Пропаґанда #36 - 31 IІІ 2015 - Бесіда з Гавриілом Бескідом в Пряшова (2 част)
Ц01:Е36

Пропаґанда #36 - 31 IІІ 2015 - Бесіда з Гавриілом Бескідом в Пряшова (2 част)

•

Опис епізоду

To druga część rozmowy z Gawriłem Beskidem, w której wspomina on naukę w preszowskim gimnazjum i internacie dla chłopców z ubogich rodzin przy eparchii. Opowiada też o historii budynków szkolnych, o zachowaniu języka, wiary i rusyńskiej tożsamości oraz o zmianach, jakie przyniosły wojna i powojenne przeprowadzki.

Автоматычна транскрипция

Як єм мало нецалых десят років такы родиче мене выслали на поговорам на еґзамен до ґімназиі Но в Пряшові уж од року <unk> еґзистувала грекокатолицка руска тіж русиньска ґімназия ці же дали мене до той ґімназиі но а я зачал в року <unk> клас ґімназиі Но а в <unk> року ей кєд освобождена была в часі ІІ Світовой войны Восточна час а і місто Пряшоф Консом януара з <unk> року сме мусіли наступити до інтернату а і до школы но Але школу консом януара зрушыли як церковну ей а была уж штатана Штатна ґімназия тіж же назол малак Ґосударственна руская здлома сы ґімназия етне Рускє ґімназиюм в Пряшовей Інакше школу нашю дем ходил То є комплекс епархіі пряшовской пряшовского єпископства тераз є там теолоґія буде была збомбардована В <unk> року так ся мізыл коло <unk> або <unk> децембра была бомбардіровка міста Пряшов гей Так же кєд сме ся вернули в януарі такы на просьбу ґенерала Людвика Свободу ґімназия достала пренайом будовы в касарнях в касарнях в тій части Але кусцьокнійший як є тераз Словеньскє Народне Музею Музею Русиньской Культуры в Пряшові Хтю є ся Вас звідати товды як сте были в ґімназиі як сте ся ту вчыли то де сте бывали В Рускым домі ци не в Рускым іхі раз Кєд єм наступил до ґімназиі Такы Інтернатом інтернатом пре хлопцов Прештували на ґімназиі переважно была будова на кметьовым струму раді Конкретні де то є зо схоловной улиці ідеме по улісу святоплюкову зліва є є є є є є є францисканскій костел но а іті выше а там сут сходы на сходах видеме горі а видіме видіме будову котру мы сме волили алюмниі Алом не знам тераз точно повісти рок але так околоку <unk> Старий тракт будовы Старий тракт котрый смотит до загороды был закуплений нашыми відными культурными представителями як єпископ Йосиф Ґаґанец пряшівскій єпископ Адольф Дубряньскій Александер Василь Духнович і Павловіч а купили тоту стару будову На то жебы была семеністьом семеністьом пре нашых хлопцовы зо худобных родин котры штудиют в Пряшові жебы мали де бывати а де ся ай пропитати націт стравувати А тота будова алюмниі была записана на сполоґ або на общество святойонакресителя Свято Янакреситель А ту в той будові де і я як хлопец десятрочний вступил до того інтернату в тій будові штудували такы вызнанны люди як Еміл Кубек як Юлий Ставровскій попрад як небістік Павел Петер Ґойдич Мой стрыко Николяй Бескід історик літературознавец і языкознавец русиньскій і мой отец ту быва лі в тым інтернаті Так же ту В часі ракуско угорска австро венґєрскіны кєд школы были мадярскы мадярскы але во інтернаті ся бесідувало по нашому там был наприкрад і свого часу выховательом Духнович Была прекрасна бібліотека тіж є там нашы діті котры выходили зо з тых нашых сел з Восточной Словакі і так дальше мали можност говоріти по нашому по руснацкій по русиньскы а сохраняти свою свою віру свою восточну кірломефоцку віру традициі А на школах ся уцілі по мадярскій ці там достали выхову ліпше повідани учілі ся на культурі мадярской але в інтернаті проглюблювали собі нацийональност і віру свойом В алюмниі в тым інтернаті жыли переважно переважно ученикі ґімназиі ґімназиі але были і дакотры студенты з ґрекокатоличной учітельской препарандиі семінариі а та учітельска препарандия Пару крокы од того є друга будова Гей Ату будову так істо купили лем вам не знам пресні повісти в котрым року По закупліню той будовы на кметьомо стромораді не знам тотночысло де была препарандия де выховували учітелей в року <unk> так думам же заслугал єпископа Яна Валігы Ян Валіса заслужыла там єй меморияльна табла в інтерєрі будовы же його заслугов Словом препарандия зачала <unk> з першым клясом но а там выховали першых уцітелей котры были як дякы Дяк то значыт же і церков потребувала штудуваных людей так же были то єднак уцітелі А єднак канторы кантор селовал дяк а они словом по скінчыні школы і так