywa „Programu Peczatnia“, który ma popularyzować łemkowsko-rusińską literaturę, książki, wydawnictwa i czasopisma. „Peczatnia“ jest przeznaczona dla ludzi oczytanych i obejmuje także słuchanie (np. w radiu), czytanie czy rozmaite formy komunikacji (lemfm).

Witam wszystkich słuchaczy w programie „Peczatnia“. Równo rok temu przygotowaliśmy audycję o roczniku „Ruskoj“ z 2013 roku, a dzisiaj będziemy rozmawiać o roczniku „Gruszko i Bursy“ 2014. To już dziesiąty numer, wyjątkowy. Opowiemy teraz o tym, co w nim się znajduje, jakie są tematy przewodnie, czemu został poświęcony i może na początek parę wspomnień. Rocznik „Gruszko i Bursy“ powstał w 2005 roku – wtedy ukazał się pierwszy numer, dość skromny, a dzisiejsze wydania są już znacznie obszerniejsze. Obecnie zawiera on artykuły naukowe, jest w nim dział recenzji, a redaktorka naczelna wyraźnie podkreśla, że czasopismo się rozwija, że popyt na nie rośnie i że poszerza się też grono osób piszących w łemkowskim języku.

Dzień dobry. Cieszy mnie, że zdołaliśmy opublikować już dziesiąty numer, bo to pokazuje, że jest taka potrzeba i że mamy zasoby, by go wydawać. Rozwinęliśmy się z założenia jako pismo naukowe i etniczne. Widać też wzrastające zainteresowanie publikowaniem w łemkowskim – autorzy coraz częściej piszą w naszym języku, choć na początku artykuły naukowe bywały głównie w języku polskim. Jest to widoczne w statystykach: na 225 tekstów aż 153 są w łemkowskim. Wyraźnie rośnie więc liczba autorów, którzy sięgają po łemkowski w dyskursie naukowym. W tworzenie rocznika angażują się również uznani specjaliści w dziedzinie łemkoznawstwa z Polski i z zagranicy – tacy jak prof. Magocsi, dr Horbal, dr Mazur, prof. Ziemba czy Stefan Dudra. Dzięki temu publikowane teksty są merytoryczne i reprezentatywne.

W każdym numerze zamieszczamy też rozmaite dokumenty – np. sprawozdania czy uchwały ważne dla społeczności łemkowskiej i rusińskiej. Od początku istnienia rocznika w 2005 roku staramy się wypełniać tę funkcję dokumentacyjną, by udostępniać ludziom źródła i archiwalia związane z łemkowską historią i kulturą. W najnowszym numerze jest m.in. artykuł o tym, jak łemkowscy przedstawiciele zasiadali w Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych, oraz o kontrowersjach towarzyszących tej reprezentacji.

Dalej przechodzimy do artykułów związanych z rocznicą Talerhofu, czyli obozu austro-węgierskiego, w którym internowano tysiące Rusinów i łemków w czasie I wojny światowej. W publikacji znalazły się teksty naukowe i wspomnienia pokazujące, jak traumatyczne wydarzenia z Talerhofu wpłynęły na kształtowanie łemkowskiej tożsamości. Omawiamy zapiski Teofila Kuryły „Dziennik Lemka z Talerhofu“ czy poezję Michała Nesteraka – wszystko to dowodzi, że Talerhof wzbudził wśród łemkowskiej inteligencji silne poczucie obowiązku dokumentowania przeżyć i przekazywania ich następnym pokoleniom. Przedstawiamy też artykuły o służbie łemków w armii cesarsko-królewskiej, o ruchu staroruskim czy rusofilskim i wpływie tych nurtów na życie łemkowskiej wspólnoty.

W kolejnych działach znalazły się szkice o działalności literackiej, np. o pisarstwie Petra Murianki i o tym, jak literatura pomaga w kształceniu młodszych pokoleń w języku łemkowskim. W dziale „Inspiracji“ publikujemy zaś wiersze i krótkie formy autorstwa studentów filologii łemkowskiej i innych początkujących twórców, pokazując, że łemkowski coraz częściej funkcjonuje w przestrzeni artystycznej.

Mamy tu również przekłady tekstów białoruskiego pisarza Sokrata Janowicza na język łemkowski – to ciekawe zderzenie dwóch bliskich sobie światów, z podobnymi doświadczeniami mniejszości i kolonizacji kulturowej. Janowicz słynie z pisania wyrazistych, czasem ironicznych i prowokacyjnych form („sokratki“), a przełożenie tego na łemkowski jest nie lada wyzwaniem.

Na końcu znajdziemy recenzje, sprawozdania i krótkie teksty przedstawiające realizację projektów związanych z ożywianiem łemkowskiego języka i kultury muzycznej. Są tam np. informacje o tworzeniu współczesnego słownika łemkowskiego i o dokumentowaniu tradycyjnych pieśni w ramach projektu „Micne zila“. Dzięki tej działalności dąży się do tego, aby łemkowski żył nie tylko w archiwach, lecz także na co dzień, w nowoczesnej formie, którą można przekazać młodemu pokoleniu.

Najnowszy rocznik „Ruskiej Bursy“ na rok 2014 jest zatem bogaty – obejmuje historię, język, literaturę, religię i szeroko pojętą kulturę łemkowską oraz rusińską. Omawiamy sprawy kluczowe dla tożsamości: od tragicznych wydarzeń Talerhofu po dzisiejsze próby rewitalizacji języka i pieśni. Z jednej strony jest to pismo naukowe, z drugiej – służy utrwalaniu pamięci i pielęgnowaniu łemkowskiego dziedzictwa.

Автоматычна транскрипция

Што рока в обшыри лемкознавства лемківской русиньской літературы зявляют ся тисячы записаных
сторінь Хтоси колиси вшыткы тоты буквы записал принимаючы як основу два принципысторінь Хтоси колиси вшыткы тоты буквы записал принимаючы як основу два принципы
Усталений традицийом столітями порядок записуваня букв слів і речынь Жебы з тогоУсталений традицийом столітями порядок записуваня букв слів і речынь Жебы з того
початкового безпорядку зявила ся смысель сенс выповіди зміст доказ знаня а непочаткового безпорядку зявила ся смысель сенс выповіди зміст доказ знаня а не
рідко і емоциі і одчуваня самого автора А коли уж тоты рядкырідко і емоциі і одчуваня самого автора А коли уж тоты рядкы
сут записаны в такій подобі жебы міг іх дахто зовнішні прочытати авторесут записаны в такій подобі жебы міг іх дахто зовнішні прочытати авторе
переконаны про вартіст іст свойой дітины вказуют єй цілому світу жебы тотпереконаны про вартіст іст свойой дітины вказуют єй цілому світу жебы тот
записаний папір набрал новых значынь жебы поділити ся тым над чым авторзаписаний папір набрал новых значынь жебы поділити ся тым над чым автор
долго робил з дакым веце з тыма котры сут цікавы світа Головныдолго робил з дакым веце з тыма котры сут цікавы світа Головны
знаня З тыма котры знают доцінити труд Проґрам Печатня має приближыти лемківскузнаня З тыма котры знают доцінити труд Проґрам Печатня має приближыти лемківску
русиньску літературу книгы выдавництва і часописы Проґрам Печатня є перезначений для грамотныхрусиньску літературу книгы выдавництва і часописы Проґрам Печатня є перезначений для грамотных
Проґрам печатня прочытальня радия лем фм Дорогы радийослухачы витайте при мікрофоні НаталияПроґрам печатня прочытальня радия лем фм Дорогы радийослухачы витайте при мікрофоні Наталия
Малецка Новак а то проґрам Печатня тым разом з інчым Роваджучым тотМалецка Новак а то проґрам Печатня тым разом з інчым Роваджучым тот
проґрам най буде повіджене так стрічаме ся в Рускій Бурсі в студиюпроґрам най буде повіджене так стрічаме ся в Рускій Бурсі в студию
Руской Бурсы а то зато што Не так давно стала печатана вынятковаРуской Бурсы а то зато што Не так давно стала печатана выняткова
книжка Є то книжка під наголовком Дом з душом ксьонжечка до оповіданякнижка Є то книжка під наголовком Дом з душом ксьонжечка до оповіданя
