Слова, достоменніст, емоциі
Архів
лемківского радия
О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.
Еп. 61
Послухай порталю ЛЕМ.фм / Перегляд тыжня
•
Опис епізоду
Чытаме дописы порталю ЛЕМ.фм з тыжня 28 11 2020 - 05 12 2020
Автоматычна транскрипция
Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм Неділя <unk> листопада новембра <unk> р Проґрам Театру Александра Духновича в Пряшові на місяц децембр <unk> Приносиме Вам проґрам Театру Александра Духновича в Пряшові на місяц децембр <unk> р децембра на великій сцені о <unk> <unk> годині одограна буде пєса на ревізию То острасатирічна комедия о жывоті і роботі сільского старости і о тым як рішыл проблемы сільскых люде В пєсі найдете достаток гумору і музыкы як і выпитой водкы і глубокого значыня Пєса є приступна молодежы од <unk> років <unk> децембра на великій сцені о <unk> <unk> годині так само буде одограна пєса на ревізию <unk> децембра на великій сцені о <unk> <unk> годині оддограна буде пєса Детектор лжы Повісти собі же о манженьстві знате вшытко Досправды то так є або може о манженьстві не знаме абсолютно нич І манжельство може быти єдна велика не знама а при тым прекрасна комедия Находиме ся в обвачці єдного клясичного панелякового квартелю Пані Надежда не знат найти одповід на вопрос де мій муж Борис скрыл выплату і так собі на поміч закличе домів гіпнотізера Має пояснити справы котры сут на першый погляд банальны а пізнійше і фатальны бо уж по хвилі знайде ся медже небом і земном ліпше повіджено посеред таємницрічного манжыньского односиня Тать хто бы ся сперал покушыню познати істинну правду і скрыти світы свого ціложытного партнера і хто І товды ся іщы лем почнут діла Минулост шокує нашых героів метат іх до неочыкуваных ситуаций но публика ся барз файні бавит Та ці то в жывоті аж така перемога дізнати ся о нашых близкых досправды вшытко тверду правду Як скінчыт тота сеанса несподіванок подарит ся загасити тот ґротисковий пожар мандженьскых боротб буде годен в многым простодушний гіпнотізер втечі і з пазурів манжыньского абсурду Так лож як і туга розкрыти правду і єдно і другє може быти про нас солодко наркотіков котра ся за секунду змінит на смертну отрову Успішні комедиі зо сучасности домінуют брилянтны акторскы выконаня протаґоністів русиньского театру Сут поставлены на текстовій і ситуачній перемінливости набавліню ся на динаміці акторской кооперациі і скрывости словных несподіванок значыт театральный вечур полний добрі забавы сміху котрий вам з часу на час замерзне на роті сміху і радостного обчутя ся може зачати На <unk> децембра заплянувано другій показ Пєсы Детектор Лжы на великій сцені о <unk> <unk> годині Зас <unk> децембра о <unk> <unk> годині на великій сцені пройде перша премєра пєсы Мірандоліна Олюблена комедия того автору є шармантном даколи чарівно неоґабанол другій раз болячо острол раз мелянхолічно резиґнуванол раз бурливо забавнул пєсу Карло Ґольдоні має намагу з легкостю і гумором вказувати на меджелюдскы односины і своім майстерством выкрислює інтересны жывотны ситуациі Пєса в украіньскым языку В понедільок <unk> листопада новембра <unk> р Онляйн конференция памяти іща на одварі Автор допису Петро Медвід Вседержавне Общество Русиньской Інтеліґенциі ім Антония Годинкы котре є в Мадярску орґанізує Медженародну Наукову Онляйн конференцию памяти проф Іщвана Дудварі Як інформувала редакцию Мариянна Лавенец конференция буде проходити <unk> децембра <unk> року на плятформі ЗУМ Подія одбуде ся з підпором русиньского нацийонального самоспробуваня ХХ района в Будапешті На конференциі будут і з своіма рефератами выступати такы імена як Михай Капраль Олена Дуць Файфер Валерий Падяк Михайло Фейса Володимір Фенич але і дальшы ученый з мадярского середовиска Хто бы мал інтерес брати участ на онляйн конференциі є треба допереду контактувати модераторку Мариянну Лавинец на емайльовій адресі котрый подаєме в дописі Тестуваня споіня буде проходити в пятницю <unk> децембра медже а <unk> годином орґанізаторы просят жебы тоты котры плянуют брати участ выхоснували тото тестуваня Конференция пак буде проходити в суботу Одкрытя конференциі є наплянуване на <unk> годину і конец орґанізаторы становили на <unk> годину