Пропаґанда #55 - 17 І 2017 - Патріотизм і перкаль, проф. Олена Дуць-Файфер (2 част)
Ц01:Е55

Пропаґанда #55 - 17 І 2017 - Патріотизм і перкаль, проф. Олена Дуць-Файфер (2 част)

•

Опис епізоду

Odcinek dotyczy roli instytucji kultury dla Łemków, niezależności od systemu grantowego i tego, dlaczego taki model sprzyja zależności oraz braku samodzielności. Rozmówczyni mówi też o tym, czego mniejszości powinny domagać się od państwa polskiego w sprawie edukacji, reprezentacji i realizacji praw zapisanych w prawie.

Автоматычна транскрипция

Ци інституция культуры єст нам потрібна як Лемка мцині Но очывидно же єст потрібна інституция культуры о тым зем єм писала дає якы су незалежности од ґрантовой системы писалам свою статя гоц біоязыку і дає нам незалежніст од ґрантовой системы дає нам ім незалежніст зато же ґрантова система єст барз неґативна для нас Вязку з чым інституция культуры дає як бы можливіст і самоодповідальности самоґантуваня і незалежности од того жебы шторока быти під підданым якысым там припадковым мощасові Нале міром сукцесу для вельох єст кілько они ґрантів здобудут Не важне што зроблят за тоты ґранты але важне кілько мают В такых змаганях помедже орґанізациями Чом она тота ґрантова система є шкодлива по вашому ґрантова система робит тото што єм окрислила яко тым униковым патернарізмом єст ґрантодавця котрый собі вызначат принципы і вшыткы котры будут файны і ся му підлижут або в інчий спосіб будут робити тото што він собі уявлят То достанут інчы недостанут єст пан котрый паньска ласка жебы так речы котра дає непевніст котра дає брак самоодповідальности бо нич не запляную і нич не буду виділа бо той так од пана залежыт а пан буде товды мі давал коли напр буде ся му подабало давати Но така система николи не буде хосен на то ж тых пару речыня і не буду того продолжала єст барз неґативна Лемкы повинны выступити против той системі Не мают навет такой можливости до што змінити же повинны выступити проти системі повинны забезпечыти чы повинны жадати Я повідам задача Лемків в тым своій статіі котро котра котра мала быти якос простуваня до Лем фм єм написала явні Задача Лемків і вшыткых меншын але Лемків бо о них тепер бесідую єст домагати ся од польской державы того жебы польска держава Респектувала тото што в праві дала І нич веце як бы не треба Товды держава ма нам так забезпечыти жебы сме мали інституцию бо то єст в праві маме до того право не вывязує ся з того як бесідуєме о інституту та школьстві то і як бы дальше лем написала чого ся маме домагати мы ся маме того домагати жебы сме были нормальні введены на язык систему вчыня а не сварити ся медже собом в котрій світлици є огрываня або неє огрываня або кілько сме получаючых учытелі котры сут неучытелями бо недотримує держава того жебы вчыла професийных учытелі лем хце аматорами ся дальше послухувати так то было в перелю Мы в тото не повинни сме іти повинни сме мати повинсме мати такых репрезентантів котры вытискают на державі тоту вымогы што до тых облиґаций поклябила Ім репрезентантом старалам ся за каждым разом державу як бы ту ци систем державным міністерияльным притискати чом мы не маме того Якым успіхом час часом был успіх часом не было бо очывидно держава єст опорна бо держава власні робит того вшыткого тоты вшыткы позоруваны діяня же она променшынам діє а заложыня єст проти меншынам натоміст в тых хвили не маме Когоси хто мал бы силу перепганя і міг бы на державі вымочы тото жебы держава дотримувала тото што єст то не дотичы для Лемків то дотичыт вшыткых меншын Першу час нашой бесіды скінчыли сме барз оптимістичні коли сте повіли же за тот період тото было такє підсумуваня Од де факто паду комунізму бо повідшме вісемдесяты рокы коли бы сме не зачали активну діяльніст то комунізм уж ся звивал На тож была по солідарности товды допер одбрала мож од <unk> але властиві пізнійше тоты вшыткы еманципацийны нашы діяня Мож рахувати од возникніня Ватры товды коли была активныма прорусиньскыма діячами придумле Лем наведу до того еманципацийны діяня фурт были лем можливіст іх проявліня ся пришла доперо товды коли дозволила зас мусила того знати же функцийнуєме в системі державні як в Польщы была Но якыса переміна власні звязана з тым товды могли сме быти достережены Скорше был мур то было вшытко Бо єднак тото же хціли оддільной орґанізациі покликати то не повім же то доперо мы не выдумали же будеме чы основаня Лемковины в <unk> р было тым так само еманципацийным напрямом але можливіст жебы сме Заістнували жебы нас было видно жебы не мали шыршы можливости єст доперо товды коли ся в Польщы змінило то ясне Але то і на писмі в Совітскым Союзі так было Яси памята же я не хочу собі приписувати якысых вынятковых заслуг бо мене мерзит постава декотрых осіб котры бы бысідат до того часу было вшытко злі а я тепер буду добрі робил і я єм кымси вынятковым Ні як бы не было нашых попередників то і мы бы сме не мали шансы і то не мы сме зачали еманципацийны діяня мы сме мали може векшы шансый то є хтіла товды повісти бо были переміны в тых нашы шансы ся заперают і тото тіж знам товды єм того не выповіла Повілам не скінчылам того речыня товды з задишком таком же чом так робити вельорічы бо я повідалам тепер маме зелене світло Мам цілу свідоміст того маме можливости Робиме так же як приде червене світло а приде бо так єст процес жебы хтоси хто по нас буде міг переняти майвеце уроблене в звязку з чым я втепер знам же пришол в червене світло Значыт рокы худы Та припер По тых роках достала бога тепер рушя тото зачало я в цілій структурі Што ся діє і в державі і в нашым внутрішнім середовиску виджу же то сут тоты худы рокы і што зостає мі в тым моменті зостає тото што робили нашы попередникы в худых роках Бо такє здосвідчыня они робили тіж не переставали не мали можливости выходу з тым назовні але напродукували вельорічы з котрых сме тіж могли корыстати І так я тепер виджу тота продукция дальше іде натоміст я напримір публичні в ты хвили што єм уж повіла не буду ся анґажувала зато же шкода бы было мойого часу бо в публиці наступил бетон Наступили такы патолоґічны явиска през котры уж не можу ся перепати В моменті коли я виділам же єст міністер дайме на тото такій з котрым можна побесідувати і котрий буде в силі зробити тото што видит як слушне з переконаньом лоґічне акысе і тото піде допереду товдым ся тото анґажувала то были тоты барикады о котрых бесідувал Гоцкій Бєсятковскій же на пару барикадах нараз єм То был сензбыт на барикада в тым моменті барикады нич не дадут бой бо по просту і з бетон жадныма барикадами того бетону як ме не перекрочу Вязку з чым не ідуж на барикады працую в ґабінеті Так стані воєдным ся робило Но єст час на одповідны діяня а в тым моменті знам же по што я мам іхати до міністра як міністритамі паві Я мам свою політику і так того не прийму То было першый раз коли сме были в Хусковского котрий як повіла моя докторантка я ся звідам якє вражыня барз мудро товды бесідувала молодым голосом бар ся мі подабало А она повідат барз злізношу тото як я бесідую до кого Славі нич не розуміє з того што я бесідую так так так так так так так так так так так так бесіда выгляда Но то пощо я мам бесідувати до когоси хто покумі не розуміє до себе ся правда Але треба шанс глядати Так так єст хто покля ся жыє треба оглядати шанс так як тіж колиси вчыли то сут мудры наукы Но то може так нерозважні поступлюєте жефуєте Але я ся лич на його простору Прубличний простір в тых хвили єст так паскудний же шкода на него Я лиш ам публичний простір для осиб котры ся хют вказати котры хцут заістніти провірити котры іщы мают як бы на тыльо детермінаций жебы так повісти ч і інакше не ощаджают так свій час жебы ім не было шкода того часу на провіріня же з того выйде даще або не выйде Я уж мам за собом тілько і жытя і уробку і досвідчыня же між шкода мойого часу на експерименты хцу го перезначыти на тото што напевно знам же принесе хосен же буде напевно служыло