Skip to content
EN

Words, identity, emotions

The archive of
Lemko radio

About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.

Перегляд тыжня

Перегляд тыжня

•

Episode description

Odcinek relacjonuje uroczystości w Zamienicach na Dolnym Śląsku poświęcone rocznicy przymusowego wysiedlenia Łemków w ramach Akcji Wisła. Przy miejscowej cerkwi odsłonięto dwujęzyczną tablicę pamięci, a w wydarzeniu uczestniczyli wierni, samorządowcy oraz przedstawiciele organizacji łemkowskich i ukraińskich.

Automatic transcript

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ Фубота <unk> червця юнія <unk> р Лемкы з Замениц звєдно з сусідами упамятнили <unk> річницю выгнаня Автор вісти Севериян Косовскій В невеликым селі Замениці на Нижнім Шлеску <unk> червця юнія прошли упамятніня <unk> річниці беззаконной депортациі Лемків в рамках акциі Вісла Подія яка проходила при місцевій грекокатолицкій церкви одбыла ся з ініциятивы Війта ґміны Хойнів Анджея Пыжа Вчас подіі была одкрыта пропамятна таблиця Вірны знаменицкой парохіі Рождества Йоана Крестителя задбали на тото што має она інскрипцию в двох языках польскым і лемківскым В упамятнінях участ взяли окрем вірных Лемкы з сусідніх сел самоурядовы власти та представникы лемківскых і украіньскых стоваришынь разом з сусідами <unk> років тому на обшыри днешньой ґміны Хойнів были оселены переселенці з Акциі Вісла в більшости жытелі Лемковины Хотячы оддати памят і чест лемківскым выселеным з пропозицийом поставліня місця памяти вышла польска страна Окрем війта польскы самоурядовы власти репрезентували тіж його заступця Гжеґош Стриковєц бургомайстер міста Хойнів Ян Серкєс та ґмінный радник Йоан Козубскій якій має лемківскій рід Присутный был тіж директор основной школы нр три в Хойнові Мариюш Шкляш На запрошыня місцевого грекокатолицкого пароха о Павла Берескы Присутный был грекокатолицкій неопризвитель о Роман Загарчышын як тіж отец Томаш Хєцінь римокатолицкій парох з Рокыток сусіднього дознамениц села На одкрытю лемківского памятника присутна была делеґация Стоваришыня Лемків на челі з Ведучым Головного Заряду Стоваришыня Лемків Андрийом Копчом і представникы Обєднаня Украінців в Польщы Богдан Пецушок і Юрий Павлищы Пришли і члены лемківскых фольклорных ансамблів ЛАПіТ Кычера з Ліґниці з Ведучым Юрийом Стариньскым ЛАПіТ Ластівочка з Пшемкова з Євгеном Габуром і Фольклорный Ансамбль Ростока з Рудной з Владиміром Зорило Не бракуй родаків з сусідніх сел в котрых прожыват лемківскє населіня присутны были так само православны Лемкы хоц бы з недалекого Михалова де містит ся православна парохія св Михала Архангела Молитва поклин і спомины Понедількова подія зачала ся од панахіды в церкви святого Йоана Крестителя яку одправляло двох грекокатолицкых священників при участи римокатолицкого пароха Вчас богослужыня вірны одспівали лемківску Церковну патріотичну пісню Лан Боже Оком на Лемковину На величезным камени якій находит ся близко храму прионачена была таблиця на котрій в польскым і лемківскым языках находит ся інскрипция Лемком примусово пересєдленым в рамах Акциі Вісла в <unk> ручници выдажынь Лемкам переселеным підчас операциі Вісла на <unk> річницю подій Таблицю одкрыли вєдно отец Павел Березка і Війт Анджей Пиш Вчас одкрытя присутны одспівали патріотичну пісню Горы нашы Дальше поєдны делеґациі зложыли квітя і оддали покій під памятником Цитуваня Тоты якы забыли о істориі сут сказаны на єй повторіня важна єст памят о трудній істориі але мусиме іти допереду і разом спільно діяти бесідувал Анджей Пиш Дальше додал што на Нижньошлезскій земли прожывают люде якы пришли з ріжных закутин Польщы і Европы цитуваня Тот камінь выдобитий в копальни в Єжмановицях показує тоту спільноту інтеґрацию і єдніст