дальше ся доставали на церковны народны школы унас в селах Восточной Словациі дижылі Русина Я як ся вырідни не не шмарям слова до вітра Але притримую ся фактов а притримую ся урці тых праменьов істочників котры єм чітал котры знам а котры можу выпустити з уст По В знику I року <unk> Была то нестабільна ситуация бо і ту на Словакі ту Пряшоф і ту част пришли тзв мадярскы Червены Червеноармейцы і такше же было то непокойна част же тяжко бы сме могли явити же рок <unk> рок зникла тзв Словеньска Республика Рата Словеньска Република котра была выголошена в Пряшові По в знику першой Републикы на тросках бывшой Австро Венґриі взника Чехослованьска Республика Ці же обновує ся бывшый штат Чехов чешскій Штат Премысловцов Люксембурґовсов і так дальше традиция гей в року <unk> на челі з президентом Томаш Ґаріком Масариком а в рамках чешкословеньска і Словакія тіж є Чешскословеньска Република Але третя част чекайте ся лем Вам то доповіл ціже Чехы не мали проблем Чехы мали велику традицию то значыт же они они тот тот штат знали на чом будувати Але што ся тыкат словеньска Так был повірений як міністер або не знам в якій функциі был шробар котрий давал до порядку словенского Подля істочыников в року <unk> ся зышли Особы вызнанны особы Русины єднак церковного і світскы представителі котры не были помадярчены зышли ся а хтіли вытворити даякє общество Зєдноти ся но і так так ся мидит же ма в юни в року <unk> зышлі ся на епархіі пряшівской грекокатоличной но а догодлі ся на тым же Заложат рускій клюб но і тот рускій клюб был заложений обсудилі становы становы далі реґіструвати на міністерстві в Празі Але по заложыні руского клубу Тоты нашы представителі церковны і світскы не мали де ся сходити так сходили ся на приватных квартирах сходили ся в реставрациях сходили ся часто і ту на головній улиці Былготель Берґєр то значыт в кавярні Сходили ся Но і уж в року <unk> роздумали на тым же добрі є было купити будову де бы могли ся сходити Но в року <unk> нагоду люциньскій священник Теодор Ройкович На заставкі в Люботыні в Люботыні на столі нашол новинкы а там были інзераты были Но а медже ізератами было написане же є на продай дом в Пряшові на Масаріковій улиці <unk> а є то дом ґрофа Джефігы В своіх спомінках Я цітал ы ціталь його споминкы в Левоці ся нашло чорний нотец його котрий Енка веде ся ці ціненка вештебе взяло але є то в Лівоці так пише там так же Цалу ночє м не спал добрий вже м чекал одкуде ся в Звідніт коди буде рано а піду до Пряшова а на вшівю Тот дом на Масарікові <unk> Но і так пише же пришол кубудові забухал ся або заценґал Не знам точно як тото было но і пришол з тамады даякій вратник гей зос того дому Дає ся Боже што хце нота же в інзераті было написане но і так ня поводил по по будові но а там найомниці жыли в тій то будові Але тот дотычник котрий мі отворил будову мі повідал такто же в Кєлемешу гейтуде в селі жыє справца справца того дому того ґруфа Джефігы Но і так на другій ден єм ся выбрал В місті зо професором з учітельской препарандиі тіж грегокаточной учітельской препарандиі доктором Іваном Кізаком котрий был председом руского клубу зволений <unk> в <unk> року Но і сме в місті з полю сме зашли до того дому Вас най сам пер ся обкукали з лонку Як то вызерат Но Але Ройкович в каноні хорит так же он сганят меньший домик деякій бой діті муж тудуют Гей таж єм дашто меньше же тото є велькє же не є то пронього Но Кізак Іван председа руского клубу вызнаний професор на учітельской препарандиі церковной Повідал такто Но войдеме до днука вошли до днука попозерали вшытко і повідали но мы то не даме никому што ту будову но а на дальший ден взял свою вкладну книжку де мало коло <unk> або <unk> тисяч чешкословеньскых корон выбрали ся за тым справцом того Но і порозправляли з ним но і он повідал такто же за будову бы было треба <unk> тисяч заплатити Но так жебы сме то уж тоту будову будову зарезервували та ем зо хабіл тот кізак зохаб свою банкову книжку Но і так Пришли сме каждий дому но а сме пришли к тому заверноскады мы тых тисяч чельскослоньскых курон зо женими Так зашли за єпископом в року <unk> былту няради єпископ на ом повідал такто Я ся тіж тішу же сте нашли даяку будову но мы Вам поможеме Так попросиме ся щєніков на нашых грекокатоличных селах жебы при по своій проповіді выгласили нашым людям же хцеме купити таку а