і єст зо мном єй думкодавчыні авторка сценария ци тексту в тійі єст зо мном єй думкодавчыні авторка сценария ци тексту в тій
книжці Хоц того тексту неє за вельо то лем так тепер одразкнижці Хоц того тексту неє за вельо то лем так тепер одраз
здраджу Але книжка єст барз богата в зміст о чым думам жездраджу Але книжка єст барз богата в зміст о чым думам же
переконати ся о хвилю Видам студию паню Янну Сарнецку Дін добре Дінпереконати ся о хвилю Видам студию паню Янну Сарнецку Дін добре Дін
добре Пані Анна Сарнецка єст антроположком культуры соспільном діячком активістком оповідачком вдобре Пані Анна Сарнецка єст антроположком культуры соспільном діячком активістком оповідачком в
основаній через себе ґрупі не сме хто докінця назвати оповісті з Валізкійоснованій через себе ґрупі не сме хто докінця назвати оповісті з Валізкій
Думам же про тото тіж Е оповіме Має на своім им контіДумам же про тото тіж Е оповіме Має на своім им конті
тіж уж інчу публикацию <unk>em і што більше є прецикавом особом думамтіж уж інчу публикацию <unk>em і што більше є прецикавом особом думам
же ся про тото переконате уж о хвильку Відам паню барз досердечнеже ся про тото переконате уж о хвильку Відам паню барз досердечне
Я ріж витам потыкаме ся ту жебы порозмавлять о пані найновшій публикациіЯ ріж витам потыкаме ся ту жебы порозмавлять о пані найновшій публикациі
найновшой ксіжцы выданый през пані Фундациі Фундациі на же Культуры ЛАПньожечка донайновшой ксіжцы выданый през пані Фундациі Фундациі на же Культуры ЛАПньожечка до
оповіданя Чы жебы зачань оповідат о ксі ци мусіме зачань оповід ооповіданя Чы жебы зачань оповідат о ксі ци мусіме зачань оповід о
о о о о о вістях Зваліскы Нє мысл же можеме муто о о о о вістях Зваліскы Нє мысл же можеме мут
о ксі най професорства там зяти о повісти Зваліскы бо не виділамо ксі най професорства там зяти о повісти Зваліскы бо не виділам
до конця чыто як єдно з другым ні віжен вяже алем жедо конця чыто як єдно з другым ні віжен вяже алем же
та <unk>eaйпросте питаня на почонтек О чым єст та ксінжка Ксьожка єстта <unk>eaйпросте питаня на почонтек О чым єст та ксінжка Ксьожка єст
о дому Дом з душом І кєдмуме то поятє Дом з душомо дому Дом з душом І кєдмуме то поятє Дом з душом
то кажды майкіст своє скояженя з певностю І Ты скояженя вендруєм вто кажды майкіст своє скояженя з певностю І Ты скояженя вендруєм в
страны Старого Дому в котрым єст вільоповісти віле ся выдажыло Тен домстраны Старого Дому в котрым єст вільоповісти віле ся выдажыло Тен дом
вправде мільчы але єдночасні як бы так добре послухат то можна бывправде мільчы але єдночасні як бы так добре послухат то можна бы
те оповісти те душе дому ді почут выслухать ся єй оповісти такійте оповісти те душе дому ді почут выслухать ся єй оповісти такій
єм ям особісте вражыня мешканц в старой Лемковскій хыжы през певен часєм ям особісте вражыня мешканц в старой Лемковскій хыжы през певен час
І тен Дом стал ся такым моім жытьовым партнерем трох направды мамІ тен Дом стал ся такым моім жытьовым партнерем трох направды мам
почутю же навязам таку реляцию Як зжывал істотом Патшыла м як сяпочутю же навязам таку реляцию Як зжывал істотом Патшыла м як ся
стажеє Віділам же мій огруд єст в місцу ді є кєдис тежстажеє Віділам же мій огруд єст в місцу ді є кєдис теж
стал єщы єден Дом якій сонсецкій прубувам собі выобразіт як выглядало жытєстал єщы єден Дом якій сонсецкій прубувам собі выобразіт як выглядало жытє
в тій доліні єщы то парудесят лят тому І кєд там тов тій доліні єщы то парудесят лят тому І кєд там то
жытя тентніло кєд было дужо люді і звіжя зупелні не свят Найжытя тентніло кєд было дужо люді і звіжя зупелні не свят Най
те святы котре го час зостал якось так перерваны наґле Мам враженіте святы котре го час зостал якось так перерваны наґле Мам вражені
же в певным сенсі діс єст і пробує доповіді ста істориі Вінже в певным сенсі діс єст і пробує доповіді ста істориі Він
ст власні то з того досвідчыня особистого потреба жебы тым домом сяст власні то з того досвідчыня особистого потреба жебы тым домом ся
заянь ся нім оповіді Поніваж з моіх досвядчынь выника же діті сутзаянь ся нім оповіді Поніваж з моіх досвядчынь выника же діті сут
такіми союзниками такіх гісторий ні очывістых і невідяльных то помслям же скєруєтакіми союзниками такіх гісторий ні очывістых і невідяльных то помслям же скєрує
те ксінжечка до ніх і же то беспільна оповіст же я тыхте ксінжечка до ніх і же то беспільна оповіст же я тых
ствожу якєсь місце в кым ся споткаме і беме оповідат о домуствожу якєсь місце в кым ся споткаме і беме оповідат о дому
о гісториі беме шукат той оповісти спробуєме єм зреконструвать І так тао гісториі беме шукат той оповісти спробуєме єм зреконструвать І так та
ксінжечка єст власні помысляна еко Місце в котрым можна доконат певной реконструкциіксінжечка єст власні помысляна еко Місце в котрым можна доконат певной реконструкциі
чырваной істориі Мувіла Пані же мешкала в лемковскым Дому лемковскій хыжы Здрадженачырваной істориі Мувіла Пані же мешкала в лемковскым Дому лемковскій хыжы Здраджена
Пані діта хыжа ся знайдує Так то в Завад Цырмановскій Штакі ДолінцеПані діта хыжа ся знайдує Так то в Завад Цырмановскій Штакі Долінце
при котрый бігне дрога на Любатово Дорога котра певні кєдес была тежпри котрый бігне дрога на Любатово Дорога котра певні кєдес была теж
важным дуктем А діся єст так му запомяном дружком і в тейважным дуктем А діся єст так му запомяном дружком і в тей
доліні мішкали сме ты мішкали сме тык Я і моє діті ідоліні мішкали сме ты мішкали сме тык Я і моє діті і
в другій єй етакій хатци Мішковані Оточаны были сме пікным струмєньом ранов другій єй етакій хатци Мішковані Оточаны были сме пікным струмєньом рано
Єлені приходіли піть вода і направда было там так вспаняле і НайЄлені приходіли піть вода і направда было там так вспаняле і Най
тым дом был честю того свята честюй той природы Єй ґостаженя сятым дом был честю того свята честюй той природы Єй ґостаженя ся
тіж было якым такым врацаньом до того свята натуры Як розумім дедикациятіж было якым такым врацаньом до того свята натуры Як розумім дедикация
для певной коханой хыжы в доліні Мажень то єст леснє то місцетадля певной коханой хыжы в доліні Мажень то єст леснє то місцета
хыжа Но не да укрыть же в тій ксічце видіме одволаня дохыжа Но не да укрыть же в тій ксічце видіме одволаня до
лемковской хыжы до лемковской гісториі чы то єст ксіжка о Лемках Понікодлемковской хыжы до лемковской гісториі чы то єст ксіжка о Лемках Понікод
так бо теж Здає собі справы працуюч често з дітьми же Дітітак бо теж Здає собі справы працуюч често з дітьми же Діті
в тых околицях <unk> на Лемковщы мис тутай теж о дітях Польскійв тых околицях <unk> на Лемковщы мис тутай теж о дітях Польскій
зо што як бы ниґде не задає питаня что єст кінце немазо што як бы ниґде не задає питаня что єст кінце нема
значыня Але же маю мало свідомост того як выглядах істория Він поміслямзначыня Але же маю мало свідомост того як выглядах істория Він поміслям
собі же тіж можна в якій спосіб єм оповіді дискретні делікатні відомособі же тіж можна в якій спосіб єм оповіді дискретні делікатні відомо
