Перегляд тыжня

Перегляд тыжня

•

Опис епізоду

To archiwalny odcinek „Przeglądu tygodnia“ poświęcony wiadomościom związanym z Rusinami i Kościołem greckokatolickim. W materiale omówiono rocznicę utworzenia humennego wikariatu archieparchialnego, poświęcenie odnowionej siedziby samorządu Rusinów w Budapeszcie oraz krótką informację historyczną o Józefie Zmiju-Miłoszyku.

Автоматычна транскрипция

Перегляд тыжня порталю Лем фм середа <unk> квітня апріля <unk> рока Выруманьскій
вікарят має пят років Автор вісти Петро Медвідь У світлый понедільок завікарят має пят років Автор вісти Петро Медвідь У світлый понедільок за
Новол Пасхальов <unk> апріля <unk> року в храмі Успенія Пресвятой Богородиці вНовол Пасхальов <unk> апріля <unk> року в храмі Успенія Пресвятой Богородиці в
Гуменнім одслужена была торжественна літургія з нагоды <unk> річниці зряджіня гуменьского архієпархіяльногоГуменнім одслужена была торжественна літургія з нагоды <unk> річниці зряджіня гуменьского архієпархіяльного
вікаряту На святкуваню річниці гуменьскій вікарий о Мартін Злацкій привітал пряшівского грекокатолицкоговікаряту На святкуваню річниці гуменьскій вікарий о Мартін Злацкій привітал пряшівского грекокатолицкого
архієпископа і митрополіту Йоана Бабяка приматора міста Гуменны Мілоша Мерічка і дальшыхархієпископа і митрополіту Йоана Бабяка приматора міста Гуменны Мілоша Мерічка і дальшых
гостів Архієпископ Йоан котрий в гуменным одслужыл архієрейску літургію участным приговорил сягостів Архієпископ Йоан котрий в гуменным одслужыл архієрейску літургію участным приговорил ся
в проповіді Торжество річниці в Гуменнім было закінчене обходом коло церкви зв проповіді Торжество річниці в Гуменнім было закінчене обходом коло церкви з
чітаньом Євангелій о Воскресіню Христа Гуменьскій архієпархяльный вікарят зрядил пряшівскій архієпископ ічітаньом Євангелій о Воскресіню Христа Гуменьскій архієпархяльный вікарят зрядил пряшівскій архієпископ і
Митрополита Словакі Йоан Бабяк на великій четвер <unk> апріля <unk> року ЗаМитрополита Словакі Йоан Бабяк на великій четвер <unk> апріля <unk> року За
вікария призначыл о Мартина Звацкого Вікария є на териториі семох прото презветератіввікария призначыл о Мартина Звацкого Вікария є на териториі семох прото презветератів
деканатів і має <unk> парохій Русиньскы активісты головной з Общества св Йоанадеканатів і має <unk> парохій Русиньскы активісты головной з Общества св Йоана
Крестителя орґанізациі котра зробила вже множество літурґічных тлумачынь на русиньскій язык долгыКрестителя орґанізациі котра зробила вже множество літурґічных тлумачынь на русиньскій язык долгы
рокы жадают пряшівску архієпархію о єпископа котрий бы мал на старости душпастырстворокы жадают пряшівску архієпархію о єпископа котрий бы мал на старости душпастырство
Русинів На тоты пожадавкы дотепер не пришла позитивна одповід наопак зряджіньом вікарятуРусинів На тоты пожадавкы дотепер не пришла позитивна одповід наопак зряджіньом вікаряту
в Гуменнім ся реально поділила територия котра є населена Русинами Покля протов Гуменнім ся реально поділила територия котра є населена Русинами Покля прото
пресвитыряты Меджлябірці Снина часточно істробків а Гоменне в котрых сут села депресвитыряты Меджлябірці Снина часточно істробків а Гоменне в котрых сут села де
ся люди голосят ку Русинам пішли під юрисдикцию гуманьского архієпархіяльного вікаряту підся люди голосят ку Русинам пішли під юрисдикцию гуманьского архієпархіяльного вікаряту під
Пряшовом зыстал Свидник Бардейов Стара Любовня де сут так само села іПряшовом зыстал Свидник Бардейов Стара Любовня де сут так само села і
з русиньскым жытельством В Будапешті посвятят обновлену будову самосправуваня Автор вісти Петроз русиньскым жытельством В Будапешті посвятят обновлену будову самосправуваня Автор вісти Петро
Медвід В пятницю <unk> апріля <unk> року одбуде ся в Будапешті святочнаМедвід В пятницю <unk> апріля <unk> року одбуде ся в Будапешті святочна
подія По реконструкциі буде торжественно посвячена обновлена будова вседержавного русиньского самосправуваня Якподія По реконструкциі буде торжественно посвячена обновлена будова вседержавного русиньского самосправуваня Як
інформувало самосправуваня котре на подію запрошат вєдно із бібліотеком Русинів Мадярска імениінформувало самосправуваня котре на подію запрошат вєдно із бібліотеком Русинів Мадярска імени
проф Іштана Удварія Русиньскым Научным Інститутом ім Академіка Антонія Годинкы і Выставнупроф Іштана Удварія Русиньскым Научным Інститутом ім Академіка Антонія Годинкы і Выставну
Салю Русиньской Музейной колекциі ім др Атана Фединця обновлену будову посвятит грекокатолицкійСалю Русиньской Музейной колекциі ім др Атана Фединця обновлену будову посвятит грекокатолицкій
священник о Михаіл Тівдор Подія буде повязана з презентацийом найновійшых русиньскых выданьсвященник о Михаіл Тівдор Подія буде повязана з презентацийом найновійшых русиньскых выдань
якы были выдрукуваны в Мадярску Выданя Вседержавного русиньского самосправуваня репрезентує Михайл Капральякы были выдрукуваны в Мадярску Выданя Вседержавного русиньского самосправуваня репрезентує Михайл Капраль
ведучый Русиньского Научного Інституту ім Академіка Антонія Годинкы Як раз Михал Капральведучый Русиньского Научного Інституту ім Академіка Антонія Годинкы Як раз Михал Капраль
недавно выдал дві про розвиток русиньского языка важны публикациі Першо є зберканедавно выдал дві про розвиток русиньского языка важны публикациі Першо є зберка
правил русиньского писаня і выговорюваня про Русину Мадярщыны друго карпаторусиньскы поселеня ліжправил русиньского писаня і выговорюваня про Русину Мадярщыны друго карпаторусиньскы поселеня ліж
та сел і варошу у Центральной Европі де днес бывают веть дета сел і варошу у Центральной Европі де днес бывают веть де
коли бывали Карпаторусины Выданя котры сут повязаны з ференцом II рекуцийом будеколи бывали Карпаторусины Выданя котры сут повязаны з ференцом II рекуцийом буде
презентувати Янош Кожняньскій і Прецеда Общества Русинів Рутенів Мадярска і русиньского самосправуваняпрезентувати Янош Кожняньскій і Прецеда Общества Русинів Рутенів Мадярска і русиньского самосправуваня
Шарош потока О культурный проґрам на святочній подіі постарат ся Віктор ШостакШарош потока О культурный проґрам на святочній подіі постарат ся Віктор Шостак
і Александер Дулишкович Подія зачынат о <unk> <unk> годині і Будапештаньску будовуі Александер Дулишкович Подія зачынат о <unk> <unk> годині і Будапештаньску будову
Вседержавного русиньского самосправуваня мож найти на адресі улиця Дярмат <unk> был <unk>Вседержавного русиньского самосправуваня мож найти на адресі улиця Дярмат <unk> был <unk>
років од народжыня Йосифа Змія Міґлошыка Автор допису з істориі Петро Медвідьроків од народжыня Йосифа Змія Міґлошыка Автор допису з істориі Петро Медвідь
<unk> марця минуло <unk> років од народжыня Йосифа з Миями Клошіка родака<unk> марця минуло <unk> років од народжыня Йосифа з Миями Клошіка родака