Комплетный проґрам конференциі мож найти під статю Славіста і педаґоґ Істван Удварі народил ся <unk> юлия <unk> р в селі Тернішпальца в Мадярску Ур закінчыл Університу Лейоша Кошута в Деплецині Доктором філософіі был од <unk> р Професуру здобыл у <unk> р Од року <unk> был членом Мадярской Академіі наук Удварі од <unk> р выкладал росийскій украіньскій і русиньскій язык на высшій педаґоґічній школі в Ніредгазі де в <unk> р засновал катедру украіньской і русиньской філолоґіі Фунґувала до <unk> р Інтересувал ся аналізом русиньскых текстів головно тых котры односны сут ку періоду до ХХ ст і котры ся му подарило найти в мадярскых архівах Окрем іншого приготовил до друку дакілько томів рукописів русиньского історика Антонія Годинкы Реплінты выдань Букваря Мануіла Ольшавского Букваря Івана Куткы і много дальшых Так само працувал над языком і літературом Русинів Войводины Проф Іщван Удварі вмер в Ніжетгазі новембра <unk> р Архієпископ Кірил Василь принял представителів Общества святого Йоана Крестителя Автор вісти Петро Медвід У четвер <unk> новембра <unk> року приял архієпископ Кірил Василь апостольскій адміністратор кошыцкой єпархіі в просторах Грекокатолицкого Єпархіяльного Уряду в Кошыцях представителів Общества св Йоана Крестителя Пресовый Центер кошыцкой єпархіі о тым інформувало самобщество Была то перша стріча представителів того общества котре розвиват освітню діяльніст медже грекокатолицкыма русиньскыма віруючыма на териториі Словакі з владыком Кірилом одколи был призначеный у януарі <unk> р за апостольского адміністратора седеплена кошыцкой грекокатолицкой єпархіі Участыма стрічы были священици Ярослав Поповец Мартин Костільник Мілян Ясик і Іван Барна Владыку Кірила поінформували о активностях публикачній діяльности і плянах общества Общество св Йоана Крестетеля хоче выдати русиньскій молитвенник під назвом Радуйте ся в Господі до друку є приготовленый і русиньскій переклад цілого нового завіта Кошыцкій апостольскій адміністратор священників по взбудилку дальшій діяльности Общества св Йоана Крестителя про духовне збогачыня русиньскых грекокатолицкых віруючых выразил ім свою підпору і дал своє благословліня Припоминаме же в септембрі владыка Кірил призначыл у кошыцкій єпархіі вікарів про Мадярів Русинів і Украінців На памят першой стрічы представителів общества св Йоана Крестителя з владыком Кырилом передал апостольскому адміністраторови власноручно вырізану ікону св Дамаскіна о Ярослав Поповец котрый є долгорічным председом общества На стрічы брал участ і отец Касиян Каміль Дрозд вікарий про русиньскых і украіньскых віруючых в кошыцкой єпархіі Гунянка Медвід Ґамбаль Перша ліґа парібків презентация книжкы Автор допису Наталия Малецка Новак Початок цитуваня Три авторы два сучасны двох з них уж ніт медже нами каждий інчий досвідчаючый дакус інчий кавалет істориі Русинів зо свойой перспектывы Хоц мінімум єден по правді єст іх вельо більше пункт найдеме доц наспільний представити омовити скоментувати актуальну русиньску проблематику не смотрячы на політычну коректніст або потенцияльне згніваня неприхыльных Конец цитуваня Ден Русинів в Польщы В тоту суботу <unk> грудня децембра <unk> р просиме на презентацию публикациі під наголовком Іґа парібків лемківскы публицистичны тексты з текстами авторства Ваня Гунянкы Петра Медвідя і Богдана Ґамбаля выдавцьом котрой є Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях З огляду на епідемічну ситуацию і повязаны з ньом рестрикциі подія буде заперта для публикы Просиме позерати на онляйнову трансмісию на фанпейджы радия ЛЕМ фм та слухати радия лем фм на антені котрого так само буде проходила трансмісия Початок <unk> година Дата презентациі книжкы не єст припадкова Як раз того дня празднуєме Ден Русинів в Польщы схваленый Світовым Конґресом Русинів на памятку основаня Руской Народной Республикы Лемків Кажда з держав в котрій жыют Русины по цілым світі выбрала сой єдну дату звязану з важном для іх істориі подійом Коли празднуют в себе Ден Русинів Примірово Русины на Словациі святкуют <unk> червця юнія на Мадярах <unk> мая а в Сербіі <unk> січня януара Золотый Крест заслугы Президента Польской Республикы для Богдана Ґамбаля Головным