Перейди до змісту
ЛЕМ

Слова, достоменніст, емоциі

Архів
лемківского радия

О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.

Перегляд тыжня
Еп. 212

Перегляд тыжня

•

Опис епізоду

Odcinek jest tygodniowym przeglądem wydarzeń związanych z karpatorusińską społecznością, skupionym na prezentacji nowego wydania książki prof. Pawła Roberta Magocsi o Rusinach karpackich i ich potomkach w Ameryce Północnej. Relacjonuje też spotkania i dyskusje w Filadelfii poświęcone tożsamości, kulturze oraz życiu społecznemu Rusinów.

Автоматычна транскрипция

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм Понедільок <unk> грудня децембра <unk> р Одбыли ся презентациі нового выданя книжкы професора Маґочія Автор вісти Петро Медвід Як інформувал голова Карпаторусиньского Консорциюма Северной Америкы Николас Купаньскій <unk> децембра <unk> року одбыло ся дальше засіданя консорциюма в рамках котрого были обговарены подіі якы в остатнім часі подарило ся зреалізувати Дві подіі были присвячены новому выданю популярной книжкы проф Павла Роберта Маґочія з назвал Нашы люди Карпатскы Русины і іх потомкы в Северній Америці Округлый стіл у Філядельфіі Карпаторусиньскій Дослідный Центер зорґанізувал округлый стіл з нагоды <unk> выданя споминаной книжкы підчас конференциі Асоцияциі про славяньскы выходоевропскы і Евразийскы студиі у Філядельфіі в штаті Пенсильванія Конференция проходила од <unk> новембра до <unk> децембра <unk> року Патриция Кравчык і Зеверґриньской Державной Університи порівнала пят выдань той публикациі а еволюцию і наратіву Роберт Зекер з Університе св Франциска Севериньского аналізувал у своім рефераті і то яку роль мали карпаторусиньскы еміґранты в споєных штатах Америкы в рамках робочого руху Знамий русиньскій активіста і споєных Штатів Річ Кастер бесідувал о погляді Маґочія на нацийональну ідентіту і реліґійний жывот Богдан Горбаль з Нюйоркской Публичной Бібліотекы говорил о общественным жывоті Русинів в рамках даной публикациі Николас Купеньскій анализувал вопрос карпаторусиньской америцкой культуры і цивілізациі Як інформувал Купеньскій Карпаторусиньскій Дослідный Центер плянує позберати реак циі одозвы на <unk> выданя книжкы і публикувати іх в академічным журналі у <unk> році в рамках <unk> річниці І выданя книжкы Нашы люди Карпатскы Русины і іх потомкы в Сєверній Америці Мож было стрітити ся з професором Присутност професора Маґочія котрый жыє в Канаді схоснувала і філья Карпаторусиньского Общества в Делявере Валі у Філядельфіі котра <unk> децембра зорґанізувала з ініциятивы свойой головы Джона Копчі стрічу яка так само была присвячена <unk>ому выданю книжкы Стріча одбыла ся в грекокатолицкій церкви Святого Духа котра была основана у <unk> році О книжці бесідували окрем автора і Патриция Кравчык а Николяс Купеньскій По презентациі на котру пришло понад <unk> люде автор підписувал свою свіжу публикацию Русиньска родинна Вечеря В тот самый ден у Філадельфіі Карпаторусиньскій Дослідный Центр зорґанізувал і родинну вечерю в рамках котрой веджыня Центра Павел Роберт Маґочій Николяс Купеньскій і Петиция Кравчык привітали понад <unk> карпаторусиньскых штипендистів активістів і приятелів орґанізациі вечеря святочно одкрыла ся русиньском гымну Вручан Як інформувал Карпаторусиньскій Консорциюм Сверкы істория орґанізувати такы вечері сігат до <unk> року Медже гостями все сут люди котры активно залучены сут до карпаторусиньского руху і студий але і новы люди котры вступлюют до того руху а в будучности могли бы стати членами родины Подія не є лем вечерьов але і місцьом де ся дискутує о ріжных подіях на котрых гості брали участ ци плянах до будучности А головно є то о тым жебы ся спознати особні цитуваня Родина на родинній вечері каждым роком розростат ся і каждый любит хоснувати принагоду стрітити ся