таку будову але жебы ті приспілі на тоту будову з грошами На окрем того вам радзю же маме і кранул в Америци Там є єпископ Такач В Америці ся між в Пітсбурґу обернеме ся і на ніг зо просьбом Но і так курто повізено так званы гаркы ходілі не знам точно як ся то собірательний гарок гей Ходили по селах а люди з єднотливых сел давали Не хцю говорити колько можно два корун десят корун пятнаст корун але прекаждого єдного худобного нашого земнедільця рольника то был велькій піняц Он дал на тоту будову Бо отец духовний повідал же тота будова буде служыти при пренас при Русинов при вшыткых прешыткых буде служыти А з Америкы ся оголасил Біскуп Такаць говорит і мы там робиме збірку але я ся рыхтую до Пряшова А кєд приду до Пряшова так принесу пінязі Грошы Але то уж было по року <unk> кєц ся стал єпископом Павел Петерґойдич А он донюс такаць около <unk> тисяч корун аль в долярах не знам колькоє то долярів але з тым же Бар ся тішыме мы Краяне в Америці же вы сте же хцете купити а же тот дом буде служыти препотребы і народны і церковны Окрем того была збірка претых інтеліґентов Пресольвентных же кєд даст як тисяч корон його мено буде выґравіруване в інтерєрі гнеска на мар раморовій табулі сут мена вшыткых тых вызнаных Жеднай ботый Боже Дальже мо русиньске модиі Жебы не русиньскы модиі Подля документов а і подля членков котры были написаны во Ф Новинках рускоє слово котры выходили од року <unk> можно то а іх достати і процитати во в Штатной Научной Бібліотекы выходили <unk> рокы тоты новинкы а там подробно ся можно дознати о Рускым Домі І о тым якы сходы были якы лекциі передначкы выставкы і так дальше Но послідня сумма хыбовала хыбовала сет тисяч на заплачыня того дому тоту сумму дал єпископ Павел Ґойдич Ці же кєд был дом уж комплетні выплачений Так до катастраміста записали записали єднак будову єднак загороду аж по словеньску улицу под назвом Рускій клюб рускій клюб Но а так тот назыв рускій клюбы аж до року <unk> кєд тот дом зоштатнили уж в часі социялизму тіж є в року <unk> в юній на мамуровый табур є написане заклядний камень же товды ся зачал зачаток Руского Дому кєд є Рускій Дом был отворений так же сідліл там Єднак рускій клюб Але головно Тяжко повісти же котре было головнійше в рускій клубці Обществу Александра Духновича было заложене в Пряшові в юні в року <unk> але в року <unk> уж сідліло в домі тіж же сідліло і Рускій клуб Ай Обєство Александра Духновича Інакше Общество Александра Духновича мало назвал рускоє Культурно Освітне Общество Александра Духновича до року <unk> было філиялку Ужгорского Руского Культурного Обществ Александра Духновича котре было заложене <unk> в Мукачові Так же старшы люди котры были членами Руского Дому прировнавали ку куфтаку куптіці котра ма єдну голову але два крыла тіж єдно крыло рускій круба І общество Александра Духновича Але Предсідатель і ведіня было роісто і при рускій клюбі і при обществу Александра Духновича преседа єден прецеда і при єдно і при другє Но в рамках уж Руского Дому Становы котры были реґіструваны в <unk> року были змінены обновены Членска схоза так ся миліже же концьом року <unk> ся зышла змінили становы но а в року <unk> в януарі Одділіня Міністерства Внутра в Братиславі тоты становы реґіструвало Але уж в тых становах уж є закомпонуване купа того дому бо в <unk> року дом не был Так же там сут урці ты установленя а я мам в руках тоты становы Дате міх коли накопів вам дам дам вам дам вам дам вам тоты становины Окрем того ай станови общества Александра Духновича котры были котры были реґіструваны уж як самоостатнє общество в р Кєд уж Рускій Дом уж зачал фунґувати Так же што ся в рамках того Дому зробило Так перше уж в двадцетых роках роздумували же было бы треба поставити памятник Духновичу великому нашому Будителю Русинов Но і так зниклю припраний выбор во Рускым Домі котрий орґанізувал Поставиня не поставиня але же хто зробит тот памятник Но рішылі же тот памятник буде мати на старості Єлена Мондич з Прагі Но і так ся подарило в року <unk> в рамках Днів Руской Культуры Русиньской Культуры котры ся орґанізували при Рускым Дому на выходнословенску <unk> і <unk> юна юна <unk> Тот помник был на леґіонарскым наместі од Галенеі За участю великого мноства народа Єпископ вышол з катедрального храму а за ним копа Копа народу а на возох Копа люди пришла ей а напаяли при