же то єст кіжка гісторична Не ма тутай вілю фактів але певінже то єст кіжка гісторична Не ма тутай вілю фактів але певін
уклад певенный сценариюш то гістория написала тут єст чылі сом войны єстуклад певенный сценариюш то гістория написала тут єст чылі сом войны єст
теж высєдленє І т елемент хтіла бым жебы в якос свідомости дітітеж высєдленє І т елемент хтіла бым жебы в якос свідомости діті
з тых околіц істнял жебы они собі здавали справы воґуле з тогоз тых околіц істнял жебы они собі здавали справы воґуле з того
же то ся здажыло Маме по просту безпосередню утраты дому през Лемкуже то ся здажыло Маме по просту безпосередню утраты дому през Лемку
правда Но так так так так так так так так так такправда Но так так так так так так так так так так
так так так так так так так так так так так тактак так так так так так так так так так так так
так так так так так так так так так най власні Тежтак так так так так так так так так най власні Теж
якось мешканот в Вьосце Лемковскій в котрой діся мішкают Поляци Поміслям собіякось мешканот в Вьосце Лемковскій в котрой діся мішкают Поляци Поміслям собі
же повинна быти якась тяглост же повинно быти такє почуття но нихтоже повинна быти якась тяглост же повинно быти такє почуття но нихто
тай не єст винен Той ситуациі не поносит тоты одповідияльности Але повиннатай не єст винен Той ситуациі не поносит тоты одповідияльности Але повинна
быти тін повинно быти почутє же і вім ск тын Дом взялбыти тін повинно быти почутє же і вім ск тын Дом взял
хто ту мєшкал для чего так ся стало і же то якосьхто ту мєшкал для чего так ся стало і же то якось
уздровіло бы то ситуациі ци едукаторска барзо моцно едукаторска функцияй ксінжечкы Мамуздровіло бы то ситуациі ци едукаторска барзо моцно едукаторска функцияй ксінжечкы Мам
надіі і жы сама ксєжечка єст до оповіданя до огляданя можна собінадіі і жы сама ксєжечка єст до оповіданя до огляданя можна собі
усяньсть з родіном могла собі унянь сліті і оповідат гісторию власня оусяньсть з родіном могла собі унянь сліті і оповідат гісторию власня о
то хт єм запитати як чытат ты ксінжкы поніва жек бы пото хт єм запитати як чытат ты ксінжкы поніва жек бы по
титул Муві Ксінжечка до оповяня то уж барз інтриґу гм Но власнітитул Муві Ксінжечка до оповяня то уж барз інтриґу гм Но власні
хтіям доповіді же теж Запропонувалам школом некорым спотканя з том ксінжечком жебыхтіям доповіді же теж Запропонувалам школом некорым спотканя з том ксінжечком жебы
в якій спосіб тиж показать як ся мож на ньом бавіт якв якій спосіб тиж показать як ся мож на ньом бавіт як
ся можна занят з том ксінжечком як оповідат історию займує ся оповістямися можна занят з том ксінжечком як оповідат історию займує ся оповістями
уж од добрых понад дісятю лят штуком повісти Він хтіла бым сяуж од добрых понад дісятю лят штуком повісти Він хтіла бым ся
ж тым діліть яко такым способом на працы ґмідз історийом а выобразньомж тым діліть яко такым способом на працы ґмідз історийом а выобразньом
на працы зысловом з образом зле власні ґлувні на базе выобразні бона працы зысловом з образом зле власні ґлувні на базе выобразні бо
вілю же не віме але можеме дзякі выобразні є собі яко сявілю же не віме але можеме дзякі выобразні є собі яко ся
повіді Новіц Ксєчка теж єст так поміщена якє певне наждя до тогоповіді Новіц Ксєчка теж єст так поміщена якє певне наждя до того
жебы досвядчыть чым єст оповід жебы пробувать своіх сіл жебы розвият сяжебы досвядчыть чым єст оповід жебы пробувать своіх сіл жебы розвият ся
в тей дідіні в Босні Бо Ксожци єст мало тексту яко такогов тей дідіні в Босні Бо Ксожци єст мало тексту яко такого
правда он то так впроваза нас тематы І решты мусіме доповіді собіправда он то так впроваза нас тематы І решты мусіме доповіді собі
самі Так в огли корціло мі жебы зробити ксінжечка без ани єдногосамі Так в огли корціло мі жебы зробити ксінжечка без ани єдного
слова але помыслялам собі же быти може чытельници чы пришли оповідачы пунчуюслова але помыслялам собі же быти може чытельници чы пришли оповідачы пунчую
ся заґубєні такій ксінжечы Він єстеме призвычаєні хыба же то ксінжечка зупелся заґубєні такій ксінжечы Він єстеме призвычаєні хыба же то ксінжечка зупел
для малюткых діті же єднак якы слова со Помішлям же зробил встемпдля малюткых діті же єднак якы слова со Помішлям же зробил встемп
бо теж мям таку потребы жебы якось повідеть о тым з кныслбо теж мям таку потребы жебы якось повідеть о тым з кнысл
і паре такых питань задам жебы уважні найперш по просту пооглядат сяі паре такых питань задам жебы уважні найперш по просту пооглядат ся
ілюстрациє поприглядат ся тему том єст І тераз теж мам такє почутєілюстрациє поприглядат ся тему том єст І тераз теж мам такє почутє
по кільку варштатах зо школами же буде ужывала чогось в родаю закладекпо кільку варштатах зо школами же буде ужывала чогось в родаю закладек
котры буяли інформациі о тым ІІ война святова і то высєдленє Накотры буяли інформациі о тым ІІ война святова і то высєдленє На
потребы варштату кєдис досыт ограничены час жебы єднак не зґубіт ся впотребы варштату кєдис досыт ограничены час жебы єднак не зґубіт ся в
тій реконструкциі чыко собі вызначыть такы пункты котры сон і обєктивні потій реконструкциі чыко собі вызначыть такы пункты котры сон і обєктивні по
просту мусіме є в тей істориі зналез Але в самых Ксічцені тогопросту мусіме є в тей істориі зналез Але в самых Ксічцені того
не мусі быти Мы ся можеме заставлять власні видіме вендруючых люді дляне мусі быти Мы ся можеме заставлять власні видіме вендруючых люді для
чего вентруют люде в ріжных часах вендрували з ружных поводів Єс точего вентруют люде в ріжных часах вендрували з ружных поводів Єс то
єст тіж оказия жебы порозмавляти же часами так єст же люде опущаютєст тіж оказия жебы порозмавляти же часами так єст же люде опущают
своє доме і не зо свойой віны і хенці часами так часамисвоє доме і не зо свойой віны і хенці часами так часами
ядум за працу часами з інных поводу вчасами сул выжуцані з домуядум за працу часами з інных поводу вчасами сул выжуцані з дому
і по просту форма отверта дає нам дуже можливости жебы точні затриматиі по просту форма отверта дає нам дуже можливости жебы точні затримати
ся на істориі але жовить о спілчасності Як єстеме при формі тося на істориі але жовить о спілчасності Як єстеме при формі то
розмавляйме о самій формі ксіжкы яко такій бо єст барзо інтриґуюча єстрозмавляйме о самій формі ксіжкы яко такій бо єст барзо інтриґуюча єст
в припінный спосіб выдана ксінжечка І теж такі трохы заскакуюнцы понівач ядродв припінный спосіб выдана ксінжечка І теж такі трохы заскакуюнцы понівач ядрод
слухаче мам ксожкє в своіх р перед собом і кєд обратом колейныслухаче мам ксожкє в своіх р перед собом і кєд обратом колейны
строны власны Цо відшт повім же ты пікны ілюстрациі ствожыла Ева Кутылякстроны власны Цо відшт повім же ты пікны ілюстрациі ствожыла Ева Кутыляк
знакоміта ґрафічка То не єст ґрафіфіка тыкой ілюстрация Але Ева ма незвыкломзнакоміта ґрафічка То не єст ґрафіфіка тыкой ілюстрация Але Ева ма незвыклом
выобразня і таком вражливост свойом выєнтковом якій свят сама пошукує своіх історийвыобразня і таком вражливост свойом выєнтковом якій свят сама пошукує своіх історий