тому што хцу і лемківскым справам але в такій формі котра ня не буде наражала на непотрібны марнуваня часу енерґіі емоций в просторах котры не принесут хосну най на тото марнуют час тоты котры іщы мают тылько часу же іщы же іщы сут цю выпрацувати іх тоту позицию і тото провіріня што ся справда што ся не справит они мают піти дальше они мают тепер переняти ролю Яси буду працувана тых Поляко уж мам провірены же принесут напевно хосен і будут мою енерґію властиві як бы выкористувати Зато повідам то не єст высофаня ся тос рацийональне розсудне думаня што в тых хвилі єм повинна робити Я не выцофам ся з лемківскых річы никові Ні то не мам за што дякувати м очывидно мене очывидно колиси учам на тото місце што си поставило і тою неінчой можливости жебы м жебым того тото змінила Напевно буду згідно зо своіма можливостями розсудком досвідчыньом діяла про лемківско на антилемківскы Як видите інституцию культуры лемківску як она повинна выглядати псы чым ся повинна занимати што мала бы робити якы Новы думкы якы концепциі якы представляти новы формы діяльности Ідеалистичні ідеалістичні раке діти то виділа бы м то яко такє Но тото што єм бесідувала в першій части творіня формы яка дає саморішаня самозаряджаня самоодповідальніст внутрішню спільноту ма быти наша внутрішня інституция котра вшыткы поля як бы нашой і культуры і громадского жытя ма забезпечыти на тым рівні якій забезпечали авторитеты колиси ма быти такым авторитетом же неє квестийонувана бо єй рішыня і тото што она робит стратеґічні єст напевно в пересвідчыню вшыткых хосенных для Лемків і ма ім дати як бы можливіст направліня ци підтриманя того здеструваного механізму котрий єднак незалежно од того яку бы ся вільніст стіло має быти якоси там структуральні зорґанізуваний бо тенденция же єст вільніст єст з єдной стороны а другой стороны ма быти структура І я розумію напримір коли хтоси повідат же Мы сме в Польщы не створили структур а такы структуры остали створены на Словациі бо они мали ми сме барже бунтовничы мы маме вецевільности они сут барже упорядкуваны і мусят мати вшытко в рамках і в реґулах але тото маплюсы і тото минусы Ми сме од бунтуваня і творчой діяльности але бракує нам структур А они не мают того той свободы думаня новости і так дальше што мы але си поробили структуры і навет так там не буде жадного чловека структура буде свою ролю грала І так то выглядат навет на університеті так то выглядат в звязку з чым мы мусиме тепер ци як бы інституция была бы для нас таком структуром была бы чымси а як бы сме наполнили тыма нашыма творчыма бунтовничыма і тому очывидно бунтовничыма ту бесідую мене отвориме нима на ново чо на нові з чого нам на причому і напр седуны на Словациі бракує бо они такой можливости не мают бо они сут забарз системовы жебы были отворены на нові з ми маме тоты можливости бо ми маме отворены як бы особы серед себе котры можут то будувати дехот нашы проєкты ци помислы вказуют на тото же маме натоміст бракує нам власні того заплеча структурального інституция бы нам мала тото забезпечыти іщы чым была мала абы ся занимати Но власні творіньом того ядра я бым то назвала того авторитету же бы было повіджене хоцбы якысых В проґрамах стандаризуючых чы вызначаючых як бы основны цілі котры сут ту Жебы нихто не квестийонувал то значы певно хтоси там буде помусит бы то опозиция жебы штоси было жыве але не в такій системі жебы розваляла тото вызначыти власні і што ся робит в просторі освіты што ся робит в просторі языка і жебы тота інституция тіж могла выступувати До чынників шыбы фунґуєме деси там яко репрезентант лемківскы яко репрезентант лемківского простору жебы так речы не персональний але такій влас на жебы жебы было як бы рахуване ся з тым же тото што єст ту роблене то єст лемківскє то лемківскє Кажда інституция то персонель люди здібны схопны котры мают знаня котры мают якысу візию і дяку рішати робити дашто в тым нашым просторі Ци мы маме такых люди І маме і не маме тевно же маме маме іх за мало Але веце не зробиме не будеме діяти на тото жебы іх формувати Маме я напримір вшыткых абсольвенты філолоґіі по тоту філолоґію робили по тото през пят ци пер з кількоси років єдна познавали історию культуру ґраматику языків І достоменніст бо то што бесідую тепер учытелям вымате вчыти не лем языка але мате вчыти якысого власні свойой достоменности мат бати єй доформувати і тота достоменніст єст інформувана в звязку з чым вшыткых абсольвентів Або тых принаймі абсольвенты котрых сут быти ативны бо сут декотры такы котры скінчыли лем і ся в тым просторі анґажуют і я ви не беру під увагу хоц они можут все уактивнити напевно виджу виджу особы котры то не єдина лем дорога де можна придбати знаня котры ся саморозвивают Самося розвивают і хочут ся розвивати і корыстают з того што уж єст і така групка тіж істнує Мало того тота можливіст як бы саморозвиваня вся фурт єст придым так же сут такы особы сут то неє одповіджене же ніякы як бы не было того но то не было бы не было бы навет бесіды мій місяци морый пой до такы приморы ей пойзысвы Ейно насыйзы не свей нонасоля Б так од зачатку нашой бесіды фурт Хвалите тых нашых Лемків же сме зробили тілько кілько сме могли а не повідате што планне што злі єст што найвысше посувате ся до того же бесідуєте же ся якысы шансы кінчат для нас Но то прошу повіджте што ся злі діє в нашым середовиску або інакше якы орґанізациі сут вам ся не подабают або Модель діяня котрий ся Вам не любит модель діяня Пане редакторе не спровокуєте ня до такой бесіды до того типу бесіды бо по перше верифікую де кінчат ся шансы лем бесідую же приходит для нас тяжчий час значы час з того червеного світла бо або планны рокы мало того як у ст інакше як вы бесідую Же вельо чынників залежыт од зовнішніх факторів од нашой внутрішній Зато не буду Як бы выміняло орґанізаций котры сут добры а котры сут злі злы Радше думам о тым же єдны барже ся містят в системі Такій котра Там так такы в системі котра бы хтіла нас звести до такого моделю жебы сме были файны і жебы сме ся подабали але жебы сме себе не мали самы то власні такы котры ся містят в системі самодеґрадуючый берут ти участ а інчы ся протиставяты деґы самодеґрадуючы системі хочут як бы іщы мати своє поле незалежности І то єст як бы ясне тоты котры хцут жебы лемківскій язык ся розвивал тоты котры хут важні будувати тоты свідоміст Лемків же сут підданы тілько ріжным процесам асиміляцийным Служачым якысым векшым домінуючым нацийональным системам ци системам культур котры бы хтіли не знам якым чудом так мала але прото же она мала Свой барз інтересуючый як бы механізмы влажні пограничны культура як лемківска од років од самого початку была піддавана Інч наче каже хтіл єй як бы мати серед себе каже хтіл як бы єй асимілювати і дотепер тото тырват же не знам чом так страшні залежыт на тым жебы тых Лемків мати свою як бы в своім просторі своій культурі і сут особы ци сут орґанізациі котры возникают як бы мож повісти як одповід на тоту таку потребу жебы выполняти Такій простор очыкуваня од меншын а сут ґрупы чы сут особы так мі ся выдає так єм хтіла власні з тым напрямом спілпрацувати або тенденциі бо навет бым тото сут орґанізациі котры выдают ся мі же барз підлігают тым загальным методам перкаліку од возме собі тот систем жебы жебы жебы быти такым як ся як мают як сут быти меншыны постеріганы жебы собі файні гуляли ся сміяли і были задоволены так перелю такє місце меншынам давали Вы мате быти задоволены вымате быти щестливы же в такій добрій системі ма быти чловек задоволеный Чловек задоволений зо вшыткого єст підозреным чловеком Добрі же зас загальні бо я ся здам спровокувати жебы м повіла Тот злий тот добрий Бо навет в тых злых даякы діяня чы свідомі ци несвідомі бо я думам же в заложыню люди вшытко ма служыти добру неє люди котры свідомі роблят зло Але несвідомі часом роблят очывидно підігают власні тым тым што ся о ней очыкує што деструє што не служыт натоміст сут і такы діяня