зеленым стромі тото як паш пошта є тераз клоні геябы і воду давали єй оса окрем Памятника Духновича ся заслужыли айо поставіня памятника во Міхаловцях Алексаны Адольфу Добрянскому в місті зо Словаками больф Добрянскій Беліспо закратите матіці словеньскій так же ся заслужыл не лем як великій наш посланец депутат гей наш Русин але ай Словациі собі го уважают но а в рамках Руского Дому в р была выставка образов выставка нацийональных кроів і так дальше помагали там а і Общество женщын русиньскых В рускым домі был поміщений і сполок рускых учітелів русиньскы учітелі то знами учітелі котры учыли на препарандиі а о <unk> року на ґімназиі найобществ рускых женщын Дале каждий рок ся рубілі балы годичны бесіды бесіды лекциі но а конкретні на якы темы а што ся робило вшытко в рускым слові можно прочытати а можно найти вынаучной бібліотекы в Пряшові Так только бы єм ціль повісти інакше тот дом был в року <unk> отворений але аж на осінь Бойкович повідал не в літі треба отворити але кєд уж нашы люди в селах выкопут ґрулі як сконцят жніва жебы пришли вшыткы До того дому Ажебы знали же тот Дом буде служыти прешыткых подкарпатскых Русинов А буде то дом котрий буде служыти на культурны і освітны цілі нашого народа Я кєд єм ходил на ґімназию так сме ходилі там до Руского Дому на акциі Там наприклад Кружок Умелецкій Або літературны вечеры были і так дальше Но во Рускым Дому А мы сме в <unk> року в януарі Малістушкову Славност а то не лем мы але многы котры абсольвенты котры конціли не лем ґімназию але а і учітельску препарандию так там мали стушковы Славности Такы Вам курто повіл о што ся стало з Рускым Домом по пядесятых роках Так мы знаме же по <unk> року але гланны в пятдесятых роках партия і влада в правітельство повіли же ту на выходным словенску жыют не Русины Не рускы Карпаторосы але Украінци Но і так школы котры были рускы то была штатна руска ґімназия Гуменом была заложена по <unk> штатна руска ґімназия то значыт вшыткы школы были премірованы на украіньскы Але што ся тыкат ґімназиі ся мідже послідні клясы кунцілі наз рочници єден аж потом взникла украіньска ґімназия на днішній тій Ділонґовій улицил бы єм повісти только же головны представителі головны члены ведіня руского Руского клубу Руского Дому были арештованы бо были священниками не підписали православиє так зостали там лен світскы представителі світскы представителі Так ся медже марца во будові Руского Дому ей на главній улиці <unk> Во в Аулі была провосглашена Украіньска Народна Рада Предсідательом был Караман Я был на такій навщів у того Ройковича котрий закладал Рускій Дон а Караман добрі ся не розплакал же пришол з Прагы од Зоріна од Вельсланса С І товды мали наряджіня в такым славносли же ту не може быти рускіє рускє а і рускы школы а та даже вшытко перейде на украіньскій так же <unk> марца заложыли Украіньску Народну Раду Але там іщы жыли і члены бывшы то значыт же маєток того хто думсі іщы не был перевезений на штат Але по <unk> р як єпископа і тых церковных діятелів взяли як сме говорили так же там Єдну част мали в пронайми пронайми сут культурный Союз украіньскых трудящых ся Оні даяк хотіли зыскати тоту будову уж в року <unk> уж были урчіти покусы же тоту тоту будову переписати на слово на інший інчий назов Але ся не дарило но аж в року <unk> спірали ся Тоты представителі котры сі жыли там посліднім предсідательом Руского Клюбу і Общества был Дуфанец Жыліщі Йосиф з Біглей был Поклядник называли го казначейом єм походил з Бекерова Оні ся доспірали а не хотіли Але без того жебы ці хотят або не хотят они го жыкєдуж хцете брати так берте зоштатните гейно і так перешло ту до штату до социялиского цільско слонского штату перешол маєток Але в року <unk> маєток котрый был зоштатнений так перешол до маєтку опциі і міст так же ся Рускій Дом достал до справы а не знам ся до власництва міста Пряшоф По року <unk> была снага принаврати то доназад поводному маітельови тіж є поводному маітелью рускому клюбу Ту бы была залша залежыст же як то было ціж є по року <unk> дакой в року <unk> професор доктор Михайль Річалка котрый был на Пряшівскій Університеті дознал ся же еґзистує дакій закон же до конця року <unk> є треба прест преґіструвати вшыткы тоты общества котры были заложены до року такого такого по року <unk> кєд зоштатнена поштатнена была будова так же ксуд достал до