зо старыма приятелями а спознати новых пояснили Елейн Русинко і Богдан Горваль смысель орґанізуваня той подіі Середа <unk> грудня децембра <unk> рока Дуетс <unk> То акорды гармоніі душы і мельодий Автор допису Наталия Малецка Новак Дівчата котры творят дует в спак Александра Пура Цідило та Адриянна Кафет Возняк приносят чудовый подарок на ближучы ся свята платня радіст з неба то сама радіст слуханя і пережываня коляд Іх дебютантскій кружок то <unk> коляд в тым лемківскы В вынятковій обробці на голосы і смыковы інструменты Ефект є такій што платню мож слухати без кінця Дует Спaл офіцийні основаный в <unk> році через дві приятелькы Александру Пуруціло і Адриянну Кафель Возняк але дівчата музыкували іщы в шкільных часах Перше было співаня на голосы з часом дошли інструменты гушлі Віолончеля сука пілґорайска Фідель Плоцка ци Вспак та авторскій інструмент Анджея Круля польского лютника і різбяря Выглядом припоминат віолончелю але збудуваный є наоборот на вспак од того выводит ся і названя дуету На репертуар ансамблю складают ся головні народны мельодиі східніх Кресів конкретні з обшыри называной Оскаром Кольберґом Рускым Підляшом та Мельодиі з Лемковины Александра Пура цідило є абсольвентком Музичной Академіі в Познаній скінчыла выділ хоральной дириґентуры Музичной едукациі і костельной музыкы та джазову вокалистику і лавреатком чысленных вокальных конкурсів Адриянна Кафель Возняк то абсольвентка Музичной Академіі в Кракові в клясі Віолончелі коліновых фіделів та бароковой віолончелі Выступує як солистка камералистка і оркєстровій музык на вельох концертах в Польщы за границьом і лавреатком чысленных камеральных конкурсів Наталия Малецка Новак Одкале сте Ци знате ся і грате от все і зато так ідеальні звучыте Александра Пурацідило Походиме з білого стоку де сме ся познали двадцет років тому і де зачала ся наша приязнь і так тырват поднес хоц не в білым стоку а в Кракові і познані выіхали сме студиювати до двох ріжных міст што было провіріньом для нашой приязни і спільного музыкуваня але без огляду на противности роснеме в силу Музика котру граме звязана єст під ляшом з котрого походиме Звязана є особливо з мойом родинном хыжом Першы моі музичны спомины звязаны сут з фольклором і церковном музыком Тоты звукы зачарували тіж аду зачынали сме од співаня на перервах в школі пак штораз частійше на стрічах по школі аж вкінци зробили сме першы награня і зачали сме концертувати Наталия Малецка Новак Народны інструменты такы як сука білґорайска фідель плоцка котры товаришат і Вам то інструменты штораз частійше хоснуваны через професийных музиків Ци думате што пережывают свій ренесанс Одкале заінтересуваня професийных музиків тыма інструментами ци іх звук ліпше оддає етнічны мельодиі як то ся стало што добрали сте іщы інструмент о назві Спак Адрияна Кафель Возняк Рішучо так Оба інструменты пережывают свій ренесанс одважу ся повісти што є він аж в фазі полного розквиту Тыкат то інструментів як і самой етнічной ци давной музыкы Тяжко повісти чом музикы штораз частійше вертают до традицийной музыкы мож лем повісти чом сама то зробилам Здає ся мі же она была во мні од все же тлила ся деси на фоні мого жытя і коли ся з ньом стрітилам то гейбы вернула м домів Народна музыка є проста в будові а через тото правдива Дає великій простір до творіня і оповіданя історий на ново Є то барз притігаючий і думам што само тото часто притігат до ней клясичных музыкантів і може іщы факт што мож Втечы од вшыткых принципів звязаных з класичным формуваньом в грі на інструментах мож ся просто тішыти музыком З тіделами стрітилам ся вчас студиюваня на музичній Академіі в Кракові Коли почулам іх звук то подумалам што буде то ідеальне получыня з нашыма голосами Хотіли сме збогати гармонію выконуваных нами співанок без додатковых осіб Для мене як