котры сут позитивны котры можна выкорыстати в добрым яку в добру сторону То я припомную софаме ся до істориі єст <unk> рік І товды єст зачаток того нашого русиньского руху Стоваришыня Лях сут <unk> неприпадково Школа Отвераме першы пункты вчыня лемківского першы пункты тіж до того навяжу же офіцийны бо скорше ся вшытко діяло Зато хту тіж підкрисляти же тото што не мали можливіст робити офіцийні было приготовлене в спосіб неофіцийний Мы сме не возникли Пану Богу як бы з видумкы мы сме вошы на простір котрый был фурт утримуваный лем він был схованый леґальний так Але то тіж не о тім Єст так же по першых выборах президентскых ту в Польщы одходит уряд і він дає придане ріжным старым так званым меншынам І товды стары меншыны я повім вызнаваны комуністами плеканы дбаны і так дале сім меншын тепер припонийме же єст <unk>надцет так вызнаных в законі дає ім віно І некотры з них купили собі автобус за тоты грошы а інчы собі купили цілу каменицю в центри Кракова Докладні знаме же так было Так же на прошу докладні знаме же было так наведе Але то повіджме же білоруска меншына єст автобус бери купили собі автобус давно Словакы дея Словакы си купили цілу хыжу то тіж як бы свідчыт о тым же сут дві концепциі діяльности Уж до структуры можна так повісти культурови бо то тіж оддзерка то не припадкове то культуровы структуры але очывидно то єст така істория анеґдотычна Але я м хтіл повісти жебы сме тоты нашы діяня діяльности стремліня і не бы сме си купили автобузиками Тагде было найліпше в центри Кракова одраз зазначал центры Кракова не де на захід заіхал Гей ні з заходу жебы нам ту прихоз до Кракова нашых Лемків і позераючы на діяня інчых меншын В тым тых тіж котры одраз по <unk> р не были одраз признаны Жебы сме на іх фоні виділи нашы діяня стремліня і нашу роботу Ци выпадаме добрі ци злі Выпадаме барз добрі На фоні так на фоні выпадаме барз добрі А чом і конкретами мі ту прошу тепер сипати Чом тіж єм о тым писала Єскы можеме ся попращати уж чепер А чом Бо ся змінило власні як ходит о особы котры мают ся од державы домагати того штосу і ту су будут собі мусіла приписати заслугы же коли ся появило Вы Тоєст доперо по <unk> році по <unk> р коли повстала Комісия і коли мали сме уж право віданя што Лемкы з того права з чого стут корыстати На кілько іх соспільніст удвигне тото чы тамто ходило головні о язык о тоты пункты котры з карты меншыновых языків могли сме реалізувати котра меншына што може реалізувати то Лемкы ся нашли серед семох тых котры мают мати найвысшы языковы права чом бо я во вшыткых пунктах повідала хцеме даме рады хцеме в публичній сфері хцеме вчыня мна мак сєм выберала тото што мы хцеме Не повідам мы сме за малы мы не даме рады мы не потрібуєме і так дале І тото на маркс же сме хтіли довело до того же сме Были Єдном так смотлю на фоні тых <unk> хоцкі сме старт але барз далекій єдном з тых допереду котра была Тебе навет як єм ся посмотрила на ґрантовы середкы розділены в однесіню до інчых меншын мы ся плясуєме серед тых котры як бы о найвеце ґранты выступували і найвеце достали Єднак то не будеме укрывати мы з такым чыслом меншына а єднак маме тоты амбіциі тоты заміры видны сме спостерігальни сме то значыт дозвинули сме тото середовиско шыроко і я напримірі хоц быти языковых чы нам дают чы нам не дают Не дают нам але през рокы на прик Лілолоґія была Том меншыновом котра была взором до котрой вшыткы ся покликували кашубым і повідаю Мы до лем шыкуєме віз до дорогы а выж іхате і чы она ся провірила до кінця ци ні Але то были тоты смілы як бы такы проєкты котры выникали з нашой потребы жебы сме были Все тото О чым месідувала скорше о кількосит кроків до переду То были тоты власні смілы пляны Тепер повідам же ся скінчыло на якысы так час так зато же зас до того навяжу Коли виджу же єст якыся делеґация меншын до Фундациі Гельсиньской там неє Лемків Коли виджу же з якыся інчы ґремя напр експертів з якысым ансамбль там не і Лемків то знам же то ся скінчыт бо на жаль в тых хвили маме такых репрезентатів котры не стремлят допереду з ріжных причын чы з ріжных причын просто такто выникат зато повімам же то зостане затримане Мало того амбітны якысы пляны сут розмываны през пляны ци як бы ді хоцкі вказуваня котры проєкты сут підпераны то в нашым просторі фурт сут підпераны Тіж такы проєкты Они зошым были але против тому єм міцно протестувала тепер неє протесту же ріжны діяня котры сут не нашы не лемківскы а розвивают барже як бы украіньскы достоменті сут попераны барже лем сут украінізация найбаржы або того тіж несту як бы навязувати Маме великій успіш од той меншыны котрой в царі не было нашли сме ся серед тых як бы найважнійшый найбарже достерігальных меншын наймі был такій час през добрык пару добрых років до десятьох м так повіла Мали сме до того тіж основы бо возниканя памятам чы при інституциі культуры мы сме были єдином меншыном котра повіл мы таку інституцию хцеме Не были сме інакше ме хтіли розвивати ціл і проґрам сме приприготовили притнофілолоґіі так само як я м повідала не было єдного ансамблю робочого де бы не было представника лемківского осіб зложеный Балео напало як бы можливіст допереду Дото я так жебы сме евалювали порядні То была част котра хтіла язык робити была така част соспільности котра не хотіла робити над языком Была така част соспільности котра хотіла інституцию і была така част соспільности котра противдіяла тому од самого зачатку Была така част соспільности котра ішла за тым жебы язык ся розвивал в каждій функцийональній сфері а были такы котры повідали же можеме собі писати як хцеме і не будеме дотримувати ниякых правил яка якій был принцип товды репрезентувала репрезентувала єм предпольскыма властями якы ся іщы з комісийом рахували товды Бо там засідало кус сенсовных осіб і она мала інчу ролю як тепер ма в польскым уряді в комісиі і репрезентувала прості лемківскій стим ся рахова особа окрем другой котра была проти але тота друга як бы мала меньше значыня ты комісиі особа котра была за тым жебы язык стандаризувати жебы в школі вчыти так дальше Коли ся змінило же ся сідают особы якы повідают неконечні а може не треба іт так дальше но того уж не буде зато повілам же то ся кінчыт товды было Зато было розвитя же репрезентувала лемківскіст опция ци особа котра репрезентувала таку опцию яка была том еманципаючом котра ціла поступ Але дайме собі з репрезентантами святий спокій по якы они сут каждий видит Як як священник Мєльовскій написал же кін якій єст каждий видит прото може не ідме в тым чам же то ся розвивало зато же репрезентация была в тоту трале ні я хтіл єм тоту дискусию вести на фоні інчых меншын Єст така меншына де єст так званий дилемат етнічний то єст кашебска меншына котра єст вызнана не як етнічна меншына ци нацийональна ци етнічна то єдно але як языкова меншына Бо там єст очывидно така дихотомія єст такій розділ ци они сут етнічны ци они сут окремом етнічном ґрупом ци они сут час чы они сут Поляками котры лем ся одріжняют од решты од інчых ґрупы своім языком і серед той ґрупы котра єст тіж можна повісти поділена як іде о достоменніст неє контестациі языка Противній неє контестациі нормы неє контестациі того же ся выдає книжкы они вшыткы мают рідне слово рідний язык за свій не противдіют розвиткови языка не противдіют ани розвиткови кашебского шкільництва Чого в нас неє ци то не єст якысий брак успіху котрий єст выкликаный якыма причынами єст в нас тото выкликане Значы не ідеализувала бым бы як бы там погребати в кашубскым а то лем на ранді ґенеральне ни они тіж мают там проблем з нормом і ріжніма річами але мают барже з інституцию і не буду порівнувала того Дайме на то закладаме же то правдиве бо то Якы але єст ци не єст до боя Тенденцию ма правдиву з нюансами же єст сут такы котры протестуют але то сут невеликы ґрупы домінацию мают тоты котры не простестуют чом ся ім лем повело на рівны языка осталити о кашувам буду дискутувала бо то трави было тіж велику як бы