пронайму міста то значыт же они там практично еґзистували они проводили культуру Дом было отворене і там націт але ішл то в украіньскым смыслі слова ну <unk> іщы тым членом котры были Іван Бобак Приправный Комітет приправний выбор за принаврачыня того то дому Лем же Бобак пише так в своіх споминках же кєд єм виділ зложіня Того приправного выбору гей даку єм знал же же то не буде добрі бо тым выборі были вшыткы тоты представителі культурного сполку украіньскых трудящых ся гей но а становы котры ся навергували гей же не были навязаны на традициі нашы Дло поводного руского Дому і поводного руского клубу е так же єм утік втіґєм сама де но а жері цялкові докторови ся подаріло подаріло сконципувати станови Послали на міністерство а дакой в <unk> першым были реґіструваны под назвом Рускій клюб поводні як было но а Бобак говорит так но нам тіж было треба преґіструвати но змешкали сме тот закон гей так сме ся зышли Но зробили сме станови гей пояли сме до станов установліня котры были пред тым і такше Але сме не могли дати назвов Рускій круб але сме дали помычку а приложыли <unk> Ці же зато є то <unk> рок Ци рускій клюб то єщы <unk> так взникли практично два рускы клюбы єден Єден як боба хворит про украіньскій Е де был предсідательом доктор Михал Лицялька но а другій котрий был реґіструваний Міністерством Внутра семізізы рускій клюб <unk> І так зачалі тоты споры медже обідвома І товды ся зачал бой медже нами Я не стрілят ци ат гей пати мамоч а насой мамоч не на І так ся зачали судны конаня І так ішло судне кораня ся перетягували аж до року <unk> Окресний суд розхонул принаварати Рускій Дом Поводному Маітельови а то Рускому клубу <unk> Тоту догоду з містом підписал небостік Маґістер Іван Бобак зо зюрайом копцяком приматором іста Догода підписана але ключі давал реаль реал той орґанізация котра старала ся о будову міскы Но ключі далі то не скірше Далі ту в Рускым Домі а там был барна секєрак Дай они привзяли тот ключ і оні вошли доднука Та же бобакові бабака не пустили доднука Тяжко бы ся дало повісти же яка ситуация была бо в року <unk> децембра была рядна членска схоза руского клубу Іван Бубак небістік зато же уж до ся голо скоро <unk> років віку так хтіл ся вздати функциі Глядал наступцу Но і так на тычленскій схозі во вдат в дівадлі Александра Духновича на малей сцені был зволений за предсідателя доцент доктор Мірон Сісак Але медже Сісаком і меджы Барном і меджы Бобаком на сталі споры Од <unk> р там ґаздує секєрак барнай сі ей <unk> Мам писмо єдно На двох странах Вам дам прочытат <unk> бодол же сом зрілий на вылучіня Просит ся хто єм Ці єм Русин ці єм Русин Украінец ці єм Украінец же хто єм Боже і я ся пхам Украінцом дозадку дале же подпорую русиньску оброду же подпорую русиньскій язык а же ци не знам што же Андрий Миколайович Дрібняк сказал тілько што русиньска оброда Гробарчык гробар Карпаторуского Народа чом Но так чом Я Вам дам ліс напрецитати на двох странах што м писє бірцяк в року <unk> тот што Єнешка предсіда надациту Суд ма дост доказів Коли ся подарит Же суд признат Вашій стороні Рускій Дім Но та якым цілям і чекайте іщы раз спові вам Бо суд і гнеска рішат хто є леґітимый тамтот рускій клюб або другій Бортже мысме сепаратисты мысме ліз Суд рішат розходне жыє є єден тамтот Секєраков або Рускій клюб Диябол Предсідатель а тераз є Анна Ґальова Предситкіна Кєд бы суд Был согласний з вашыма арґументами З вашыма доказами коли бы ся подарило же было бы приверне вернут то вернене маітельскы вшыткы права гей гей для руского клюбу е то як альмойназор є як видите діяльніст руского дому новы Та што там мало бы быти так істі раз кєд суд рішыт Же наш Рускій клюб є леґальний леґітимний то значыт же тирейша предсетліня котра є бывша адвокатка котра была ту ісі за секєракы але она перешлякуна ей Маґістерка Анаґальова кєд буде ту а тот рускій клуб выграт то значыт же тот рускій Дом ма ся достати до ужываня вшыткых нашых Русинів Але тераз є то поем русиньска оброда а вшелякы інчы орґанізациі та дальше так же я виджу так же рускій клуб бы мал мал достати то значыт же же кєд достане дому то значыт же надация зостане во внутрі То значыт же нам о што не о на даці іде А о справну Раду де сут троє гейде тераз Бірцяк Купко Адаяка жена ей а неодволательний справца є є секєрак он собі достанул послідніх далей своє мено же председат плюс до заверечной части дал так же кєд буде членска схоза учелом зволеня вибору нового так є потребне обліґаторний подпис одказаючого подзедию І нас сут орґанізациі котры ся мінят за лемківскы котры мают такы Повіджме в цитувальниках демократичны штатуты Не знам котрий сут е недемократичний но але то бесідуют ци дво водзока ге гей гей сут два боды же ге Председа ма все рацию гей ге а другій бот Коли председа не має правды дак смот пу бот перший Інтересантне жебы в становах ма написане же членом по словенскы зи членом рускы округ може быти каждий обцян Словеньскій Республикы котрій досягне осемнаст роков гей а соглас і з установами Але В становах ма дальше є написане же Рускій клуб є демократицкым фором де каждий може свой надзор выказати Але в дальшых частях як єд свой надзор повіш так тя зобере за розбіяця За чловека котрий уєм способує клюбу но еду вод на вылучыня Подля мене є таке там уж могло быти по сході зроблене там горна цяс могла быти і така іста як ту А не о том іде Але тераз во внутрі тоты місности сут там розходні же Рускій клуб мал бы мати своє місце там і Общество Духновит ся бы мало мати дакій пляцок русиньска оброда бы мала мати дакій пляцок там а і плацярин даяка як словом ліпше повідане выдавательство Редакция новинок Даякых новинок то значыт є редакция радия Слухай студию чекайте мудры люди бы ся мали зыйти Муднияв розходую мудры люди ся зыйдут а они рішают Же як тот дом буде вшыткым Русинам служыти А я говорю так же треба сильну дозорну раду Дозорну раду а закрипіт то уж в новых становах Я мал тамтого року <unk> рокы Далмій і і Зозуляк во часописі на першій страні на двох странах омидвідь Петері Тада ся кузмячкама там статю оми Мі не треба я вес ся не потребую Я то што робіл я робіл без грошов Я уж не роблю ани єден на ани в рамках дотациі нияку неякій семінар научний Бо я не хю жебы ся на тых грошых котры котры мі бы дальже бы ся дахто натягувал бо я робіл семінары о нашій істориі О культурі о нашых веліканах семінары котры были наприкляд вышла публикация о школах і так дальше де я мам своі публикуваны статі Я мам выше <unk> публикуваных статєй В домашній в домашній пресій Окрем того мам в Будапешті у повідся кєд был он Я не мам што стратити абсолютні А то розумію Я моментальні я моментальні мі уж говорили дакотре же наштот судис ся горі до Бужнен то зостало Кєд бы я наприкляд в суді не продолжал дале так он ся сміє Наголовне Он є тот леґітимний он є тот выбраний Господом Богом великій маітель Руского Дому Єдну статю написал наш вызнаний публицист Фріцкій Іван Кожыц Рускій Дом феномен А пише так Пришол єм до того дому отворены двері велика брана была отворена войду внука закльопам нараз ся отворят двері а баба єдна мі повіст Я добрі ден желам Але добрі деня чогляда ты ту Говри так но дак на зачатку єм зі сіль ден пришол даякого думу же то не раз єм імо ама найкай моє еконой подают єдну золото Маче міте до гоно Же я йому цино то ямові Одоле тых до помоты пустили маф янічку серце моє што зроби шапне мене стесом Стемером єдко наскіт моє дітя з оновыт Єдва росне каміно орта мо Што ся тыкат мойого образованя но так я законціль Словеньска Університа Братіслава в области Словцяньскы Ведя законціль словацкій і рускій языкы В <unk> року я достал Умяснєнку на педаґоґіцка школа Клемента Ґотлавда привзяла нє учытельов Народных аматерскій школ На там єм уціло <unk> аж до конця юна <unk> Хотіл єм з той школы подарило ся мі <unk> або <unk> Не знам точно перешли єм на дванадзручну середню школу котра ся потом змінила на ґімназийом А пото єм пришол в тейстий будові на Стройницку а з той школи єм ішол до Пензи ходили сте на Світовы Конґресы Русинів Но барз добри сте повіли В року по року <unk> мой колеґа Маґістер Іван Бобак з котрым єм уцільна електохніцкєй премысильной школи Мя заволял посіділи сме а говоріт так слухайту По революциі Я был членом Руского Дому А твой стрыко Антоний є на мраморной табули І так дальше Ає треба боювати запри на врачіня того то дому по <unk> р но і так я По єдній страні ся запоіл до руского клубу уж р половиці А єднак В року не знам ці то было <unk> або <unk> <unk> року а сам же в <unk> другым р зачатком рока зателефонул мі доцен доктор Шлепецкій Андрей же рыхтує до народных новинок статю о Бескідох А же лем о горах Бескідо Нє не о горах лем о людьми о людьох а говоріт так же слухай