як ся оказало звязаной тутай з нашыма теренами він тото ждляный былояк ся оказало звязаной тутай з нашыма теренами він тото ждляный было
якє особістє такє теж важне приєхало позвязали сме ружне місця огляндали смеякє особістє такє теж важне приєхало позвязали сме ружне місця огляндали сме
домы Ниі помысл был такій жебы были два роцаі ілюстрациі Ілюстрациі такідомы Ниі помысл был такій жебы были два роцаі ілюстрациі Ілюстрациі такі
як бы ту і тераз чылі і оповядаме істориі єстесме в якымяк бы ту і тераз чылі і оповядаме істориі єстесме в якым
часі тражнійшым той істориі але єдночасні зостає з нам і хтос зчасі тражнійшым той істориі але єдночасні зостає з нам і хтос з
попшедньой істориі зостаю з нам і душе титулове котры сут обецны впопшедньой істориі зостаю з нам і душе титулове котры сут обецны в
дому цалый час Прихо наступне поколеня а попшеднє поколені єст в домудому цалый час Прихо наступне поколеня а попшеднє поколені єст в дому
і чува троха як такій добры дух дому І же то неі чува троха як такій добры дух дому І же то не
єст ні злого ні страшного то сут духы котры стражы Ворч перецівнієст ні злого ні страшного то сут духы котры стражы Ворч перецівні
то су насі оповідаче Домуві І те вшыткы істоты котры замішківали тынто су насі оповідаче Домуві І те вшыткы істоты котры замішківали тын
дом котры го твожыли они ся спотыкают в певным моменті Тендом теждом котры го твожыли они ся спотыкают в певным моменті Тендом теж
пережыва свій кризис додраз одповім Я трошкы так іщы його выясніня можепережыва свій кризис додраз одповім Я трошкы так іщы його выясніня може
до повізеня повем як то в практице выгляда то значыт же мамедо повізеня повем як то в практице выгляда то значыт же маме
строны котра єст Як бы трохе перезрочыстале якы гальо то така калькастроны котра єст Як бы трохе перезрочыстале якы гальо то така калька
і на ній маме барзо мінімалістычны рисунек фраґмент рисунку якій почонтек чогосьі на ній маме барзо мінімалістычны рисунек фраґмент рисунку якій почонтек чогось
альбо як пані точ повіця то сунты духы та перешлост і настемтнуальбо як пані точ повіця то сунты духы та перешлост і настемтну
строны мам з певным рисункєм І можеме власні двояко або певніня іщыстроны мам з певным рисункєм І можеме власні двояко або певніня іщы
він способу в так мою інтерпретацию такы оглядат ты рисункы оповідат овін способу в так мою інтерпретацию такы оглядат ты рисункы оповідат о
тых рисунках бы можеме то накладат можеме одремне оглядат ты ілюстрациі ітых рисунках бы можеме то накладат можеме одремне оглядат ты ілюстрациі і
ты ілюстрациі коры сут на тых кальках на тых призочыстых стронах сумты ілюстрациі коры сут на тых кальках на тых призочыстых стронах сум
барзо ощендне а мімовшытко кіпі з них треснок мам чутя же кіпібарзо ощендне а мімовшытко кіпі з них треснок мам чутя же кіпі
з них доправды боґатство тых історий тых повісти Лем мі было цікавез них доправды боґатство тых історий тых повісти Лем мі было цікаве
тиж то же найпер розмавляли смі з Ево тым Восніцома быть натиж то же найпер розмавляли смі з Ево тым Восніцома быть на
тых ілюстрациях А потым оказало ся же Ева такого свойого свята ілюстрацийноготых ілюстрациях А потым оказало ся же Ева такого свойого свята ілюстрацийного
ужыла до тых ілюстраций барв них натомяст на тых кальках ді власніужыла до тых ілюстраций барв них натомяст на тых кальках ді власні
теоретичні діс віт єст мені материяльне духове ужыла такого типу рисунку барзійтеоретичні діс віт єст мені материяльне духове ужыла такого типу рисунку барзій
реалістычного хотяж он з другій тако часами фотоґрафічного Хотяж єст барз власніреалістычного хотяж он з другій тако часами фотоґрафічного Хотяж єст барз власні
ощендны так як бы фраґмент якій барз реалістична гість фотоґрафіі зо сяныощендны так як бы фраґмент якій барз реалістична гість фотоґрафіі зо сяны
такій такого документу Він цікаве же реалізм єст там ді єст татакій такого документу Він цікаве же реалізм єст там ді єст та
нереальност то єст за меж цікаві уянты темат през ілюстраторка Пекні барзонереальност то єст за меж цікаві уянты темат през ілюстраторка Пекні барзо
інтересуючы Мысль же нема такє другой позициі Е хыба на ринку выдавничымінтересуючы Мысль же нема такє другой позициі Е хыба на ринку выдавничым
Дзякую в тыкым разі мам надію же ся быдавало теж до оповістиДзякую в тыкым разі мам надію же ся быдавало теж до оповісти
же направды лім удаст ся дзянкій ксорци доповід оповідиц і утрваліст якомсьже направды лім удаст ся дзянкій ксорци доповід оповідиц і утрваліст якомсь
істориі а ци так княжечка <unk> єст дедикувана стрічте дзєтьом ци єднакісториі а ци так княжечка <unk> єст дедикувана стрічте дзєтьом ци єднак
дорослій терснівосом Очывісти так як добра оповісти та оповіст неоповідяна котра чеканадорослій терснівосом Очывісти так як добра оповісти та оповіст неоповідяна котра чекана
на паньства єст оповістю універсальном не ма віку жадного Кєдис люде сяна паньства єст оповістю універсальном не ма віку жадного Кєдис люде ся
дали при пєцу і хтось єден оповідал гісториі слухали ґо вшысти дітідали при пєцу і хтось єден оповідал гісториі слухали ґо вшысти діті
дорослі Відомо же дітьом выобразня може барже ся урухомяла пришы тым дорослідорослі Відомо же дітьом выобразня може барже ся урухомяла пришы тым дорослі
і заянці были своіми справами але теж хетні слухали Віц смыс жеі заянці были своіми справами але теж хетні слухали Віц смыс же
тутай теж так єст і тераз власні заміжам На початку грудня вендетутай теж так єст і тераз власні заміжам На початку грудня венде
в ліцеум стол Ксіожечком і поміслям собі же чому є же ліцеалістів ліцеум стол Ксіожечком і поміслям собі же чому є же ліцеалісті
теж могло оповідати ты істориі оні собі лепі языково пораджыл ніж молодшытеж могло оповідати ты істориі оні собі лепі языково пораджыл ніж молодшы
діті Мудшы діті барже і пережывают гісториі шукаю імян богатерів Тутай неґоциюмдіті Мудшы діті барже і пережывают гісториі шукаю імян богатерів Тутай неґоциюм
власні ци кто тото єст то жона чы можы і т усталяювласні ци кто тото єст то жона чы можы і т усталяю
ґенеалоґє натомяст мысль же зо старшыма дітьми чы лодежом можна створити ужґенеалоґє натомяст мысль же зо старшыма дітьми чы лодежом можна створити уж
таку барді комплетну цікаву оповіст гісториі Фабула Як єст найважнійше присланя тойтаку барді комплетну цікаву оповіст гісториі Фабула Як єст найважнійше присланя той
кшож Чи хоці о дом якого місце ци дом о люді цикшож Чи хоці о дом якого місце ци дом о люді ци
о істориі звязаны з тыми містами і з тым людзми Мсє передо істориі звязаны з тыми містами і з тым людзми Мсє перед
вшыткым хоц якось таку вражливост жебы отворить в собі такій таку престреньвшыткым хоц якось таку вражливост жебы отворить в собі такій таку престрень
на то на то вражливост на дідіцтво котре ма свой аспект материяльнена то на то вражливост на дідіцтво котре ма свой аспект материяльне
в постаті дому Але претіж вім же то не хоці о древнов постаті дому Але претіж вім же то не хоці о древно
Тых хоці теж о тото ся там выдажыло же ден Дом єстТых хоці теж о тото ся там выдажыло же ден Дом єст