дискусию ту выкликати і з участю кашубів не тото єст нашом темом Ци на іх розям выглядаме ліпше ци гірше То залежыт в якым аспекті то зараз языковы аспекты В языковым аспекті І ліпше і гірше І ліпше і гірше прошу розвити Зато же повісти такы маючы маме напекла дуже ліпшу літературу розвиваючу ся Маме ліпшы як бы формы ющого вчыня на высшу учену чы маме більше кандидатів вывченой власні в ты нашы тенденциі лемківскє же буде лемківскє але очы видно сут невыселеном великом ґрупом мают своі інституцийонима інституциі такый котрий мы на приклад не маме і то оддавна очывидно натоміст тото же мы маме статус етнічной меншыны што тіж ся през припадок не взяло Тото же єдна была ґрупа лідерів котра о тото выступувала них было інакше бо были барже поділяны то єст іх мінус як бы іх боляче тото же єст барз велика ґрупа пропольска Нас она препузме і інакше то ся окладат і не хтіла бы м порівнувати натоміст чом ся так діє жемназіс язык контестуваний чом же може каждий вчыти то зас Я фурт буду бесідувати то выникат з політикы польской держа з політикы Зато же коли держава допущат же може вчыти языка хтоси хто не ма освіты одповідньой лем ма посвідчыня когоси там тіж до кінця неповіджене же він зна язык а што ся за тым містит то очывидно дає асум до того же навет ся покличе натиском Дайме на то мою філолоґію то она і так ся вкаже непотрібна бо подібны шансы як бы добытя учытельом ма каждий інчый каждідкій каждий інчый хто єст учытельом математикы фізикы фізкультуры або священником і тіж може попросту вчыти А з чого вчыти но ся вкаже же він не зна ниц з літературы же він не зна ниц з істориі собі бесідує так дома ся повинно бесідувати по лемківскы з іщом якістю мам тото досвідчыня виджу і тіж мам дилему бо повинна оповідати ні такой можливости не як то си повіта мы не маме інчых учытелів не маме но бо ся іх як бы не вдял бы была Сильна система підпераня того же учытель може быти лем вывченым товды держава абсолютні мусіла бы ся вывязати з обовязку вчыня учытелі товды были бы то професийны учытеле і ліпше або гіршы бы не кажде учытеліц єднако але єднак з якысым Намацяльным провіряльным ефектом того вчыня бо він іспыту не достане за дармо Но мы сме провірили уж не раз в радийо і достало ся нам за тото нахварил єм Вас на тото жебы сте част діянь такых барз конкретных скритикували цілу обшыр тоту языкову і то конкретні пішло Ач як крити можу бо я повідам критика єст барз позитивна як не буде мати критикы то загали ся чымтор не думам жебы заінтересуваны принимали току тоту критику яко Як бы были дозрілы то бы Ничы я як мі хтоси пові же єм некомпетентна в оперовій співанці то повім так я єм некомпетентна бо я николи єм того не студиювала не мам простору не мам здільности Я ся там не пха Бо знам же но то єст нормальне Хіба нормальні принимам же не можу быти специялістом од од оперий ся выповідати ту лем повіданя ся на тым не знам То чом В просторі вчыня лемківского языка іде там каждый і бесідує же має компетенц Выйма моє буде і мене не візнаєме содоц май маня бодатель маняй мам твоя бодателя тіпана Далема або твоя бодателя типата Далефа альбай мабуде было дарта ея моя мояйте няпо моя мояйте моя Ой Мамоня буде дає мене не віяво стасіх годе та зоде таня Боде Моня Боде Моня Боде Мамоня Бода лемкі мамоня помятеря тималит мая будатверя тималит будува ге я го я гея ге моя видайде ня мамо моя моя ея дея моя выдайте еня мамо моя Мой мамоня буде де Бо як мі хтоси повіл з нашого середовиска такє пересвідче А чого ты там на ты філолоґіі вчышы Повідам з браку свідомости ся бесідує но то лемківскій язык но то ми вшыткы знаме то єст Тот рівен несвідомости же лемківскій язык а каждий інчий ма за собом і систему ма за собом і доробо культурови в основі того языка котрий треба знати Ма за собом і елементы достоменности такы котры собі треба усвідамляти жебы іх системово і свідомі розвивати Бо то єст такє язык як каждий інчый звіданя чого ти там Чыж створила ся контестация коли я повідам А я ся не можу змістити в проґрамі кількосы там годы з тым чомам до вчыня бо обчы літературы тіж моі студенты коли є вчыла повіли так то єст найгірше а вчыли ся рівночесно росийской то єст найгірша література як росийска Хто бы в тото увірил А може То была оціна студентів я тототіж можу удоводняти же маме барз зріжніцювану барз інтересуючу літературу з барз вартістныма творами І мы як радийо покус тото знаме В нашым радийо робит лем єдна на жаль абсольвентка лемківской філолоґіі Замітували нам такы же то она не єст лемківского походжыня прото не знам не мала бы мати компетенций в просторі лемківского языка інчы на жаль не скінчыли єс єден напілскінчений так Я і уважам за абсольвентів за тото же він тото з чом міг здостати з філолоґіі достал хто такій сам од дам ку наприклад бесідую Так одымал Но він скоро стал з того кільком і сам зыщыма інчы можливости розвития але по мойому він тот просил лемківскы скінчыл котрий треба так само Ґорля на вшытк лемкозвычы предметы скінчыла ос абсольвентком а жебы не скінчыла росийскых товдя інчас права Мі іде тепер о тото о тоты діяня котры робит радийо порталь Тыжденник Лянтоне одділял Ци журналісты мают языковы компетенциі уж ци не мают як бы сте іх оцінили Значыт як бы мала позначыт то треба бы было повісти што то сут языковы компетенциі як хтоси мусит в языку быти і Ввести ним авдицию котра ма годину ци кілько і в тым языку то уж мусин мати якыси компетенциі бо і не поведе Коли іх нема В практиці студия дают обшыр я натілько уж єм дозрілым выкладовцьом університетскым же ся не перенимам кілько студенты запамятали або не памята леют знати де што глядати як ім буде потрібне жебы знали же така обшыр істнує та можна глядати та можна досліджати і так дальше Мают мати таку методику выпрацувану што як належыт робити кілько они памятьово присвоя тот інча річ І кажде авдиция ци вызваня якє стоі пред такым журналістом же він ся буде імал ци повіл штоси по лемківскы ци не повіл і буде в практиці мусіл тото робити то його розвиват і то на тым полігат компетенция же він мажыве однесіня до языка бо ту єм повіла Як бы сме мали мати не знам якысий рівен вызначыня компетенций то нихто нема языковой компетенциі Бо і Мурянка і я ся нам так трафит же запишеме єдно слово інакше в тым і то в присловнику тепер абсолютні виджу же того самого автора корпусі єст же оно є записане інакше по наш язык фурт є жывый розвиват ся І навет в такых языках устабілізуваных котры мают зо собом власні тоты сильнодіючы інституциі то ся діє Зато уважам же мают компетенциі але іх повинны тіж розвивати зо свідомістю медже ін праца над тым словником дає нам велику свідоміст власні ріжницюваня языка і то як треба глядати якы сут обшыри жалую же так мало осіб з колей з ґрупы радийовой не працує при словнику бо то бы іх розвивало напевно праца власні котра ма не лем творити словник я о тым вступі напишу але ма давати працу з языком власні при творіню того словника Ви робите таку працу тіж в радию творячы авдициі мі ходит веце о тексты котры возникают в нас на портали Я знам же єст част такых текстів до котрых можете мати мериторичны застережыня в тым сенсі же то с переписуваня на лемківскій Лем цим Ци мам оцінювати лем фм гбально о то ходит Но о того лем о то хоти жебы оцінити Лем фм оступ ци ні ци то єст шанса выкорыстана ци ні о тото мі лем вам было од початку добром думком Єст такє повіджыня кажды оре як хто може такы сте мали люди до той редакциі як бы сте мали файных професийных журналістів котры бы уж не мали за собом Того і цілой роботы вчыня ся як быти журналістом то бы было легше але подібно як я бы мала професийны особы при словнику і сама была професийным лексикоґрафом том тых вшыткых будів котры нас тілько коштуют і часу і вшыткого бы м не мусіла робити але маме такє за плече якє маме і то мам часом дає Меньшу професийніст того што робиме але дає наше розвиваня в звязку з чым ци ся розвиват лем фм Формах так в діянях напевно ся розвиват не софат