пропаґатором і орґанізатором попередніх святкувань Дня Русинів в Польщы был Богдан Ґамбаль вызначный лідер русиньского соспільства якого несподівана смерт попереджена коротком хворотом взяла <unk> липця юлия <unk> р Тогорічне свято Дня Русинів в Польщы мало быти в цілости му присвячене Рішыньом Президента Польской Республикы Анджея Дуди Богдан Ґамбаль был на внесок Малопольского воєводы посмертні угоноруваный державным одзначыньом Крестом заслугы першой ступени значыт золотым Крестом заслугы за выдатну діяльніст для розвитку лемківской меншыны в Польщы Вручыня одзначыня заплянуване было на <unk> грудня децембра того рока єднак пандемічна ситуация спричынила што вшыткы того рода подій треба было перенести на будучый рік Богдан Ґамбаль был тым котрый вымриял сой печатати книжку з лемківскыма публицистичныма текстами Повело ся му іщы выстарати хоц аж за третім разом о дофінансуваня проєкту выданя публикациі Не повело ся уж єднак видіти выдрукуваной книжкы Гелсий допис отверат цитуваня зо вступного слова до книжкы авторства Демка Трохановского Книжкы котра неєдному буде перешкаджала бо прочытати мож гын невыгідны слова суровы опініі нелегкы коментарі тыкаючы того што діє ся в русиньскым світі і звязаной з ним вшелеякой політикы Але же повторю за словами Демка Трохановского зоступу од того же єст публицистика жебы скоментувати оцінити омовити представити зрецензувати ци даяк інакше представити Богдан Ґамбаль не боял ся великой і малой політикы не боял ся отверті писати о справах о котрых інчы воліли молчати Подібні як тото робилуваня Гунянка і робит дале Петро Медвідь То єдна з форм борбы о перетырываня русиньского народа Зато як раз праздник Дня Русинів є одповіднім моментом жебы запрезентувати книжку шырокій публиці і голосно побесідувати о справах Русинів Віторок <unk> грудня децембра <unk> р Запрошыня до Любіна до участи в святочной літургіі на ден Копельника Автор вісти Мирко Воргач Одкрытя руды мідиі в любіньскым районі в марци <unk> р спричынило што вельох нашых Лемків выселеных на захід в <unk> р зачало діяльніст в любіньскым мідьовым комбінаті на ріжных становисках Од того моменту каждого рока <unk> грудня децембра є для вшыткых дньом особливым вынятковым припоминаючым о людях звязаных з копальництвом і іх трудах нелегкой роботы Як подає отец Богдан Рапела настоятель парохіі св Тройці з Любіна цитуваня традицийні каждого рока <unk> грудня децембра стрічаме ся на св копальника в любіньскій церкви Заносиме молитвы до Вашой небесной покровителькы св Варвары з подяком за цілорічну опіку над вами В літургічным вымірі того дня церков обходит великє свято введіня в храм пресвятой Богородиці якє побільшат святкуваня Желаме найпрыста богородиця Діла Мария покрыват Вас своім небесным мамофором дарує Вам щестливы дни так в роботі як і в родині Конец цитуваня Каждого рока стрічаме ся в Любіні по святочній літургіі в парафіяльній сайті штобы розділити тоту радіст побесідувати зо собом і поспоминати о подіях звязаных з гірництвом Прагну сердечні подякувати вшыткым копальникам котры до того часу хотіли поділити ся своім практичным знаньом з роботы на антені радия лем фм а сут нашыма парафіянами Адамови Грибутови Мариянови Шкуратови і третьому якій оповіст в тым році свою історию <unk> грудня децембра а хто він тото дознате ся як послухати в радию Лем фм о годині <unk> проґрам редактора Мирка Воргача зо заходу під наголовком Ден Копальників на Шлеску Час в якым мы ся нашли тепер в <unk> році з увагы на пошырену світі пандемію быти може в даякій мірі ограничыт наше тогорічне торжествуваня Єднак служба Божа за цілый гірничый стан одбуде ся в церкви св Тройці в Любіні <unk> грудня децембра о годині <unk> рано Конец цитуваня Як шторока о Богдан Репела желат вшыткым копальникам тыльо выіздів што зіздів а і представників вшыткых ресортів звязаных з гірництвом на терені Любіна і цілого Нижнього Шлеска найбожа Матір і покровителька свята Варвара мают в своій опіці До желань прилучат ся тіж редакция ЛЕМ Фереда <unk> грудня децембра <unk> р Костельникова осінь тот рік онляйн Автор допису Петро Медвід Вже річник Літературного фестівалю Войводиньскых Русинів під назвом Костельникова Осінь тот рік з причыны