ту потребувала бы єм фотоґрафію Ніколая Бескіда то є твойого отца то є хто ген такоріт тому єй стрыком мойого о брату Ей Та слухай ту кєд маш будь такій добрий бо я мам даґде але не знам найти та ся зыйдеме туло в тій кавярні в тій вінарні ту гей не знам як ся вола ді тераз Но і там сме ся зышли Дале єм му то указал мі статю прекрасну пише о трьох Бескідах е пише о Николяві Бескідові што написал хто он был пише о ґубернаторови Антонови Бескідові і о дальшых а медже інчым пише же Добрі бы было кєд бы ся нашол дахто з молодшых котрий бы выдал тоты книгы котры написал Николявецькій же мож жебы ся до пять книг змістил Но то є то што он писал на мі говорил так слухай ту Пладзунду до редакциі народных новинок Но де тота редакция Та на словенцкій улиці был ОСП окресний ставны Поднік Най так єм з ним зашол до редакциі єм шумні поздравіл Як і он Добрий деня Бослава і сусукристу Е но а в редакциі сіділа Небошка докторка Мария Мальчовска Ной он одоздал материял до тлаці но а Мальцовска ся барз просила мене як ся воляте Бо я так бурмотал Ек ся волям з кадем порідолил на кєд єм повідал же єм Бескід та ся просила же вы сте якій Бескід з той родины ґубернаторскєй Мел гей та сядте собі На страшні мене просила жебы єм часійше до редакциі пішла жебы м был дописувательма жем дашто написал Но так же такым способом товды єм першы раз єм Штефана Штефана як ся то воля тот тот стіхотворец котрый є Сухый Штефан сухый праві ся был в заході умыти там умыти в стрічку пришол то єм го виділ першый раз но і так слово дало слово і так дальше на амаша мі повідала Мальцовска же о цім бы сте писали дала мі рубрику з писменной літературы Русинов Так же я мал уж не знам ци ці в котрым другым абекым на покрацюваня латиньскій період карпатурской літературы Архів єм мал ай весті по Миколайові бо є єм дід ліпше повідак што ся не продало такы бо многы вести продал Александер в Кошыцох Ей бон осліп а ходили там вселякы ай до Музея украіньского продал того до Свидника Но бо кажда корунка мы была дяч Анте ся поділили з моім отцом гей за книжкы шкода то было Окрем того я робіли в русиньскій оброді Ей лем ся достали до русиньской оброды Тым жем был в плаці то значыт же втягнул мня зозулякы Бо народны новинкы то был орґан пресовий русиньской оброды на Словациі На Словакі но і так єм ся достал і до русиньской оброды Ей До русиньской оброды і сі там На словеньскє уліциі а так сме перешли до Надуховичове НС і то знач долю в пілнічній части там єм части часто ходил а взглядом на то ж єм же єм был воф во русиньскій оброді так єм тіж был дописувательом Русиньскє огройцим писал декы статі котры ся дают найті во бібліоґрафіі О так же я в рамках Світого Конґресу уж року <unk> ми видит або не знам точно в Будапесті або першый раз Ей а там доктор Попоіч товды орґанізувал Тибор Світовый Конґрес Моря на Замку І за яку орґанізацию сте товды были за русиньску вроду Все фурты в русиньскє і тоды єм ішол я Ужі єм был але я робил в секциі научной історичной То значыт історичной а єм ай выступ выступіл з рефератом Ей є точно гей бой за канонізацию церкви бывше <unk> роков сяканой Валшавскым а такы ся тамя а є є то ай опубликуване Так же єм был во фо Ф Будапесті был єм в Ужгороді на Світым Конґресі укажувай фотоґрафію єм был был в рамках оброды был єм як член як ся говоритно Член Рады Русинів Мєс делеґат А делеґат Делеґациі делеґат делеґат во Ушгорісє Памятам екраінці пришли в жолтыми такыми заставами а тазєтує територия земля Украіньска гей а так дася мы сме заперты были во внука його в міцности Так же так же єм был там далі єм был на конґресі в Пряшові были єм на конґресів вы Румунску во Фы Бо як ся волят тото мисто Свей а был єм на конґресі в сербску Хорватску А што то єст Саро Бы борны же сте то повели але вшыткы не буду знати перечыслити на конґресіву в румунску кєдме были конґрес одгласували же за Словакію є русиньска оброда русиньска оброда як єдна орґані яґєдна орґанізация А Словеньска асоцияция русиньскє орґанізациі бо уж перед тым Маґуці як председат Святового Конґресу говорил жебы єднотливы орґанізациі не было розтріщєне же єст і десят і пятнат орґанізациі заєдноті до асоцияциі Но Але на словеньску русиньска огруда не хтіла до асоцияциі Єдине ліпиньскій вытворил даяку асоцияцию а сам є тан гей тіж є реґіструвана ліпіньскій скусо зружыня інтеліґенциі ву Братіславі Е