ся дуже постав новых форм што приносит лем фм як ся смотю на тото за плече інформацийне Барс ня як мам повісти критичні трапит тото што колиси може єм хтіла же пішло жебы пішло в тоту сторону жебы ся ішло в терен і бесідувало ся о щы што ся в котрым селі робит і так дальше Пішло то в тоту сторону але не в тым напрямі котру єм виділа значыт в проґрамі ЛЕМ Фм єст кажда подія чы хтоси закурил файку чы штоси там на Словациі а не сут уняты велькы подіі декотры котры дотичат меншын і діют ся в нас в Польщы з ріжных причын быти може мати бачы справного журналісту зо Словациі котрий вам такю інформацию просіла може там іде бальше справні інформация же ся уж корыстат з інчых порталь інформуючых і лем ся тото переносит а в нас треба бы было самому ям бы створити до того навязую напримір до конфлікту котрый был медже нами же нихто з радия Лем фм не был на Великым Конґресі Польской Культуры де была справа меншынова барз піднята і пару інчых і такых інчых подій сутьовых Там ся бесідую о найменшій конференциі в кілько я у конференциях ци подіях бралам участ учыш што ся сише ся діє а і в Кракові де інде а то не є зазначане То прошу загнати інформацию А то важні одтодит же я не служат за журналістів робити роботы До ні але не будеме знати коли А то журналисты повинны выглядувати Зато повідам же веце мате з того з простору словацкого бо тамта система інформаций на певно страка же берете з готовы в порталі і матей як бы переносите а навсіли бы сте самы поглядат Але то неправда Інформуєме інформациі сут тосла критика до радия А то я принимам є і одраз повід оправдам ся же просіли быце роботы робити бо не мате готове А там мате такы інформациі часом як бы собеас чом облідже досліды якыся забава Пред хвильом сте повіли же сте некомпетентны в справі оперового співу і прошу ся того тем ІІ некомпетентна в справі медий так само в звязку з чым моя критика єст непрофесийна і некомпетентна Ні то неправда абсолютнім претіж я ся звідую о язык на приклад медів Але не о то Про язык язык ся розвивал але водите мі в слова дате повізрості языковий напевно ся розвиват напевно сте ся розвинули на початку Благір шы в тых хвили уж мате Векшу свідоміст хоцкій вводите тіж якысы Такы смішноскы котры мі на філоґіі повіт Агатой з Лем фм о хы розпознає то Лем фм Даст ся познати уж довно так бо судяпи дотуляти ся до чого це то єст єдно з такє Але паруст ци так маме доторкати ся по украіньскы давати но безперерносити ся Інакше язык ся нас не буде інакше выміна культурова мусит посвита і в порядку дай буде дотуляти лем ф а пару такых мате ріжный способли єст нашы часосло Агате напр ґрупа писана през ґетом а як Петра Тепери Козьміньского котрый писал кориґувал антоп ого тото є звял з Лем фм На тылко языку сіджу же выже виджу джерела тот хто в якыма джерелами ся інспірувал Як професорка порядна тіж знате де тото найти і тіж ся чым з чым си мусите інспірувати своій роботі Я старам ся розум A кіж не буду перечыл на чутым смыслі же так то порядну інспірацию все варта дбати ходи мі іщы о єдно Університет має навчыти каждого студента незалежных думок гляданя джерел і самодільной роботы а быти студент выходит і ма знати што з то з собом робити Звіданя было до Вас такє же чоло вывчытем на тій філолоґіі лемківскій деґм Но вчул так вчул чул чут чого си такого же будучы абсольвентами мают придбаликы шансы што вшыткым повідам то не скорыстал з того жебы быти абсольвентами лем тоты шансы будут Товды коли не будут зжати же войдут якысу структуру котра єст готова і вшытко ім даст і лем си будут выполняти тото што уж є єст приготовлене лем будут знали же шанс єст тым же самы вельорічыт оряд смілых такых котры іх ничым не заплют бо бо мают до того основу бо мают Компетенцию познают яглядати і мают мати творче отворены на світ мают самы творити бо не достанут ничого готового Дале єст часто такє такє думаня в нас серед ріжных люди же по так в металюрґіі же повинни сме знати пладити сталь і не знам што міт або для чого навчы або орати поле сіяти пшеницю і же то як неє такых практичных звыківы в того не вчыте то чого можете вчні а вчул практичных звыків вчу бо ми вчена і тлумачыме і І не зам на якым предметі бо маме вельо предметів але дайме на то на практичні вчыню в практичным вчыню лемківского языка то вчыме і тлумачыня в єдну і в другу сторону Як єст добре тлумачыня в чыме компонуваня текстів творчых чы есею чы інчого вчыме очывидно поправляня блудів в інчых текстах бы ту учытельскы компетентворіня напр цвічий жебы стоси знал сам створити підручник як такого неє і знал зорґанізувати своі лекциі тото вшытко што ся може в просторі меншынового языка придати тото як быти медже інчыма тіж вчыма як быти журналистом навет колиси были журналистичны варштаты як бы мали веце годыні можливости там де язык меншыновий має быти придатным то в чыме і в чыме тіж свідомости історичной того жебы розуміти як ся розвивал нас простір я достаю напримір тепер іма студента котрий пришол уформуваний в тот же вельо лемківскых діянь было за московскы рублі робленых бо так ся на історий навчыл Но і коли познал одсередины тоты тексты як они были твореных найчысто інакше думаня бо то єст власні кориґуваня того што ся в такым популярным просторі деси там творит през інчы дискурсы я вчул лемкоцентричні то значы вказую як декотры аспекты выглядали з лемківской стороны і вчул як бы такой консеквенциі лемківского дискурсу же маме свій внутрішній дискурс котрый мал своі наступства котрый был упозицийонуваний так як і інакше і він был в реляциі з інчыма зовнішніма дискурсами але мал свій характер Своє лемківскє можна так повісти я і такого лемківского я вчу просто наче вчу то на основі нам текстів культуры і языка нам то выходит само хтуто познавати І нас были такы замітували нам тото же ідеме в напрямі такым же редакция радийова не єднат Лемків понад поділами лем творит якысы поділы або ся не боіте того же вам будут замітувати то же вы творите Же передаєте лем єдну ідеолоґію котру студенты мали бы приняти Добрі А яка може быти інча лемківска ідеолоґія то є забы проблем Бо я чул фактичні лемківско ідеолоґіі і повідам лемкоцентричні ноле для Лемків не виджу інчой ідеолоґіі чы Полякы будут вчыти для порівнаня ідеолоґіі німецкой в своім просторі можут вказати же така ідеолоґія была части соспільства тото тіж вказує я в ты хили проходжу до меджевоєнной літературы і так повідам буде інакше в ХХ столітю Бо тым хвилі єм на етапі вчу літературы мам зо своім курсом актуальну літературу закінчыли сме ХХ стедували як тота достоменніст ся формувала як она входила як бы на такє творіня же од Русины Ґалицийскы перешли сме до Лемко Лемківска Русь під конец <unk>рочного процесу розвитя дошли сме до такого етапу А повідам в меджевойні уж інакше буде позалітературны чынникы котры все были Влияли на тото же на прямы тот лемківскій автономічний ся оформувал та было Гунянка Русенко Пыш дай ме на то курило і они поляньскій они го так будували вказую ім жанры якы ся розвивали вказую ім способы выповіди вказує ім модер як бы того діяня же творено тото автономічный простір з каждым елементом культуровым зыщом і літературным і повідам был напрям проукраіньскій і я о ним не помиям його бо він был на тілько товды значучий бо поставали такы як Коковского Яктарновича як Засян Филипчака як інчы творы котры мали проґрамово збудувати понятя же была Русь же Лемкы десійшы до Володимира з делеґацийом а уж скорше были окрещены вшыткы міфы котры по тым фунґували до тому до того жебы створити такє або інчы однесіня они ся розвивали в єдным або в другым просторі Я о тым вчу але вказую як то діяло З пункту виджыня лемківского же на нас то было проваджене такой такого діянь дового або такого ідового діяня і по тым якы были консеквенциі так само як в столітю повілям што однесіню ся до лемківского языка два основны голосы дали два напрямы голос тороньского котрый повіл же лемківскій єст іспорченый зопсутый язык зопсута бесіда і голос Аст тряба котрый повіл же то єст язык так незалежны як і вшыткы інчы старшы од малоруско великоруской тоты дви тенденциі а доднес мают своє влияня і про Люде выкорыстуют або тот голос або тот голос до однесіня ся до той наш студент по лемківскій філолоґіі буде знал цілий процес буде знал війти од того Астря або од Тороньского од інчых процесів перейти през ціле Меджевойна дойти до поповоєнного окресу він буде розуміл тото што ся діяло в нашій культурі а не пові же нам хтоси так каже або інакше буде виділ як хто ся розвивало він буде сам оцінял Його не треба вчыти оціны він лем ма достати материялы до той оціны мало того я никотрий з тых материялів не затаям як найбільше ім ты материялы даю жебы давали а нарядя до оціны они уж узыскуют самы в процесі свойого реформуваня ся методолоґічного По мойому противвагом до такого вчыня лемківской ідеолоґіі вказуваня єй як полноцінной Каже на свою ідеолоґію і ідеолоґія ідеолоґія она ма свою структуру ідеолоґічну котра має якысу консеквенциі ми тіж мали свою стежку але єст ціла ґрупа котра бесідує же то блуд же треба вказати мультікультуровіст Же наша культура єст єдна з посеред вельох же треба на ватру загнати ансамбль з Мексику і што примі не зашкодит ансамбль з Мексику Явобаль з радомізрю натоміст як він буде в якысий спосіб зрозумілий по што він ту ся нашол то значыт хцеме видіти Мексик жебы посвід ся нам подабат бо єст кольоровий мы Лемкы смотриме ся на Мексик товды є вшытко в порядку чом чомаме ся не смуттити на Мексик натоміст як маме мати якысу маніфестацию бо не на чому матра служыти чы тому жебы нам было файні жебы ме собі Мексику обзерали Но так натоміс як она она уж таку маролю тепер Она уж такым тата таку фунґу функцию приняла тоты вшыткы Фестіваль фестівальчы сут такым переглядом Не глядал Они уж не выражают достоменности Не мают роли тамту роствотворчой Ниякой Ні Они уж не мат культуротворчой Он мат розрывкову ролю Так як я виджу ріжницю медже культуром а розрывком ватры тоты першы мали ролю вас достоменностьову культуротворчу они мали будувати якы су там свідомі себе Натоміст в тых хвили мы маме мати на ватрах із розрывка в більшости сут пробы протидіяня тому бо м ін в тым році як ня попросили том мене попросили жебы приготовити Конкурс Істориі Культуры значы по части конкур бо тамчас уж была зроблена то мал мати тоту інчу функцию жебы при його не было того Но власні не было бо тзв розрывка то значыт ансамблі здомінували мало того навезнам котрый ансамбль здомінувал тото бы занял два разы більше часу як мал в проґрамі заняти і я барз жалую але то тіж єст ознака того што в котру сторону іде можна зрезиґнувати з так важного для мя важного конкурсу істориі культуры і ґеоґрафіі до котрой сме были приготовлены і была вкурена жес заняли бо підням ся з той задачы а потім з того зрезиґнували ново хтоси зо своім ансамбльом і хваліньом ся якы то великы просторы світа тот ансамбль іздив і так дальше пішол А то сут на мене уж розрывка то не значыт же музика не ма культуротворчой ролі ма культуротворчу ролю натоміс як она не буде утримувала свойой достоменности то значы будеме уатракцияти музыку о чым бесідуют сут такы ансамблі Дамета вчаті Лорба Тілько елементів собі зберут зо світового фольклору жебы была такє нагромаджыня жебы каждых якій приставил так щестливый же таку ріжнородніст і так вельовидит жебы уж навже в самым не бєс бо як бы виділ тото што утриму якыс єден ритм культуровий то лем знавця і такый котрий бы ся однаходил бы был з того задоволеный а тоты што глядают вельо в єдным не были бы задоволены А тепер люди сут навчены жебы вельо в єдным глядати Зато як бы одходят од той достоменности вытримат функцию в тых хвилі в більшости розрівковуш жебы як найфай найвеце тых файных елементів ружных найти чым є файнійше чым веце того а ци то єст лемківскє Мало єст ґрупа осіб котра хце жебы то было лемківскє глядат лемківскє але шта повіст о якє файне наше єст бы мам вшытко в собі ното Видите мене гірше як інчы бо маме вшытко ці з років скінчены в листопаді <unk> тисяча текстів на підкладі Зимні Шкоцкій Біты і тож на выгляді штораз ковше ча Як на параді уж не є примі купрі уж не жыєме стаді В Бытоноді чулі дсакы ведут гаді жывыпяных царів і раджпаных князів то вночы а в ден зас на пары каді тырают як грабы екротаны для Татарів глядают гыл бога мают так дуже дарів Хотіли бы му дати але він не до тых парів Ходит што они він фунтів до Не хоче зрештом они хоц кєід ґам вдарил не розпознали риво Бо такі тепер нарід І такы тепер часы дашто ся придарит може впаде кускасы може Не буде кары може не найдут винных Маме дуже пары і нема на нас сильных Хыба жем за старый на тоты дирды малы на тоты чарымары не на бережня А як выбогаты хазары дурнувати на тым с світі Я іхам уж далі в жытю і на біті знам бесідували Ян Воспод думає закля ся по пару ти років Боген тягну ня і Павы тепер не втечы Уж троіця до пари Скупа в кутця мечу язура тіхари Домалювали там вумлінне пидят мойой твари Може то і ліпшийовы Календарик за місяцдішом новий може ста ри маре мину од промину да може ся одварит тота голосна частина мене што лем ся хыл свариді і спакуєме зас то было підеме далі підеме самы далі геме далі підеме самы далі ген підеме далі підеме далі Бізноцерка тори з Ємпу раз другій не была така легка ціла маса блудів ціла маса гріхів за котры бют ся блюди Сам яковата середовджы люди серед очых люди Е чы друга вісторка тори з Ємпу раз другій не была така легка ціла маса блудів ціла маса гріхів за котры бюл ся круди Сам яковата серед <unk> років одри долже як Христос хочу боти смія на плечах крештотя він і я ты і ты вшыткы сут сме такы самы вшыткы сме ей сусвами як будно ся блуди ЕСбрахману ся витаме Енерґія лі быне слава назловяне Ей любов для інчых Так як написане Шануй своіх близкых Милуй вшыткых але не вір никому никому не вір лем собі і та што будут оціли напишу тобі на гробі будико як найробі хоцкідколе со ангелы Так выглядат смі си такыма сцены же неме як шалены веденых кута в блуд Люде дивны сут до того ся призвычаят <unk> років грав заперте жытя од трьох років не піл алкоголю до зужбия Закінчыл єм етап того одвиджу єст ріжниця наступна границя смо од прекрочено мясо неім не хочу нечасту някобасор покотана кров реминула з часу Тепер іншым пасом і хыам кусцьоґі інакше Аст маюжне Дусит коцкій не одошла на се Певно іщы верне і за буде ту тяшы Якій ґучаток такій конец добрі знам же так до тотовы глядат гев і хаме дальше листя падат з дерев нас было красше Коли си там верну приде часто рошмарте в краіні антинатів на вітерменевышмарте на русиньскій ві порохывы шмарте як передача передача ІІско церка были з Єм по раз другій і не была така легка ціла маса будів ціла маса гріхів за котры бів ся блюди Сама ґавата серед очев люди то друга візна церка дорис ємбу раз другій Не была така лека ціла маса будів ціла маса гріхів за котры бюл ся блюди Самя вата серед обчых люди серед обчых люди Дай то друга візна церка дори зємбу ра другій не была така лека ціла маса блудів ціла маса гріхів за котры біл ся бруди Самя ґавата серед обжых люди леновых екра Іщы раз друга вістна церка Зємбу а другій де была так далека ціла маса будів ціла маса гріхів за котры бю ся в груди сама ґавата серед добрих люди серед добчых люди цілый часла ціле жытя пят Всказати жебы было файлі Ні давяжу того вшыткы моі студенты все лем сміют з того бо собі пародиют моє повіджыня в асти повідам же леґко латво і приємні то єст то не єст добрі То вшыткы повідают же мене Тяжко злі і неприємні но і я ім повідам так і так ма быти бо без труду без мобілізациі такой жебы было жыти якый не буде нич вартістного Ты сте як черчі котрый обіцял своіх врода все сле і слезе так я ім абсолютні все так повіда і по тым в тракті заням повіда І видите і видите власні ім повідала же мусит быти друже бы штоси хосенне Возникало і мало того мам такых студентів котрых сут тото і тот як бы феномен Я николи на молодежы на лічу бо все мам такых студентів котрых сут тяжко неприємні бо знаю сорхісты Ні Бы знаєт же знаю тото што єм старам ся переказати учтиво і щыро же Без труду того же єднакы ся кус буде хтіло зробити а не лем чекати жебы штоси готове пришло і легкє і од кого вшыткого сінчого створене то не буде тото тото не буде людскости чуючой як бы хуманус не буде чловек не буде тым до чого Не бы го пан ві створил жебы ся розвивал і жебы Жебы стремил допереду то значыт реліґійні десику небу што ма добры аспекты я не єм якысом Я єм особом реліґійном узнаю вартости якы системы реліґійны створили хоц звиджу ті ся што тоты системы діют бо як выкладовця Культуролоґі тото аналізуєме разом зо студентами ле повідаме студенты молоды люде сут барже наставлены на тот аспект жебы єднак хтіти штоси вартістного Затым все повідала же молодым людям дати штоси банальне Но ани то возмут і не будут шанувати дати ім штоси тяжкє і одповідальне то ся іх мобілізує і файні товды можна люди выпрацувати І я так працую зо студентами і знам же тота друга дорога неприємна і тяжша єст дуже барже корыстна Вызовы пред нами Глядаме дачого амбітного Но маме уж фурт без перерышыт мам амбітне Нешто на доту вшытко то нич вшытко значыт жедаме но же радийо ЛЕМ фм ма быти професийне Як не ма быти такє же повіст же того ся не даст зробити бо кого си там забракло то не ма быти так жебы дало ся зробити лемківскє радийоязыково проблемово неконечні будувати свою вартіст на неґуваню інчых лишыти тото занимати ся самодосконаліньом без трапліня ся ци інчы сут так досконалы як іме нипочыня н а надаль Альто лем вчыня але ні мі іде о тоты амбітне діяня Я того буду поперела але в такым обшыри якы узнам же буде для мя яко особы котра хце дати лемківскому світу найбільше што може Творіня інституциі культуры абсолютні навет як філолоґію тоту мусиме заперти завдякы тым котрым барз на тым залежало і вшыткым інчым то не єст то конец розвитя науковой части і вчыня лемківского языка Маме якы су там ґрупы абсольвентів тоты котры сут не абсольвентами а ся бар старают і саморозвивают жебы не было заперте же як буде абсольнтів то не буде особы будут наступны абсольвенты а тоты котры сут і старают ся бо бесідуют такы научытельці котры колиси хтіла здавати на лемківску філолоґію ся не приняла знам же і на тым залежало то не была особа котра не скінчыла філолоґіі зато же не хтіла лем зато же Просто нема такой можливости бо такы были ідиотичны репутацийны принципы же єй не приняли она тепер в коли хце вчыти і вірю в то же буде добрі вчыла Не каждий учытель буде добрі вчыл але мают охоту як уж мают охоту і хочут ся розвивати то все мают такы можливости Так же думам же тот простір вчыня языка в єст барз важний Но і такой самой свідомости то єст тіж для нас вызваня Накаждого нас персональні жебы припадком дахто до своіх діти до внуків до когоси там не бесідувал по польскы То жебы пильнувати языка в своій просторі власным тіж І лем на конец Подсловник коли він ся вкаже Ано вказати ся уж в <unk> році помусит Но але певно буде дальшы над ним праца бо то сут барз шыроко приготовлены материялы словникови котры дадут основу під дальшы працы Мам надію же уж під немоім проводором тосі інчі та перейме То буде словник лемківского языка так то буде контекстовый словник і ту підкрисал контекстовий зато же тота вартіст контекстів якы сут там приведены єст велика бо она І вказує нам на обшыр того кілько мы маме в языку уж текстів як они сут розвивененый то в лемківскым языку бо лем такы береме но і дає нам такы нюансы барз гарде нам нюансы повыходили одмінности лемківского языка од польского власні в тых контекстах Пильную очывидно не упильную до кінця жебы тоту структуру східньославяньску заховати натоміст барз добрым для нас шутрелом то значыт до корпусу тоты вшыткы тексты котры сме робили з селі бібліотека лемківской клясикы бо там як взір языка маме рускій язык ХІХ Столітя і тлумачений на сучасный лемківскій творит інчу якіст того лемківского языка як такий котрий єст переведений што зо штоденного жытя якє то жытя нам нам єст під домінацийом польского языка Вельо діянь єдна орґанізация малпує од другій Ци погнівали бы сте ся як бы друга орґанізация Третя Десята Лемківска Тіж перевыдавала якысы творы лемківской клясикы котру бы приспосабляла до сучасного стандарду лемківского языка Николи єм не виділа лемківского світа поділеного на орґанізацию то было чуже мі діяня все виділа на цілі І ци єдна ци друга ци <unk> ци сорокова орґанізация буде робила якысий ціль котрий єст хосенний то для мене то нема значыня но але жебы не робити штоси яє не сут не важне яка орґанізация важне як бо перевыдаваня клясикы тіж вымагат компетенциі тіж вымагат компетенций І як то буде робил хтоси хто зробит з того якысу пародию Перевыдаваня на тотовты буде то нехосенны уважам же ся знищыт материял котрый повинен быти порядні выданый Для мене сут так власні званы злы продукты культуровы же хтоси робит якысий культуровый продукт але го так лем пото робит жебы зробити Псуючы го то ліпше го вцайне зробити лишыти го нерушений і хтоси го може зробит ліпше Достал ем таку інформацию о єдного почбы лідера лемківского котрий не виділ потребы тлумачыня на сучасний стандард лемківского языка тых творів давных писаных язычом Бо він си до заголовка перед сном чытат в ориґіналі тоты творы і не мат з тым ниякій проблем і не видит потребы жебы іх тлумачыти што можна йому повісти Я м ґратулюю Я ся тішу же такій хтоси єст барз ся тішу же хтоси такій єст Бо то свідчыт о тым же мал і компетенциі натоміст то не єст лем справа зрозумліня Тлумачыня жебы бы было зрозуміло подумам же єст пару осіб котры бы ту нашли Для мене тлумачыня значы тлумачыня на сучасний сериі бібліотека лемківской клясикы полягат предовшыткым на тым жебы взагалі люде знали же штоси такє было Як видам хыляка тоси О такий такий такій твір Выдавати го лем в язычю тепер нема сенсу зато же то єст язык неактуальний них то небесідує і навет якы был зрозумляний натоміст удає но пару просторів нам рухами по перше нам выдобыват з непамяти з людской несвідомости тоты творы той зраз Два Дає нам розвитя сучасного языка котрый єднак мусит ся до того достосу достосовувати і для більшости осіб єст єднак барже приступный як тамто хто тоту не прийме нам язык ґімнастикує бо нам власні дає великій корпус цікавых языковых структур котры сут барже рускы як такы котры бы бы бы бы бы было тлумачыня польскых творів на лемківскій чы навет писаня в тым сучасным языку бо нам творят ты стары структуры то з барз хосенне для языка і наступне іщы котре можна так повісти Ма тото значыня жебы сме тоту серію выдавали тото же мы думаме добру кореспонденцию з інчыма просторами русиньскыма Зато же они през то же мы єдне береме за основу тот старый язык ін нам тіж што нас лемківскій поправлят не єст аж так спольонізуваный той для них єст близшы они там находят і Шандальова повіла же она коли гляда якыси слів добре сягала до нашых творів власні тых котрых выдаєме бо они были бо они сут спільны он іст єст То нас языково як бы розвиват то нас языково як бы дає на найліпший рівень языкового бытя нашого Окрем того водит нашых то што написали прихыляку як го выдавало академіческій Кружок же мы не маме героів з ментальністю зовнішньом Твореных в інчых просторах культурых лем маме своіх героів мам якысого старого дяка і хоц такых дяків неє был шолдыхы ляк пишал же то характеристика вымершого поколіня але знаме же консеквенция того ментального моделю якій тамтот дяк был Доднес якоси тамтырват в нашых самы себе днес відше розумієме Так само коли видиме што ся зміняло і там є сказане якы мали боляче місця в ХХ ст повідаме мы іх маме або не маме можеме видіти процес як мы не будеме мат ХХ ст То ми не буде як бы сме ся глиска вродили а што будеме окружены чужым світом То нашы героі одтамале пренесены над днес они фурт сут жывы Вы бесідуєте же ся нам барз розвиват Язык література же єст шумна Якы книжкы по лемківскы возникли за остатній рік Кілько в Польщы Но значыт так То же карлієме Карлені Білорусиня в Біне ся зужаме то єс хоцкє бы власні одповідю Доприносит тот одповід бо то само нам вказує лемківска творча осінь Мы той імпрезы не пошыряме персональні о особы нашого середовиска то єст для мене вказуваня як злі выгляде наша література сучасна писана по лемківскій злі глядат тлумачу собі тото же література взагалі то уж єст процес минулий же в тых хвили маме уж інчы способы переказу і же електронных медия перешли тоты формы абы комунікуваня достоменности Намеме і образкы але на тоты ся не чыта Я знам і але такій такій маме процес зміны культуровой Коли так ми приходиме Мурянка повіт же приміти примітывнієме но імбє бы то вказати так мото примітывнієме бо тыкотры річы ся інакше переказую о тым ці бесідуют в себе на культуролоґіі же бы сме змінили наведущадмами інчыяма люджмами нелінеарны такы як творило писмо лем маме пунктови такы як творят мат медия до маме лем тото кріканя і такє власні фраґментарне люде не мают процесуальности То ся вколо нас діє ми тіж не будеме якысыма дінозаврами котры з того выйдут То значыт тяжко мі тепер очыкувати же молодий чловек буде творил поезию То буде єдна особа на на якысий там час они Але знам же будут активны деси може в якысых бльоках На разі тых бльоків тіж не маме так видиме з окружаючой культуры аме Но деси ся появила власні в тым світі як бы тото ното тото што ся діє як бы в інтернетовым просторі в тых хвилі єст барже вызначаюче як тото што ся діє в писменничым просторі што не значыт же писменничо простор єст цілком як бы занепал і змінят своі формы напевно з лірикы не будеме мати але з дужо споминовой споминіл то підшол етап такой документациі Як бы мала характеризувати што ся тепер діє до важні такого документуваня то што было то єст етап загальні тіж обовязуючий бо і в польскій окружаючій літературі подібні ся діє ся старам видіти тото в шыдшым контексті і ту як бы не підношу лярум але лярум єст в тым же узужат ся чысло нашых творчых люди то єст процес асимілюваня ся ся то єст напевно же штораз меньше тых люди єст зато і ту може хтоси ся на мене страшні образити уважам же при тій ситуациі можеме ся так ратувати а виджу культуры котры дуже барже уж сут асимілюваны як наша бо беру участ в великым проєкті ревітализацийным де сут такы культуры котрых уж жывых неє лем особы зовнішні іх ревітализуют мы на щестя іщы маме як бы жывий переказ ішли сме далеко до переду перед нима і знам же сут часом зовнішні особы котры в такій ревітализациі помагают же часом мусиме ся тіж послухувати засобом зовнішнім што ся з лишом діючы свідоміч несвідомі в як виджу нашы ансамблі хоц бы музичны не є нияко такого ансамблю котрий бы не корыстал з осіб котры сут Споза лемківского можна так повісти ґенетичного середовиска але ци ґенетизм дає єдине выключне право так было клясичні до того жебы ся чути ту як бы зобовязаным ци зобліґуваным тот ся чує з обліґуваным котры на себе таку обліґацию принимат ґенетиз тіж до ничого не обліґує як ся вказує і можут над себе таку обліґацию принимати особистовні при нашым такым заложыню Ци тзв тяжкы часы тіж творят є даякы шансы на розвину Очывидно бы м была сама сперечна зо собом як бы повіла же тото што тяжкє барже мобілізує Тото што тяжкє барже мобілізує все так было што легкє латве приємне не мобілізує яскущым так лем же Єст якысы самовычерпаня ся орґанізму мобілізує іщы орґанізмы хоц кєм ма котры мают хоц кус в собі іщы жытя і енерґіі як єв ся так стане же не уж што змобілізувати но товды і може быти такы момент кризисовий коли уж не маме што мобілізувати Бо як бы за мало нас остало і быти може товды при дут силой спераючы зові а як не то принаймні остане по нас з архівізуваной доробо культуровой Вы мате силу іщы Мушу мати Інакше бым собі пішла спати Я напримір в тых хвили мам єдину мию жебы сой поіхати до Устя і собі там сідити і не мати нич спільного з тым лемківскым світом з тым вшыткым Очывидно не даю собі дозволіня на тото жебы так зробити і напевно бы м не обіцювала же в просторі наукы і лемківской філолоґіі будут дальшы робила штоси бо тыльокілько травы мі тота філолоґія принесла Окрем успіхів і того яку мі сатисфакцию давала але то было моє найбарже травматичне досвідчыня жытя ве <unk> фуртів мусіла боронити тоту філолоґію перед вшыткым і вшыткыма зачынаючы од вшыткых новых дирекций при самых Лемків приз назнатя іщы кого І лем то по просту была страшенна травма і в тых хріб єм повіла не всю того а єднак як ся піднимам чого си а чом ся піднимам но бы мам докторанткы Но то не буду комуси творила надію же штоси жебы робил а по тому повім но то май ся файні Я мам такє почутя зобовязаня зобовязаня в однесіню до культуры лемківской з обовязаньом в однесіню до люди котрых незалежні од вшыткого молодых єст ґрупа котрых єм навчыла такой ани інчой поставы заанґажувала м ім до того ани інчого і тепер ім не можу повісти то вы собі самы зостанете А тепер для тых люди розсіяных по світі деси далеко котрым уж брак силы Но то іх переконайте до того што вартат што треба што іщы як вам бракує силы то може быти перед вами такій іщы час же іщы барже Вам буде бракувало силы але за тот час мусите іщы штоси з себе дати Іначы я бым не св Не хтіла бы м нич на основі примусу робити што єст примусу неє ничым як повідам єст єдина вартіст котра хыба дає чловекови такы силы дозначы почутя свойой власні свойой чести Я бы м повіла і гідност але годност тост по польскый думам же на слово гідніст кус ся туто слово наложыло Слово чести але ту ся мі асоциювало тіж достоменности Достоменніст то є слово красне котре ма в собі власні тоту свою достоменніст і мямам себе Написал польсий Гороща котрого ту прикличу піти псевдонімом Ярослав Гунька Чы ліпше бысти Поляками чы Украінцями то є сам звіда а мі повія маме іщы єден выгід По польскы то звучало годны хоц невыгодны і тото тот той чести хоц кє невыгідной барз часту барз невыгідны бо дуже простійше было бы не мати той обліґациі але і не заступит нич чловек котрий мат таку свідоміст же николи ся не піддал не скрутил з такой дорогы яку деси тамы Вызначыли му його предкы його выхованя його якыса форма в котрій ся отворил і і вшыткы як бы тяжкы моменты недале м то Зато вартат зато вартат власні як ся нема силы собі подумати А єднак жебы м даколи по тым не повіл же легко єм штоси оддал же мі силы не старчыло же єм был малодушний о якій Софрат Янович од мене цілы з такых зору жебым николи не мал до себе застережыня же м зрішыл малодушністю то значыт же повіл єм а мам то деси Но то хыба за тото варто бо як каждый ма свою пробу жытя дозначыт кілько си там років до пережытя і як під конец буде міг повісти собі же же як бы не піддал ся но то хыба єст тото до чого варто а бы мобілізувати но а А як ходит о лемківскіст но то нич нам єй незаступит Я бесідувала уж о тым чы єм написала тіж в тым ревітализацийным проґрамі же родиче котры не вче своіх діти лемківского языка чынят ім страшну кривду творят ім схізму таку сізофренію бо одтинают іх як бы од того джерела культурового і ставляют іх в засаді на чыстым поли битя нувсоришон чы стараня ся о штосы што іх не єст коля они тото войду тоту будут формы а лишат ся іх чого сі што ту лишы і як бы тоту свідоміст родиче Я в тым напрямі будут тіж власні ціла іти в такых напрямах може психолоґічного механізму розумліня того яку кривду робит ся собі коли ся лишат штоси што не єст легкє Би бытя Лемком меншыном напевно єст обовязуюче Но і тырко як інакше нич на примус Особа котра з примусу декотры річы робит я все як уж сіджу по ночах три штыри годины бо до того мі дошло все повідам але мене нихто до того не змуша То я си сама тото роблю же сы сіджу по тыл ґоді де мене мают претенсиі найбыше до чого сти ся довела же на кілько років ты не маш часу на нич А я повідаме я сама м тото выбрала І єдну мам свідомі же нихто ня до того не змусил мій місяцим рокоморы ной той подіром Дай до такы приморы ейдонасы