з села Словінкы в реґіоні Спіша котрый был офіцияльным малярьом іконописом пряшівскойз села Словінкы в реґіоні Спіша котрый был офіцияльным малярьом іконописом пряшівской
грекокатолицкой єпархіі Хоц належал медже першых професийональных русиньскых малярів днес ся вгрекокатолицкой єпархіі Хоц належал медже першых професийональных русиньскых малярів днес ся в
лексиконах енциклопедиях о ним вельо не дочытаме Його образы іконостасы доднес сутлексиконах енциклопедиях о ним вельо не дочытаме Його образы іконостасы доднес сут
цінены але його жытя до кінця і про Русинів як кєд быцінены але його жытя до кінця і про Русинів як кєд бы
запало порогом Смутным фактом є же іщы ани місто Пряшів де былзапало порогом Смутным фактом є же іщы ани місто Пряшів де был
маляр похоронений не доцінило хто лежыт в землі його цинтеря Гаврию Бескідумаляр похоронений не доцінило хто лежыт в землі його цинтеря Гаврию Бескіду
своій статі під назвал Богом обдаруваный маляр пише же іщы так колосвоій статі під назвал Богом обдаруваный маляр пише же іщы так коло
років <unk> был на пряшівскым цинтері гроб Йосифа з мыя Міклошіка Малроків <unk> был на пряшівскым цинтері гроб Йосифа з мыя Міклошіка Мал
то быти скромный камянный крест кресаний з вапенця в густій траві нато быти скромный камянный крест кресаний з вапенця в густій траві на
котрым было його мено і рокы народжыня і смерти Тот гроб днескотрым было його мено і рокы народжыня і смерти Тот гроб днес
вже на жаль не істнує І зато вырішыли сме знова дакус припомянутивже на жаль не істнує І зато вырішыли сме знова дакус припомянути
тоту особност русиньской істориі дакус сстерти порох із його жывота про сучасниківтоту особност русиньской істориі дакус сстерти порох із його жывота про сучасників
і приближыти собі маляря котрий был досправды обдаруваний великым талентом Вдяка своімі приближыти собі маляря котрий был досправды обдаруваний великым талентом Вдяка своім
образам міг здобыти велику славу грошы но він вырішыл не зістати уобразам міг здобыти велику славу грошы но він вырішыл не зістати у
світі а вернути ся ту до Карпатскых Гор ку свому народу народусвіті а вернути ся ту до Карпатскых Гор ку свому народу народу
Русинів котрого был сыном Лем пару рядків О Йосифови Зміі Міклошікови многоРусинів котрого был сыном Лем пару рядків О Йосифови Зміі Міклошікови много
інформаций не найдеме у книжках до кінця і у великій енциклопедиі Павлаінформаций не найдеме у книжках до кінця і у великій енциклопедиі Павла
Роберта Маґочія дочытаме ся лем пару рядків Векшыном ся пише лем тількоРоберта Маґочія дочытаме ся лем пару рядків Векшыном ся пише лем тілько
же ся народил <unk> марця <unk> р в Словінках на Пряшівскій Русиже ся народил <unk> марця <unk> р в Словінках на Пряшівскій Руси
днес окреска com<unk>i Задокументувано є же ся учыл в Краснобрідскым монастырі Пакднес окреска com<unk>i Задокументувано є же ся учыл в Краснобрідскым монастырі Пак
штудувал у Відню на Віденьскій Академіі Уминь а потім мал іщы штудуватиштудувал у Відню на Віденьскій Академіі Уминь а потім мал іщы штудувати
в Італиі Од року <unk> был офіцияльным малярьом іконописом в пряшівскій грекокатолицкійв Італиі Од року <unk> был офіцияльным малярьом іконописом в пряшівскій грекокатолицкій
єпархіі робил іконостасы містных храмів малювал портреты містных діятелів жанровы образы Дочытамеєпархіі робил іконостасы містных храмів малювал портреты містных діятелів жанровы образы Дочытаме
ся і то же є автором портрету Григория Тарковича першого пряшівского грекокатолицкогося і то же є автором портрету Григория Тарковича першого пряшівского грекокатолицкого
єпархы увернатіфу з <unk> децембра <unk> року в Пряшові Мал стати священникомєпархы увернатіфу з <unk> децембра <unk> року в Пряшові Мал стати священником
Дакузвеце інформаций о тій історичній особі приносит у своій книжці Істория ВасилияньскогоДакузвеце інформаций о тій історичній особі приносит у своій книжці Істория Василияньского
монастыря в Красноброді Йозафат Владимір Тімкович а так само споминаний Гаврию Бескідмонастыря в Красноброді Йозафат Владимір Тімкович а так само споминаний Гаврию Бескід
у своій статіі котра была надрукувана в публикациі Русиньскій Народный Календар нау своій статіі котра была надрукувана в публикациі Русиньскій Народный Календар на
рік <unk> Тоты жі два послужыли нам жебы Дакус Веце зробити собірік <unk> Тоты жі два послужыли нам жебы Дакус Веце зробити собі
образ о юзефовизмі Мікльошікови Цитуваня В дідскых роках як школяр в початковыхобраз о юзефовизмі Мікльошікови Цитуваня В дідскых роках як школяр в початковых
клясах співаючы пас коровы і вівці на словіньскых полянах Покы його ровеснициклясах співаючы пас коровы і вівці на словіньскых полянах Покы його ровесници
ся бавили він собі обычайно сіл до тіны взял фалаток дривка іся бавили він собі обычайно сіл до тіны взял фалаток дривка і
вырізувал вшелеякы поставы Любил подорувати природу любувати ся ньом потім брал папірвырізувал вшелеякы поставы Любил подорувати природу любувати ся ньом потім брал папір
і креслил церков село людей коровы і вшытко што виділ в краснійі креслил церков село людей коровы і вшытко што виділ в красній
природі Своіма рисунками выкликал обдил у свого учытеля Лободы але і втодышньогоприроді Своіма рисунками выкликал обдил у свого учытеля Лободы але і втодышнього
містного отця духовного Дудиньского Они скоро збачыли його острий розум і незвычайниймістного отця духовного Дудиньского Они скоро збачыли його острий розум і незвычайний
талент Облюбили собі хлопця і наговорили старого Змія жебы сина дал вышколюватиталент Облюбили собі хлопця і наговорили старого Змія жебы сина дал вышколювати
за священника За другого як засвященника в тых часах хлопця русиньского походжыняза священника За другого як засвященника в тых часах хлопця русиньского походжыня
не прияли писал Гавриіл Бескід В краснобрітскым монастырю Лем же і нане прияли писал Гавриіл Бескід В краснобрітскым монастырю Лем же і на
студиі за священника треба было мати грошы бідний русиньскій селян якым былстудиі за священника треба было мати грошы бідний русиньскій селян якым был
і отец будучого маляря на тото не міг мати рішыня ся нашлоі отец будучого маляря на тото не міг мати рішыня ся нашло
В другій половині ХХ столітя в краснобрітскым монастырю стародавным русиньскым монастырю іВ другій половині ХХ столітя в краснобрітскым монастырю стародавным русиньскым монастырю і
славном історийов в котрым жылодцьовы Василияни ся окрем філософіі зачали учыти іславном історийов в котрым жылодцьовы Василияни ся окрем філософіі зачали учыти і
світскы молоды хлопці малярством як раз там пришол учыти ся і Йосифсвітскы молоды хлопці малярством як раз там пришол учыти ся і Йосиф
Змій Міґлошік В році <unk> Як пише Йозафат Тимкович покля бы сяЗмій Міґлошік В році <unk> Як пише Йозафат Тимкович покля бы ся
основам і техніці малюваня не научыл в краснобріцкым монастырю ниґда бы зосновам і техніці малюваня не научыл в краснобріцкым монастырю ниґда бы з
нього не был маляр і в його припаді до кінця вызначный малярнього не был маляр і в його припаді до кінця вызначный маляр
на териториі угорска кєд же походил і з бідной родины котра нена териториі угорска кєд же походил і з бідной родины котра не
мала на студиі Дальше цитуваня Довкола монастыря самы стромы ниженього шырока рівнинамала на студиі Дальше цитуваня Довкола монастыря самы стромы ниженього шырока рівнина
котру пролізує ріка Лаборец Першы дотикы з монастырьом были барз приємны спочаткукотру пролізує ріка Лаборец Першы дотикы з монастырьом были барз приємны спочатку
не скаржыл ся ани на роботу але пізнійше собі не міг найтине скаржыл ся ани на роботу але пізнійше собі не міг найти
місця медже студийныма мурами Дотепер был лем бідний а нараз ся зачалмісця медже студийныма мурами Дотепер был лем бідний а нараз ся зачал
чути і увязнений пише Бескід з тым же як раз в Краснымчути і увязнений пише Бескід з тым же як раз в Красным
Броді мал видіти будучый маляр монаха котрый малювал іконы на іконостас циБроді мал видіти будучый маляр монаха котрый малювал іконы на іконостас ци
хоругви Осводжыня з монастыря пришло кєд ся увольнило місце кантора у віденьскымхоругви Осводжыня з монастыря пришло кєд ся увольнило місце кантора у віденьскым
храмі сввары Барбареум Парох іх словінок о тым місци знал добрі позналхрамі сввары Барбареум Парох іх словінок о тым місци знал добрі познал
і ситуацию молодого маляря і так ся позвідал отця Йосифа Ци быі ситуацию молодого маляря і так ся позвідал отця Йосифа Ци бы
не мал інтерес син іти до Відня Ясне діло же мало Вне мал інтерес син іти до Відня Ясне діло же мало В
столиці Імпериі До відняня Йосиф Змій Міклошік пришол о <unk> році істолиці Імпериі До відняня Йосиф Змій Міклошік пришол о <unk> році і
пак зачал там штудувати на Віденьскій Академіі умень Учыл ся там <unk>пак зачал там штудувати на Віденьскій Академіі умень Учыл ся там <unk>
років до року <unk> Скінчыл школу барз добрі о чым свідчыт йогороків до року <unk> Скінчыл школу барз добрі о чым свідчыт його
свідацтво з <unk> марця В <unk> року Академія го в нім хвалитсвідацтво з <unk> марця В <unk> року Академія го в нім хвалит
як надійного умельця В році <unk> намалювал першый вызначный портрет Был тояк надійного умельця В році <unk> намалювал першый вызначный портрет Был то
портрет австрийского цисаря Франциска І Портрет ся цисарови залюбил найвеце критика гопортрет австрийского цисаря Франциска І Портрет ся цисарови залюбил найвеце критика го
оцінила як єден із найліпшых Тот образ маляр пізнійше продал Янови Ковачовиоцінила як єден із найліпшых Тот образ маляр пізнійше продал Янови Ковачови
жертвенному меценатови котрый го купил до Пряшівской Єпископской Бібліотекы яку основал днесжертвенному меценатови котрый го купил до Пряшівской Єпископской Бібліотекы яку основал днес
находит ся в депозиті Крайской Ґалериі в Пряшові Змі Клешови дали сянаходит ся в депозиті Крайской Ґалериі в Пряшові Змі Клешови дали ся
малювати славны професоры Війденьской університети і дальшы вызначны особности той добы Меджмалювати славны професоры Війденьской університети і дальшы вызначны особности той добы Медж
його творы належыт і портрет першого пряшівского єпархы Григория Тарковича котрый єйого творы належыт і портрет першого пряшівского єпархы Григория Тарковича котрый є
доднес в просторах архієпископского уряду в Пряшові Маляр єпархіі Окрім портретів зробилдоднес в просторах архієпископского уряду в Пряшові Маляр єпархіі Окрім портретів зробил
вельо роботы в грекокатолицкых церквах Таркович з нього зробил офіцияльного маляря єпархіівельо роботы в грекокатолицкых церквах Таркович з нього зробил офіцияльного маляря єпархіі
і так само його творы мож видіти на многых місцях Ту требаі так само його творы мож видіти на многых місцях Ту треба
припомянути же єпископ го призначыл за Єпархіяльного маляря уж в році <unk>припомянути же єпископ го призначыл за Єпархіяльного маляря уж в році <unk>
Но до того уряду як пише Гавриіл Бескід міг наступити аж уНо до того уряду як пише Гавриіл Бескід міг наступити аж у
<unk> році Хоц не жыл долго а на посаді єпархіяльного маляря был<unk> році Хоц не жыл долго а на посаді єпархіяльного маляря был
іщы коротше встигнул зробити вельо роботы Мож спомянути іконостасы в абол Новоградскійіщы коротше встигнул зробити вельо роботы Мож спомянути іконостасы в абол Новоградскій
церкви в церкви в Здобі Ряшові Собоші Фіяші в великым Сулині намалювалцеркви в церкви в Здобі Ряшові Собоші Фіяші в великым Сулині намалювал
і іконостас в Койшові оправлювал іконостас у Валкові робил образы в бочныхі іконостас в Койшові оправлювал іконостас у Валкові робил образы в бочных
капліцах пряшівского грекокатолицкого катедрального Собору св Йоана Крестителя В році <unk> рештаврувалкапліцах пряшівского грекокатолицкого катедрального Собору св Йоана Крестителя В році <unk> рештаврувал
іконостас в Фляньскій Новій Веси в році <unk> намалювал іконостас в церквиіконостас в Фляньскій Новій Веси в році <unk> намалювал іконостас в церкви
в Мучоні в днешнім Мадярску Остатній іконостас зачал робити в селі Пєтровав Мучоні в днешнім Мадярску Остатній іконостас зачал робити в селі Пєтрова
в окресі Бардейов но не докінчыл го Кєд же хопил Тифус одышолв окресі Бардейов но не докінчыл го Кєд же хопил Тифус одышол
до Пряшова і в тым чер і в тым самым році умердо Пряшова і в тым чер і в тым самым році умер
Мікльошік ци Мікльошій На конец треба іщы додати два факты Талентуваный малярМікльошік ци Мікльошій На конец треба іщы додати два факты Талентуваный маляр
ся народил як Йосиф Змій Типічне мадярскє назвиско собі подля Бескіда додался народил як Йосиф Змій Типічне мадярскє назвиско собі подля Бескіда додал
аж кєд уж был славным малярьом Тімкович у своій книжці пише іаж кєд уж был славным малярьом Тімкович у своій книжці пише і
о тым же мено Микльошік котре є вжыване при тым малярьови єо тым же мено Микльошік котре є вжыване при тым малярьови є
неправильным спотворіньом За його поглядом ся вызначный маляр писал як Йосиф Змийнеправильным спотворіньом За його поглядом ся вызначный маляр писал як Йосиф Змий
Миклошій но поджас штудиі увідню могло ся вплывом словацкых інтелектуалів котры неМиклошій но поджас штудиі увідню могло ся вплывом словацкых інтелектуалів котры не
писали в латинці букву Йот а на місто того писали буфуґе котруписали в латинці букву Йот а на місто того писали буфуґе котру
чытали як і от записати ся його мино як міклосик што сячытали як і от записати ся його мино як міклосик што ся
мало высловлювати як міклоші Но до істориі вже перешла высловност міклосіґ Выслухалимало высловлювати як міклоші Но до істориі вже перешла высловност міклосіґ Выслухали
сте стать якы опубликуваны были на портали Лем фм протягом минулого тыжнясте стать якы опубликуваны были на портали Лем фм протягом минулого тыжня
проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак былипроґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак были