Слова, достоменніст, емоциі
Архів
лемківского радия
О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.
Еп. 276
Перегляд тыжня
•
Опис епізоду
Перегляд тыжня
Автоматычна транскрипция
Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм понедільок <unk> квітня апріля <unk> р В Сабіновій і Ужгороді вдяка проєкту здіґіталізуют культурны памяткы Автор вісти Петро Медвід Місто Ужгород у спілпрацы з Сабіновом реалізує черезграничний проєкт котрый є заміряний на діґітализацию семох культурно історичных обєктів Інформує о тым аґентура Тер Цільом проєкту єст векшыти свідомост людей і підпора розвитку туристичного руху в тых двох містах Проєкт під назвом <unk> фінансуваный є і з грошей Европейской Уні в сумі майже <unk> тисяч евро Аґентуру о тым інформувал проєктовый референт місткого уряду в Сабінові Павел Мольнар Діґіталізувати будут і Ужгородскій Замок Як повіл выходословацкє місто як головный партнер через граничного проєкту передложыло кінцьом фебруара <unk> року жадост о дотацию в рамках проґраму Інтерреґ котрый заміряний є на меджереґіональну спілпрацу на приграничній териториі краін Мадярско Словакія Румунія і Украіна Предметом того проєкту є три де мапуваня скануваня і фотоґраметрия выбраных обєктів у Сабіновій і Ужгороді В Сабінові подля мольнара окрем історичного центра градных Мурів вєдно з вежами місской Двонниці будут предметом діґіталізациі і сакральны обєкты як євангелицкій костел римокатолицкій костел святого Йоана Крестителя і римокатолицкій костел Дівы Мариі Цитваня Украіньскым партнером проєктує здружыня проєктовых манеджерів Ядро котры у спілпрацы з нефінаншным партнером Закарпатскым Областным Музейом Тівдора Легоцкого комплетно здіґіталізуют замок в Ужгороді Повіл Мольнар з тым же нефінаншным партнером на словацкым боці є римокатолицка церков парохія в Сабіновій Даны позбераны посередництвом мапуваня скануваня і фотоґраметріі будут оброблены і доступны про людий у формі <unk> моделів у діґітальній формі включно фізычного моделю єдного з обєктів ци ріжных маркетінґовых продуктів Очыкуют досяг на туристичний рух Реализацийом проєкту вызначно досягне ся здокументуваня сучасного стану культурно історичного Фонду найновійшыма неінвазийныма методами збераня даных в розсягу котрий дотепер не мож было здобыти повіл приматор Сабинова Михал Репаскій Од діґіталізациі і архівациі даных очыкуют же люди будут мати веце знаньо вартости культурно історичных обєктів очыкує ся і позитывный досяг на розвиток туристичного руху в Сабиновій і Ужгороді Проєкт є наплянуваный на <unk> місяців цілковы кличікы будут <unk> евр при чым од уні дістанут дотацию в сумі <unk> евр Віторок <unk> квітня апріля <unk> рока в Будапешті одпремєруют новый фільм о Теодорови Ромжови Автор вісти Петро Медвідь Од <unk> до <unk> мая <unk> р одбудут ся в столици Мадярска <unk> дні християньскых фільмів і книжок Тот фестіваль реалізує ся з підпором Уряду Предцеды Влады Мадярска Фундациі Ґабора Бытлена і Народного Уряду про Медиі і Комунікацию Головныма покровителями той подіі сут Жолт Шамєн предцеда Мадярской Влады і єпископ Тіберберта Мадярскій воєньскій ординарий В рамках фестівалю <unk> мая вечюр одбуде ся і премєра нового біоґрафічного фільму під назвом Теодор Ромжа Біоґрафічну драму о русиньскым священномученикови мукачовскым єпископови Теодорови Ромжови яка має <unk> минут наточыл режысер Атіля Бокор Головній роли як Теодор Ромжа представит ся мадярскій актор Жолт Дер Премєра на котру є потрібна в припаді інтересу о участ реґістрация одбуде ся в Державным кіні Ураня в Будапешті і на промітаню будут участны і творцьове фільму цитуваня По ІІ світовій войні припала Підкарпатска Русь Совітскому Союзу Протицерковны совітскы власти намагали ся зрушыти підкарпатску грекокатолицку церков Мукачовскій єпископ Теодор Ромжа одшмарил зречыня ся свойой грекокатолицкой віры і порушыня приобіцяня даного папови Затого у <unk> р з позволіньом Сталіна брутально убили Вмерти за Христа значыт жыти навікы Урго папа Йоан Павел І выголосил за блаженого Фільм основаный єст на реальных діях пише ся в анотациі ку новій біоґрафічній драмі о блаженім священномученикови Теодорови Припоминаме же лем тыжден перед премєром фільму <unk> мая <unk> р в селі Білкы на Підкарпатію одбуде ся беатифікация дальшого новомученика із русиньской і мукачовской єпархіі слугы Божого Петра Павла Ороса Середа <unk> квітня апріля <unk> р О меншынах в Кракові Послы выслухали постулятів меншын Автор вісти Наталия Малецка Новак Проф Олена Дуць Файфер та Наталия Малецка Новак репрезентували лемківскы орґанізациі на выіздовым засіданю соймовой Комісиі Нацийональных і Етнічных Меншын в Кракові котре прошло в понедільок <unk> квітня апріля в воєвідскым уряді Участ в ним взяли члены Комісиі другій малопольскій воєвода Ришард Смявек представникы Ресортів Внутрішніх Справ і Адміністрациі та Едукациі а тіж малопольскых і загальнопольскых урядів і інституций якы діют для нацийональных меншын Цитуваня В Польщы маме <unk> нацийональных і етнічных меншын з чого кажда єст репрезентувана в Малопольщы З пункту пізріня Комісиі стріча в Кракові мала особливе значыня бо нарады проходят найчастійше в соймі Тым разом барз важне было для нас же взяли в них участ тіж представникы соспільных орґанізаций в тым тоты што зосереджают нацийональны і етнічны меншыны повіла посланкыня Ванда Новіцка ведуча соймовой Комісиі Нацийональных і Етнічных Меншын Міністерство Нацийональной Едукациі друкує меншыновы книжкы Директорка Департаменту Реліґійных Віроісповідань та Нацийональных і Етнічных Меншын в Міністві Внутрішніх Справ і Адміністрациі Катажына Ковнацка представила коротку інформацию односно діяльности выбраных орґанізаций натоміст Малґожата Красуска радчыня міністра в Департаменті Міністерства Нацийональной Едукациі зреферувала ситуацию звязану з меншыновым шкільництвом в Малопольщы Тыкало то головно поданя статистик Як выникат з даных переданых Міністерству Малопольском Кураторийом Освіты лемківского языка в малопольскым воєвідстві вчыт ся в предшколах основных і середніх школах разом <unk> учеників найвеце діти вчыт ся в школах ґміны Устя Рускє Для порівнаня науком украіньского языка обнятых є школярів в школах в Креници Ґорлицях Лоси і в Кракові Цитуваня З інформаций од директорів шкіл выникат што лемківского языка вчыт разом шестеро учытелів а украіньского языка пятеро подала Малґожата Красуска дальше цитуваня Директоры вшыткых шкіл в котрых ведене єст вчыня языка меншыны зголашают трудности звязаны з браком актуальных дидактичных материялів і підручників до наукы на ріжных етапах конец цитуваня Згідні з уставом з <unk> р о фінансуваню освітовых діянь підручникы і помічны до вчыня книжкы можут быти дофінансуваны з Міністерства Нацийональной Едукациі В припаді підручників дофінансуваны сут тоты котры достали допущыня до шкільного хоснуваня і находят ся в одповіднім выказі В примірі помічных книжок буд яка орґанізация може зголосити пропозицию печатаня публикациі котра в єй опініі надає ся до вчыня а Міністерство сфінансує єй опрацуваня і выданя В <unk> році Міністерство Нацийональной Едукациі сфінансує печатаня трьох книжок Фундация Просвіта зголосила потребу выдати робочий зошыт для семой клясы основной школы Товариство Словаків в Польщы образковый словник зас ансамбль Пісні і Танця Кычера публикацию переселили нас мусово Листы Лемків з років <unk> томы <unk> Апель о респектуваня записів уставы По короткых выступлінях робітниц міністерств голос могли заберати представникы меншын Як перша зголосила ся др Мирослава Копыстяньска од єднадцетьох років членкыня Спільной Комісиі Уряду та Нацийональных і Етнічных Меншын Выповіди навязала м ін до справы плянів побудуваня вежы на Св Горі Явір в Высовій і стежкы посвяченой барскым конфедератам Серед сиґналізуваных проблемів зо страны др габ Олены Дуць Файфер нашли ся апель о респектуваня переписив якы выникают з записив уставы о нацийональных і етнічных меншынах Головні в контексті окремого постеріганя лемківской етнічной меншыны і украіньской нацийональности проф Дуць Файфер черговий раз звернула увагу на факт што не фунґує нияка університетска єдиниця котра бы вчыла меншыновых учытелів Бракє методиків не бесідує ся о ґльотодидактиці білінґвізмі Наталия Малецка Новак ведуча Руской Бурсы постулювала конкретно о заперестаня узнаваня Обєднаня Лемків за орґанізацию котра репрезентує лемківску меншыну так само однесла ся до реґуляций а властиві іх браку котры тыкают діяльности представників меншын Спільній Комісиі Уряду та Нацийональных і Етнічных Меншын Цитуваня Брак транспарентных принципів выбору і каденцийности спричынят што тоты самы особы полнят своі функциі роками без реального мандату од соспільности В примірі лемківской