віолонче листкы гра єст натуральном річом зато початково співали сме Стоваришыньом Віолончелі пак додали сме сукубів Ґорайску фідель Плоцку і Спака як раз з причыны іх барвы звуку котра ідеальні пасує до народной музыкы Початково ленію басового голосу в нашых творах выконувала віончеля але єй звук з цілом мойом любовю до того інструменту єст загарди гладкій Вспак має фантастичну барву звуку носову грубу дакус аґресивну В будові і строю то властиві віолончеля але збудувана навспак зато натуральным была выміна тых інструментів Наталия Малецка Новак Ци факт што обісты абсольвентами музичных Академій перешкаджат ци помагат в аранжуваню і граню народного репертуару Ци професор Помяновска мала на Вас влияня проф Мария Помяновска то академіцкій професор на музичній академіі в Кракові мультіінструменталистка композиторка реализаторка реконструкциі загымненых старопольскых смековых інструментів сукы Білґорайской Фіделі Плоцкой сукы мєлецкой основала першу в Польщу специяльніст на Музичній Академіі звязану з етнічном музиком Александра Пура цідило Думам што помічне є же сме професийныма музычками Спілпраца з креативныма музиками вчас студиюваня отварат головы пошырює горизонты дає теоретычны знаня і можніст практикувати в ріжных обшырях Але як мам быти щыра то коли грам народну музыку забывам о вшыткым што знам і оддаю ся музыці і емоциям Часто бесідую своім ученикам перед выступом Тепер забуд о техніці і думай лем о тым о чым співаш і што хочеш передати Думам же то свого рода ключ до того як і мати люди за серця Очывидно без технікы і музичного знаня без годин проведеных при інструменті ци мікрофоні Не мали бы сме середків жебы передати емоциі Підсумуючы Музична Академія помогла Адрияна Кафель Возняк Згаджам ся з Ольом Думам што музичны студиі окрем можливости досконалити гру на ріжных інструментах в моім примірі дали мі тіж можливіст познати величезний музичный репертуар одсеред віча по сучасну музыку і познати ріжны композиторскы технікы Тото знаня часто хоснуєме при аранжуваню нашых творів Проф Мария Помяновска є єдном з важных осіб в моім музичным жытю То завдякы єй познала м вшыткы етнічны інструменты тіж в спака Пані професор была так жычлива што через якысий час пожычала мі свій нич купила єм власний Памятам занятя на котрых впустилам професорці єдно з нашых награнь Твір барз єй ся сподабал і од того моменту все мотивувала ня до діяня гляданя свойой музычной дорогы Вельо ся од ней навчымам за што єм єй барз вдячна Наталия Малецка Новак В своім репертуарі не лем тым святочным мате і лемківскы пісні якы сут вашы звязкы з Лемковином Александра Пура цідило Актуальні барз стисли бо нашы мужове то Лемкы Лемківскы мельодиі нас захоплюют зато лемківскій музыці і двом Лемкам оддали сме наше серця Наталия Малецка Новак Як годите спільне граня з інчыма занятями і фактом што жыєте так далеко од себе Александра Пура цідило Граня на одлегліст є барз тяжкє але выпрацували сме методы такой роботы Додатковым утрудніньом є што маме барз вельо робот як учытелькы в музичных школах а я іщы годжу тото вшытко з рольом мамы двох малых дівчаток То великє вызваня але спілпраца з Адом єд ляня чымсим барз вынятковым додає сил в штоденных обовязках Коли граме разом рахує ся лем тото што медже нами і чым можеме обдарувати нашу публику Платню радіст з неба мож купити медже ін в краківскій музичній книгарни Курант в міках а в діґітальній версиі на сайті Бенд ком Словацка влада выменувала упономеченого про меншыны Кабінет має в пляні рушыти меншыновий фонд Автор вісти Петро Медвід Влада Словацкой Републикы на своім засіданю в середу <unk> децембра <unk> р выменувала нового уполноченого про народносны меншыны тота функция была необсаджена од <unk> октобра коли был одкликаний Лазльо Буковскій Новым уполномоченым Влады Словацкой Републикы