то уж друга річно тіж є гроє о што тіж є одгасували русиньска оброда а словеньска асоция русиньскы орґанізациі А догодло ся так же словеньска асоцияция штрі делеґаты русиньска оброда <unk> але ся будут обміняти же на дальшым конґресі друга буде мати шест а тамта штырі і буде товды могла собі зволити свого прецесу Но так члена рады гей члена рады Но ціж є така сіль Так же так же я тераз так же айдо сербска а так даше слом делеґация за Саро Тераз іщы раз колько орґанізаций сут воф Словеньскє Асы русиньскє орґанізациі так перше Русиньска Академія Культуры друга Сполоґ русиньскых писателів Третя Музей Енді Варго <unk> Рускій клуб <unk> Русиньскій культурно освыты сполог Александра Духновича Пряшові В Русині Спиша Харитун Кежмарок Народны новинкы а осма пришол нам каріняка Приячы русиньска оброда тота орґанізация незалежно од Рыньского Росвітів во плацю доціо плац службу Я своє дідство пережыл в Лиґнаві А Леґнава недалеко є од Мушыны недалеко од Міліка є в прекрасным мальованым попрацком краі То значыт же нашы встягы леґнавянов Старинянов а і тых котры жыєме на тій страні попрады барз добры з Лемками Наш язык был ровнакый і мы говориме Лем і там говоріли лем єден обряд был дакотры з нашых жытелей в Леґнаві Ся женіли а брали жены балі дівкы з другой страны з Лемковщыны наприм з Міліка Гопко влегнали мало жену роджену Шелестову Шелестовці жыли во Миліку Як сын Сящєника в Леґнаві так істо єм пару раз одсомбль во Міліку на фарі у Сястєника Священик з Міліка был у нас говорит ся в приданій Стары люди в Леґнаві же часто приходили і ся щенікы зо з Лемковщыны або в Леґнаві мали службу приходили на одпус а взаємно приходили Мой прадід Григорий Бескід часто навсіял Лемковщыну Криницю і тоты части і дакотры його опубликуваны статі ся находят во новинках Новый Світ Так же я бы хотіл вшыткым нашым Русинам Лемкам в свойом мені як і в мені як предсідатель русиньского Культурно Освітну Общества Александра Духновича А так і стає мі предсідательом Сарод словеньскій асоцияциі русиньскых орґанізаций на словеньску хотіл бы єм сердечно поздравити вшыткых Лемків зажеляти ім моцного моцного здравя щастя благодати а вшытко найліпше Такым бы єм тоты своі слова кончыл Богданови котрый так здалека пришол аж зос Ґорлиц жебы могло зо мном мало поговорити і обознамити ся з нашом ситуацийом зо жывотом Русинов у нас на сові А молоды Лемкы З Лемковины І Русины З Пряшівской Руси Што повинны робити жебы ся ліпше знати жебы в обец ся хтіти знати Што треба бы бы робити тяжко ми на тоту нала ж тоту лота сконава вопрос повісти Я дакоди плачу А задумую ся над тым же яка буде наша будучност Ці Русины будут жыти або загынут Унас штудувал пят рокы Міхаль Юрийович Дронов з Москвы Активно ся запоял до нашого руху русиньского Інтересувал ся о жывот нашых Русинів он цестувал і на Лемковщыну цестувал на Закарпатє до Сербска і так дальше цільом а душом завзятий добрий наш Русин он тераз як історик робит в Москви А он є того обєдининя тых Русинів котры жыют во Москви А оні видали альманах Я тот альманах мам а о на пару странах пише своі споминкы на своі побыт котрий он ту за пят років был А жаль пише там же тот прекрасний народ тот русиньскій котрый жыє на выходно словенску же подля него відіт же долго не буде же буде асимілюваний Буде асимілювана і то значі денацийоналізация є страшні сильна у нас Наш народ в тых селах де жыє утриме собі свою бесіду утримет своі своі традициі утриме свою віру Але жаль молоды люди не мают роботу одходят до світа Нашы села вымірают наприкат леґнала нема уж ани сястєника парохіів Церков є але лем около <unk> жытелей во селі сут так же плачу і роздумую што буде Моє стрыко Николяй Бескід в книжкій Духновиці Піше о то же наш народ фурт чекат даякого ґения чекат даякого велікана котрий придерий знову обновит і возродит Русинов Але говорит так желе тот ґеній ся не обявил а нашым ґенийом котрий Богом был дане был Александер Васильович Духнович зато говорил же важме собі нашых Великанов важме собі Духновича важме собі Добрянского Александра Павловича фенсика важме собі вшыткых вашых веліканов котры жыли во Ф на Лемковщыни і многы котры были мучениками котры пострадали за свою віру пострадали за свою нацийональност цірпайме змінности не забывайме на нашу історию на нашу культуру Бо народ котрий не познат свою мінулост не ма право на будучност