жебы тот камін міг тустанути мусіли заанґажувати ся люде якы не сут членами грекокатолицкой парохіі продолжал війт За тоты слова подякувал парох отец ЕСК бесідуючы што сут они важны для місцевой спільноты бо выражают надію што трудна істория уж николи більше ся не повторит цитуваня Тота земля для нашых предків але і для інчых осіб якы гев приіхали была чужом земльом Тоты люде зачали спільно жыти культивуючы своі традициі не смотрячы на другого як на чужого але стараючы ся шанувати і зрозуміти Барз дякую ґмінным властям але і своім парохіянам римокатолицкій парохіі вшыткым котры творят тоту соспільніст на тій земли тіж нашым братям православным якы сут днескы разом з нами та представникам украіньской меншыны бо тіж єй тыкало переселіня За тото же днес берут участ в тій подіі продолжал священник Другым пунктом упамятнінь было выслуханя выкладу якій дал Юрий Стариньскій Бесідувал він о переселінях лемківской меншыны та дало ализу архівальных документів з того періоду На сельскій світлици де проходила прелекция была і выстава фотоґрафій та лемківскых кроів Выступили і діти та молодіж з місцевой грекокатолицкой парохіі якы при спертю своіх родичів деклямували лемківску поезию і співали нашы пісні Наконец парох Березка подякувал вшыткым якы взяли участ в подіі але і тым што причынили ся до єй орґанізациі Неодолга знаменицка парохія буде мала своє храмове свято свято Йоана Крестителя З той нагоды на парохіяльным пляци <unk> липця юлия одбуде ся <unk> Лемківскій кєрмеш вчас котрого выступлят ансамблі якы берут участ в тогорічным медженародным фольклорным Фестівали Світ під Кычером З західньой Лемковины на Західній Шлеск В <unk> році до околичных місцевости были примусово переселены головно жытелі західніх сел Лемковины До рокыток замениц і ярошівкы трафили родины од Щовника Мушынкы Верхомлі і Новой Весы Днешню парохію творят тіж переселенці і іх потомны Стелича Лабовой Мохначкы Нижньой і Выжньой та Королевы Руской Додакус барже оддаленого Михалова трафили Фльоринчане Грекокатолицка парохія Рождества Йоана Крестителя яка находит ся юрискі вроцлавско кошаліньской єпархіі украіньской грекокатолицкой церкви Была офіцияльно реґулана в <unk> році хоц метрыкальны книгы были ведены уж од <unk> р першым парохом был пізнійшый перемышскій митрополита Йоан Мартиняк В пізнійшых роках вірным повело ся побудувати храм а внет і приходство Од <unk> р парохом є отец Павло Березка Заменицка церков в середині є розмалювана трикольоровом фарбом то така остатня грекокатолицка парохія на чужыні де вірны вчас богослужынь одспівуют в церковнославяньскым языку Така традиция втримала ся іщы в дакотрых грекокатолицкых парохіях на Лемковині То тіж гейбы єдина грекокатолицка парохія в Польщы де Апостол є чытаный по лемківскы хоснуваны єст русиньскє тлумачыня з Пряшівщыны Церковным дяком є Андрий Перегрим В інчых церквах на західніх землях не лем священникы але вірны молят ся уж по украіньскы В понедільок <unk> червця юнія <unk> рока Стрічом в Варшаві зачал ся цикль промуючый польскє выданя книжкы проф Маґочія Автор вісти Демко Трохановскій Заповіданий од долшого часу цикль стріч з проф Павлом Робертом Маґчыйом мал свій початок в Державным Етноґрафічным Музею в Варшаві <unk> червця юнія <unk> рока При полній сали люди стрічу вели Адам Бельцер шеф Центра Східньоевропейскых Студий Варшавского Університету і др габ Томаш Стриєк проф колеґіум Сівітас Причынком до стрічы было недавне выданя ряшівскым выдавництво L<unk><unk><unk>r<unk> книжкы торонцкого науковця в перекладі на польскій язык подослоном ґур дє Русі Карпатскій і Карпаторусіну То бодай перша моноґрафія в якій находиме історию Карпатской Руси і жыючого там населіня Карпатскых Русинів дана чытачам в так приступний