про Народносны Меншыны стал Акож Горонь Його выменуваня є схвалене ку <unk> децембру Словацка влада так само опубликувала Леґіслятивный плян на <unk> рік в рамках котрого хоче зрушыти меншыновий фонд Акош Горонь є родаком із дунайской Еды Абсольвувал студиі на Высокій Школі Вытравных умань в Братиславі і на Католицкій Університі Петра Пазманя на Факульті Права і Державы в Будапешті Огоронь Был умельтьом у вольній професиі пізнійше был і асистентом Державного Секретаря Міністерства Культуры Словацкой Републикы ци асистентом Депутата Народной Рады Словацкой Републикы в остатніх роках был і членом языковой експертной ґрупы про мадярскій язык на уряді уполномодженого Влады Словацкой Републикы Пронародносны Меншыны Тоты ґрупы про окремы меншыны приготовлюют до языків меншын переклады законів медженародных договорів і дальшых материялів Акож Горонь є так само депутатом місткого заступительства в дунайскій стреді а председом Комісиі Місцкого Заступительства в дунайскій стреді про справы хоснованя языка народносной меншыны За нашыма інформациями має новый уполномоченый близко ку мадярскій владі Віктора Орбана за мадярску сторону сиділ і на засіданях змішаной Словацко Мадярской Комісиі про справы меншын Влада хоче рушыти меншыновый Фонд Словацка Влада так само публикувала плян леґіслятивных задач Влады Словацкой Републикы на рік <unk> На місяц юн є наплянувана пропозиция закона о фонді на підпору культуры котрой ґестором має быти Міністерство Культуры цитуваня Пропозиция закона буде передложена на основі проґрамового выголошыня Влады Словацкой Републикы <unk> Фонд на Підпору Культуры буде давати підпору культурі в слідуючых областях Державный язык і словацка література жыва культура культурна дідовизна і культура народносных меншын Фонд выникне реорґанізацийом дотеперішніх верейноправных фондів котра має реализувати ся злучном Фонду на Підпору Уменя і Фонду на Підпору Культуры Народносных Меншын пише ся в материялі Принятьом такого закона бы ся зрушыли дві істнуючы фонды медже нима меншыновий а зробил бы ся єден новий Плян леґіслятивных задач Влады Словацкой Републикы на рік <unk> є моментально в меджерезортным припомінковым процесі Выникла уж громадна припоминка Фонд на підпору Культуры Народносных Меншын выникнул у <unk> році поджас третьой влады Роберта Фіца коли в коаліциі мала його партия Смеризде і партию Мостхід Першы вызвы з Фонду были на рік <unk> Проти рушіня меншынового Фонду уж выникла громадна припомінка котрой орґанізаторами сут Конрад Ріґо Лас Лобуковскій і Абель Равас Цитуваня Фонд на підпору Культуры Народносных Меншын єдночасно є і єдином законом зрядженом Інституцийом народносных меншын на Словакі зато тота інституция єст погляду правного поставліня народносных меншын елементарно важном і зрушыня респективно злучыня з інчом інституцийом вызначыло єднозначный крок назад і з людскоправного погляду Пишут орґанізаторы припомінкы В припоминці ся пише і то же дві области о котрый ся тепер окремо старат Фонд на Підпору Уменя і Фонд на Підпору Культуры народносных Меншын сут незлучытельны цитуваня ный фонд бы не доказал полнити свою задачу выходячу із закона ани в области підпоры культуры народносных меншын ани в области підпоры словацкой культуры што мало быти первістным заміром законодавцю Як дальше пише ся в припомненці зряджыня Народносного Фонду в році <unk> оцінила і змішана Мадярско Словацка Комісия про справы меншын як і Рада Европы в послідній справі о імплементациі рамкового договору на охорону народносных Меншын в Словацкій Републиці поклясте гражданам Словацкой Республикы і хочете підписати припомінку мотузок найдете в дописі на портали Выслухали сте дописів якы поміщены были протягом минулого тыжня На портали Лем фм проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак Ні Болю