такым тіхым святкєм нашых льосув І ді на нім ся осаджают істориітакым тіхым святкєм нашых льосув І ді на нім ся осаджают істориі
навет можна повіде же то ден поділ на материяльне і нематерияльне дідітствонавет можна повіде же то ден поділ на материяльне і нематерияльне дідітство
в певным сенсі не істнує Ксюжечка єст по то жебы на тов певным сенсі не істнує Ксюжечка єст по то жебы на то
вражліві ді ся жебы люде ся могли отворить на то же товражліві ді ся жебы люде ся могли отворить на то же то
стважне вільокротні витяла вам на подвурках нововымураных дому розпадаюце ся халубкі Пікныстважне вільокротні витяла вам на подвурках нововымураных дому розпадаюце ся халубкі Пікны
древняны домы єщы в якым стилю котрый уж праві не істнує видатдревняны домы єщы в якым стилю котрый уж праві не істнує видат
самы кін розвязаня технічны чы якісь естетичны помыслы Найто вшытко ся розпадасамы кін розвязаня технічны чы якісь естетичны помыслы Найто вшытко ся розпада
і одхозі <unk> ніт Шкода Но нестет не ухроніме певні вшыткых древняныхі одхозі <unk> ніт Шкода Но нестет не ухроніме певні вшыткых древняных
будинків вшеле розпадом Вядомо але добре бы бы бы бы бы быбудинків вшеле розпадом Вядомо але добре бы бы бы бы бы бы
было собі хвиля хотяж помыслят же то майом вартіст же то єстбыло собі хвиля хотяж помыслят же то майом вартіст же то єст
тылько якій рупєць з давных часу котре єст дівне і втыдліве Тылькотылько якій рупєць з давных часу котре єст дівне і втыдліве Тылько
же то мартост Вот має з сыном О кого мелю совымо Аже то мартост Вот має з сыном О кого мелю совымо А
чого си сосмінили Рипо не люда з ним часы ся змінилик єйчого си сосмінили Рипо не люда з ним часы ся змінилик єй
як задул Гоно мика гуяк заду райде мей зрайде мегози най сийвенцяк задул Гоно мика гуяк заду райде мей зрайде мегози най сийвенц
ей свого єдлай сий мельтанцого ей свого єм гладівця Моі молоді чогоей свого єдлай сий мельтанцого ей свого єм гладівця Моі молоді чого
сей дал жыли крозы Моі молоді діда жылий світ тіло тины Гейсей дал жыли крозы Моі молоді діда жылий світ тіло тины Гей
присой тіль мотра зо ни ей лем тільновет часы ти мотра зоприсой тіль мотра зо ни ей лем тільновет часы ти мотра зо
ни ей лем ти нове в часы змінили гей то ті людени ей лем ти нове в часы змінили гей то ті люде
соты со змінили гей то люде сме Чи уважа пані же промоциясоты со змінили гей то люде сме Чи уважа пані же промоция
локального історичного культурового дідіцтва попрез ксожкы власні ма шансы прибіця В облічулокального історичного культурового дідіцтва попрез ксожкы власні ма шансы прибіця В облічу
тых новых технолоґій котры нас заливают а в ще то молоде поколенітых новых технолоґій котры нас заливают а в ще то молоде поколені
Зазначы є вовк барз любю новы технолоґіє і остатньо навет в оповістяхЗазначы є вовк барз любю новы технолоґіє і остатньо навет в оповістях
зробили сме спектакль зо штучном інтеліґенцьом мед з ним єст протівко Ізробили сме спектакль зо штучном інтеліґенцьом мед з ним єст протівко І
хетні бым напк ттен темат розвінело о якій новы технолоґіі бо выдаєхетні бым напк ттен темат розвінело о якій новы технолоґіі бо выдає
мі ся же то можна бы зробит Натоміст выдає мі же ксінчкіймі ся же то можна бы зробит Натоміст выдає мі же ксінчкій
має своє місце і завше будом мали своі місце в такій чымає своє місце і завше будом мали своі місце в такій чы
інной формі штука оповіданя єст штуком вспілчестном навязуючом до старых старых способуінной формі штука оповіданя єст штуком вспілчестном навязуючом до старых старых способу
власні оповіданя істориі тора діс розвія Наше средовиско росне в ціло вінвласні оповіданя істориі тора діс розвія Наше средовиско росне в ціло він
теж єдночасні видат же єст така потреба жебы оповідат історию І тутайтеж єдночасні видат же єст така потреба жебы оповідат історию І тутай
так сянжечка яко нажердя до оповісти яко нажердя до едукациі оповідачой обовітак сянжечка яко нажердя до оповісти яко нажердя до едукациі оповідачой обові
оповістьовой так то єст мисля же може міс якій застосуваня може бытиоповістьовой так то єст мисля же може міс якій застосуваня може быти
вартостьове в тым сенсі А за якым одбіорам ся пані споткала Тывартостьове в тым сенсі А за якым одбіорам ся пані споткала Ты
цяч всю молодшых старшых З зацікавліньом Зацікавліньом робілам лепшко варштаты штукы оповіданяцяч всю молодшых старшых З зацікавліньом Зацікавліньом робілам лепшко варштаты штукы оповіданя
для бібліотекажы і вшысти оні досталі бібліотекажы з Подкарпатяр там з рейонудля бібліотекажы і вшысти оні досталі бібліотекажы з Подкарпатяр там з рейону
Красічына і Пшемысля барзо іх то зацікавіло і робіли сме собі вспільномКрасічына і Пшемысля барзо іх то зацікавіло і робіли сме собі вспільном
таком прюбы реконструкциі тай істориі Добы чылі же то не єст такєтаком прюбы реконструкциі тай істориі Добы чылі же то не єст такє
латве оповідат гісториє але теж былі барзы тым якой захені і цікавілатве оповідат гісториє але теж былі барзы тым якой захені і цікаві
того жебы то якось подать дале і пробувать з дітьми і працуватьтого жебы то якось подать дале і пробувать з дітьми і працувать
з млодежом в Осністым кзьочку Він мисль же то же то маз млодежом в Осністым кзьочку Він мисль же то же то ма
шансе ся якось розповше тут добре свом якій наразі принимі одчутя былшансе ся якось розповше тут добре свом якій наразі принимі одчутя был
помысли жебы нашы розвінат ксінжечкы власні онашко кійсайдец з робітні театр Камішыбаіпомысли жебы нашы розвінат ксінжечкы власні онашко кійсайдец з робітні театр Камішыбаі
жебы можна было працувати з ґрупом латвій ніж дают ксінжечкы до ренкіжебы можна было працувати з ґрупом латвій ніж дают ксінжечкы до ренкі
каждому А нечы одбіорци сут в стані в стане з тым вкаждому А нечы одбіорци сут в стані в стане з тым в
котры мі Паніш працувала лемковском гісторию одтвожыт чы пані якось так барзокотры мі Паніш працувала лемковском гісторию одтвожыт чы пані якось так барзо
ім помагала в тым Но власні ружні з тым было Нектры воґлеім помагала в тым Но власні ружні з тым было Нектры воґле
якось не виделі тего Навет дорослі здажало ся же не виделі тейякось не виделі тего Навет дорослі здажало ся же не виделі тей
істориі не выодрембнялі єй Він то была оказия до того жебы оісториі не выодрембнялі єй Він то была оказия до того жебы о
тым повіде Застанавляли ся чы то єст надаль война цо там сятым повіде Застанавляли ся чы то єст надаль война цо там ся
діє на тых ілюстрациях ноле власне выдає єм ся што теж єстдіє на тых ілюстрациях ноле власне выдає єм ся што теж єст
сенс з тій ксьонжечкі такій же Вспільні ся можна застановіть і спробуватсенс з тій ксьонжечкі такій же Вспільні ся можна застановіть і спробуват
одшукат тій істориі Цо то може быти сото за часы ся тамодшукат тій істориі Цо то може быти сото за часы ся там
выдажа для чысовы та ся стало м і це іщы раз Новыдажа для чысовы та ся стало м і це іщы раз Но
докладні выдає м ся же то но власні тіж навет з перспектывыдокладні выдає м ся же то но власні тіж навет з перспектывы