спосіб Великє заінтересуваня стрічом На місци при вході на салю де одбывала ся стріча мож было купити книжку і што для вельох колекцийонерів важне достати автоґраф і дедикацию од автора Охочых было вельо а саля помалу заполняла ся людми Зачало ся од представліня особы проф Маґочыя і його наукового доробку дослідник якій на Торонскым Університеті веде Катедру Украінстикы ім Джоная Рымкы а од <unk> р являт ся реальным членом Канадийского Королівского Товариства може ся похвалити авторством понад <unk> публикаций посеред котрых єст понад <unk> книжок В рамках своіх науковых специялизаций котры сігают такых области як істория картоґрафія социйолінґвістика і інчы професор Павел Роберт Маґоджій находит вельо прац якы прямо тыкают давной і близшой істориі Русинів обох сторін Карпат і діаспоры Перша з циклю Варшавска стріча была першом яка промує выданя книжкы по дословном ґурніціє Русі Карпатскій і Карпаторусінів хто не встиг до Варшавы має іщы шансу быти в Краківскій Польскій Академіі Знань Бесіду з проф Маґочыйом поведут там др габ Олена Дуць Файфер проф Яйлоньского Університету та др габ Анджей Зємба На дальшу в середу <unk> червця юнія о <unk> <unk> годині просит до своіх просторів Музей Дворы Карвацинів і Ґладышів в Ґорлицях стрічу вюл буде др габый Ян Пісуліньскій проф Ряшівского Університету Дві послідні стрічы пройдут в Саноку в Історичным Музею <unk> черця юнія о <unk> годині і в Музею Лемківской Культуры в Зындранові <unk> липця юлия о <unk> <unk> годині Малыма кроками ближыт ся <unk> Лемківска Ватра на чужыні Автор вісти Севериян Косовскій Початок вакаций то добрый час на заплянуваня свого літнього календаря лемківскых русиньскых подій Хоц дата од років єст постійна припоминамеме што в першый полный вікенд серпня авґуста в Михалові на Нижнім Шлеску одбуде ся <unk> Лемківска Ватра на Чужыні Попередні два рокы якы были здомінуваны пандемійом спричынили што Михалівска Ватра одбывала ся лем єден ден Того рока подія одбуде ся по старому буде тырвала два дни <unk> і <unk> серпня авґуста <unk> Лемківска Ватра на Чужыні зачне ся в пятницю і ту Ватрян жде новум кєд же само офіцияльне розпаліня Ватры буде дакус пізнійше Як ся уж буде змеркало так жебы з положыня огня під найважнійше огниско в році зробити видовискове шоу Інчом зміном в проґрамі буде тото што офіцияльна част подіі в котрій од років участ берут запрошены гості в тым польскы самоурядовці одбуде ся в суботу значыт в другій ден ватры а не як бывало до той поры в пятницю Прото тіж переданя Капітулом Стоваришыня Лемків тогорічной Нагороды ім Епіфана Дровняка Никыфора одбуде ся в рамках той суботньой части де правдоподібно буде найбільше участників подіі Музичный проґрам подіі буде збогаченый не лем локальныма ансамблями з Нижнього Шлеска але і приіздныма м інчыма з Пряшівской Руси одкале як вшытко піде згідні з пляном орґанізаторы ждут аж трьох ґруп Мали бы то быти два фольклорны колективы і єдна капеля яка заграт пятницьову забаву до Білого рана В проґрамі не бракне і дебютантів Орґанізаторы заявляют што в рамках <unk> Лемківской Ватры будут одбывати ся і товаришучы подіі То м ін дискусия посвячена <unk> річниці акциі Вісла презентация лемківскоязычных выдавницт і інчы тематичны стрічы котры в тым році мали бы проходити в специяльно зрыхтуваным шатрі Подіі в рамках дискусийного панелю мали бы одбывати ся незалежно од того што буде на головній ватряній сцені Певністю не бракне і споминів выселенців осіб памятаючых тернистий <unk> рік Середа <unk> червця юнія <unk> р памяти Богдана Ґамбаля Молитва в другу річницю смерти Автор вісти Севериян Косовскій <unk> липця юлия <unk> р выпадат друга річниця смерти Богдана Ґамбаля выдатного лемківского діяча реактиватора Ґорлицкой Руской