соспільности означат то брак нашого голосу в комісиі а то спричынят брак доступу до інформаций о ініциятивах котры нас безпосередньо тыкают выключены сме з можливости діяня постулювала Малецка Новак Анна Макуфка Квапісєвіч Презиска Жыдівского Стоваришыня Чуленд звернула увагу на потребу підпераня меджесекторовой спілпрацы влучаня молодых ґенераций в діяня та векшой інклюзывности в тым запрашаню Шлезаків найвекшой меншыны в Польщы котра фурт остає неузнаном через державу Заапелювала тіж о евалюацию діянь меншын значыт зголосила потребу провірити котры проєкты приносят ефекты а з котрых треба зрезиґнувати Зміны в реґуляциях На засіданю бесідувано тіж о новелизациі уставы о нацийональных і етнічных меншынах та о реґіональным языку Ришард Ґаля полномічник Маршалка Сойму до справ меншын повіл што в роботах над новелизацийом уставы будут занимати ся тіж унормуваньом робіт Спільной Комісиі Уряду та Нацийональных і Етнічных Меншын і выпрацуваньом стандарду выбераня кандидатів на представників меншыновой страны цитуваня Функция котру полню то одповід пана Маршалка на просьбы зо страны представників вшыткых меншыновых ґруп в Польщы о тото жебы створити дакы условя підпертя для тых меншын Самы меншыны уж з назвы сут слабшыма меншына одтале запотрібуваня на поміч є барз великє сме перед приниманьом малой уставы котра буде творила структуры в канцеляриі сойму підпераючы діяльніст нацийональных і етнічных меншын бесідувал Ришард Ґаля Цитуваня З нашого засіданя выникат што ситуация меншын ся поправила але фурт далека є од ідеалу Проблемы якы іх траплят сут чысленны тыкают м ін квестиі фінансуваня ци браку успішного розвязуваня іх справ Бесідувала пак посланкыня Ванда Новіцка вчас пресового бріфінґу Маме конкретны думкы што треба змінити і замірюєме піднимати дальшы крокы Конец цитуваня Выіздове засіданя соймовой Комісиі Нацийональных і Етнічных Меншын тырвало два дни Гвіторок Комісия стрітила ся в Машковицях з ромском спільнотом і представниками локальных власти Подля даных з повселюдного списуваня <unk> в Малопольщы жыє близко <unk> і <unk> мілийона осіб репрезентуючых нацийональны і етнічны меншыны четвер <unk> квітня апріля <unk> р для родичів Новый термін складаня внесків о занятя з лемківского языка Автор вісти Наталия Малецка Новак В Дневнику устав опубликували розпоряджыня Міністра Едукациі котре змінят терміны складаня внесків о занятя для школярів нацийональных і етнічных меншын Документ треба буде зложыти до кінця липця юлия а не як то было перше до <unk> вересня септембра даного шкільного рока то велика зміна Гоголошеный документ то розпоряджыня Міністра Едукациі з <unk> квітня апріля котре змінят розпоряджыня в справі обставин і способу выконуваня через предшколя школы і публичны пляцівкы задач котры уможнюют підтримувати почутя нацийональной етнічной і языковой достоменности учеників котры належат до меншын Для тых котры продолжают науку Згідні зо змістом розпоряджыня внесок о занятя для школярів нацийональных і етнічных меншын треба зложыти директорови школы або предшколяне пізнійше як до <unk> марця шкільного рока што попереджат шкільный рік котрого має тыкати орґанізация занять Для тых котры зачынают науку В примірі дітины котра зачынат ходити до даного предшколя ци школы максимальный термін котрого треба дотримувати жебы директор зорґанізувал занятя з меншынового языка і з наукы свойой істориі і культуры то <unk> липця юлия шкільного рока што попереджат шкільный рік в котрым Дзецко зачне вчыня Перше такій внесок мож было служыти іщы в часі тырваня нового шкільного рока значыт до <unk> вересня септембра Для тых котры хотят зрезиґнувати Розпоряджыня реґулює тіж терміны резиґнациі з занять наукы меншыны наукы реґіонального языка і наукы свойой істориі і культуры В такым примірі родиче або полнолітній ученик можут зложыти одповіднє освідчыня директорови школы не пізнійше як до <unk> марця шкільного рока што попереджат шкільный рік котрого має тыкати резиґнация В документі зазначено што новы переписы обовязуют уж в <unk> році і освідчыня треба зложыти не пізнійше як до <unk> липця юлия <unk> рока Зміны мают усправнити рыхтуваня орґанізациі шкільного рока Розпоряджыня входит в жытя <unk> квітня апріля Выслухали сте дописы якы опубликуваны были на портали Лем фм протягом минулого тыжня Проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новакту