провадсой такы варштаты трохе діаґностичне на іле люде воґу єдн о тійпровадсой такы варштаты трохе діаґностичне на іле люде воґу єдн о тій
істориі Но і нестеты ні дуже вєджам Так можу ся нісе зісториі Но і нестеты ні дуже вєджам Так можу ся нісе з
паньом згодіти Чекособа з зевнотр бо м бо ні до конця сумнівемпаньом згодіти Чекособа з зевнотр бо м бо ні до конця сумнівем
так зґадує же єст пані з зевнонт як бы з нашой розмовытак зґадує же єст пані з зевнонт як бы з нашой розмовы
середовиск в о Лемках тек хоцім але теж нівемчы од завше мішкасередовиск в о Лемках тек хоцім але теж нівемчы од завше мішка
пань на полуднючы Ні нє од осмю лят од ось лят Алепань на полуднючы Ні нє од осмю лят од ось лят Але
мані одповідній апарат наукови теж припомнял слухачом пані Анна єст етноложком антроположкоммані одповідній апарат наукови теж припомнял слухачом пані Анна єст етноложком антроположком
культуры як оценя пані самолемковском сполност Признам же <unk> Досыт малый мамкультуры як оценя пані самолемковском сполност Признам же <unk> Досыт малый мам
контакт з споєчностю лемковском Він трудно мі воґло якійкольвік тутай опініі выдаватиконтакт з споєчностю лемковском Він трудно мі воґло якійкольвік тутай опініі выдавати
Завше то єст для вартосідове знам трохы особ теж єщы з часуЗавше то єст для вартосідове знам трохы особ теж єщы з часу
в кєд робілям баданя теренове тутай в лятах <unk> кавалек часу темув кєд робілям баданя теренове тутай в лятах <unk> кавалек часу тему
але вчас міям оказия бліжей познать трошкы особы тутай мешкаю Завше тоале вчас міям оказия бліжей познать трошкы особы тутай мешкаю Завше то
бы фасцинувала мі та істория завшым мі фасцинує по просту вірокультуровостю уважамбы фасцинувала мі та істория завшым мі фасцинує по просту вірокультуровостю уважам
што ж така огромна вартост і памятам такі в своім дітіньстві щышто ж така огромна вартост і памятам такі в своім дітіньстві щы
одкрытє выґляже в нашым краю сут люде кры вызнаю інно реліґіі крыодкрытє выґляже в нашым краю сут люде кры вызнаю інно реліґіі кры
Утожсамлям ся як бы теж з трошечка іначе зіном сполечностю жвоґле фасцинуєУтожсамлям ся як бы теж з трошечка іначе зіном сполечностю жвоґле фасцинує
же то такє з боґатство котре нас пошежа нам горизонты І завшеже то такє з боґатство котре нас пошежа нам горизонты І завше
ме теж дівіло єдночасні як барз то єст якось марґіналізуване в такымме теж дівіло єдночасні як барз то єст якось марґіналізуване в такым
дискурсі публичным Він я бым хтіла жебы было віней споткань оказиі додискурсі публичным Він я бым хтіла жебы было віней споткань оказиі до
познаваня ся жебы місце в престыні публичной было для Лемків тутой Ачыпознаваня ся жебы місце в престыні публичной было для Лемків тутой Ачы
Лемковє потрафіл дбать о своє дідітство на підставі такій обсервациі якы паньмаЛемковє потрафіл дбать о своє дідітство на підставі такій обсервациі якы паньма
Мум ся же так но єстем тута в такым місцу котр воґлеМум ся же так но єстем тута в такым місцу котр воґле
тему єст посвянцоне тему служы єстем власне під враженьом же тыле сятему єст посвянцоне тему служы єстем власне під враженьом же тыле ся
діє Від якій стем на якій выдажынях типу Кермеш чы од Русальдіє Від якій стем на якій выдажынях типу Кермеш чы од Русаль
до Яна чы чы ґєкольвік пояден то видат же то важне тодо Яна чы чы ґєкольвік пояден то видат же то важне то
дідіство Але хыже на приклад зникаю з нашого краєобразу Но але ідідіство Але хыже на приклад зникаю з нашого краєобразу Но але і
ґе там мешкали Лемкові быти може трохо іначей бы то хотяж відомоґе там мешкали Лемкові быти може трохо іначей бы то хотяж відомо
же в приході нове і тото як бы то не єст квестияже в приході нове і тото як бы то не єст квестия
якій тутай приналежности Так ты квестия того як воґле походіме до дідістваякій тутай приналежности Так ты квестия того як воґле походіме до дідіства
такого і до того цо єст старе Бардо в тым року быламтакого і до того цо єст старе Бардо в тым року былам
во Франциі те смо такы малы пшескок але мам таку рефлексию жево Франциі те смо такы малы пшескок але мам таку рефлексию же
там дужо він єст місця на таку тяглост історичном на то єсттам дужо він єст місця на таку тяглост історичном на то єст
старе забиткове Неконечні палац Дом котрый ма які старе попенкане Белькі єстстаре забиткове Неконечні палац Дом котрый ма які старе попенкане Белькі єст
постреганы як вартоцьове де Белькі сут показуваны презентуваны іны обіям Ну Впостреганы як вартоцьове де Белькі сут показуваны презентуваны іны обіям Ну В
Польсци маме і нестеты інну культуры і барз над тым уболевам алеПольсци маме і нестеты інну культуры і барз над тым уболевам але
мам надію же то беме одкрыват же то дідіцтво бераз бар значынцомам надію же то беме одкрыват же то дідіцтво бераз бар значынцо
бойз ґораз мній Він доценіме были ані за пізно Чы на тилебойз ґораз мній Він доценіме были ані за пізно Чы на тиле
найлепань ма вґльонты в лемковском культуры в лемковскій свят То чы Лемковинанайлепань ма вґльонты в лемковском культуры в лемковскій свят То чы Лемковина
ма Пред собом єщы якусь пришлост чы будеме цераз чєй одволиват сяма Пред собом єщы якусь пришлост чы будеме цераз чєй одволиват ся
до ней власні поприз кінжкы попрез альбумы выставы Но і єст такєдо ней власні поприз кінжкы попрез альбумы выставы Но і єст такє
ризико на певно но так Але з другій страны свят ся бартаризико на певно но так Але з другій страны свят ся барта
так уніфікує Ґльобалізация дотычыт вшыткых быти може в тым Такім скансенє дідесьтак уніфікує Ґльобалізация дотычыт вшыткых быти може в тым Такім скансенє дідесь
зостає цо важного а не єстесме в стані потягнути дом в пришлостзостає цо важного а не єстесме в стані потягнути дом в пришлост
або та змінност перезом ситуацию правдата істория высідляня єст перервана такій натуральнеабо та змінност перезом ситуацию правдата істория высідляня єст перервана такій натуральне
пшебіг натомяст барз дужом надійом якосы тхнул тын спектакль в трим Міямпшебіг натомяст барз дужом надійом якосы тхнул тын спектакль в трим Міям
оказию участничыть котры дотичыл тутай істориі всіл лемковскій і памятьо Панови Такоказию участничыть котры дотичыл тутай істориі всіл лемковскій і памятьо Панови Так
Єдна з невірю такых ситуаций в трых видат ся вспілчесну культура театрЄдна з невірю такых ситуаций в трых видат ся вспілчесну культура театр
таньа цось сто ся діся діє правда і єдночасні оповіда то певнотаньа цось сто ся діся діє правда і єдночасні оповіда то певно
істория одволує ся якє свята з пришлости Але деж цікава бы містория одволує ся якє свята з пришлости Але деж цікава бы м
была на приклад якій ксіжкі фільму якій формы творчости выразу вспілчесной тожсамостибыла на приклад якій ксіжкі фільму якій формы творчости выразу вспілчесной тожсамости
котра неконечні єст занужена в пришлости некінчні му ся до того барзкотра неконечні єст занужена в пришлости некінчні му ся до того барз
односить але не мови о тым як то єст дісяй быт Лемкімодносить але не мови о тым як то єст дісяй быт Лемкім
Лемкіньом і Разых што то значы Здесидуваня того што нам тігло бракуєЛемкіньом і Разых што то значы Здесидуваня того што нам тігло бракує
моє шарочку шана лако шалечку шевачы лаґошачку Сморанку кнева пост рік змоє шарочку шана лако шалечку шевачы лаґошачку Сморанку кнева пост рік з
тым Вєкне пані Ту вспоминала о варштатах то проваді Хтал бым шайсттым Вєкне пані Ту вспоминала о варштатах то проваді Хтал бым шайст
раз до оповісти Зваліскій цужто такєго бо выдає мі ся же якраз до оповісти Зваліскій цужто такєго бо выдає мі ся же як
повім же сон то оповіданы істориі з музыком на жыво тото зповім же сон то оповіданы істориі з музыком на жыво тото з
плаща за барзо Оповісті Зваліскій то єст такій проєкт котры навязує доплаща за барзо Оповісті Зваліскій то єст такій проєкт котры навязує до
штукы оповіданя займуєме ся оповістями Прубуєме реконструувати штукы оповіданя котра давні былаштукы оповіданя займуєме ся оповістями Прубуєме реконструувати штукы оповіданя котра давні была
чымс натуральным товаришыла вельо ситуациям в жытю При столе при пєцу придоружнычымс натуральным товаришыла вельо ситуациям в жытю При столе при пєцу придоружны
были околичности в котрых люде засядали бы слухати гісториі і хтось мугбыли околичности в котрых люде засядали бы слухати гісториі і хтось муг
ты гісториі оповідат такє досвідчыня документы маме чы ци свідомост того жеты гісториі оповідат такє досвідчыня документы маме чы ци свідомост того же
та тягло штукі оповіданя была маме з істориі культуры натоміст потемта тінґлостта тягло штукі оповіданя была маме з істориі культуры натоміст потемта тінґлост
в Польсте зостала обшырвана і вспілчасне обецне єст такє сродовиско оповідачы котрев Польсте зостала обшырвана і вспілчасне обецне єст такє сродовиско оповідачы котре
прубуєте штукы реконструувать Нє Я з моі приятілі руніж поділід сме такєпрубуєте штукы реконструувать Нє Я з моі приятілі руніж поділід сме такє
вызванє оповядаме гісториє наш помысл на то єст такій жебы власне сягативызванє оповядаме гісториє наш помысл на то єст такій жебы власне сягати
до дзєдітства кост так ся діє же для нас то дідство єстдо дзєдітства кост так ся діє же для нас то дідство єст
барз важне вельокультуровост власнє такє тематы і оповядаме істориє традицийне традицийне баснєбарз важне вельокультуровост власнє такє тематы і оповядаме істориє традицийне традицийне баснє
але теж літератскє Перужне также своі авторскє істориі Вдає м ся жеале теж літератскє Перужне также своі авторскє істориі Вдає м ся же
засадничом справом в оповістях з Валіскій єст то же зновотвориме якося вказєзасадничом справом в оповістях з Валіскій єст то же зновотвориме якося вказє
до того жебы люде ся споткали і слухали навзаєм Бо так якдо того жебы люде ся споткали і слухали навзаєм Бо так як
занікла штука оповісти так воґ та умінтност слуханя мам вражыня же єстзанікла штука оповісти так воґ та умінтност слуханя мам вражыня же єст
трошкы в заніку чы змарґіналізувана взглядом інных умєнтости котры суперрозвіяме напевно Аднактрошкы в заніку чы змарґіналізувана взглядом інных умєнтости котры суперрозвіяме напевно Аднак
відат же єст така потреба жебы в тій тішы спокою не посютвідат же єст така потреба жебы в тій тішы спокою не посют
вельо боціцув тылько в такым мінімалізмі быть разом і діліть ся чымсьвельо боціцув тылько в такым мінімалізмі быть разом і діліть ся чымсь
І мам вражені же діся єст щыґульна потреба жебы жебы штука оповіданяІ мам вражені же діся єст щыґульна потреба жебы жебы штука оповіданя
функцийонувала Вендруєме з тым нашыми оповістями Называм ся оповістями з Валіскій длятжефункцийонувала Вендруєме з тым нашыми оповістями Называм ся оповістями з Валіскій длятже
помис єст такій жебы вшытко ся до той Валіскій могло змістіс бопомис єст такій жебы вшытко ся до той Валіскій могло змістіс бо
не дуже дніпше розтвормы над трастьом тылько ґлувне мы і слово Часаміне дуже дніпше розтвормы над трастьом тылько ґлувне мы і слово Часамі
ужывам які там елементы сценоґрафіі костюму але то єст вшытко як другоженнеужывам які там елементы сценоґрафіі костюму але то єст вшытко як другоженне
взглядом того спотканя І то єст для мене незвыкле зупел в оповістяхвзглядом того спотканя І то єст для мене незвыкле зупел в оповістях
тото же же то оперте на контакті чловє чловек І слова сонтото же же то оперте на контакті чловє чловек І слова сон
теж мают так направды другожендну ролю Важне єст то спотканя і тотеж мают так направды другожендну ролю Важне єст то спотканя і то
же ся скомунікуєме же я сос чым ся поділем з том другомже ся скомунікуєме же я сос чым ся поділем з том другом
особом она то оде мні везьме і теж мі сось да Ікавеособом она то оде мні везьме і теж мі сось да Ікаве
досвідчені з чымой перспекты Трак ся тых оповісти публика теж твожы тадосвідчені з чымой перспекты Трак ся тых оповісти публика теж твожы та
оповіст єст вспілтворцом для найповісти Бардо честок Стає ся чест остає сяоповіст єст вспілтворцом для найповісти Бардо честок Стає ся чест остає ся
богатерам той оповісти помагам богатером участничы в істориі Але навет єс немабогатерам той оповісти помагам богатером участничы в істориі Але навет єс нема
такого специяльного місця на вспільне муєнє тото слуханя та енерґія з слуханятакого специяльного місця на вспільне муєнє тото слуханя та енерґія з слуханя
та уважніст люді концентрация То барз дужо нам дає і справя жета уважніст люді концентрация То барз дужо нам дає і справя же
якось оповідаме Значно ні то як оповідаме не єст якым выників тогоякось оповідаме Значно ні то як оповідаме не єст якым выників того
же ся научыло ся на памят ниґде ся не учыме нічого наже ся научыло ся на памят ниґде ся не учыме нічого на
памятко імпровізуєме тыко ми достаєме восні як бы енерґія од люді іпамятко імпровізуєме тыко ми достаєме восні як бы енерґія од люді і
віє ж як чуєме чы учыт такого языка чы інного Публична сіствіє ж як чуєме чы учыт такого языка чы інного Публична сіст
молодша старша а чы сами ты самы гістория ся завше бжілы іначеймолодша старша а чы сами ты самы гістория ся завше бжілы іначей
латві ся оповіда до молодшых слухачы ци до старшых кры вдавало былатві ся оповіда до молодшых слухачы ци до старшых кры вдавало бы
ся же він розуміют То ружне Як найбардій люб якій змішана ґрупася же він розуміют То ружне Як найбардій люб якій змішана ґрупа
так трохы то залежыт єж од гісториі очывісти Але маме такы евідентнытак трохы то залежыт єж од гісториі очывісти Але маме такы евідентны
байкы в котрых часами з єм припадково участничал дорослінь лем научыль збайкы в котрых часами з єм припадково участничал дорослінь лем научыль з
клясом або родіц з дідкєм і потым достаєме таку інформаци В засадіклясом або родіц з дідкєм і потым достаєме таку інформаци В засаді
тота байка то была для дорослых Найваній о то о то хоцітота байка то была для дорослых Найваній о то о то хоці
о тен ефект Часами єст нам трудно переконат орґанізаторе якійого выдажыня жео тен ефект Часами єст нам трудно переконат орґанізаторе якійого выдажыня же
направды в байце могло участничат р дорослі і не були почутя стратынаправды в байце могло участничат р дорослі і не були почутя страты
але розумієм але з другій страны вім же добра басінь повинна бытиале розумієм але з другій страны вім же добра басінь повинна быти