пандеміі буде проходити онляйн вырішыл о тым орґанізачный комітет фестівалю інформувала Аґентура Рутенс Фестіваль буде тот рік проходити поджас трьох днів од <unk> аж до <unk> децембра і буде го мож позерати на фанпейжі Дому Культуры Рускій Карестур на сіті Фейсбу Як інформує Рутенс <unk> децембра буде презентувати ся література про діти і початок наплянуваный на <unk> годину Представлены будут дітячы книжкы од Сашы Паленкаша Оленкы Жівковичовой Данієлы Тамаш ци Любиці Фагарді <unk> децембра од <unk> годины будут представлены книжкы прозы і поезиі про дорослых в авторстві Юлияна Тамаша Славка Выная Славка Романа Ронда але онляйн публика буде мати можност познакомити ся і з выданьом історичных текстів Гавриіла Костельника Третя част літературного фестівалю котрый буде в онляйн высыланю <unk> децембра буде присвячена молодежы і іх выданям Краса і істория лемківского облечыня в книжковым выданю Автор допису Севериян Косовскій В остатнім часі на лемкознавчым выдавничым рынку явила ся цінна публикация про історию і красу лемківского Народного Крою автором котрой єст Юрий Стариньскій Книжка в детальный спосіб представлят поєдны елементы облечыня вказуючы тіж на його зміны протягом років Книжка Сандецкы і Ґорлицкы Лемкы Шляхтівскы Русины вышла в рамках выдавничой діяльности Малопольского Центру Культуры Сокіл в Новым Санчы Реґіональна Подорож Нове выданя про лемківскє облечыня то історична подорож по ріжных реґіонах Лемковины Лемківскій народный крий традицийно ріжнил ся своім выглядом і елементами што детально представлене в книжці выданій в рамках сериі посвяченій кроям малопольскых сел цитуваня Крі Карпатскых Русинів на просторі понад трьох століть удокументуваной через автора істориі переходил пару етапів розвитку Не даст ся приняти парафразуючы Тадеуша Северина што выбухнул в ХХ столітю Пише ся на єдній з першых стран книжкы Дальше Стариньскій пояснят што істория лемківского шырше русиньского облечыня єст довельо старша о чым свідчат хоцбы што цікаве поєдны іконы в лемківскых церквах на котрых увічнены были в святочным облечыню місцевы жытелі Выданя єст поділене на дві головны части перша з них посвячена істориі і описови крою сандецкых і ґорлицкых Лемків то представліня головно компактной середньой і західньой Лемковины Друга части книжкы то вандрівка через історию облечыня жытелів Шляхтівской Руси найвеце на Захід положеного Лемківского Острова Автор поміщат детальны описы так музкого як і жіночого крою Описы односят ся до елементів од білізны по чугы гуні ци накрытя головы Стариньскій окремо описал обрядовы кроі а тіж облечыня котре было наштоден хоснуване при роботі Так само вмістил опис сучасного лемківского крою котрий часто через особы якы гоносят єст помішаньом елементів крою з ріжных реґіонів Лемковины в тій час описує місця в котрых находят ся поєдны векшы колекциі лемківского народного облечыня Богатство образів Выданя обогачене єст чысленныма часто дотля непубликуваныма архівныма фотоґрафіями і ґрафіками Автор выданя представлят знимкы котры вынаходил по ріжных музеях і архівах являют ся так само сучасны фотоґрафіі декотрых ікон вміщеных в іконостасах лемківскых церкви на котрых окрем сакрум представлены были через невсезнаных авторів жытелі тых сел Іконостасы в лемківскых церквах сут так само джерелом інформаций про тото як выглядал крій перед парома столітями Приведены з початку книжкы ґрафікы приносят нам інформациі як выглядал лемківскій крий іщы в ХІ столітю Выданю вказуваны сут фотоґрафіі збережены в архіві Лемківского Ансамблю Пісні і Танця Кычера в Ліґници але так само в архівах інчых орґанізаций музеів і приватных збірок Найвеце фотоґрафіі представлят Лемковину <unk> і <unk> років ХХ ст Вельо фотоґрафій є сучасных на котрых позуют члены ансамблю Кычера в автентичных старых кроях якы переселенці привозили зо собом на чужыну Сут так само і кроі зроблены в сучасности котры на основі як раз захованых образів повело ся зреконструувати Книжка чыслит сумарично понад <unk> сторін но долга буде доступна до шыршого придбаня Выслухали сте статі якы были публикуваны на портали Лем фм протягом посліднього тыжня Проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак