Слова, достоменніст, емоциі
Архів
лемківского радия
О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.
Еп. 10
Послухай порталю ЛЕМ.фм
•
Опис епізоду
Чытаме дописы порталю ЛЕМ.фм з тыжня 9 11 2019 - 16 11 2019
Автоматычна транскрипция
Перегляд тыжня порталю Лем фм Субота <unk> листопада новембра <unk> р Меншынова стріча в Малопольскым Воєвідскым Уряді в Кракові Автор вісти Богдан Ґамбаль Юж традицийом же два раз до рока полномічный малопольского воєводы орґанізує стрічы з представниками нацийональных і етнічных меншын урядниками і експертами котры мают старати ся на реалізуваня вшелеякых вопросів повязаных з меншынами Остатня стріча в Кракові прошла <unk> листопада новембра того рока были на ній присутны представникы словацкой соспільной орґанізациі і медий та ормяньскых украіньскых жыдівскых і ромскых здружынь і фондів Пришли і представникы росийской і лемківской орґанізаций Найважнійшы інформациі были переданы представничком малопольской поліциі котра оповіла про стараня служб про забезпечыня прав і публичного порядку в однесіню до меншын Од парох років польска поліция орґанізує школіня і едукацию для поліциянтів на тему хоснуваня прав чловека о толеранциі дискримінациі о злочынах ненависти та загальні правах чловека Спомянуты школіня сут обовязковы для кєрівників одділінь але і вшыткых поліциянтів з Департаментів превенциі кримінального ачий і дорогового руху Поліция реализує тіж долготерміновы проґрамы як напр Проґрам протидіяня злочынам мотивуваным ненавистю В його рамках каждый єден поліциянт мусит пройти школіня Довєдна з Державным Музейом Авшвіц Біркеном до <unk> рока веденый єст проєкт призначеный для поліциі Мат на цілі розпознаты крайні і радикальны рухы і припустны профашыстовскы зґрупуваня Особливу увагу поліция присвячат моніторуваню потенцияльных актів дискримінациі взглядом членів жыдівской ромской і мусульманьской меншын Довєдна з Музейом Полін ведены сут постійны варштаты антискримінацийны школіня Сут они направлены на тренерів задачом котрых єст робити дальшы школіня Поліция веде тіж проґрамы пропаґуючы поставы толеранциі на медженародну скалю довєдна з нідерляндском і німецком поліциями Окремом частю стрічы в Малопольскым Воєвідскым уряді было презентуваня представниками поєдных меншыновых орґанізаций своіх діянь якы мают на цілі сохранити нацийональну достоменніст етнічный язык або вказати етнічну літературу музику і танці Ормяньска меншына оповіла простараня привернути знаня етнічного языка котрый польскы Ормяне втратили перед столітями Напомічна в тій цілі єст нова еміґрация ведене єст тіж ормяньскыма орґанізациями вчыня польского языка еміґрантів з Армениі В понедільок <unk> листопада новембра <unk> рока В Споєдных ША припомянули собі героя Михала Стренка Писмо загнала і словацка президентка Автор вісти Петро Медвід В неділю <unk> новембра <unk> р В ден заснованя америцкой гляморной піхоты собі в Споєдных Штатах Америкы припомянули і єдного з найславнійшых вояків родака з русиньского села Орябина в окресі Стара Любовня Михала Стренка Інформувал о тім порталь Актуаліты C Сержант Михал Стренк є вєдной з своіма сполвойовниками звічненый на іконічній фотоґрафіі на котрій піднимают америцкій фляґ на Острові І Воджіма Писмо загнала і президентка Чапутова На стрічницю народжыня Михала Стренка в капличці на морной піхоты Споєных Штатів Америкы в Штаті Віржынія одбыла ся <unk> спомина з богослужыньом Амбасадор Словацкой Републикы в Вашынгоні Іван Корчок за участ заступника Команданта Наморной піхоты Споєдных Штатів Америкы і членів родины Михала Стренка положыл в капличці вінец і по час святочного обіду прочытал писмо Президенткы Словацкой Республикы Зузаны Чапутовой Як інформувал порталь пише ся в нім же остатні моменты жывота Михала Стренка в цитуваня звінчены на славнім памятнику на морной піхоты при арлинґтоньскым цинтері нам будут все припоминати геройство каждого хто вырішыл воювати проти зла і несправедливости конец цитуваня Кочок повіл же Словакія голосит ся ку свому родакови і стринкова жертва початок цитуваня репрезентує мілийоны вояків котры поджас ІІ світовой войны воювали і стратили своі жывоты при обороні людскости і тым уможли вытворити союзництво демократичных народів котре тырват десятлітя і котре є треба надальше утримувати конец цитуваня Споминула церемонія за Михала Стренка є в контексті дальшых подій котрыма собі Амбасада Словацкой Республикы в Вашынґтоні припоминат <unk> річницю баршановой революциі і значыня свободы і демокрациі Михал Стренк Михал Стренк ся народил <unk> новембра <unk> р в Орябині Кєд мож шіст років з родичами одышол до Споєдных Штатів закінчыл середню школу в Пенсильваніі робил робітника при будуваню драх і в октобрі <unk> року ся приголосил до наморной піхоты Маріняци Бар скоро ся в боях освідчыл і был повыщены на сержанта в році <unk> як команданта одділу послали до боя о стратеґічный пункт Остров Івыріма Америчане го заатакували в полній силі но высадити ся зо шыфы ся ім подарило аж у фебруарі <unk> року Під командуваньом Стренка на выгаснутій сопці малцу рібачі підняли америцкій фляґнятя фляґу фоту фотоґраф Аґентур <unk>etu joko за фотоґрафію пізніше здобыл пуліцерову ціну Стренґ не дожыл ся ани дефінітивного покоріня Острова тыжден по піднятю фляґу <unk> марця <unk> року о засягну Шрапнель з америцкой шыфы поджас того як рисовал дописку плян дальшой акциі По войні было його тіло похоронене і неналежныма чествуванями на арлинґтоновскым Народным цимтері значыт на місци де сут похоронены америцкы президенты Сержант Михал Стренґ был нагородженый тымарицкыма воєньскыма нагородами <unk>e<unk>er<unk>e<unk> Не знали о його походжыню Аж о <unk> р америцкій вояк Мare котрий был приділений ку безпечносній службі Америцкой Амбасады на Словакі дізнал ся же стренґ не был родженым Америчаном але же гражданство здобыл аж у <unk> році посередництвом натуралізациі свого вітця при чым о тім ниґда не дістал жаден документ Зато ся Блес обернул на еміґрачный і натуралізачный уряд з жадостьо о выданя такых документів о гражданьстві Стренка Тота Жадост была выбавлена <unk> юлия <unk> р Документы перевзяла стренкова наймолодша сестра Мері Перо в рамках церемоніі памятникам америцкой наморной піхоты в Арлинґтоні Тым ся потвердило стренковы його америцкє гражданство Фільмы і поштова Марка О Михаловы Стренкови были зроблены ны вже два фільмы Перший мал премєру в <unk> році і мал назву Але <unk>em в <unk> році одпремєрували фільм Хлапец з котрых циль был президентом котрий оточыл словацкій режысер Дужан Гудєц Під замком в Сарі Любовны в <unk> р одкрыли воєньску експозицию Міхала Стренка <unk> марця <unk> р Словацка пошта офіцияльно выдала поштову Марку на котрій є портрет Стренка Вєдно з тым была выдана і поштова копертка з Марком на котрій є выображена і зізнана фотоґрафія з острова Іводжіма воєньскій цинтер і напис <unk> марця <unk> є рабіна што є назва Орабины по словацкы В бенятині посвятили основний камінь монастыря Автор вісти Петро Медвід З нагоды <unk> річниці од смерти святого Йоана Милостивого в православным Катедральным Соборі Успленя Пресвятой Богородиці в Кошыцях котрый є присвячений імено спамяту того святого В неділю <unk> новембра <unk> р проходила торжественна архірейска Літургія Окрім домашнього мигалівско кошыцкого архієпископа высокопресвященнійшого Григория служыли єй і владыкови із заграниця Інформувал о тім офіцияльный сайт Православной Церкви на Словакі На торжестві брали участ высокопреосвященнійший Амфілохіє чорногірско приморскій митрополітай Сербской Православной Церкви і высокопреосвященный Антоній митрополіта бороспольскій і броварскій з украіньской православной церкви з благословліньом митрополітону Фрія В тот самый ден вечер архієреі нащівіли місцем на котрым має быти збудуваный монастыр св Василия Острошкого Монастыр має стояти в селі Бенятина в окресі Собранці В Бенятині посвятили його основний камінь Митрополита Амфілохієм в приговорі участным повіл же тот монастыр буде представлювати Карпатскій Острок острок знаний Сербскій Православный монастыр в Чорній Горі позначка редакциі І єдночасно спомянул же посвячыньом основного каміня Василий Острожскій як бы вертал ся до свойой отчузнины бо за словами митрополиты його предковы і предковы важ вшыткых Сербів походили як раз з Карпатской области Митрополита Антоний приобіцял молити за выбудуваня нового монастыря і выразыл надіі же монастыр чым скорійше буде выбудуваный він буде позваний на його посвячіня Село Бенятина має славного родака Андрия Бачіньского котрый был в роках <unk> аж <unk> мукачівскым грекокатолицкым єпископом Дідовизна Юрия Мацана в сниньскым каштелю автор допису Петро Медвід Місто Снина і Містскій Культурный і Освітный Центр в Снині орґанізуют выставку котра презентує творчост Вытравного Педаґоґа і умеця Юрия Мацана Родак і з русиньского села Рускє котре вже днес не істнує належал м особности Вытравного Жывота в Снині по <unk> році Ціложывотном темом вже небогом вітравника была родна краіна краіна одців дідів предідів як і закутины полны квітів реалізуваны олійом і сухым пастельом учытелі маляр Юрий Мацан цілий свій активний жывот присвятил учытелюваню коло того все нашол собі час і на власну творчост По закінчыню єднадцетрічной школы в Снині одышол як неквалифікуваный учытель до Збоя Там пришол на то же має талент про вытравну творчост По році одышол студиювати вытравну выхолу По закінчыню высокошкольскых штудів пятнадцет років учыл на школі в Великы у Великій Поляні окрем того занимал ся малюваньом робил Олійо Мальбы сухый пастель елявіруване рисуваня тушом Фасцинувала його архітектура деревяных храмів на выході Словакі сухым пастельом поступно звінчыл храмы в Рускым потоці Тополі Яловій Шмыґовці Захопил іх храм в Новоселиці котрый находит ся в гуменьскым сканзені ци церков зо Збоя котра є в сканзені в бардиівскых купелях Образы не продавал Своі образы не продавал дарувал іх понад тисяч Сут в приватных збірках в Братиславі Кошыцях в Снині Гуменнім і околиці Його творы попутували до Бельґіі Німецка США ци Чешской Республикы Выставка Юрия Мацана буде в просторах каштелю в Снині приступна од <unk> новембра <unk> р до <unk> януара <unk> р в святочні вернісаж одбуде ся <unk> новембра о <unk> <unk> годині Віторок <unk> листопада новембра <unk> р Буковскій стрітил ся з представителями меншын Босніі і Херцевины Автор вісти Петро Медвід Уполномочений Влады Словацкой Республикы про Народносны Меншыны Лас Лебуковскій принял у віторок <unk> новембра <unk> р Франя Ровера председу Союзу Народносных Меншын в Республиці Сербскій Імаю Кременович представительку Рады про Народносны Меншыны в Республиці Сербскій О принятю делеґациі заступаючой Народности меншыны з Босіні і Херцевины інформувал офіцияльний сайт уряду Уполномечыного Парадный орґан парляменту Як написал Лаз Лебуковскій на своім офіцияльным сайті на ціТ Фейсбук по стрічы з Франьом Ровером і Майом Кременовичовом мусит констатувати же дакотры елементы народносной політикы можут быти хосенны і про Словацку Републіку Союз є неполітичным здружыньом гражданів котре має Република Сербсков Уділену позицию здружыня з окремым публичным інтересом Рада має законом Встановлены компетенциі Є порадным орґаном Народного згромаджыня в Републіці Сербскій Парляменту Задачом є слідувати леґіслятивны і іншы приписы в области охороны прав членів народносных меншын як і партиципувати на задачах Народного згромаджыня в Републіці Сербскій і спілпрацувати на вшыткых уровнях власти в Босні і Херцеґовіні а і з медженародныма інституциями Познакомили ся зо ситуацийом на Словакі Буковскій делеґацию інформувал о ситуациі народносных меншын на Словакі і познакомил іх о досягненых результатах при аплікациі меншыновых прав Навщіва з Республикы Сербской за інформациями офіцияльного сайту Уряду уповноможеного Оцінила головно партиципацию Штатной справы і народносных меншын у выборі про народносны меншыны і етнічны ґрупы як і вытворіня Фонду на підпору культуры народносных меншын Так само делеґация інформувала і дала комплексний образ о правах народносных меншын в Републиці Сербскій і о ситуациі меншын в другій части федерациі Наперек складній і у великій мірі непровидній системі дакотры законом ґарантуваны права і вырішуючы механізмы можут быти подля буковского прикладом і проприготовый закон о народносных меншынах на Словакі В рамках федерациі Босня і Херцеґна сут вызнаны італийска украіньска русиньска альбаньска жыдівска словацка словіньска македоньска ромска австро німецка чешска чорногірска мадярска польска росийска турецка і румуньска меншына Середа <unk> листопада новембра <unk> р Сойм і Сенат поділены Коли новый уряд Влады Автор вісти Севериян Косовскій листопада новембра того рока одбыли ся Інавґурацийны засіданя польского сойму і Сенату такой місяц по выборах якы прошли <unk> жолтня октобра <unk> р присягу зложыли новы посланці сойму і сенаторы Сенату Ізбы выбрали своіх маршалків внет покликаный буде новый уряд влады Президент Польской Республикы Анджей Дуда скликал перше засіданя обох ізб парляменту на найпізнійшу з можливых дат Іщы перше його канцелярия такє рішыня арґументувала тым што президент хотіл жебы проходячый <unk> листопада новембра Ден незалежности Польщы был святкуваный в мирі і згоді далеко од політичных поділів Сойм і сенат поділены До кінця голосуваня не было знатя ци єдном і другом Ізбом рядити будут маршалкы з выбраной Партиі Право і Справедливіст ци лем соймом як першый засіданя одбыл сойм <unk> каденциі Маршалком сеніом рішыньом президента Дуды был выбраный Антоні Мацяревич В Сойміду да бесідувал про пошану єден до другого ограничыня острого языка і надію на спілпрацу Масєревич в своім выступліню одкликувал ся м ін до міцной нацийональной державы Бесідувал про цитуваня дальшу фазу постмарксистского атаку і загорожыня цитуваня ідеолоґійом ґжендер конец цитуваня Президент по своім выступліню подал руку вшыткым політичным лідерам якы засідают в першым ряді соймовых валок Водіміш Чажасти з союзу демократичной Лівиці звернул увагу президента што тот не привитал бывшого президента Польщы Александра Квасневского якій сідил на ґалериі Дуда вернул наподіюм і привитал свого попередника бесідуючы же дякує за його присутніст бо єст она потрібна Головном задачом інавґурацийного засіданя Сойму был выбір маршалка і його заступців Право і справедливіст зголосило кандидатуру Ельжбєты Вітек Дальшы партиі не были тому противны і більшістю при стриманю од голосу участи опозициі і невеликым чыслі голосів проти была она выбрана Маршалком Сойму Опозицийный бльок не зголосил контркандидата За польском конституцийом Маршалок Сойму то друга особа в державі заступуюча м ін президента коли тот не може полнити свойой функциі На віцемаршалків были выбраны кандидаты вшыткых опозицийных зґрупувань лем крайня правиця ґрупа конфедерация не достала місця заступці маршалка В сенаті горячо до кінця О кілько в соймі вшытко было уж певно проголошыня офіцияльных результатів выборів о кілько про Сенат борба медже зєднаном правицьом а опозицийныма бльоками была до кінця В соймі Право і Справедливіст отримало <unk> місц што дало тій ґрупі перевагу і можніст свобідного рішаня в низшій ізбі парляменту В Сенаті правиця достала <unk> мандатів Центрова гражданьска коаліция <unk> Польскє народнецтво <unk> а лівиця <unk> Окрем того <unk> місця достали тзв незалежны сенаторы котры як ся вказало были ключовы до порішыня укладу сил в Сенаті <unk> каденциі Опозицийный бльок выставы кандидатуру Томаша Ґроцкого Право і Справедливіст зголосило свого чловека Станіслава Карчевского маршалка бывшой каденциі Конец кінцьом при підпорі трьох незалежных сенаторів єдна сенатор ся стримала од голосу переміг кандидат опозицийного бльоку Томаш Ґроцкій Політикы опозициі самы вызнавали што до остатніх хвиль голосуваня нич не было певне бояли ся ци дакотрый сенатор ся не вывине а головно што зроблят незалежны тым більше што деякы сенаторы іщы перше выявили што были кушены становисками через зєднану правицю лем жебы підтримати іх кандидата на маршалка сенату Бій про Сенат был зажертый за то што Высша Ізба парляменту полнит важну ролю в цілым леґісляцийным процесі Сенат може бороздити соймовій векшыні недопущаючы до ситуаций што проходили в попередній каденциі коли даякы законы были приниманы протягом єдной ночы Сенат мат право вести своі поправкы Маючы більшіст опозиция зможе вести дебату і давати звіданя хоц бы премєрови што дотля было зводило ся до мінімум окрем того од згоды Сенату залежный є выбір м ін Омбудсмана ци презеса Найвысшой Ізбы Контролі Іщы лем уряд влады Як інформувала днес польска Пресова аґентура барз правдоподібне што в четвер президент Дуда десиґнує Матеуша Маравіцкого на премєра а в пятницю покличе нову Раду Міністрів В будучый віторок мало бы быти оголошене експозе премєра Польска Пресова аґентура як джерело своіх інформаций подає представника начальства выграной партиі Президентска канцелярия поінформувала што днес вечер одбуде ся стріча президента будучого премєра і Ярослава Качыньского презеса Права і Справедливости Джерело аґентуры зазначыло што Качыньскій як лідер партиі зголосил президентови кандидату моравіцкого на премєра Стріча має мати лем консультацийно технічный характер Дотля Моравєцкій представил уж склад свого нового уряду влады Змін не буде вельо подібні як в попередній каденциі найважнійшы міністерства будут в руках головных політиків Моравівскій оголосил што теперішній уряд буде чыслил <unk> ресортів основаны будут новы міністерства Вчера в віторок <unk> листопада новембра <unk> р Маравєцкій на рукы президента Дуды зложыл димісию уступуючого уряду До часу выбору нового президент повірил му тымчасовы обовязкы премєра Згідно з Конституцийом президент має <unk> дни на покликаня нового премєра уряду Влады і принятя присягы через нову Раду Міністрів Найпізнійше <unk> дни по покликаню премір выголошує експозе представлят проґрам діяня і складат до сойму внесок о вотум довіря Внет дознаме ся котре Міністерство буде до справ Нацийональных і Етнічных Меншын ци дальше Міні Внутрішніх Справ і Адміністрациі як тіж хто буде ним завідувал одкрываня чорного золота і в Мыкові де джерело варголявой родины Автор допису Наталия Малецка Новак На польско словацкым пограничы зроблено новый пут одкрывці чорного золота котрый дозволит на познаня істориі одкрытя Ропы Траса одкрывці чорного золота веде через <unk> місц звязаных з основаньом і розвитком нафтовой індустриі по польскій і словацкій страні Зачынат ся в Музею нафтового і ґазовничого промыслу в Бубці близко Кросна Гын в <unk> році Ігнатий Лукасєвич Кароль Клабасса Зрентскій і Тит Трецєвскій отворили І на світі копальню першу основал в <unk> році Станіслав Яблоньскій в так зв Порожнім Лісі в сярах близко Ґорлиц Туристы будут мочы видіти як фунґуют шахты Туристичный пут одкрывці чорного золота Рахуючы од Коросна до Санока пут має долгіст коло <unk> кілометрів То три дни спокійного обзераня Протягом прогулькы буде мож дознати ся про історию одкрытя нафтовой ропы котра вєдно з ропохідныма продуктами єдным з найважнійшых материялів світовой економікы На трасі находит ся м ін найстарше джерело воды в івоничы здрою Белкотка З дна джерела выдобыват ся ґаз што выкликує характерне буріня ся воды Давнійше того ґазу было так вельо што єдном з атракций для гости здрою было підпаляня джерела Выглядало тото товды так як бы Горіла площына Воды Тепер ґазує значучо меньше Інчым пунктом на трасі є село Микола по словацкій страні Там мож ся дознати про історию основаня і краху нафтовой бані на Словациі а додатково видіти місце з котрого выводит ся родина Ен Діварголя Траса для каждой віковой ґрупы Шляк одкрывці чорного золота дедукуваный є для вшыткых од родин з дітьми через молодіж по найстаршых Траса выполнена є атракциями Находят ся на ній схованкы зо згадуванками і ребусами та з темплі котры участникы подорожы можут одбыти на вызначеных місцях на мапі За зобраня комплету печаток і розвязаня згадуванок ждут нагороды До одобраня будут в штырьох місцях в Скансені в Бурці Підкарпатскым Музею та Палаци Полянка в Коросні і в Скансені в Саноку З тых місц мож тіж взяти мапу ціла траса є ознакувана Новый пут оповідат історию творців нафтового промыслу Першый ден прогулькы мож зачати в бурці в Музею Нафтового і Ґазовничого Промыслу ім Лукасєвича пак мож поіхати до Підкарпатского Музею в Коросні видіти памятник Ігнатия Лукасєвича і будинок бывшого задаткового Товариства На другій ден творці Шляку заплянували вандрівку по палаци Полянка в Коросні Од Тамале Подорож є до Єдліча де мож видіти рафінерию нафты Єдліче і гріб Тита Трецєского Вренціні мож видіти місця похороніня Ігнатия і Гонорати Лукасєвічів каплицю родины Лобасів і костел св Станіслава Бискупа Того самого дня мож іщы підіхати до Івонича видіти джерело Белкотка На третій ден заплянувано прогульку на Словацию до споминаной Миколой Орґанізаторы рекомендуют жебы одраз підіхати і до Меджелявірців видіти єдиный в Европі Музей Енді Варголя Посліднім пунктом є Музей Народного Будівництва в Саноку найбільшый польскій скансен з нафтовым сектором Нова траса є проєктом реализуваным підкарпатском Реґіональном Туристичном Орґанізацийом в партнерстві зо словацком туристичном орґанізацийом Крайска орґанізация Цестовного Руху Северовыхо Словеньска Шляк выступує тіж під спільным названьом Карпатскы пригоды четвер <unk> листопада новембра <unk> рока Перше Пшемків Пакожів Найблизшы подіі Стоваришыня Лемків Автор допису Севериян Косовскій Стоваришыня Лемків просит в найблизшых днях на дві подіі котры одбудут ся в двох лемківскых осередках на чужыні Перша з них пройде в суботу <unk> листопада новембра в Пшемкові друга з подій на котру просит гожівскій Кружок Стоваришыня Лемків одбуде ся <unk> листопада новембра Опіподіі то концерты лемківскых і інчых запрошеных ансамблів Пшемківскы і гожівскы стрічы то уж цикличны подіі якы од парунадцетьох років всеосіню притігают любителів лемківской музыкы і співу Три поколіня Першом з двох листопадовых подій буде проходяча в найблизшу суботу акция під назвом Стрічы трьох поколінь з лемківском культуром Буде то уж <unk> едиция Концерт зачне ся о <unk> <unk> годині в Пшемківскым Домі Культуры В концертовій части выступлят домашній Лемківскій Ансамбль Пісні і Танця Ластівочка діючый при ним діточы Ансамбль Ластівчата Капеля Троянда котру знаме головно з лемківскых весіль і забал Лемківскій Ансамбль Пісні і Танця Кычера з Ліґниці як тіж Фольклорный Ансамбль Ославяне з Мокрого што ся находит на східніх краях Лемковины Ґожівскы стрічы Такой о тыжден по пшемківскых в суботу <unk> листопада новембра в Театрі ім Остервы одбудут ся ґожівскы стрічы подія під назвом Стрічы з лемківском культуром одбуде ся уж раз в вечернім концерті котрый зачне ся о <unk> <unk> годині в ґожівскым театрі выступлят ґрупы з Лемковины Пряшівщыны і чужыны Зо Словациі придут гудакы з ансамблю Русин Чендыж Орхестра з Ґорлиц до Ґожова піде Фольклорный ансамбль Бурян Окрем того на сцені представит ся ґрупа Рекарпаты буде тіж місцевый ансамбль Лемко Тавер зо Стрелец Краєньскых Гоноровый патронат над подійом дала маршалок любуского воєвідства Ежбєта Анна Поляк Сойм покликал Комісию Нацийональных і Етнічных Меншын Автор вісти Севериян Косовскій Вчера <unk> листопада новембра <unk> р Сойм Польской Республикы покликал єдну з Постійных Комісий Комісию Нацийональных та Етнічных Меншын Єст то єдна з так званых постійных соймовых комісий котра мате за задачу занимати ся справами звязаныма з підтримуваньом культуровой спадковины нацийональных і етнічных меншын якы сут вызнаны польскым законодавством За реґуляміном сойму того рода постійны комісиі сут покликуваны до розсмотрюваня і рыхтуваня тем котры будут процедуваны через сойм ци выражаня опіній в даякых справах переказуваных під обрады через сойм маршалка або президию сойму Постійны комісиі покликуваны сут тіж до триманя соймовой контролі в обшыри яку надає ім Конституция і інчы законы Особливый склад поєдных комісий єст выбераный через сойм на внесок президиі по отриманю опініі конвенту сеніорів Перше засіданя Комісиі покликує і веде маршалок сойму на ним Комісия выберат президию Комісию Нацийональных і Етнічных Меншын сой <unk> каденциі выбрал як раз <unk> листопада новембра <unk> р В єй складі нашло ся <unk>ро посланців Найвеце з них єст з Партиі Право і Справедливіст <unk> осіб Пят членів з гражданьской коаліциі двох з Лівиці єден посланец з Польского Народного Стородництва Кукы <unk> та єден незалежный посол Ришард Ґалля представник німецкой меншыны На соймовым сайті Комісиі находит ся єй полный склад Інформациі про проведены працы і засіданя находит ся гын і закладка через котру каждий може выслати лист до комісиі Серед членів єст м ін Моніка Роса посланкыня гражданьской коаліциі котра в квітни апрілю <unk> р взяла участ в лемківскых упамятнінях Акциі Вісла Роса як посланкыня зо Шлеска брала участ в одкрытю лемківского памятника в місци бывшого комуністичного лаґру в Явожні мала товды промову в котрій высловила свою солідарніст з лемківском памятю Згідно з Реґуляміном Комісия Нацийональных і Етнічных Меншын мат занимати ся справами што мают за ціль покріпляти культуру і достоменніст меншын занимати ся іх етнічныма і языковыма вопросами як тіж охороном іх меншыновых прав Комісия діє для рівного трактуваня осіб без огляду на єй етнічне і расове походжыня ци нацийональніст Найважнійший успіх Комісиі по <unk> році то принятя в <unk> році уставы про нацийональны і етнічны меншыны та про реґіональный язык котра списала правны реґуляциі тыкаючы статусу меншын в Польщы Соймова Комісия Нацийональных і Етнічных Меншын то окрема Комісия од Спільной Комісиі Уряду і Нацийональных та Етнічных Меншын яка є на основі спомянутой уставы з <unk> р Вклад Спільной Комісиі Уряду і Нацийональных і Татнічных Меншын входят представникы уряду Влады і репрезентанты поєдных нацийональных і етнічных меншын на лемківску етнічну меншыну припадают два місця в Спільній Комісиі Пятниця <unk> листопада новембра <unk> р Куляшне Істория забытого курорту Автор допису Наталия Малецка Новак Приізджаючы попри невеликій стациі Штавне Куляшне на східній Лемковині мало хто памятат што по другій страні дорогы находил ся єден з першых климатичных курортів в Ґалициі першым было закопане другым Шавниця третім куляшне Час ґалицийской автономіі был золотым віком карпатскых курортных місцевости Взяло ся тото зо збільшыньом заінтересуваня климатичным лікуваньом мінеральныма водами та торфом Мали помагати лікувати хвороти ключы особливо туберкульозу Курорты попри своій найважнійшій лікуючій функциі дост скоро переміняли ся в центры товариского жытя Для членів высшых кляс было в добрым тоні жебы поіхати на курациі З часом такы выізды зробили ся просто модны Державны курорты мусіли міряти ся з заграничном конкуренцийом было богатшы выберали санаториі в Чехах або Австриі котры порівнюючы до ґалицийскых оферували на вельовысшы стандарды В тым часі раптовні розвинули ся курорты в Креници Жеґєстові Шчавници Воничы ци Закопаным Зачали тіж притігати більше курортників на котрых зарабляли вшыткы од властителя курорту через дохторів нанимаючых спаня реставраторів попрачкы чыстильників черевіків і тых котры іх вшыткых перевозили Тото спричынило што основано новы дікуючы заклады жебы прикликати ту Рыманів трускавец чы моршын В куляшным Лікували жентицьом В <unk> році в одлеглости близко <unk> кілометрів од Санока В лемківскым куляшным основано курорт котрый славил ся піонерском методом лікуваня жентицьом В тамтым часі околиця Куляшного была о вельо меньше пороснена лісами і ідеальні надавала ся до триманя худобы єйовец Молочны продукты хоснувано до лікуваня Доказом на долгу історию пастырской традициі куляшного є самоназваня села котре подля языкознавців выводит ся од альбаньского словаку Лосе што значыт паствиско Ініциятором основаня закладу в куляшным был Леонард Тузколяскій властитель місцевого маєтку Сам мешкал по сусідскы в Полонні Головным імпульсом было найпевнійше побудуваня в <unk> році транскарпатской першой угорско ґаліцийской желізниці яка лучыла Будапешт з твердыньом Перемышль і Львовом Желізниця вела м ін через Ославицю Щавны Куляшны і Мокры села якы входили в склад загірского ключа Трусколеского Курорт поміщено на обшыри Фольварку в чарівній долині Ославы медже ріком а желізницьом в безпосереднім сусідстві стациі Через факт што стация і лікуючый заклад находили ся близко границі Куляшного зо Щавным зачато блудні локалізувати заклад в тым другым Одкрытя першого сезону жентичного закладу прошло <unk> мая <unk> рока Початково курорт складал ся з пару новопобудуваных хыж в котрых властитель зрыхтувал <unk> умеблюваны ізбы Од самого початку фунґувала тіж реставрация Свіжу жентицю давало парусот овец котры куртникы обзерали як пасут ся на убочах поросненых вонячом травом До пішых прогульок зрыхтувано загороду велику на три гектары в наступным сезоні плянувано зрыхтувати купелиску на Ославици Леонард Трусколяскій рішыл посадити пару гектарів сосново смерекового ліса Лікарскы порады давал жыючий в куляшным желізницьовий доктор Гамаідес Новооснованый курорт стрітил ся з барз добрыма рецензиями в пресі м ін в бранжовым тыжденнику Дохторскій перегляд ци Штоденній нацийональній ґазеті Інформация прокурорт нашла ся тіж в печатаным в Кракові в <unk> році ілюструваным провіднику по Кракові і його околицях та описі вшыткых значучых здроів Ґалициі Авторства Володислава Ущкєвича Писано в ним Початок цитуваня Лікуючый заклад утячом жентицьом лежыт попри дворци лупківской желізниці почта Щалны Гірска околиця Красны прогулькы Загорода а недалеко в річці Йославі мож ся купати В свіжо зрыхтуваным закладі окрем свіжой жентиці хворы находят вшелеякы мінеральны воды выгідны мешканя почтовы і телеґрафічный уряды конец цитуваня Досліджыня над Жентицьом З рока на рік заклад робил ся популярнійший Помагали тому обшырны реклямы поміщаны в львівскій і краківскій пресі Великє влияня на розвиток мала близкіст желізниці котра в тамтым часі не доходила іщы до більшости ґалицийскых курортів З великым заінтересуваньом тіж серед докторів і фармацевтів стрітила ся жентична курация В <unk> р Адам Свірскій з Івонича член балеолоґічной Комісиі при Докторскым Краківскым Товаристві опубликувал паруст страницьову брошуру під наголовком Пару слів про жентично лікуючый заклад в Ґуляшным Тіж в Підкарпатскым Моршыні Близко Стрия де через даякій час фунґувал жентичний курорт ведено досліджыня над здравотныма приметами жентиці Зачато вырабляти таблеткы з жентиці По фармацевтичных досліджынях вказало ся што найліпшы приметы має неперетворена і свіжа жентиця В <unk> році в куляшным діял лікуючий климатично жентичный заклад якій складал ся з головного будинку та семох хыж розшмареных вздолж дорогы і округового пляцу В сезоні котрый скінчыл ся <unk> вересня септембра в Куляшным курацювало в сумі парудесят осіб Тоты котры приізджали походили головні з низинных обшыри Властиві одраз одчували місцевый климат В пресі зачато тіж споминати на істнуючы гын джерела мінеральной воды Початок кінця і товарискій скандаль Рік пізнійше в <unk> році В варшавскым ілюструваным тыжденнику вказала ся обшырна критична рецензия закладу турсколяского котра могла причынити ся до повільного кінця курорту бо в пізнійшых роках была вельократні цитувана аж і Оскар Кольберґ сягнул до ней коли писал про куляшне Автор рецензиі спостеріл што заклад не єст одповідньо фінансуваный властительом Выпунктувал вшыткы бракы пошкоджену конструкцию хыжок то спаня шпары в стінах низку температуру візбах планный стан умеблюваня ци низкій рівен обслугы і высокы ціны Не сподабала ся му тіж реставрация котру вюл зарядитель курорту за єдно місцевый почтар Прирівнал обєкт до обшырной шопы з дост примітывным видом Хоц ідло похвалил Досмотрил ся тіж што безправно поберано вписову оплату Называну товды курацийном таксом запитя мінеральной воды і на оплачыня оркєстры котра штоденно пригрывала курортникам Подля його обсерваций не было ани мінеральной воды ани жывой музыкы В тамтым часі не было в Куляшнім ти тіж аптикы ани склепу де мож бы купити найпотрібнійшы річы Треба было купувати в корчмі в высшых цінах або приводити з Буковска <unk> серпня авґуста <unk> р Леонард Трузколяскій рішыл зорґанізувати харитативный баль Дохід хотіл передати на допосажыня протогньовой стражы в Буковску Початково на листу вписали ся праві вшыткы участникы літнього Турнусу та околичне земляньство але на сам баль пришло лем парунадцет осіб Причыном того было што на листу вписал ся місцевый грекокатолицкій священник з родином і лісничий а тото не сподабало ся гербовым значыт місцевым магнатам Некотры зо шляхты аж і приіхали до Куляшного але коли дознали ся хто іщы мал бы прити то ани не вошли до бальовой салі Бавил ся гын єднак заграничник котрий хвилю скорше оселил ся по сусідскы Властитель милийоновой фортуны тот бавил ся знаменито серед товариство без привілегій В літнім сезоні <unk> рока оферувано уж <unk> упосаженых ізб Закладовым докторьом был Ґродецкій пошырено оферту о козяче молоко і купелі в ваннах і під душом В загороді зроблено алейкы алетаны і лавкы В реставрациі зрыхтувано два мні табль догод і алякарт гості мали тіж можніст варити сой самому Зорґанізувано бібліотеку з богатым выбором маґазинів а до бальовой салі вставлено фортепіян при закладі урухомлено невелику стаднину Розвиток желізниці загамувал розвиток закладу Так скоро як куляшне робило ся популярне так скоро тоту популярніст тратило хоц властитель робил што міг жебы курорт ся утримал До ліквідациі закладу пелністю причынил ся його камеральный характер периферийный осередок не был в силі забезпечыти так шырокой оферты як модны курорты Додатково розвиваюча ся сіт желізниці котра зачала дотерати уж праві всядиль перенесла рух Кінцьом вісемдесятых років ХХ ст реклямы климатичного закладу в Куляшным зникают з ґазет а він сам стає ся літньом резиденцийом родины Тульско Ласкых і іх приятелів Выслухали сте дописів поміщеных на портали ЛЕМ фм протягом посліднього тыжня Перегляд зрыхтувала Наталия Малецка Нова Комікує