універсальна І о чым оповідати бо мам отвартом теж перед собом паньствауніверсальна І о чым оповідати бо мам отвартом теж перед собом паньства
страну інтернетово і видже кількарні кільканасте такых оповісти диматичных оповіс На страністрану інтернетово і видже кількарні кільканасте такых оповісти диматичных оповіс На страні
теж не ма вшыткє такє поєденче жебы якось показать спектрум можливости Алетеж не ма вшыткє такє поєденче жебы якось показать спектрум можливости Але
оповідаме л то єст така в сумє вендрувка по польсце по свєоповідаме л то єст така в сумє вендрувка по польсце по свє
трошечкы теж бо і з Польскы вырушаме в рыны реґіоны Ґенеральні оповідаметрошечкы теж бо і з Польскы вырушаме в рыны реґіоны Ґенеральні оповідаме
тото нас поруша Цо для нас єст важне Єжелі знайдеме якось істориютото нас поруша Цо для нас єст важне Єжелі знайдеме якось історию
котра якось нам ніч на мой крыжанце Ані Возняк робіт вражене цокотра якось нам ніч на мой крыжанце Ані Возняк робіт вражене цо
св якій струны в нас дргают по єй вплывом тото єст длясв якій струны в нас дргают по єй вплывом тото єст для
нас істория Він маме теж і оповісти ізраельскє японьскє ормяньскє венґєрскє булгарскєнас істория Він маме теж і оповісти ізраельскє японьскє ормяньскє венґєрскє булгарскє
та екстраді з ріжных зупел обшарів Натомяст теж маме польскє з завшета екстраді з ріжных зупел обшарів Натомяст теж маме польскє з завше
ся стараме теж осадіти істориі в якымсь контекстє напр музычным жебы трошычкыся стараме теж осадіти істориі в якымсь контекстє напр музычным жебы трошычкы
такій кавалк свята якій был в тым в тей оповісти Нові ґєкольвіктакій кавалк свята якій был в тым в тей оповісти Нові ґєкольвік
єстесме з то оповістю то там власні так ся стараме занужыт трошычкыєстесме з то оповістю то там власні так ся стараме занужыт трошычкы
в кавалку той культуры І запросіт участників теж до того зануженя сяв кавалку той культуры І запросіт участників теж до того зануженя ся
чы і до якій ритму до якій мельодий дзвєнку інструментів котры сутчы і до якій ритму до якій мельодий дзвєнку інструментів котры сут
звязаны з даном традицийом Барто важным елементом єст для нас власні тынзвязаны з даном традицийом Барто важным елементом єст для нас власні тын
аспект вірокультуровости Оповісти є заштеты а такій проґрам цилы котры повстал васпект вірокультуровости Оповісти є заштеты а такій проґрам цилы котры повстал в
досытій незвыклы спосіб спонтанічны з вязанкы ружных оповісти жыдовскых і пєсні ідосытій незвыклы спосіб спонтанічны з вязанкы ружных оповісти жыдовскых і пєсні і
оповідаме тиж што власні при ружных оказиях звязаных з нівым упамятняньом сполстиоповідаме тиж што власні при ружных оказиях звязаных з нівым упамятняньом сполсти
жыдовскых в ружных місцях Так же мам р оповісти такє Теж нежыдовскых в ружных місцях Так же мам р оповісти такє Теж не
як бы то ґо называм лемковскє але сут то повісті з Кольберґаяк бы то ґо называм лемковскє але сут то повісті з Кольберґа
в котрых мішают ся языкі і барзо мі то завше уймує ів котрых мішают ся языкі і барзо мі то завше уймує і
як тілько ся да язык даней істориі приволат то старам ся тояк тілько ся да язык даней істориі приволат то старам ся то
робіт Він як оповідам ты істориі то наш з дітьми чы участникамиробіт Він як оповідам ты істориі то наш з дітьми чы участниками
тіж співами як пєс жебы Самі спробували досвячыс того языка хотяж бытіж співами як пєс жебы Самі спробували досвячыс того языка хотяж бы
той культуры попрез язык мельодиі Но і такєм улюблівоном карпатском Гісторию повісттой культуры попрез язык мельодиі Но і такєм улюблівоном карпатском Гісторию повіст
Ой так мам здецидувані Дозначыте ся курат занотувана подрия О оповідачу ВыгляОй так мам здецидувані Дозначыте ся курат занотувана подрия О оповідачу Выгля
теж збірам такє Гістория о о о о о о вістях яктеж збірам такє Гістория о о о о о о вістях як
бы скзяло о повісти або о о о о о о оповідачахбы скзяло о повісти або о о о о о о оповідачах
і іх істориях і єст гістория з Под дуклі а власня оі іх істориях і єст гістория з Под дуклі а власня о
двох братях з трых єден был оповідачем як то там было занотуванедвох братях з трых єден был оповідачем як то там было занотуване
през етноґрафа барз добре ґадкій оповідал Мам надію же наші слухаче переконалипрез етноґрафа барз добре ґадкій оповідал Мам надію же наші слухаче переконали
ся якы інтриґуючом особом єст пані і якы цікавы же робі мамся якы інтриґуючом особом єст пані і якы цікавы же робі мам
надія же сяґну або буду барз заінтересувані жебы сягнут по ксіжке Домнадія же сяґну або буду барз заінтересувані жебы сягнут по ксіжке Дом
з душом ксічка до оповіданя Та ксінжечка єст уж достепна до выпорджыняз душом ксічка до оповіданя Та ксінжечка єст уж достепна до выпорджыня
в бібліотеци Руской Бурсы але теж зорґанізуєме якій конкурс бо пані Аннав бібліотеци Руской Бурсы але теж зорґанізуєме якій конкурс бо пані Анна
принєсла нам ту кілька штук до выґраня і барзо хетні ся німіпринєсла нам ту кілька штук до выґраня і барзо хетні ся німі
поділіме А пані Аннє барз дякує за візите в нашым студию Мамподіліме А пані Аннє барз дякує за візите в нашым студию Мам
надіє же то зобачыня і до выслушыня барзо хентні вруцем Шторока внадіє же то зобачыня і до выслушыня барзо хентні вруцем Шторока в
обшыри лемкознавства лемківской русиньской літературы зявляют ся тисячы записаных сторінь Хтоси колисиобшыри лемкознавства лемківской русиньской літературы зявляют ся тисячы записаных сторінь Хтоси колиси
вшыткы тоты буквы записал принимаючы як основу два принципы Усталений традицийом столітямившыткы тоты буквы записал принимаючы як основу два принципы Усталений традицийом столітями
порядок записуваня букв слів і речынь жебы з того початкового безпорядку зявилапорядок записуваня букв слів і речынь жебы з того початкового безпорядку зявила
ся смысель сенс выповіди зміст доказ знаня а не рідко і емоциіся смысель сенс выповіди зміст доказ знаня а не рідко і емоциі
і одчуваня самого автора А коли уж тоты рядкы сут записаны ві одчуваня самого автора А коли уж тоты рядкы сут записаны в
такій подобі жебы міг іх дахто зовнішні прочытати авторе переконаны про вартістністтакій подобі жебы міг іх дахто зовнішні прочытати авторе переконаны про вартістніст
свойой дітины вказуют єй цілому світу жебы тот записаний папір набрал новыхсвойой дітины вказуют єй цілому світу жебы тот записаний папір набрал новых
значынь жебы поділити ся тым над чым автор долго робил з дакымзначынь жебы поділити ся тым над чым автор долго робил з дакым
веце з тыма котры сут цікавы світа Голодне знаня з тыма котрывеце з тыма котры сут цікавы світа Голодне знаня з тыма котры
знают доцінити труд Проґрам Печатня має приближыти лемківску русиньску літературу книгы выдавництвазнают доцінити труд Проґрам Печатня має приближыти лемківску русиньску літературу книгы выдавництва
і часописы Проґрам Печатня є перезначений для грамотных Проґрам печатня то чытальняі часописы Проґрам Печатня є перезначений для грамотных Проґрам печатня то чытальня
радия лем фмрадия лем фм