Бурсы і основателя першого лемківского радия Лем фм Хочеме молитовно спомнути нашого камарата ідеового товариша вельох люди одданых нашій справі Щырого і Доброго Чловека В суботу <unk> липця юлия <unk> р о <unk> <unk> годині просиме до участи в молитвах за душу Усопшого якы будут правлены в місци близкым каждому з нас в каплици на Св Горі Явір над Высовом богослужыня очелит грекокатолицкій священник о Ярослав Чухта Служены будут Божеска Літургія пак панахіда Богдан Ґамбаль Богдан Ґамбаль вродил ся <unk> лютого фебруара <unk> рока в Польковицях на Нижнім Шлеску де в <unk> році насильно выселены были його родиче якы родом были з Чарной і одырного на Лемковині По завершыню основной едукациі студиювал в Кракові пак остал ся як раз гын одкале мал ближе на рідны карпатскы землі Был ініциятором реактивуваня на основі первістного статуту Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях Был пак долголітнім і вельократным ведучым той орґанізациі основал в <unk> році перше лемківскє радийо Лем фм занимал ся ідейом лемківского Інституту Был вызначным лемківскым політиком і діячом Мал вельо візийонерскых плянів будувал а радше одраджал єдніст серед вшыткых Карпатскых Русинів окрем облюбленой Лемковины залюбил ся в Пряшівскій Руси в єй істориі культурі і людях Мер по курті вороті <unk> липця юлия <unk> р в Кракові Більше з богатой біоґрафіі Богдана Ґамбаля чытайте в нашій архівальній статіі поданій за мотузком Стріча з полномічныма воєвідств до справ Нацийональных і Етнічных Меншын Автор вісти Наталия Малецка Новак В середу <unk> червця юнія того рока зачала ся дводньова стріча представників Міністерства Внутрішніх Справ і Адміністрациі з особами з поєдных воєвідств што сут одповідальны за справы нацийональных і етнічных меншын та соспільности котра хоснує реґіональный язык Цілю стрічы было вымінити ся актуальныма інформациями м ін обшыри реализациі задач тыкаючых підтриманя культуровой і языковой достоменности нацийональных і етнічных меншын і соспільности хоснуючой кашебскій язык Участникы стрічы бесідували і о способах пошырюваня знаня о меншынах іх языку істориі ци культурі Робітникы МВСіА вказали презентациі о меншынах та розповіли о плянуваных механізмах признаваня дотаций на <unk> рік Варштатовій части омовили етапы вводжыня в <unk> році Урядового Проґраму соспільной і громадяньской інтеґрациі Ромів в Польщы на рокы <unk> Представник Міністерства Едукациі і Наукы вказал стан реализациі задач фінансуваных в проґрамі інтеґрациі з <unk> части буджету державы што є в диспозициі Міністра до справ Світы і выхованя На стрічы омовили едукацийну ситуацию ромскых школярів та формы діянь цілю якых є шыроко інформувати векшынове соспільство о ефектах діянь в рамках проґраму інтеґрациі Представникы воєвідств Вказали на потребу цикличных стріч бо дозвалят она выміняти ся досвідчынями омавляти політику добрых практик і успішні выміняти інформациі Департамент Реліґійных Віроісповідань та Нацийональных і Етнічных Меншын репрезентували Анджей Сосновскій заступця директора Департаменту Грегош Журавєцкій начальник выділу Нацийональных і етнічных Меншын та др Малґожата Мілевска радця в Департаменті Реліґійных Віроісповідань та Нацийональных і Етнічных Меншын одповідальна за вводжыня проґраму інтеґрациі Основом роботы полномічного воєводы є устава з дня <unk> січня <unk> рока о нацийональных і етнічных меншынах та о реґіональным языку до найважнійшых його задач належыт спілпраца з нацийональныма меншынами та Урядом обслугуючым Міністра до справ Реліґійных Віроісповідань та нацийональных і етнічных меншын Выслухали сте дописів якы публикуваны были на порталю ЛЕМ фм пред протягом минулого тыжня проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак